Nhân ngà y nà y, nhà bình luáºn Steve Kurtz thuá»™c Fox News có viết bà i “Tại sao mừng Ngà y Columbus – đây là và i lý do”. Chúng tôi lược dịch cống hiến qúi vị độc giả.
Ngà y Columbus, thứ hai thứ hai và o tháng Mưá»i, hôm nay là má»™t kỳ nghỉ được quốc gia Hoa Kỳ công nháºn.
![]() |
![]() |
Nhưng bây giá» ngà y nà y không được công nháºn ở Los Angeles. Gần đây, Há»™i đồng Thà nh phố đã bá» phiếu bãi nhiệm Columbus Day và thay thế nó bằng Ngà y cá»§a những Ngưá»i dân tá»™c thiểu số, ká»· niệm “ngưá»i bản xứ, thổ dân và ngưá»i bản địa”. Phong trà o nà y cho thấy Columbus là biểu tượng cá»§a sá»± há»§y diệt, và do đó không được cá» hà nh.
Ngà y mới nà y được thông qua tại Berkeley, California và o năm 1992. Kể từ đó, nó đã lan rộng khắp nước Mỹ với tốc độ ngà y cà ng tăng, vì hơn 60 thà nh phố từ Maine đến Washington đã ủng hộ ý tưởng vỠngà y mới nà y.
Trong khi có rất nhiá»u Ä‘iá»u có thể trÃch dẫn để chỉ trÃch nhà thám hiểm Columbus, và những gì xảy ra sau khi ông đến Mỹ châu, nhưng thiết nghÄ© rằng phong trà o nà y là không nhắm đúng trá»ng tâm.
Äúng váºy, cuá»™c chinh phục châu Mỹ cá»§a ngưá»i châu Âu, bắt đầu vá»›i Columbus, là rất xấu xÃ, và liên quan đến rất nhiá»u bạo lá»±c. Nhưng Ä‘iá»u đó, dù xấu hay tốt, chÃnh là lịch sá» từng có ở khắp nÆ¡i hà ng ngà n năm. (Mặc dù cần lưu ý là phần lá»›n số ngưá»i Mỹ bản địa chết sau khi chÃnh phục Mỹ châu là do bệnh táºt chứ không phải là bạo lá»±c – má»™t háºu quả không thể tránh được do bệnh táºt ở Thế Giá»›i CÅ© lây sang Thế Giá»›i Má»›i. Tất nhiên, Châu Âu, Châu à và Châu Phi trải qua nhiá»u thảm hoạ dịch hạch của riêng hoÌ£).
Nhà phê bình Steve Kurtz cá»§a Fox News nháºn định rằng: Trên thá»±c tế, lịch sá» vá» Culumbus là câu chuyện vá» chinh phục. Chúng ta có thể không thÃch nó, nhưng đó là di sản chung cá»§a chúng ta. Không chỉ ngưá»i châu Âu mà cả má»i ngưá»i. Trong khi chỉ có má»™t tà i liệu và hiểu biết hạn chế vá» những gì xẩy ra trước khi Columbus đến Mỹ châu, nhưng thá»±c chất đã mô tả là có chiến tranh, nô lệ, tra tấn và tà n bạo.
Nói lên Ä‘iá»u nà y không phải là để bà o chữa cho những Ä‘iá»u tồi tệ nhất đã xảy ra, nhưng để hiểu nó. Và để thấy rằng cuá»™c chinh phục háºu quả cá»§a nó không phải là bản chất cá»§a Columbus, mà là má»™t phần cá»§a thá»i đại khi đó.
Dù vá»›i những bối cảnh như váºy, có những lý do để mừng Ngà y Columbus.
- – Äể tôn vinh Ngưá»i Italia (Ã) — Mặc dù có má»™t số vấn nạn vá» việc ông Columbus có coi mình là ngưá»i à hay không – ông được cho là đã sinh ra ở Genoa, khi đó là má»™t thà nh phố quốc gia độc láºp mà bây giá» thuá»™c vá» nước Ã.
- – Äà ng khác ngưá»i Hy Lạp, ngưá»i Bồ Äà o Nha đến cả ngưá»i Ba Lan cÅ©ng đã từng tuyên bố ông là cá»§a há»). Dầu váºy, ngưá»i à nháºn ngà y nà y là Ngà y Columbus là má»™t cÆ¡ há»™i tốt để nháºn ra những gì ngưá»i à đã đóng góp cho Mỹ và thế giá»›i.
- – Äể tôn vinh Tinh thần Thám hiểm. Phải cần sá»± dÅ©ng cảm phi thưá»ng khi lao mình để Ä‘i đến má»™t nÆ¡i mình không biết. Má»™t trong những Ä‘iểm siêu việt cá»§a nhân loại chúng ta là cảm giác khám phá.
- – Äể tôn vinh sá»± Lan rá»™ng cá»§a ná»n Văn minh phương Tây. Gần đây rất nhiá»u ngưá»i đã coi thưá»ng ná»n móng xuống văn minh phương Tây, nhưng sá»± lây lan cá»§a nó là má»™t trong những Ä‘iá»u tuyệt vá»i nhất đã xảy ra cho nhân loại toà n cầu.
Phương Tây có những Ä‘iểm tốt và xấu, nhưng những ý tưởng hay nhất cá»§a Tây phương vá»: quyá»n bình đẳng, tá»± do tôn giáo, tá»± do ngôn luáºn, theo đúng tiến trình và thá»§ tục, đón nháºn những nghiên cứu khoa há»c má»›i, quyá»n sở hữu … đã giúp tất cả má»i ngưá»i chấp nháºn
Tháºt váºy, lá»i hứa cá»§a phương Tây đã từng mang lại tá»± do và món quà phần thưởng như nhân loại chưa bao giá» biết đến.
Và , trong khi chúng ta mừng Ngà y Columbus, chúng ta có thể há»c há»i từ lịch sỠđồng thá»i cÅ©ng dà nh thá»i giỠđể tôn vinh ngưá»i Mỹ bản địa. Há» là những ngưá»i nháºp cư nguyên thá»§y ở Thế Giá»›i Má»›i, và hỠđáng được nhắc nhở tá»›i.
Má»™t khi chúng ta thá»±c thi Ä‘iá»u trên đây, thì Columbus Day (Ngà y) thá»±c sá»± là má»™t Ngà y nghỉ có tÃnh cách không lá»ai trừ – ôm ấp tất cả. Do váºy ngà y nà y không nhất thiết phải trở thà nh má»™t chiến trưá»ng, nhưng má»™t cÆ¡ há»™i để ăn mừng Ä‘iá»u gì tốt nhất trong chúng ta.
Äồng Nhân
Viet Catholic



