Cuộc chiến đấu đạo đức đích thật của chúng ta

“Quả tim có những lý lẽ riêng của nó!�

Triết gia Pascal đã viết như vậy, câu này giải thích lý do tại sao cảm xúc và hành vi của chúng ta thư�ng là huy�n bí ngay cả với chúng ta: “Tại sao tôi lại cảm nhận theo chi�u hướng này?� “Tại sao lúc này đây tôi quá bồn chồn?� “Tại sao tôi lại giận mà đáng lẽ tôi phải thương?� “Tại sao tôi quá căng thẳng trong buổi h�p này?� “Tại sao tôi lại ghen tương, lạnh lùng, cay đắng, hay ám ảnh như thế này?

Quả tim có những lý lẽ riêng của nó và không phải lúc nào chúng ta cũng biết được các lý lẽ này. Phần nào đó quả tim lại kiêu hãnh vì tính phức tạp day dứt của nó. Chúng ta có quả tim kiêu hãnh (vì những lý do tốt). Cũng vì tính tính kiêu hãnh này, mà chúng ta rất gần với các thái độ tự biện minh, bàng quan, lạnh lùng, phản bác, ng� vực, và cuồng hoảng. Một khinh suất rất nh� cũng đủ gây phản ứng rất mạnh, khiến các cánh cửa trong lòng chúng ta nhanh chóng khép kín lại.

Ai cũng dễ dàng thấy chuyện này diễn ra như sau: Chỉ cần bị đe d�a một chút, ngay lập tức các cánh cửa từng mở ra li�n đóng kín lại, chúng ta cảm thấy có nhu cầu tự vệ, cảnh giác với ai đó, trở nên dửng dưng, bàng quan, th� ơ, và làm như chú ý đến những việc khác quan tr�ng hơn. �âu rồi mới đây thôi chúng ta còn nồng ấm, m�m m�ng, dịu dàng, tin tưởng, muốn được chia sẻ, còn gi� đây thì lạnh lùng, chai cứng, ng� vực, miễn cưỡng chia sẻ chia bất cứ gì chỉ ở b� mặt.

Kinh Thánh g�i tên sự việc này là, “cứng lòng.�

�i đâu �ức Giê-su cũng cảnh báo đi�u này. Ví dụ:

Ngư�i lý tưởng hóa trẻ con, cảnh cáo nguy cơ của việc không tiếp đón trẻ con, kêu g�i ngư�i lớn trở nên giống trẻ con, và Ngư�i đặt tay lên chúng. Các h�c giả Kinh Thánh cho biết hành động đặt tay lên trẻ con của �ức Giê-su mang nhi�u ý nghĩa, chứ không phải chỉ là tình cảm đơn thuần. �ặt tay là thụ phong, là giao sứ mệnh. �ối với �ức Giê-su, trẻ con là “những nhà truy�n giáo,� chúng vén mở cho m�i ngư�i thấy ơn g�i tông đồ cốt ở việc có quả tim chưa bị chai cứng, quả tim vẫn còn tin tưởng, m�m yếu, và nồng ấm. Tất cả chúng ta đ�u khởi đi từ đó, nhưng các tổn thương đã làm chúng ta chai cứng. �ức Giê-su m�i g�i chúng ta trở v� lại với điểm ban đầu, lúc quả tim chưa chai cứng.

�ức Giê-su cũng giảng dạy đi�u này khi Ngư�i nói v� ly dị. Có một tình tiết trong Phúc Âm chưa được hiểu thấu đáo, đoạn những ngư�i biệt phái và kỳ mục h�i �ức Giê-su: “Thưa Thầy, chồng có được phép rẫy vợ không ? (Có nghĩa: Thiên Chúa nhìn vấn đ� ly dị như thế nào?�)

Thay vì trả l�i, �ức Giê-su h�i lại: “Thế ông Mô-sê đã truy�n dạy các ông đi�u gì?� H� trả l�i ông Môsê cho phép ngư�i đàn ông có thể ly dị vợ. �ức Giê-su dùng ngay câu trả l�i của h� như cái đà để dạy h� một đi�u sâu đậm hơn. Ngư�i nói chính vì “lòng dạ chai đá� của h� nên ông Môsê mới cho phép như vậy, nhưng khởi thủy, trước khi phạm tội, kế hoạch tạo dựng của Chúa v� mặt thể lý, con ngư�i bằng xương bằng thịt; tình dục nối kết ngư�i đàn ông đàn bà phản ảnh một kết hợp v� tinh thần giữa hai ngư�i, trong đó khái niệm ly dị là xa lạ. Kết hợp bằng xương thịt phản ảnh những gì xảy ra trong lòng Thiên Chúa, một kết hợp tr�n vẹn của ngư�i đàn ông đàn bà, một quan hệ hổ tương tr�n vẹn được phép. Loại kết hợp này không bao gi� được bẻ gãy.

Ly dị, �ức Giê-su cho chúng ta biết, là một thực tế, không dính đến công trình tạo dựng của Thiên Chúa, nhưng nằm trong thực tế cay đắng của thế giới và các thực tế này làm chai cứng quả tim chúng ta, nhi�u lúc nó làm cho chúng ta không thể nào không có các quan hệ không rắc rối.

Những gì �ức Giê-su muốn nói trong giáo huấn này là m�i g�i chúng ta quay trở v�, v� lại nguyên thủy, lúc chưa sa ngã, lúc quả tim chưa bị chai cứng, lúc còn trẻ con, và, từ điểm xuất phát đó, cố gắng giải đáp cho mình câu h�i Thiên Chúa cảm nhận như thế nào v� ly dị và sự đứt gãy các mối quan hệ. �ây không phải là một việc dễ dàng.

Trong đ�i tôi, tôi dự nhi�u buổi gặp gỡ. Tôi luôn luôn gặp những ngư�i tốt, thành thật, tận tâm. Tôi luôn luôn gặp một bầu khí chia sẻ đức tin, cầu nguyện, và quan tâm lẫn nhau. Tuy nhiên thỉnh thoảng ở những buổi gặp gỡ này, tính tình và gi�ng điệu của m�i ngư�i bỗng đột ngột thay đổi. Một khinh suất rất nh�, một ch�c giận vô tình, một hiểu lầm nho nh�, một lòng biết ơn không biểu lộ ra, một bình phẩm không đúng, hay chỉ là vì ai đó đang khó ở, cũng có thể gây ra bầu khí lạnh lùng, mất lòng tin, gay gắt, và m�i ngư�i đột nhiên thấy cần phải tự vệ, bầu khí trở nên dè chừng và chia tách, không còn nồng ấm và chia sẻ thành thật nữa.

Và nó liên hệ với một trong những cuộc chiến đấu đạo đức lớn nhất của chúng ta: Giữ một quả tim dịu dàng, ấm áp, tin tưởng, giống như Pascal nói, quả tim có những lý lẽ riêng của nó khi muốn lạnh lùng và tách biệt để tự vệ. Tuy nhiên khả năng để cự lại thôi thúc này, để không thành lạnh lùng, không khép mình, thì, tôi tin, đó là dấu hiệu đích thực của một trình độ trưởng thành và ngay cả trưởng thành v� mặt đức tin. Chính đi�u này là đặc nét của ngư�i yêu thương cao cả.

Như chúng ta biết, đa số chúng ta không ở đó, không một ai trong chúng ta. Chúng ta vẫn quá thư�ng xuyên dè chừng, dửng dưng, tự vệ, thiên v� khía cạnh tiêu cực của nó gây ra. Tuy nhiên, cũng là đi�u tốt khi nhận đó là nơi chốn đổ vỡ, một chỗ khiêm tốn. Nơi đó mỗi ngày chúng ta được m�i g�i, làm lại một bước khởi đầu mới.

J.B. Thái Hòa dịch 

Phanxicovn