Trẻ em Nam Sudan tại các trại tị nạn ở Sudan hiện Ä‘ang phải đối mặt vá»›i “má»™t tình huống khá»§ng khiếp†bởi áp lá»±c để trở thà nh ngưá»i Hồi giáo. Gần 2 triệu ngưá»i tị nạn hiện Ä‘ng phải chạy trốn khá»i cuá»™c ná»™i chiến Ä‘ang diá»…n ra tại Nam Sudan. Các Giám mục cá»§a cả nước nhấn mạnh rằng việc giết chóc, tra tấn và hãm hiếp dân thưá»ng gây ra bởi cả chÃnh phá»§ lẫn các lá»±c lượng nổi dáºy chÃnh là các tá»™i ác chiến tranh.
YAOUNDÉ, Cameroon – Trẻ em đến từ Nam Sudan tại các trại tị nạn ở quốc gia Sudan lân cáºn hiện Ä‘ang phải đối mặt vá»›i má»™t lá»±a chá»n đầy khó khăn – hoặc là há» phải bắt đầu việc Ä‘á»c Kinh Koran, cuốn Thánh Kinh cá»§a Hồi giáo, hoặc là phải chết vì đói.
Theo Tổ chức Viện trợ các Giáo há»™i Ä‘au khổ (ACN), trẻ em Ä‘ang bị bắt buá»™c phải cầu nguyện bằng các kinh nguyện Hồi giáo như là má»™t Ä‘iá»u kiện trước tiên để có thể có được các khẩu phần thức ăn.
Má»™t nhân viên ACN, ngưá»i đỠnghị được giấu tên, cho biết trẻ em tại Nam Sudan trong các trại tị nạn ở Sudan hiện Ä‘ang phải đối mặt vá»›i “má»™t tình huống khá»§ng khiếpâ€.
“Chúng tôi đã nghe những câu chuyện mà trong đó trẻ em bị bắt buá»™c theo Ä‘iá»u kiện phải Ä‘á»c những kinh nguyện Hồi giáo trước khi được phân phát thức ăn. Äiá»u nà y quả thá»±c không đúng chút nà o. Những đứa trẻ nà y là những Kitô hữu. Chúng cần phải được tôn trá»ng như váºyâ€, má»™t nhân viên CAN cho biết.
Cuá»™c xung đột tại Nam Sudan bắt đầu kể từ khi được thà nh láºp và o năm 2011, khi đất nước nà y – chá»§ yếu là Kitô giáo – đã già nh được độc láºp từ quốc gia Sudan Ä‘a số là ngưá»i Hồi giáo. Mặc dù có nhiá»u hi vá»ng cho đất nước nà y kể từ khi được hình thà nh, tình trạng tham nhÅ©ng chÃnh trị và sá»± chia rẽ sắc tá»™c đã khiến cho đất nước trở nên kém phát triển, gây ra nạn đói và bạo lá»±c.
Trong ba năm rưỡi qua, má»™t cuá»™c ná»™i chiến đã xảy ra giữa những ngưá»i trung thà nh vá»›i Tổng thống Salva Kiir và những ngưá»i trung thà nh vá»›i cá»±u phó tổng thống Riek Machar.
Bạo lá»±c đã đẩy những ngưá»i tị nạn phải trốn chạy sang các nước láng giá»ng, trong đó có Sudan.
Nhân viên ACN cÅ©ng cho biết rằng chÃnh phá»§ Sudan đã cản trở các cÆ¡ quan cứu trợ cung cấp sá»± rợ giúp cần thiết cho những ngưá»i tị nạn Nam Sudan tại Sudan, ước tÃnh có tá»›i hÆ¡n 400.000 ngưá»i.
Nhưng năng lá»±c cá»§a chÃnh phá»§ trong việc cung cấp lương thá»±c cho ngưá»i dân còn hạn chế, vá»›i những khẩu phần hà ng tháng cho các gia đình chỉ có thể kéo dà i khoảng hai tuần.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của LHQ, khoảng một phần ba dân số Nam Sudan hiện đang trong tình trạng mất an ninh lương thực, với các số liệu thống kê cho thấy tình trạng an ninh lương thực đã trở nên xấu đi ở những quốc gia mới nhất trên thế giới kể từ khi cuộc xung đột lan rộng và o năm 2013.
CÆ¡ quan LHQ ước tÃnh rằng Ãt nhất 2,4 triệu ngưá»i hiện Ä‘ang phải đối mặt vá»›i tình trạng mất an ninh lương thá»±c khẩn cấp.
Nạn đói và xung đột đã xua Ä‘uổi Ãt nhất 1.9 triệu ngưá»i khá»i đất nước nà y kể từ khi cuá»™c ná»™i chiến bắt đầu, chỉ tÃnh riêng Uganda đã tiếp nháºn Ãt nhất má»™t triệu ngưá»i tị nạn Nam Sudan.
Tháºm chà ngay cả ở các trại tị nạn cá»§a Uganda, những ngưá»i tị nạn hiện vẫn phải sống trong những Ä‘iá»u kiện cá»±c kỳ khó khăn. Sau khi thăm các trại tị nạn tại Uganda, Noah Gottschalk đến từ tổ chức Oxfam Hoa Kỳ đã mô tả những gì ông đã chứng kiến như là “má»™t câu chuyện Ä‘au lòng đến xé ruá»™tâ€.
Phát biểu vá»›i NPR, ông Gottschalk cho biết có má»™t “sá»± thất vá»ng to lá»›n đối vá»›i những ngưá»i, trong nhiá»u trưá»ng hợp, đã bị buá»™c phải di dá»i trong nhiá»u năm trong suốt cuá»™c ná»™i chiến kéo dà i cá»§a đất nước, những ngưá»i đã trở vá» Nam Sudan chỉ để nháºn thấy rằng má»™t và i năm sau đó há» lại má»™t lần nữa bị buá»™c phải di dá»i. Cảm giác phải sống cảnh nay đây mai đó khi há» mong đợi để được định cư chỉ má»™t lần và trên hết là được trở vá» quê nhà đã trở nên hết sức rõ rà ng và thá»±c sá»± rất bi thảm và đau lòng khi phải chứng kiếnâ€.
Nguồn gốc của một cuộc khủng hoảng
Sau nhiá»u tháºp niên chiến tranh ở cái mà sau nà y được gá»i là quốc gia Sudan thống nhất, má»™t Hiệp ước Hòa bình toà n diện do Cá»™ng đồng Pan-African là m trung gian, cùng vá»›i các tổ chức quốc tế có liên quan khác, đã chứng kiến Nam Sudan già nh được độc láºp từ các khu vá»±c còn lại cá»§a Sudan và o ngà y 9 tháng 7 năm 2011.
Cuá»™c ná»™i chiến Nam Sudan và o năm 2013 đã nổ ra sau khi Tổng thống Salva Kiir – má»™t ngưá»i thuá»™c dân tá»™c Dinka, nhóm sắc tá»™c lá»›n nhất nước nà y – đã sa thải ông Riek Machar, má»™t ngưá»i đến từ cá»™ng đồng lá»›n thứ hai nước nà y, dân tá»™c Nuer.
Cuá»™c khá»§ng hoảng đã khiến cho hà ng chục ngà n ngưá»i thiệt mạng, khiến gần 4 triệu ngưá»i phải rá»i bá» khá»i nhà cá»§a há», và khiến cho gần 45% dân số cả nước – khoảng 5,5 triệu ngưá»i – hiện Ä‘ang cần viện trợ lương thá»±c.
Cuá»™c xung đột vốn đã trở nên cay độc đã thúc giục các Giám mục Nam Sudan công bố má»™t bức thư mục vụ, than phiá»n vá» sá»± bất lá»±c cá»§a mình trong việc tạo ảnh hưởng đối vá»›i các nhà lãnh đạo cá»§a hai bên.
“Äất nước ta không còn bình an. Ngưá»i dân hiện phải sống trong sá»± sợ hãi. Cuá»™c ná»™i chiến, mà chúng ta thưá»ng xuyên miêu tả là dù sao Ä‘i nữa không có bất sá»± biện minh vá» mặt luân lý nà o, vẫn tiếp tụcâ€, tuyên bố cho biết.
“Bất chấp lá»i kêu gá»i cá»§a chúng tôi gá»i tá»›i tất cả các bên, các đảng phái cÅ©ng như tất cả má»i cá nhân phải ngừng chiến tranh, tuy nhiên việc giết chóc, hãm hiếp, cướp bóc, việc ngưá»i dân bị buá»™c phải di tản, các cuá»™c tấn công nhằm và o các nhà thá» và việc phá há»§y tà i sản vẫn tiếp tục diá»…n ra trên khắp đất nước. Ở má»™t số thị trấn, tình hình hiện đã dịu Ä‘i, nhưng việc vắng những tiếng súng không có nghÄ©a là hòa bình đã gần ká». Tại các thà nh phố khác, dân thưá»ng bị mắc kẹt bên trong khu vá»±c thị trấn do tình trạng mất an ninh trên các con đưá»ng xung quanhâ€, các Giám mục tiếp tục.
Các Giám mục đã cáo buá»™c cả chÃnh phá»§ cÅ©ng như phe đối láºp vì đã tấn công thưá»ng dân và đồng thá»i cảnh báo vá» việc mâu thuẫn sắc tá»™c đã xảy ra.
Các Giám mục cÅ©ng cho biết rằng nhiá»u ngưá»i dân không có nÆ¡i trú ẩn an toà n để há» có thể tránh cảnh bạo lá»±c.
“Tháºm chà ngay cả khi hỠđã chạy trốn đến các ngôi nhà thá» cá»§a chúng tôi hoặc các trại táºp trung cá»§a LHQ để được bảo vệ, há» vẫn bị các lá»±c lượng an ninh quấy nhiá»…u. Nhiá»u ngưá»i đã bị buá»™c phải chạy trốn sang các nước láng giá»ng để được bảo vệâ€, các Giám mục viết.
Lưu ý rằng mức độ háºn thù tại Nam Sudan Ä‘ang ngà y cà ng gia tăng, các Giám mục nhấn mạnh rằng việc giết chóc, tra tấn và cưỡng hiếp dân thưá»ng là má»™t “tá»™i ác chiến tranhâ€.
“Ngưá»i dân bị dồn và o các ngôi nhà cá»§a há» sau đó bá»n chúng phóng há»a các ngôi nhà và giết chết tất cả. Các thi thể sau đó được chôn trong các hố rác tá»± hoại đầy những rác thải. Có má»™t sá»± thiếu tôn trá»ng chung đối vá»›i sá»± sống con ngưá»iâ€, các Giám mục cho biết.
Các Giám mục cho biết há» sẽ đưa ra má»™t “cách tiếp cáºn chá»§ động†hÆ¡n để tiến lên phÃa trước, và đồng thá»i sẽ phối hợp vá»›i các nhà thá» khác nhằm tìm kiếm hòa bình bá»n vững.
“Thông qua Kế hoạch Hà nh động vì Hòa bình (APP) cá»§a Há»™i đồng các Giáo há»™i Nam Sudan (SSCC), chúng tôi dá»± định gặp gỡ trá»±c tiếp không chỉ vá»›i Tổng thống mà còn vá»›i các vị Phó Tổng thống, các Bá»™ trưởng, các thà nh viên Quốc há»™i, các nhà lãnh đạo phe đối láºp và các chÃnh trị gia, các sÄ© quan quân đội từ tất cả các bên, và bất cứ ai khác mà chúng tôi cho là có ảnh hưởng để thay đổi đất nước chúng ta trở nên tốt hÆ¡n. Chúng tôi dá»± định sẽ gặp gỡ há» không phải chỉ má»™t lần rồi thôi, nhưng là nhiá»u nhiá»u lần nữa, trong chừng má»±c cần thiết, vá»›i má»™t thông Ä‘iệp rằng chúng ta cần phải hà nh động chứ không chỉ là đối thoại chỉ để đối thoạiâ€, các Giám mục cho biết.
Äầu năm nay, Vatican đã phải chÃnh thức bác bá» má»™t chuyến viếng thăm và o tháng 10 cá»§a ÄTC Phanxicô tá»›i đất nước bị chiến tranh tà n phá nà y, vì lý do an ninh.
Và o tháng 6, Vatican đã công bố má»™t sáng kiến vá»›i tên gá»i: “Giáo Hoà ng vì Nam Sudan (The Pope for South Sudan)â€, bao gồm việc triển khai các khoản tà i trợ đáng kể cá»§a Vatican cho nước nà y – 500.000 đô la Mỹ – được sá» dụng trong các lÄ©nh vá»±c giáo dục, y tế và nông nghiệp.
Minh Tuệ chuyển ngữ

