Chúa nháºt Chúa Ba Ngôi ,Ga 3, 16-18
 Liá»n sau lá»… Chúa Thánh Thần hiện xuống, Giáo Há»™i má»i gá»i chúng ta long trá»ng cá» hà nh lá»… Thiên Chúa Ba Ngôi. Mừng mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi,  Giáo Há»™i giúp chúng ta nháºn biết và tôn thá» Má»™t Thiên Chúa trong Ba Ngôi tuy riêng biệt nhưng cùng má»™t bản thể và uy quyá»n bằng nhau. Chúa Cha là Thiên Chúa độc nhất. Chúa Con sinh bởi Äức Chúa Cha từ trước muôn Ä‘á»i. Chúa Thánh Thần phát xuất từ Chúa Cha và Chúa Con tá»± Ä‘á»i Ä‘á»i như má»™t Nguyên lý duy nhất, Ba Ngôi nhưng là Má»™t Thiên Chúa.
Giáo Há»™i cho chúng ta má»™t định tÃn vá» Thiên Chúa Ba Ngôi, Ba Ngôi không phải là Ba Chúa, mà là Má»™t Chúa Ba Ngôi. Váºy, Chúa Ba Ngôi được hiểu như thế nà o? Thưa, Chúa Ba Ngôi là Chúa Cha, Chúa Con, và Chúa Thánh Thần. Vâng, Ä‘iá»u mầu nhiệm nà y, chÃnh Chúa Giêsu đã mặc khải cho chúng ta : “Anh em hãy Ä‘i giảng dạy muôn dân, là m phép rá»a cho há», nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần …“ (Mt 28, 19).
Là mầu nhiệm thì không thể hiểu thấu được, nhất là mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, má»™t mầu nhiệm lá»›n trong Äạo.
Ta không thể biết mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi mà hoà n toà n do Chúa Giêsu mạc khải cho trước khi Ngà i vá» trá»i, khi Ngà i phán:â€Má»i quyá»n năng trên trá»i dưới đất Ä‘á»u được ban cho Thầy. Váºy anh em hãy Ä‘i giảng dạy cho muôn dân, là m phép rá»a cho há» nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, giảng dạy há» tuân giữ má»i Ä‘iá»u Thầy đã truyá»n cho anh em†(Mt 28,18-19)
Cuá»™c đà m thoại vá»›i Nicôđêmô mà chúng ta Ä‘á»c hôm nay là má»™t Ä‘oạn trÃch ngắn, tháºt sá»± đã là m cho chúng ta khám phá má»™t Ä‘iá»u gì đó chá»§ yếu: “tranh luáºn†hẳn là không Ä‘i tá»›i đâu, phải Ä‘i theo Äức Giêsu và dấn thân vá»›i Ngưá»i. ông Nicôđêmô đại diện cho các môi trưá»ng trà thức Do Thái ông là báºc thầy trong dân Israel (Ga 3,10)…
Tuy nhiên ông không hiểu! trước tiên Ba Ngôi không phải là má»™t vấn đỠhóc búa cá»§a trà tuệ mà má»™t thá»±c tại đơn giản: Thiên Chúa là tình yêu! Và tình yêu nà y mang má»™t khuôn mặt: Äức Giêsu trên tháºp giá. Gioan là tông đồ duy nhất đã dám đối mặt vá»›i cảnh tượng ấy cá»§a tình yêu Ä‘iên rồ cá»§a Thiên Chúa, khi tham dá»± và o bi kịch trên đồi Golgotha, cả cuá»™c Ä‘á»i Ngà i, thánh Gioan đã suy niệm trước Äức Giêsu “được gương cao†khá»i mặt đất trước mắt Ngà i. Thánh Gioan đã nói vá»›i chúng ta sá»± suy niệm ấy. Äồng thá»i nó cÅ©ng là chân lý sâu xa nhất vá» căn tÃnh cá»§a Äức Giêsu.
Theo Tân ước, chúng ta thấy có má»™t trưá»ng hợp hy hữu mà Ba Ngôi Thiên Chúa cùng hiện diện và cùng hoạt động. Äó là khi Chúa Giêsu xin ông Gioan là m phép rá»a cho mình: lúc Ngà i ở dưới sông lên thì trá»i tá»± nhiên mở ra, và từ trên không trung có tiếng phán ra rằng: “Äây là Con Ta yêu dấuâ€. Cùng má»™t tráºt đó, thấy hiện đến và đỗ trên đầu Chúa Con má»™t chim bồ câu. Äó là lần thứ nhất từ khi có lịch sá» loà i ngưá»i, Ba Ngôi hiện diện và hà nh động trong má»™t lúc: Trước hết là Ngôi Con chịu phép rá»a, rồi Ngôi Cha từ trá»i phán ra, và sau hết Ngôi Thánh Thần dưới hình chim bồ câu hiện đến.
Vá» niá»m tin và o Chúa Ba Ngôi, Há»™i thánh đã tóm tắt lại trong kinh Tin kÃnh cá»§a thánh Athanasiô đại khái như sau: Có má»™t Äức Chúa Trá»i mà Ngưá»i có Ba Ngôi: Ngôi nhất khác, Ngôi hai khác, Ngôi ba khác… Äức Chuá Cha là Äức Chúa Trá»i, Äức Chúa Con là Äức Chúa Trá»i, Äức Chúa Thánh Thần là Äức Chúa Trá»i, nhưng là má»™t Äức Chúa Trá»i, chứ không phải là ba Äức Chúa Trá»i… Äức Chúa Cha phép tắc vô cùng và có từ trước Ä‘á»i Ä‘á»i ; Äức Chúa Con phép tắc vô cùng và có từ trước Ä‘á»i Ä‘á»i ; Äức Chúa Thánh Thần phép tắc vô cùng và có từ trước Ä‘á»i Ä‘á»i… Không có Ngôi nà o hÆ¡n, Ngôi nà o kém, Ba Ngôi Ä‘á»u bằng nhau, như nhau vá» tất cả má»i phương diện… Äức Chúa Cha không bởi ai sinh ra, Äức Chúa Con bởi Äức Chúa Cha sinh ra. Äức Chúa Thánh Thần bởi Ngôi Cha và Ngôi Con mà ra.
Hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi cùng hoạt động trong Há»™i thánh và nÆ¡i từng ngưá»i nói lên sá»± hiệp nhất bá»n chặt giữa Ba Ngôi Thiên Chúa. Äây là má»™t mô hình tuyệt vá»i vá» sá»± hiệp nhất mà Chúa ban cho ta để ta cÅ©ng phải cá»§ng cố sá»± hiệp nhất trong Há»™i thánh và trong cá»™ng Ä‘oà n chúng ta. Sá»± hiệp nhất sẽ Ä‘em lại cho chúng ta rất nhiá»u lợi Ãch trong Ä‘á»i sống tá»± nhiên và siêu nhiên.
Cha Ta và Ta là má»™t ! Thiên Chúa yêu nên Thiên Chúa là má»™t. “Thiên Chúa là tình yêu vì Chúa Cha, Chúa Con, Chúa Thánh Thần là má»™t”. Nếu Thiên Chúa là tình yêu là vì chÃnh Thiên Chúa hiệp nhất hoà n toà n trong các ngôi vị yêu thương. Tình yêu hoà n toà n là sá»± kết hợp trá»n vẹn giữa hai chá»§ thể bằng táºn hiến cho nhau. Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi diá»…n đúng thá»±c sá»± hiệp nhất hoà n toà n nà y. Ai cÅ©ng biết Chúa Cha không phải là Chúa Con, Ngôi Hai không phải là Ngôi Ba. Các ngôi vị phân biệt hoà n toà n và không thể giản lược và o nhau. Äó chÃnh là điá»u kiện cá»§a tình yêu chân chÃnh, tình yêu chỉ có được giữa nhân vị và nhân vị. Tình yêu là hợp nhất, Ä‘iá»u đó dÄ© nhiên phải có má»™t “tôi” và “anh”, nhưng lại không “tôi tan biến trong anh” hay ngược lại !
Và  đồng thá»i lại chỉ có Má»™t Chúa, hay nói khác Ä‘i đồng bản tÃnh. Äồng nhất bản tÃnh có nghÄ©a là khai trừ má»i ý tưởng chia phần và phân ly, phế bá» hoà n toà n “cá»§a tôi” và “cá»§a anh”. Âutinh diá»…n tả : “Nếu Thiên Chúa là tình yêu là vì tình yêu không thể bẻ gãy sá»± hiệp nhất, nhưng liên kết khôn tả Ba Ngôi Thiên Chúa “. Thá»±c váºy, nÆ¡i Thiên Chúa không thể có phân chia, hay tham phần Ä‘i nữa, má»—i ngôi cùng chiếm hữu toà n diện , cùng sung mãn vô biên, cùng má»™t thần tÃnh. Äó không phải là những cá thể Ãch ká»· đối diện nhau, cÅ©ng chẳng phải những hữu thể đặt ká» sát tẩy trừ nhau, nhưng là những hữu thể quảng đại hiến thân cho nhau. Như váºy, sá»± phối hợp giữa các ngôi vị đòi phải có sá»± phân biệt hoà n toà n lại thể hiện trong má»™t sá»± hiệp nhất toà n vẹn. Chúa Giêsu diá»…n tả tất cả chân lý ấy trong má»™t câu đơn giản : “Ta và Cha là Má»™t”.
Ba Ngôi ở trong nhau như má»™t thân thể duy nhất, phải chăng là nói đến sá»± thông hiệp giữa Thiên Chúa Ba Ngôi, và từ cá»™i nguồn mầu nhiệm đó, dòng suối hiệp thông tuôn trà n trên Giáo Há»™i phổ quát. Sá»± thông hiệp nà y, chÃnh là mầu nhiệm cá»§a Giáo Há»™i như Công Äồng Va-ti-ca-nô II đã dùng những lá»i cá»§a Thánh Cy-pri-a-nô để nhắc lại: “Giáo Há»™i phố quát xuất hiện như má»™t dân tá»™c được hợp nhất nhá» sá»± hiệp nhất giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánk Thầnâ€. Mầu nhiệm Giáo Há»™i hiệp thông nà y được nhắc nhở ở má»—i đầu Thánh Lá»… khi vị chá»§ tế đón má»i chúng ta bằng lá»i chà o cá»§a Thánh Phao-lô Tông Äồ: ‘Nguyện xin ân sá»§ng Äức Giê-su Ki-tô Chúa chúng ta, và tình yêu cá»§a Chúa Cha và ơn thông hiệp cá»§a Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh chị em’ (2Cr. 13, 13)
Ba Ngôi Thiên Chúa không phải là má»™t cụm từ trừu tượng nữa, mà là má»™t hình ảnh cụ thể qua Con Má»™t cá»§a Thiên Chúa, là Äức Giêsu-Kitô. Thiên Chúa Ba Ngôi không đơn thuần chỉ là lý thuyết, mà là má»™t hình ảnh sống động qua cuá»™c Ä‘á»i cứu thế cá»§a Äức Giêsu-Kitô. Vì má»i công việc nÆ¡i Ngưá»i, không do bởi mình Ngưá»i, mà là do bởi Thiên Chúa Ba Ngôi.
Và rồi, trong cuá»™c sống thưá»ng nháºt, nà y má»—i ngà y, ta cà ng được hướng dẫn hay để cho mình được hướng dẫn tiến sâu và o trong mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi thì chúng ta cà ng trưởng thà nh trong đức tin, đức cáºy và đức mến, cà ng được thần thiêng hóa và trở nên giống Thiên Chúa hÆ¡n và đối xá» vá»›i anh chị em chung quanh như chÃnh Thiên Chúa muốn, cà ng được thấm nhuần trong mầu nhiệm Thiên Chúa bằng Ä‘á»i sống cầu nguyện, kết hiệp thân tình vá»›i Thiên Chúa, thì chúng ta cà ng có tâm hồn quảng đại, mở rá»™ng đón nháºn anh chị em chung quanh và má»i gá»i há» trong má»i hoà n cảnh cụ thể. Xin Chúa thêm Æ¡n cho má»—i ngưá»i chúng ta để ngà y má»—i ngà y chúng ta là m sáng tá» mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa ngay trong chÃnh cuá»™c sống cá»§a chúng ta.
Huệ Minh

