Tính th�i sự “xúc động và bi thảm� của Fatima

Trao đổi với ký giả Vincenzo Sansonetti, tác giả quyển sách “�i�u tra v� Fatima�

Trong buổi ph�ng vấn với trang Zenit, ký giả Vincenzo Sansonetti cho biết: “Fatima không đơn giản chỉ là hiện thực. Fatima còn hơn thế nữa, tính th�i sự của nó thật xúc động và bi thảm… Sự đe d�a của sự dữ và hậu quả của tội lỗi vẫn còn đó, sự đau khổ và bách hại tín hữu kitô vẫn tiếp tục và càng ngày càng nặng thêm – Ký giả Vincenzo Sansonetti là tác giả quyển sách tiếng � “�i�u tra v� Fatima� (Inchiesta su Fatima, nxb Mondadori).

Trước chuyến hành hương Fatima của �ức Phanxicô ngày 12 và 13 tháng 5-2017, tác giả nhấn mạnh, giáo hoàng Argentina “có một cái nhìn hiện đại và sinh động v� hình ảnh của Mẹ Maria: Mẹ không những chỉ là mẹ, mà còn là chị, là ngư�i bạn, là ngư�i đồng hành du lịch và luôn gần với chúng ta. Vâng l�i, khiêm tốn, tiếp nhận nhưng của can đảm và chiến đấu�.

Ông nói thêm: “Ở Fatima, �ức Mẹ là hình ảnh phương thuốc giải độc cho sự dữ, thậm chí đó là con đư�ng cho một khởi đầu mới�, cầu nguyện và lần hạt.

Zenit – �âu là sứ điệp những lần �ức Mẹ hiện ra cách đây một trăm năm?

Vincenzo Sansonetti – Sứ điệp Fatima năm 1917 chủ yếu là l�i m�i g�i rất mạnh, nhưng cùng lúc, cũng là l�i m�i g�i nhẹ nhàng và thấm tình mẫu tử, l�i m�i g�i trở lại và cầu nguyện ở th�i điểm lịch sử, khi sự hiện diện của các tín hữu kitô ở một vài nước Âu châu như Bồ �ào Nha rõ rệt bị các chính quy�n và các nhóm thế lực ra mặt chống hàng giáo sĩ và tam điểm. �ức Mẹ hiện ra vào một giai đoạn chính xác, đầu thế kỷ 20 để cảnh cáo sự lên ngôi của các tư tưởng toàn trị và vô nhân đạo mà, dần dần, chế ngự thế giới: chính xác là năm 1917, khi có cuộc cách mạng Tháng 10 tại Nga, với lực lượng hùng hậu của chủ nghĩa vô thần, đi ngược với tôn giáo, xem tôn giáo là “thuốc phiện của dân tộc�. Và �ức Mẹ hiện ra với các mục đồng ở một vùng quê xa vắng, xa các thành phố lớn, vì ở đó đức tin còn cự lại với tất cả các tấn công, để vinh danh một nước còn giữ các truy�n thống vững mạnh của kitô giáo dù bị bức bách. Chính các mục đồng, lúc đó còn nh�, cũng đã bị sách nhiễu nặng n� chỉ vì đức tin đơn sơ và thẳng thắn của các em. “Cầu nguyện, lần hạt mân côi� là l�i Bà Mặc �o Trắng nói nhi�u lần với Giacinta, Phanxicô và Lucia, như thuốc giải độc cho sự dữ, thậm chí đó là con đư�ng cho một khởi đầu mới�.

Sứ điệp này vẫn còn hiệu lực th�i sự?

Fatima không đơn giản chỉ là hiện thực. Fatima còn hơn thế nữa, tính th�i sự của nó thật xúc động và bi thảm. Các lý do không phải là không nhắc một cách dứt khoát cho con ngư�i th�i đại đừng lầm với các huy�n thoại giả tạo của thành công, của sự tự đủ, của một đ�i sống trần thế chỉ duy nhất hướng đến tiện nghi, của cải vật chất. Ngược lại, hơn bao gi� hết, xã hội ngày nay là con mồi của các chiến tranh, của Satan, muốn làm cho con ngư�i xa Chúa và xa tình yêu của Ngài. Tính ngôn sứ của Fatima một phần được chứng thực qua việc sụp đổ của hai chế độ độc tài lớn của thế kỷ 20, chế độ cộng sản và chế độ phát-xít. Không còn �ức quốc xã và Xô-viết, “nước Nga� mà �ức Mẹ nói trong bí mật thứ nhì , và việc giữ đạo có thể thực hành được trong một số vùng trên thế giới mà trước đây h� phủ nhận, nhưng đi�u đó không có nghĩa là Fatima và với những gì Fatima đại diện đã coi như xong, b� lại đàng sau với thế kỷ 20.

Th�i buổi của hận thù ý thức hệ chưa chấm dứt, nhưng nó lại chuyển biến qua một hận thù còn khủng khiếp và vô nhân đạo hơn, được nuôi dưỡng bởi các nhãn quan vô nghĩa khi nhìn v� thế giới, con đẻ của chủ thuyết hư vô và tương đối hóa. Sự đe d�a của sự dữ và hậu quả của tội lỗi vẫn còn đó, sự đau khổ và bách hại tín hữu kitô vẫn tiếp tục và càng ngày càng trầm tr�ng thêm. Chính Giáo hội cũng phải cảnh giác với “các kẻ thù� bên trong, những ngư�i muốn đặt lại vấn đ� lịch sử, giáo đi�u, di sản đức tin, h� muốn một chi�u kích “hàng ngang�, hạ giáo hội xuống còn là một “cơ quan xã hội�, loại b� Chúa Kitô và giáo huấn của Ngài. Vài chục năm nay, chủ thuyết hư vô đã hạ các truy�n thống tôn giáo xuống, xem các truy�n thống này như phong tục nhân gian, bây gi� chủ nghĩa vật chất thống trị, làm cho tâm hồn con ngư�i, một tâm hồn luôn khắc khoải khao khát tình yêu và sự thật bị khô héo.  �àng sau tấm bình phong “chinh phục văn minh�, ngư�i ta hung bạo với cái g�i là tự nhiên, hủy diệt căn tính con ngư�i, tấn công gia đình, nhân danh “cuộc cách mạng nhân chủng�, một cuộc cách mạng mang tính hủy hoại. Chưa bao gi� sự an ủi và giúp đỡ của Mẹ Thiên Chúa cần thiết như bây gi�.

Trong chuyến hành hương Fatima sắp tới, �ức Phanxicô sẽ phong hai thánh Giacinta và Phanxicô. Có sợi dây liên kết nào giữa Fatima và tri�u giáo hoàng của �ức Phanxicô không?

Chắc chắn là có, một sợi dây liên hết chặt chẽ và ít được biết, sợi dây này đã có từ đầu tri�u giáo hoàng của ngài. Ngày 13 tháng 5-2013, hai tháng sau khi được bầu ch�n và nhân dịp kỷ niệm lần thứ 96 �ức Mẹ hiện ra ở Cova da Iria, Fatima, vài ngày trước khi từ chức vì đến tuổi, Thượng phụ Lisbon, �ức Hồng y José da Cruz Policarpo tại Fatima đã dâng hiến tri�u giáo hoàng �ức Phanxicô cho �ức Mẹ. Ngài làm chuyện này vì ít nhất �ức Phanxicô đã xin ngài hai lần. Một đám đông 300.000 tín hữu tham dự sự kiện tr�ng đại này, h� tụ h�p trước các thánh đư�ng. Trong dịp này, �ức Hồng y Policarpo (từ trần không đầy một năm sau, ngày 12 tháng 2-2014, th� 78 tuổi) cầu nguyện cho �ức Phanxicô “được ơn phân định để nhận diện được các con đư�ng mới cho Giáo hội� và để �ức Giáo hoàng được “bảo vệ trong những gi� khó khăn của sự đau khổ, để ngài có thể vượt qua, trong đức ái, các thử thách ngài gặp trong việc canh tân Giáo hội�.

Tượng �ức Mẹ Fatima trong buổi tiếp kiến chung tại Quảng trư�ng Thánh Phêrô ngày 13 tháng 5-2013. �ây là bản sao tượng �ức Mẹ Fatima.

Trong một sứ điệp gởi Giám mục địa phận Leiria-Fatima, Antonio Augusto dos Santos Marto, �ức Phanxicô nói lên “lòng biết ơn sâu xa của mình trước sáng kiến và trước sự cầu xin này�. Sau đó, �ức Phanxicô kết hiệp trong l�i cầu nguyện với tất cả các tín hữu hành hương Fatima, ngài “ban phép lành Tòa Thánh với hết cả tấm lòng�. Năm tháng sau, ngày 13 tháng 10-2013, �ức Phanxicô dâng thế giới cho �ức Mẹ Fatima.

Xác nhận lòng tôn kính sâu đậm, ngay lập tức �ức Phanxicô dâng tri�u giáo hoàng của mình trong tay �ức Mẹ. Ngày 15 tháng 3-2013, khi vừa được bầu ch�n mới hai ngày, �ức Phanxicô ng� l�i với các hồng y ở phòng Clemntine, Vatican, ngài đã công khai đặt ngay tri�u giáo hoàng của mình vào bàn tay che chở của �ức Mẹ: “Tôi xin phó sứ vụ của tôi vào sự cầu bàu quy�n lực của Mẹ Maria, Mẹ của chúng ta, Mẹ của Giáo hội�.

Lòng tôn kính �ức Mẹ của ngài đã có từ lâu và theo ngài luôn mãi; ngài đặc biệt kính mến “�ức Mẹ Tháo gỡ Nút thắt� và ngài đã quảng bá lòng tôn kính này trên khắp thế giới. Giáo hoàng Argentina có một cái nhìn hiện đại và sinh động v� hình ảnh của Mẹ Maria: Mẹ không những chỉ là mẹ, mà còn là chị, là ngư�i bạn, là ngư�i đồng hành du lịch và luôn gần với chúng ta. Vâng l�i, khiêm tốn, tiếp nhận nhưng của can đảm và chiến đấu.

�âu là câu chuyện cá nhân của ông với �ức Mẹ Fatima?

Tôi đến đây ba lần, lần gần đây là năm 2016 để chuẩn bị viết quyển sách nhân dịp kỷ niệm một trăm năm �ức Mẹ hiện ra. Lần nào đến đây tôi cũng đ�u bị đánh động bởi bầu khí tiếp nhận, thanh thản chìm ngắm trong cầu nguyện. Một nơi m�i chúng ta chiêm niệm và suy tư sâu xa v� đ�i sống của chính mình, khởi đi từ l�i kêu g�i đầy tình mẫu tử nhưng cương nghị của �ức Mẹ.

Nếu ông phải ch�n ba chữ để định nghĩa Fatima, ông sẽ dùng chữ nào?

Theo tôi, tôi sẽ ch�n ba chữ đặc biệt với sự kiện này: l�i tiên tri, mẹ/con và vượt ra ngoài.

‘L�i tiên tri’ là một chữ phải hiểu theo đúng nghĩa của nó. Nó không có nghĩa là “đoán tương lai� hay nói v� bối cảnh của th�i cánh chung và bi thảm, dù khía cạnh này là có, cũng không phải là cái nhìn của tận thế. L�i tiên tri có nghĩa là ‘làm cho thấy’ sự thật của những chuyện và đ�i sống con ngư�i: ai theo Chúa và giữ mư�i đi�u răn của Ngài thì chắc chắn sẽ có một tiến trình hiện sinh trước mặt h�, có thể là mệt m�i, nhưng cuối cùng được ơn dồi dào và mở ra với đ�i sống đ�i đ�i; ai không theo Chúa, thì ngược lại cuộc chiến đấu có thể – trong sự tự do lớn nhất, vì con ngư�i tự do ch�n sự dữ và ch�n sự lên án cho chính mình –sẽ có một tiến trình dễ dàng hơn, ít tai nạn hơn, được thế giới tán thưởng, nhưng trên thực tế lại trống rỗng, xa ánh sáng của Chúa.

‘Mẹ/con’ là thái độ chúng ta luôn phải có trong mỗi giây phút cuộc sống, biết rằng chúng ta là con của một ngư�i Mẹ thương yêu, nâng đỡ, giúp đỡ, tháp tùng, nhắc nhở chúng ta, đúng y như một bà mẹ. Chắc chắn, một xã hội làm cho hình ảnh ngư�i mẹ thành hão huy�n… thì khó mà nói đến các quan tâm săn sóc của tình mẫu tử. Chính xác Mẹ Fatima m�i g�i chúng ta nhìn lại hình ảnh của ngư�i mẹ.

‘Vượt ra ngoài’ là số phận ch� mỗi chúng ta, nhưng gần như không còn ai nói đến nữa. Bởi vì, muốn ‘vượt ra ngoài’ thì thật bối rối, thật dấn thân và thật đòi h�i. Nhưng chúng ta phải tự h�i: tất cả chấm dứt khi chết sao? Chúng ta kết thúc trong một hố đen, nơi chôn cuộc sống, chôn các cố gắng, các giấc mơ của chúng ta sao? Hay chúng ta ch� một ánh sáng vĩnh cửu không tắt, nâng tất cả những gì chúng ta đã có được ở trần thế này? Fatima mở một kẽ hở v� đ�i sống vĩnh cửu và vượt ra bên ngoài và làm chúng ta được an ủi.

Trong phần nói đầu của quyển sách, ông viết “Fatima là một bí ẩn làm lo lắng nhưng cũng làm an ủi�, đi�u này có nghĩa là gì?

Chắc chắn, chúng ta không thể giấu, sứ điệp Fatima có những khía cạnh đáng lo, làm cho chúng ta sợ. Chúng ta nghĩ v� thị kiến h�a ngục, v� việc loan báo có các cuộc chiến tranh mới, v� các đau khổ của nhân loại và của Giáo hội. Nhưng đó là lo lắng của tâm hồn khi không phó thác vào Chúa, vào �ức Mẹ. Ai sống trong đức tin thì biết, sự dữ, tội lỗi, Satan sẽ thất bại. ��i sống ở trần gian là th�i gian cho chúng ta, để chúng ta có được xác quyết này, trong tự do. Những l�i đầu tiên �ức Mẹ nói với ba trẻ mục đồng: “Các con đừng sợ, Mẹ không làm chuyện dữ cho các con�. �ó gần như là l�i �ức Mẹ nói mỗi khi Mẹ hiện ra với các em: l�i trấn an, cái vuốt ve, nụ cư�i của tình mẹ, một l�i m�i g�i phải coi tr�ng đ�i sống kitô hữu.

Trước khi đi Fatima, �ức Phanxicô đã gặp các linh mục của Giáo hoàng H�c viện Bồ �ào Nha tại Rôma. Sau khi nhấn mạnh“sự gặp gỡ với �ức Mẹ của các mục đồng là ân sủng, đã làm cho h� yêu Chúa Giêsu�, �ức Phanxicô xin các linh mục “vượt ra ngoài m�i tiêu đích, phải có lòng nhận biết và tình yêu của Chúa Kitô, tìm cách để càng ngày càng giống Ngài cho đến cùng là hy sinh đ�i sống của mình�. Trên thực tế là “sống trong sự hiện diện của tình yêu Chúa�. Và trong bối cảnh này, lòng tôn kính �ức Mẹ giúp chúng ta “nếm hương vị có Chúa như một thực tế đẹp nhất của cuộc hiện sinh con ngư�i� vì Mẹ Maria là “ngư�i Mẹ dịu dàng và nhân lành�. Ngài nói thêm: “Hãy nhìn ngắm Mẹ và để Mẹ nhìn chúng ta, vì Mẹ là Mẹ của anh em và Mẹ yêu thương anh em rất nhi�u: hãy để Mẹ nhìn anh em để anh em khiêm tốn hơn, can đảm hơn, để có thể đi theo L�i Chúa�. �ức Phanxicô kết luận: “Ngoài ra, lòng tôn kính �ức Mẹ giúp chúng ta có một tương quan tốt với Giáo hội: cả hai đ�u là Mẹ. Và vì là Mẹ, chúng ta phải nghe l�i Mẹ và Giáo hội�.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn

Tượng �ức Mẹ Fatima ở quảng trư�ng Thánh Phêrô ngày 12 tháng 10-2013. �ây là tượng �ức Mẹ Fatima, Bồ �ào Nha được đưa v� Rôma trong di� lễ tôn kính �ức Mẹ.