Trước ngà y Äức Phanxicô Ä‘i Fatima nhân ká»· niệm 100 năm Äức Mẹ hiện ra và phong thánh cho hai mục đồng, hãng tin I.MEDIA có buổi gặp Linh mục Giám đốc Giáo hoà ng Há»c viện Bồ Äà o Nha ở Rôma, cha tái xác nháºn chiá»u kÃch sâu Ä‘áºm “phổ quát và đại chúng†cá»§a Ä‘á»n thánh.
I.MEDIA: Äâu là mối dây liên hệ cá»§a Giáo hoà ng Há»c viện Bồ Äà o Nha vá»›i Fatima?
Linh mục José Caldas: Há»c viện trước hết có mối dây liên hệ chặt chẽ vá»›i… Lá»™ Äức! Há»c viện được thà nh láºp năm 1900 ở thá»i buổi chưa có máy bay. Như thế các nhà đà o tạo đến đây bằng đưá»ng bá»™ và trên đưá»ng Ä‘i ngừng lại ở Lá»™ Äức! Từ đó nảy sinh lòng kÃnh mến Äức Mẹ Lá»™ Äức và há»c viện nhanh chóng xin Äức Mẹ Lá»™ Äức là m Mẹ đỡ đầu, 17 năm trước khi Äức Mẹ Fatima hiện ra!
Sau đó, năm 1929, trước khi Tòa Thánh chÃnh thức công nháºn Äức Mẹ hiện ra ở Fatima, má»™t bức tượng lá»›n bằng gá»— được gởi qua Vatican, Äức Giáo hoà ng Piô XI đã là m phép. Sau nà y bức tượng được tặng cho Há»c viện và được đặt ở nhà nguyện, bây giá» bức tượng vẫn còn ở đây.
Ngà y 13 tháng 5-1967, ká»· niệm 50 năm Äức Mẹ hiện ra, Äức Phaolô VI đã đến Fatima. CÅ©ng ngà y hôm đó, ngưá»i có trách nhiệm cá»§a Há»c viện đã mang đến đó viên đá đầu tiên cá»§a tòa nhà má»›i cá»§a cá»™ng Ä‘oà n. Viên đá đã được Äức Giáo hoà ng là m phép trước khi Ä‘em vá» xây ở Rôma. Năm 1982 Äức Gioan-Phaolô II đến Fatima. Còn hồng y Joseph Ratzinger thì năm nà o cÅ©ng đến Fatima tÄ©nh tâm má»™t tuần.
Bồ Äà o Nha là má»™t trong các nước có ngưá»i công giáo nhiá»u nhất Âu châu. Như thế Bồ Äà o Nha có quan hệ ưu tiên nà o vá»›i Tòa Thánh không?
Vá» mặt lịch sá», Bồ Äà o Nha luôn có quan hệ tốt vá»›i Tòa Thánh, bằng chứng là Bồ Äà o Nha là má»™t trong những nước đầu tiên được Tòa Thánh công nháºn và o năm 1179. Nhưng Bồ Äà o Nha cÅ©ng là má»™t nước rất khiêm tốn, không có ưu tiên gì đặc biệt vá»›i Vatican. Tuy nhiên nước nà y giữ má»™t quan tâm đặc biệt vá»›i Tòa Thánh, vì Bồ Äà o Nha giữ má»™t văn hóa công giáo sâu Ä‘áºm, các giá trị mang tinh thần kitô giáo. Fatima còn đóng góp rất lá»›n: bằng chứng là nhân dịp Äức Phanxicô viếng thăm, Nhà nước cho công chức nghỉ việc hai ngà y 12 và 13 tháng 5. Tổng thống Marcelo Rebelo de Sousa hiện nay là má»™t tÃn hữu kitô: việc đầu tiên khi được bầu lên là ông Ä‘i lá»…, và chuyến Ä‘i đầu tiên trong cương vị nguyên thá»§ Quốc gia là chuyến Ä‘i Vatican.
Äâu là các đặc nét cá»§a Ä‘á»n thá» Fatima?
Lá»™ Äức thì hướng vá» ngưá»i bệnh. Còn Fatima là má»™t Ä‘á»n thánh phổ quát và đại chúng, gần như có má»i thể loại tÃn hữu. Fatima được phát triển nhá» những ngưá»i bình dân, ngưá»i nghèo, ngưá»i bị xã há»™i bá» bên lá». HỠđến phó dâng các thá» thách há» gặp hà ng ngà y cho Äức Mẹ.
Không phải Giáo há»™i buá»™c tÃn hữu nháºn Fatima, nhưng chÃnh các tÃn hữu khiêm tốn nhất đã buá»™c Giáo há»™i phải nháºn Fatima. Nếu những ngưá»i thấp hèn không đến đây thì Fatima đã rÆ¡i và o quên lãng từ lâu. Vì hồi đầu, ngưá»i ta có khuynh hướng không muốn nhắc tá»›i như bây giá», Giáo há»™i còn chống lại các lần hiện ra. Giáo há»™i chỉ công nháºn và o năm 1930.
Lúc nà o Ä‘á»n thánh má»›i được công nháºn?
Các giáo dân hà nh hương chỉ đến tại chá»— khi có tin bùng ra ba trẻ mục đồng Ä‘au khổ rất nhiá»u để nói ra sứ Ä‘iệp cá»§a Äức Mẹ. Sau đó phải chỠđến năm 1935 khi nữ tu Lucia viết các táºp Ký ức thì khi đó giáo dân má»›i chen chân đến.
Phải nhắc lại, Äức Mẹ hiện ra cho ba trẻ mục đồng và o thá»i Ä‘iểm mà ở Ä‘a số các nước, trẻ con chưa được xem trá»ng. Ở Bồ Äà o Nha, trẻ con chưa được Ä‘i há»c, chưa có má»™t quyá»n căn bản nà o. Thêm má»™t lần nữa, Chúa lại chá»n những kẻ khiêm tốn nhất, nghèo nhất để thá»±c hiện công việc cá»§a Ngà i. Và trong má»™t ngôi là ng hẻo lánh cá»§a Bồ Äà o Nha.
Sứ Ä‘iệp Fatima mang lại gì cho thá»i buổi nà y?
Tá»± chÃnh sứ Ä‘iệp Fatima là lá»i kêu gá»i hoán cải, hòa bình, hy vá»ng và tu sá»a. Sứ Ä‘iệp Fatima trước hết là sứ Ä‘iệp Phúc Âm: Chúa chá»n các em bé để gởi gắm sứ Ä‘iệp, chú trá»ng đến những kẻ thấp bé nhất. Nhưng sứ Ä‘iệp Fatima cÅ©ng là lá»i kêu gá»i hoán cải. Sá»± hoán cải không là m theo kiểu cách mạng, trong cÆ¡n hồng thá»§y hay bằng vÅ© khÃ, nhưng trong tâm hồn má»—i ngưá»i, trong việc hoán cải ngưá»i khác và qua lá»i cầu nguyện.
Sứ Ä‘iệp cÅ©ng bao gồm nguyên tắc “tu sá»aâ€. Hoán cải không phải là ở cô láºp nhưng tìm cách để tương tác vá»›i ngưá»i khác để thay đổi, để cải thiện, tóm lại để sá»a chữa.
Cuối cùng sứ Ä‘iệp Fatima là sứ Ä‘iệp hy vá»ng và hòa bình khi Giáo há»™i bi bách hại, ở Bồ Äà o Nha cÅ©ng như ở các nÆ¡i khác, khi có luáºt buá»™c phải tách Giáo há»™i ra khá»i Quốc gia. Sù sá»± dữ có thống trị như thế nà o, Äức Mẹ cÅ©ng bảo đảm, sá»± dữ không thể nà o thắng.
Tại sao Bồ Äà o Nha được dâng hiến cho Trái Tim Äức Mẹ? (Ngà y 13 tháng 5-1931, toà n thể giám mục Bồ Äà o Nha dâng nước Bồ Äà o Nha cho Trái Tim Äức Mẹ. Ngà y 13 tháng 5 năm 1938 các giám mục lại dâng hiến thêm má»™t lần nữa. Năm 1646, vua Gioan IV đã tuyên xưng Äức Mẹ là Nữ Vương và là Thánh Bảo Trợ nước Bồ Äà o Nha).
Nước Bồ Äà o Nha đã được dâng hiến cho Trái Tim Mẹ Maria, nếu không Äức Mẹ cÅ©ng xin dâng hiến, như Mẹ đã xin dâng nước Nga cho Mẹ. Mẹ cÅ©ng nói vá»›i ba trẻ, Chúa muốn thế giá»›i tôn kÃnh Trái Tim Vô Nhiá»…m Mẹ Maria, Ä‘iá»u mà nước Bồ Äà o Nha đã đáp lá»i Mẹ.
Dâng hiến cho Mẹ không phải đơn giản chỉ là lá»i cầu nguyện, nhưng là lá»i khấn cá»§a cả cá»™ng Ä‘oà n đạt trá»ng tâm và o tình yêu và hòa bình cá»§a Trái Tim Mẹ Maria. Thay vì lên án và chia rẽ các Quốc gia, Mẹ xin đặt Trái Tim Mẹ ở giữa thế giá»›i để mang tình yêu và hòa bình đến cho thế giá»›i.
Äức Phanxicô phong thánh cho các em thấy Äức Mẹ hiện ra, Ä‘iá»u nà y mang lại gì cho các tÃn hữu?
Trước hết phải nhấn mạnh, Giacinta và Phanxicô là các thánh trẻ em đầu tiên không phải là thánh tỠđạo. Các em có má»™t Ä‘á»i sống ngắn ngÅ©i và chưa thá»±c hiện gì trong Ä‘á»i sống cá»§a mình, cÅ©ng không viết bất cứ gì. Các em chỉ nói lại sứ Ä‘iệp cá»§a Äức Mẹ, những gì các em nghe và thấy.
Phần còn lại Ä‘á»i sống cá»§a các em, các em lần hạt mân côi má»—i ngà y, cầu nguyện cho sá»± trở lại cá»§a ngưá»i phạm tá»™i: Phanxicô viếng Chúa ở nhà tạm má»—i ngà y. Các em là tấm gương cá»§a lòng trung thà nh vá»›i Äức Mẹ, chống lại vá»›i chÃnh gia đình mình, các giám mục, các nhà cầm quyá»n bá» tù các em, bức bách các em. Mặc dù tất cả sá»± nà y, các em không bao giá» yếu Ä‘uối trong lá»i chứng cá»§a mình. Và đó tháºt là cá»±c kỳ ấn tượng.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn


