Theo Linh mục Samir Khalil, Ai cập có một “ý nghĩa tôn giáo rất mạnh�

Trước ngày �ức Phanxicô đi Ai Cập, 28 và 29 tháng 4-2017, Linh mục Dòng Tên ngư�i Ai Cập Samir Khalil giải thích cho hãng tin I.MEDIA vì sao Ai Cập chiếm một chỗ đứng trong kitô giáo ở Trung �ông. Linh mục là Giám đốc Trung tâm tài liệu và nghiên cứu v� Ả rập của kitô giáo (CEDRAC) ở Giáo hoàng H�c viện �ông phương ở Rôma và là ngư�i nổi tiếng v� các vấn đ� Trung �ông.

Làm sao giải thích việc tái hồi chế độ tu sĩ ở Ai Cập?

Chế độ tu sĩ ăn sâu trong truy�n thống Ai Cập. ��i sống tu hành ở ẩn và chế độ tu sĩ được sinh ra ở Ai Cập và đi�u này đánh dấu mạnh nơi kitô giáo toàn cầu. Và bây gi� vẫn còn phát triển mạnh ở Ai Cập. Phải đến xem một đan viện giữa Cairô và Alexandria vào một ngày lễ nghỉ: cả một đám đông hàng trăm ngư�i cùng với trẻ con, h� đến từ khắp các vùng để bồi dưỡng tâm hồn.

Chắc chắn, đó cũng là sự việc do áp lực của hồi giáo, nhưng cũng do nước này phát triển một tinh thần tôn giáo rất mạnh, hơn cả Liban hay các nước khác ở Trung �ông. Dù không phải ai cũng đi nhà th�, nhưng h� có 200 ngày ăn chay một năm, không phải chỉ dành riêng cho các đan sĩ. Ngày thứ tư và ngày thứ sáu, trước các ngày lễ lớn như lễ �ức Mẹ Lên Tr�i, lễ Giáng Sinh… ��i sống tu viện tác động mạnh trên nước Ai Cập, vì thế thúc đẩy ngư�i Ai Cập trở nên ngư�i kitô hữu tr�n vẹn hơn.

Ngư�i chính thống giáo, công giáo ở Ai Cập cũng có lòng tôn kính �ức Mẹ rất đặc biệt. �áng kể là các lần �ức Mẹ hiện ra ở Zeitoun ở ngoại ô Cairô giữa các năm 1968 và 1971…

Từ năm 1968, các lần hiện ra này đã được �ức Thượng Phụ Chính thống Kyril của Alexandria công nhận. Nhưng cũng phải ghi nhận, các lần hiện ra này được rất nhi�u ngư�i Ai Cập thấy và đã được chụp hình. �i�u này giải thích việc �ức Mẹ hiện ra cũng thu hút rất nhi�u ngư�i hồi giáo, với h�, �ức Mẹ là một hình ảnh quan tr�ng, có mặt trong Kinh Coran.

Cha nghĩ gì v� các vụ trở lại kitô giáo ở Ai Cập và trong toàn vùng Trung �ông, các vụ này đã là đ� tài thảo luận mãnh liệt trong nước, khi ông Mohamed Hégazi, ngư�i hồi giáo trở lại kitô giáo, đã lần đầu tiên năm 2007 đòi sự thay đổi tôn giáo của mình được ghi vào lý lịch dân sự?

Các vụ trở lại là có thật: đó là một hiện tượng được các mục sư tại chỗ xác nhận và thư�ng xảy ra sau các vụ thị kiến. Riêng tôi, tôi đã thu thập hàng trăm tài liệu, nhi�u nhất là video và đã được đăng lên Youtube.

Từ đâu có các áp lực hồi giáo mà cha nêu lên?

Các trào lưu chính thống được sinh ra từ những năm 30 khi Mustafa Kemal Atatürk bãi b� tri�u vua tượng trưng mà đế chế Thổ Nhĩ Kỳ đại diện. Lúc đó phong trào của ngư�i sunnit (salafisme và wahhabisme) lan rộng, h� chủ trương quay v� giữ đạo nghiêm nhặt theo tiên tri Mohamed, và h� được tổ chức với sự đào tạo của Quốc gia Ả rập Xauđi. Như thế, đây là một phản ứng chống lại sự thế tục hóa của thế giới Ả rập với giấc mơ tái lập lại chế độ thủ lãnh hồi giáo th�i Trung cổ của h�.

Trong thế kỷ 19, phương Tây được xem như một điểm đáng chú ý, đến mức nó đánh dấu th�i kỳ Phục hưng (Nahda) Ai Cập, kể cả trong Hiến pháp của h�, lấy cảm hứng từ Thụy Sĩ và Pháp. Vào th�i điểm đó, luật hồi giáo (charia) chưa được đưa vào Hiến pháp. Chỉ dưới th�i Tổng thống Sadat, đi�u 2 mới được đưa vào (quy định hồi giáo là quốc giáo của Ai Cập). Ngư�i ta có thể cho rằng các cuộc tấn công gần đây có thể được xem là tấn công nhắm vào Tổng thống Al Sissi, ngư�i đã cho xây ở Cairô ngôi nhà th� lớn nhất Ai Cập, bên cạnh nhà th� Hồi giáo lớn nhất trong nước … �ối với ngư�i Hồi giáo, ông bị xem như ngư�i cướp ngôi.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

RV