Vư�n Cây Dầu

Vài năm v� trước, Mel Gibson đã sản xuất và đạo diễn một bộ phim được công chúng đặc biệt hưởng ứng. Với tựa đ�, Cuộc Thương khó của Chúa Kitô, bộ phim khắc h�a lại cuộc vượt qua của Chúa Giêsu, từ vư�n Cây Dầu cho đến cái chết trên Núi S�, nhưng nhấn rất mạnh vào những đau đớn thể xác của Ngài.  Bộ phim thể hiện sống động từng chi tiết các đau đớn mà một ngư�i bị đóng đinh thập giá phải chịu, khi bị đánh, bị tra tấn, và bị sỉ nhục.

 

Vài năm v� trước, Mel Gibson đã sản xuất và đạo diễn một bộ phim được công chúng đặc biệt hưởng ứng. Với tựa đ�, Cuộc Thương khó của Chúa Kitô, bộ phim khắc h�a lại cuộc vượt qua của Chúa Giêsu, từ vư�n Cây Dầu cho đến cái chết trên Núi S�, nhưng nhấn rất mạnh vào những đau đớn thể xác của Ngài.  Bộ phim thể hiện sống động từng chi tiết các đau đớn mà một ngư�i bị đóng đinh thập giá phải chịu, khi bị đánh, bị tra tấn, và bị sỉ nhục.

Trong khi hầu hết các phái trong giáo hội tán thưởng bộ phim này và cho rằng cuối cùng thì cũng có ngư�i làm một bộ phim khắc h�a thật v� những đau đớn của Chúa Giêsu, thì nhi�u h�c giả kinh thánh và nhi�u ngòi bút thiêng liêng khác lại lên tiếng chỉ trích. Tại sao lại thế? Có gì sai khi trình chiếu, với th�i lượng dài và chi tiết sống động, những máu me của việc đóng đinh thập giá, vốn thực sự rất hãi hùng?

Có gì sai (hay nhẹ hơn là không hợp) khi đây chính xác là những gì mà Kinh thánh đã không ghi lại v� cái chết của Chúa Giêsu. Tất cả bốn Tin mừng đ�u rất cố gắng để không tập trung vào đau đớn thể xác của Chúa Giêsu. Các mô tả tin mừng v� những đau đớn thể xác của Ngài đ�u hết sức ngắn g�n: ‘H� treo ngài giữa hai tên tù phạm.’ ‘Philatô cho đánh đòn �ức Giêsu rồi giao ngài cho ngư�i ta đem đi đóng đinh.’  Tại sao lại rút g�n như thế? Tại sao không mô tả chi tiết?

Lý do mà các tác giả tin mừng không tập trung vào những đau đớn thể xác của Chúa Giêsu là bởi h� muốn chúng ta tập trung vào một đi�u khác, cụ thể là, những đau đớn trong cảm xúc và tinh thần của Ngài. Cuộc thương khó của Chúa Giêsu, xét trong chi�u sâu thực sự, là một tấn kịch tinh thần, chứ không phải tấn kịch thể lý, là đau khổ của một ngư�i đang yêu, chứ không phải đau đớn của một vận động viên.

Do đó, chúng ta thấy khi Chúa Giêsu tiên liệu cuộc khổ nạn của mình, những gì Ngài lo lắng không phải là những đòn roi hay những mũi đinh đóng vào tay mình. Mà Ngài đau đớn và lo lắng cho sự cô độc mình sẽ phải đối diện, cho kết cuộc bị những ngư�i đã tuyên xưng là yêu mến Ngài phản bội và b� rơi, và cho tình cảnh, theo cách diễn đạt của Gil Bailie là, ‘bị tất cả loại trừ.’

Như thế cuộc thương khó của Chúa Giêsu rõ ràng là một tấn kịch tình yêu. Nó bắt đầu với mồ hôi máu đổ ra trong vư�n Cây Dầu, và kết thúc với việc mai táng Ngài trong vư�n. Chúa Giêsu đang đổ mồ hôi máu trong vư�n, chứ không phải trên đấu trư�ng. Vậy, việc ở trong vư�n, có gì đặc biệt?

V� mặt tượng hình, vư�n không phải là nơi trồng rau và tất nhiên chẳng phải nơi trồng hoa. Vư�n là nơi của các tình nhân, là nơi cảm nghiệm sự vui sướng, là nơi để uống rượu, là nơi mà Adông và Evà đã trần truồng mà chẳng biết, là nơi ngư�i ta làm tình.

Và các tác giả phúc âm đặt khởi đầu và kết thúc cuộc thương khó của Chúa Giêsu trong vư�n để nhấn mạnh rằng, Chúa Giêsu, một ngư�i đang yêu (chứ không phải Chúa Giêsu Vua, Pháp sư, hay Ngôn sứ), đang trải qua tấn kịch này. Và chính xác tấn kịch này là gì?  Khi Chúa Giêsu đổ mồ hôi máu trong vư�n và nài xin Chúa Cha đừng bắt Ngài ‘uống chén này’, thì lựa ch�n thực sự của Ngài không phải là: Ta sẽ để mình phải chết hay sẽ dùng đến mãnh lực thần thiêng mà cứu mạng mình? Nhưng đúng hơn, lựa ch�n của Ngài là: ‘Ta sẽ chết cách nào? Ta sẽ chết trong giận dữ, cay đắng, và không tha thứ, hay Ta sẽ chết với một tấm lòng nồng ấm thứ tha?’

Tất nhiên, chúng ta biết Chúa Giêsu đã đi qua tấn kịch này như thế nào, Ngài đã ch�n lấy lòng bao dung và tha thứ cho những ngư�i hành hình mình, và trong toàn bộ những u ám đó, Ngài vẫn giữ vững những gì Ngài đã giảng dạy trong suốt đ�i rao giảng, chính là tình yêu, tình thương, và tha thứ sẽ chiến thắng tuyệt đối.

Hơn nữa, những gì Chúa Giêsu đã làm trong tấn kịch tâm hồn này là những gì chúng ta phải noi theo hơn là đơn thuần ngưỡng mộ, bởi tấn kịch này cũng hoàn toàn là tấn kịch tình thương trong đ�i chúng ta với vô vàn cách thể hiện khác nhau. Cụ thể là:

�ến cuối đ�i, chúng ta sẽ chết thế nào đây? Lòng chúng ta sẽ giận dữ, bám víu, bất dung, và cay đắng vì sự bất công của cuộc đ�i? Hay, lòng chúng ta sẽ khoan dung, biết ơn, cảm thông, nồng ấm, như tấm lòng Chúa Giêsu khi Ngài thưa với Chúa Cha là xin theo ý Cha đừng theo ý Con?

Hơn nữa, đây không phải là ch�n lựa cốt yếu và duy nhất mà chúng ta phải đối diện trong gi� chết, nhưng là ch�n lựa chúng ta phải đối diện hằng ngày, nhi�u lần mỗi ngày. Biết bao lần khi va chạm hàng ngày với ngư�i khác, với gia đình, đồng nghiệp, bạn bè, và cả xã hội nói chung, chúng ta đã phải chịu những lạnh lùng, hiểu lầm, bất công, và cả bạo hành chủ ý nữa. Từ sự lãnh đạm của một thành viên trong gia đình trước lòng tốt của chúng ta, cho đến một l�i bình luận ác ý chủ tâm làm tổn thương chúng ta, đến một sự bất công hết sức ở nơi làm việc, đến việc bị ngư�i ta thành kiến và xúc phạm, và bàn ăn, nơi làm việc, phòng h�p, và cả trên đư�ng, tất cả đ�u là những nơi chúng ta cảm nghiệm hàng ngày, ít hay nhi�u, những gì Chúa Giêsu đã trải qua trong vư�n Cây Dầu, cảm giác bị tất cả loại trừ. Trong bóng đêm đó chúng ta có đi theo ánh sáng của mình? �ối mặt với những thù ghét đó, chúng ta có theo tiếng g�i của tình yêu hay không?

�ó đích thực là tấn kịch trong Cuộc Thương khó của Chúa Kitô, và ở đó những đòn roi, đinh nh�n không phải tâm điểm.

Linh mục Ron Rolheiser, OMI

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn