ROMA – Má»™t ngà y ná», khi rá»i Nguyện đưá»ng Nhà trá» Thánh Marta, má»™t nhà khách kiểu Sparta ở Vatican, là nÆ¡i ở mà giáo hoà ng ưa thÃch hÆ¡n căn há»™ giáo hoà ng sang trá»ng nhưng cô độc, giáo hoà ng Äức Phanxicô bắt gặp má»™t giám mục Ä‘ang đợi tà i xế cá»§a mình. Giáo hoà ng mỉm cưá»i vá»›i ông và nói, “Anh không thể Ä‘i bá»™ à ?â€
Câu chuyện nà y là má»™t trong nhiá»u chuyện được truyá»n miệng khắp Vatican từ khi ÄứcJorge Mario Bergoglio được bầu kế vị Äức Joseph Ratzinger là m Giáo hoà ng kể từ ngà y 13 tháng 3. Chuyện nà y có tháºt hay không, chẳng thà nh vấn Ä‘á». Vấn đỠlà con số những giáo sỹ kỳ cá»±u cứng nhắc thừa thãi đã tụt xuống đáng kể.
Nếu Äức Gioan Phaolô II là má»™t ngôi sao nhạc rock cá»§a Giáo há»™i Công giáo La Mã, và Äức Benedicto XVI là má»™t nhà huấn giáo, thì giáo hoà ng Phanxicô là má»™t ngưá»i đổi má»›i, má»™t Steve Jobs cá»§a giáo há»™i.
Trong má»™t bà i phá»ng vấn gần đây, ngà i đã nói rằng: “Tôi thấy giáo há»™i như má»™t bệnh viện dã chiến sau tráºn đánh. Há»i xem ngưá»i thương binh vá» lượng đưá»ng máu cá»§a há» chẳng có nghÄ©a lý gì hết! Bạn phải nhắm tá»›i vết thương cá»§a ngưá»i đó.â€
Và có nhiá»u Ä‘iá»u phải nhắm tá»›i. Tân giáo hoà ng hứa sẽ có những cách xá» trà má»›i vá» vấn đỠtình dục đồng giá»›i, vá» những cặp li dị và tái hôn, vá» mối liên hệ vá»›i các tôn giáo khác, và vá» tầm quan trá»ng cá»§a lương tâm.
Äức Phanxicô đã phải gác lại sá»± miá»…n cưỡng cá»§a mình – má»™t sá»± miá»…n cưỡng đã dẫn đến việc các hồng y bầu cho hồng y ngưá»i Äức, Ratzinger, trở thà nh Äức Benedicto XVI và o năm 2005 – để nháºn lấy ngai giáo hoà ng vá»›i sá»± năng động không ngừng và sá»± chân thà nh thu phục hết thảy má»i ngưá»i. “Các lãnh đạo cá»§a giáo há»™i đã thưá»ng rÆ¡i và o tÃnh ái ká»·, bị những kẻ nịnh ná»t tâng bốc và rung động. Thói tranh thá»§ váºn động là thứ bệnh há»§i cá»§a cương vị giáo hoà ngâ€, Äức Phanxicô đã nói thế vá»›i nhà báo 89 tuổi (và là ngưá»i vô thần), Eugenio Scalfari.
Và ngà i không chỉ nói mà thôi. Và i ngà y trước, Ngân hà ng Vatican đã đóng cá»a tà i khoản cá»§a khoảng 900 tổ chức và tòa đại sứ, vá»›i má»™t số trong đó bị nghi ngá» có dÃnh lÃu đến hoạt động rá»a tiá»n. Việc Äức Phanxicô, má»™t ngưá»i Ã-Argentina, thá»i trẻ đã từng là m bouncer, ngưá»i quản lý tráºt tá»± quán bar, có lẽ gợi lên được đôi Ä‘iá»u.
Những ngưá»i Ã, mà giáo hoà ng xem là ngưá»i thân cáºn, Ä‘á»u lặng ngưá»i Ä‘i. Nén mình để nhìn xem các giáo sỹ cấp cao nói nhẹ cho sá»± vô độ cá»§a Silvio Berlusconi, má»™t mẫu lãnh đạo tồi tệ nhưng là má»™t đồng minh nịnh bợ, những ngưá»i à đầy kinh ngạc khi thấy giáo hoà ng tá»± tách mình khá»i môi trưá»ng chÃnh trị. Ngưá»i à đã quen vá»›i kiểu tinh thần vị kinh doanh cá»§a các phong trà o phổ biến trong giáo há»™i, như tổ chức Hiệp thông và Giải phóng (Comunione e Liberazione), và há» cố gắng để tin rằng Äức Phanxicô tháºt tâm thÃch những việc tốt hÆ¡n là lợi nhuáºn.
Các cha xứ à đặc biệt hà i lòng vá» ngà i. Vá»›i chỉ dưới 30 phần trăm dân Ä‘i lá»… ngà y chúa nháºt, các giáo xứ nhanh chóng chà o đón tân giáo hoà ng, má»™t con ngưá»i khiến các tÃn hữu hân hoan và những ngưá»i vô tÃn ngưỡng cÅ©ng tôn trá»ng.

vá»›i trẻ em Trung PhiÄức Phanxicô yêu thÃch ngưá»i dân, Ãt nhất cÅ©ng ngang vá»›i lòng yêu thÃch sách vở cá»§a Äức Benedicto XVI. Vị giáo hoà ng ngưá»i Äức đã cho các tÃn hữu Công giáo má»™t bà i há»c thần há»c triá»n miên không dứt. Còn vị giáo hoà ng Argentina cho há» sá»± bảo đảm và thông hiểu. Tất cả những gì bạn cần là tình yêu thương. Äừng ngạc nhiên nếu Äức Phanxicô bắt đầu trÃch dẫn những lá»i cá»§a John Lennon.
Vị giáo hoà ng nà y rất hòa đồng. Không phải bởi ngà i hay nói chuyện nà y chuyện ná», ngưá»i quyá»n lá»±c nà o cÅ©ng là m váºy. Không phải bởi ngà i gá»i Ä‘iện thoại trá»±c tiếp cho những ngưá»i xa lạ. Không phải bởi ngà i trả hóa đơn tiá»n phòng Nhà trá» Quốc tế Phaolô VI cho những ngà y lưu trú trong thá»i gian Máºt nghị. Năng lá»±c hòa đồng cá»§a Äức Phanxicô xuất phát từ lòng cảm thông, chứ không phải từ những hà nh động đơn lẻ. Chỉ có Bill Clinton và Barack Obama thá»i kỳ đầu, má»›i thể hiện được má»™t năng lá»±c Ä‘i và o lòng dân như ngà i mà thôi.
Khi Äức Phanxicô Ä‘i giữa đám đông, ngà i bắt lấy những tặng phẩm mà há» ném cho ngà i và ra dấu tán đồng. Ngà i tạo dáng chụp hình vá»›i các sinh viên Khi ngà i găp đội bóng đá Argentina và má»™t trong các cầu thá»§, Ezequiel Lavezzi, nhanh nhẩu ngồi và o ngai giáo hoà ng, Äức Phanxicô cưá»i đùa, “Dân tá»™c cá»§a tôi đóâ€, rồi thêm rằng, “Giá» bạn thấy vì sao tôi thÃch chiếc ghế nà y rồi chứ?â€
Äức Phanxicô biết cách cưá»i, và biết cách là m ngưá»i khác cưá»i. Ngà i hiểu rằng sá»± hóm hỉnh là ngưá»i chị em trần thế cá»§a lòng cảm thương: nó cho phép bạn đón nháºn sá»± bất toà n cá»§a thế gian. Khi được há»i xem vị thánh yêu thÃch cá»§a mình là ai, Äức Phanxicô trả lá»i: “Bạn muốn tôi xếp hạng há», nhưng bạn chỉ có thể là m Ä‘iá»u nà y trong những chuyện như thể thao mà thôi. Nếu há»i vá» những cầu thá»§ hà ng đầu Argentina là ai, thì tôi có thể nói được.†Cuối cùng, ngà i nháºn rằng vị thánh yêu thÃch cá»§a ngà i là Augustinô và Äức Phanxicô . (và không nhắc gì đến Lionel Messi trong dịp đó)
Äức Phanxicô là m ngưá»i à nhá»› vá» giáo hoà ng Gioan XXIII, má»™t giáo hoà ng vá»›i tư duy xã há»™i, trị vì từ 1958 đến 1963, và hình tượng chân chất cá»§a ngà i vẫn còn nhuá»™m thắm quê hương há», má»™t ngưá»i miá»n núi đã khai mà o Công đồng cải cách Vatican II. Äức Phanxicô đã nói vá»›i Scalfari rằng, “Những tá»™i ác nghiêm trá»ng nhất trên thế giá»›i, là để những ngưá»i trẻ thất nghiệp và những ngưá»i già phải sống trong cô đơn.â€
Có lẽ bạn sẽ nói rằng giáo há»™i thì tất nhiên phải nói những lá»i như thế rồi. Tất nhiên là giáo há»™i nên nói thế. Nhưng vấn đỠlà , trước khi có Äức Phanxicô , giáo há»™i vá»›i ý muốn công bố những nguyên tắc không thể phá»§ nháºn, đã không nói những chuyện như thế.
Khi xuất hiện trước toà n thế giá»›i và o ngà y 13 tháng 3, Äức Phanxicô đã nói bằng tiếng à rằng: “Thân chà o anh chị em! Các bạn biết trá»ng trách cá»§a Máºt nghị Hồng y là chá»n ra giám mục thà nh Roma. Các hồng y huynh đệ cá»§a tôi có vẻ như đã Ä‘i đến táºn cùng địa cầu để chá»n ra má»™t ngưá»i, và giá» chúng ta có ngưá»i đó ở đây.†Ai ai cÅ©ng Ä‘oán phá»ng xem ngà i sẽ dẫn dắt giáo há»™i đến đâu.

VAT02 CIUDAD DEL VATICANO 25/09/2013.- El papa Francisco ofrece la audiencia general de los miércoles en la plaza de San Pedro en el Vaticano hoy, miércoles 25 de septiembre de 2013. El papa Francisco dijo hoy que Iglesia es una, aunque compuesta de “casi 3.000 diócesis en todos los continentes” y amonestó a aquellos que la “privatizan para la propia nación, para sus amigos” o intereses. EFE/Claudio Peri
J.B. Thái Hòa chuyển dịch

