Phát biểu ở Giêrusalem, Äức Phanxicô xin Israel mở cá»a để dân chúng được tá»± do và o các nÆ¡i thánh và lên án bạo lá»±c, khá»§ng bố và tất cả các hình thức kỳ thị khác.
Äức Phanxicô là ngưá»i bướng bỉnh. Không còn ai tin và o hòa bình thì ngà i cúi trán xuống, ngẫng cằm lên và ngà i Ä‘i tá»›i, má»™t bước Ä‘i dứt khoát. Cứ như thế mà ngà i là m trong ba ngà y ngắn ngÅ©i ở Äất Thánh. Ngưá»i ta thấy nhiá»u lần ngà y tá»± đặt mình trong tư thế chiến đấu để chuyển dịch má»™t biên giá»›i hay má»™t trở ngại. Hoặc, nếu cần, bắt cây cầu băng ngang vá»±c thẳm.
Chẳng hạn, sáng thứ hai khi đứng trước Bức tưá»ng Than Khóc, nÆ¡i biểu tượng cao nhất cá»§a Do Thái giáo, ngà i nhét và o kẻ hở cá»§a Bức tưá»ng bản Kinh Lạy Cha và ngà i ôm choà ng hai bạn cá»§a ngà i, Abraham Skorka, giáo sÄ© Do Thái ngưá»i Argentina và  Omar Abboud, giáo sư Hồi giáo, Chá»§ tịch Viện đối thoại Liên tôn ở Buenos Aires để chứng tá» ba ngưá»i tin tưởng và o hòa bình nà y có thể bắt đầu là m cho thế giá»›i thay đổi.

Äức Phanxicô rất rạng rỡ. Äôi mắt ướt mang má»™t tâm trạng xúc động sâu xa, trong khi cÅ©ng giỠđó ngà y hôm qua, gương mặt cá»§a ngà i Ä‘anh lại vì giáºn. CÆ¡n giáºn thấy rõ. Ngà i vừa dá»±a trán và o má»™t bức tưá»ng than khóc khác cá»§a nhân loại. Bức tưá»ng nói rằng mình được xây lên vì an ninh, giữa các Vùng đất cá»§a ngưá»i Palestine, vùng ngoại biên cá»§a thà nh phố Giêrusalem. Thêm má»™t lần nữa, má»™t cá» chỉ như muốn tìm cách hạ bức tưá»ng do phÃa Israel xây lên năm để tá»± bảo vệ – và bảo vệ thà nh công – khá»i các cuá»™c mưu sát mù quáng chống dân chúng nhưng lại là m cho Ä‘á»i sống cá»§a ngưá»i Palestine trở nên nghẹt thở.
Bất ngá» má»i hai Tổng thống Israel và Palestine
Chiá»u chúa nháºt, ở thà nh phố cổ Giêrusalem, nÆ¡i thiêng liêng nhất cá»§a Thiên Chúa giáo: Äá»n thá» Má»™ Thánh. NÆ¡i thiêng liêng không phải chỉ là nÆ¡i chịu khổ nạn cá»§a Chúa Kitô và nấm mồ cá»§a Chúa Kitô nhưng còn là nÆ¡i cá»§a tất cả chia rẽ cá»§a giáo hữu Kitô, được duy trì má»™t cách tinh tế bằng các bức tưá»ng thế tục cá»§a chia cách. Vá»›i Thượng phụ ChÃnh thống Bartholomée cá»§a Constantinople, hai vị lãnh đạo thiêng liêng đã cùng quỳ bên nhau. HỠđặt trán trên hòn đã đã được xức dầu và cùng cầu nguyện cho sá»± hợp nhất cá»§a Kitô hữu.
Hà nh vi cuối cùng, hà nh vi ngoaạn mục nhất, là và o ngà y chúa nháºt, ngà i đã má»i Tổng thống Israel và Tổng thống Palesine cùng đến Vatican cầu nguyện chung vá»›i ngà i cho hòa bình. «Äến nhà tôi»! có nghÄ©a là đến Vatican, lá»i má»i có tÃnh cách lịch sá» cá»§a chuyến Ä‘i hà nh hương nà y.
Còn hÆ¡n cả chuyến Ä‘i dá»± Äại há»™i Giá»›i trẻ ở Rio mùa hè năm ngoái, má»™t chuyến Ä‘i theo đúng quy trình soạn sẵn, chuyến Ä‘i nà y là chuyến Ä‘i theo quy trình riêng cá»§a ngà i. Äiá»u má»›i toanh nà y thêm má»™t lần nữa nói lên phong cách cá»§a Äức giáo hoà ng vá»›i các cá» chỉ mạnh, diá»…n văn ngắn gá»n và lá»i nói sốc.
«Dù là ngưá»i Do Thái, Kitô Giáo và Hồi Giáo, ai cÅ©ng tin con ngưá»i được Thiên Chúa tạo dá»±ng và tiá»n định cho hưởng sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i.†Phanxicô
Và rồi có sá»± thay đổi chương trình và o trưa thứ hai, Äức Phanxicô quyết định không ăn trưa như đã dá»± định ở Trung tâm Äức Bà – nÆ¡i ngà i đã gặp ông Benyamin Nétanyahou thá»§ tướng Israel-, do tổ chức Binh Ä‘oà n cá»§a Chúa Kitô đảm trách. Ngà i ghé qua ăn trưa ở nhà ăn Dòng Phan Sinh…
Äà ng sau những gì mà ngưá»i thì cho là láºp dị, ngưá»i thì cho là thần sầu là cả má»™t sứ Ä‘iệp mà Äức Phanxicô muốn nhắm tá»›i khi đến Äất Thánh. Sáng thứ hai, khi đứng trước Tổng thống Israel, ông Shimon Pérès – ngà i xin Tổng thống để cho má»i ngưá»i được tá»± do và o các nÆ¡i thánh ở Giêrusalem-, ngà i nói má»™t cách rõ rà ng nhất. Và đó là kim chỉ nam cá»§a chuyến Ä‘i: «Xây dá»±ng hòa bình đòi há»i trước hết phải tôn trá»ng quyá»n tá»± do và nhân phẩm cá»§a từng con ngưá»i, theo Äức Phanxicô.
«Dù là ngưá»i Do Thái, Kitô Giáo và Hồi Giáo, ai cÅ©ng tin con ngưá»i được Thiên Chúa tạo dá»±ng và tiá»n định cho hưởng sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i. Từ niá»m xác tÃn chung nà y, chúng ta có má»™t Ä‘iểm chung là cùng cam kết để có má»™t giải pháp hòa bình cho các xung đột và mâu thuẫn. Ở đây tôi xin là m má»›i lá»i kêu gá»i cá»§a tôi là các bên tránh những sáng kiến và những hà nh động Ä‘i ngược vá»›i ý chà đã đưa ra để đạt tá»›i má»™t sá»± thá»a thuáºn thá»±c sá»± và rằng há» sẽ không má»i mệt hoạt động cho hòa bình, vá»›i má»™t tấm lòng kiên trì và quyết tâm.»
Hệ quả: «Phải cương quyết đẩy lui tất cả những gì là m ngăn cháºn sá»± kiến tạo hòa bình, ngăn cháºn sá»± tôn trá»ng để ở chung vá»›i nhau giữa ngưá»i Do Thái giáo, Thiên Chúa giáo và Hồi giáo: dùng đến vÅ© lá»±c và khá»§ng bố, má»i hình thức kỳ thị vì các lý do chá»§ng tá»™c và tôn giáo, tá»± cao áp đặt quan Ä‘iểm cá»§a mình không tôn trá»ng quyá»n cá»§a ngưá»i khác, nạn bà i Do Thái dưới má»i hình thức, tất cả cÅ©ng như bạo lá»±c và các hình thức không bao dung chống những ngưá»i hay những nÆ¡i thá» phượng cá»§a các ngưá»i theo đạo Do Thái, Thiên Chúa giáo hay Hồi giáo.»
Sứ Ä‘iệp nà y vượt xa khuôn khổ Äất Thánh…
Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn


