ÄÆ°á»£c bầu lên và o tháng 1-2016, tân Chá»§ tịch nước Việt Nam Trần Äại Quang sẽ gặp Äức Giáo hoà ng lúc 17 giá» chiá»u thứ tư 23 tháng 11-2016 tại Vatican. Trong má»™t thông báo cá»§a Bá»™ ngoại giao Việt Nam, chuyến Ä‘i nà y thể theo lá»i má»i cá»§a Äức Giáo hoà ng.
Äây không phải là lần đầu tiên má»™t lãnh đạo Quốc gia Việt Nam đến Vatican: ngà y 11 tháng 12 năm 2009, Äức Bênêđictô XVI đã tiếp Chá»§ tịch Nguyá»…n Minh Triết. Má»™t quan sát viên cho biết, “chắc chắn chức Chá»§ tịch nước là má»™t chức vụ vinh dá»±, ở trong đảng, quyá»n hà nh thá»±c tế ở trong tay Tổng bà thư, cÅ©ng váºy vá»›i ChÃnh quyá»n, quyá»n hà nh thá»±c tế trong tay Thá»§ tướng. Tuy váºy từ và i năm nay, các nhân váºt nà y không ngừng đến Vatican.â€
Giảm căng thẳng giữa Rôma và Hà Nội
Ngoà i Chá»§ tịch Nguyá»…n Minh Triết đến Vatican năm 2009, Thá»§ tướng Nguyá»…n Tấn DÅ©ng cÅ©ng đến năm 2007, đầu năm 2013 là Tổng bà thư Nguyá»…n Phú Trá»ng; tháng 3 năm 2014 là Chá»§ tịch Quốc há»™i Nguyá»…n Sinh Hùng đã đến gặp Äức Phanxicô.
Từ năm 2009, hai bên đã thà nh láºp má»™t “phái Ä‘oà n là m việc hai bên Việt Nam-Vaticanâ€, các quan hệ giữa Vatican và Hà Ná»™i đã tháºt sá»± giảm căng thẳng qua việc năm 2011, Vatican bổ nhiệm Äức Giám mục Leopoldo Girelli là m “đại diện không thưá»ng trú†cá»§a Tòa Thánh tại Việt Nam. Hiện nay Äức Giám mục Leopoldo Girelli là sứ thần Tòa Thánh tại Singapour. Quan sát viên cá»§a hãng tin Giáo há»™i à châu cho biết: “Äức Giám mục đã viếng thăm tất cả các địa pháºn ở Việt Nam và ngà i Ä‘i rất thưá»ng xuyên. Ngà i có má»™t căn há»™ ở thà nh phố Sà i Gòn: gần như ngà i ở Việt Nam nhiá»u hÆ¡n ở Singapour!â€.
Có khả năng thiết láºp các quan hệ ngoại giao
Việc bổ nhiệm Äức Giám mục Girelli không giảm nhịp là m việc cá»§a phái Ä‘oà n Việt Nam-Vatican. Phái Ä‘oà n nà y đã là m việc vá»›i nhau từ ngà y 24 đến 26 tháng 10 vừa qua ở Vatican, tiếp tục sứ mệnh đầu tiên cá»§a há»: thiết láºp quan hệ ngoại giao chÃnh thức giữa Vatican và Hà Ná»™i.
Các quan hệ nà y sẽ có thể được loan báo và o ngà y 23 tháng 11 khi Äức Phanxicô gặp Chá»§ tịch Trần Äại Quang. Quan sát viên hãng tin cho biết: “Từ và i năm nay, Việt Nam luôn tìm cách Ä‘i ra khá»i quan hệ gò bó vá»›i ngưá»i láng giá»ng khổng lồ Trung Hoa bên cạnh. Vì thế má»›i có việc sát lại gần má»™t cách ngoạn mục vá»›i Mỹ và bây giá» vá»›i Tòa Thánh.â€
Căng thẳng đôi khi rất mạnh với Giáo hội
Tuy nhiên các quan hệ không thể không có đụng chạm vá»›i Giáo há»™i công giáo địa phương, má»™t Giáo há»™i mạnh vá»›i 7 triệu tÃn hữu, và là thể chế duy nhất tồn tại ngoà i đảng cá»™ng sản Việt Nam. Các căng thẳng đôi khi rất mạnh ở trên bình diện địa phương cÅ©ng như trên bình diện quốc gia.
Gần đây Há»™i đồng Giám mục Việt Nam cá»±c lá»±c phản đối “dá»± luáºt vá» tÃn ngưỡng và tôn giáo†được Quốc há»™i thông qua tuần vừa qua, Há»™i đồng Giám mục cho rằng, dá»± luáºt nà y “không phù†vá»›i tinh thần dân chá»§, sợ rằng Nhà Nước nắm các tôn giáo má»™t cách mạnh hÆ¡n. Nhà quan sát cÅ©ng cho biết, “đã nhiá»u lần chÃnh quyá»n dùng Tòa Thánh để là m giảm sá»± nhiệt thà nh hăng say cá»§a má»™t và i giám mụcâ€.
Một sứ điệp cho Bắc Kinh
Cá»±u Äại tướng, cá»±u bá»™ trưởng Bá»™ Công An, Chá»§ tịch nước hiện nay Trần Äại Quang tá» ra nghiêm khắc vá»›i các đảng viên cá»§a chế độ.
Nhìn từ Rôma, việc thiết láºp quan hệ ngoại giao vá»›i Hà Ná»™i là má»™t sứ Ä‘iệp nhằm gởi đến Trung Hoa, nhấn mạnh cho thấy Tòa Thánh có khả năng thiết láºp các quan hệ thiện chà vá»›i má»™t chế độ cá»™ng sản.
Nhà quan sát nhấn mạnh: “Nếu Trung Hoa và Việt Nam là các đối thá»§ vá» mặt chÃnh trị thì cả hai đảng cá»™ng sản Ä‘á»u là “hai đảng anh em,†há» theo sát quan Ä‘iểm chÃnh trị cá»§a mình vá» tôn giáo đến mức mà ngưá»i ta có thể tá»± há»i, trong chừng má»±c nà o mà Hà Ná»™i có thể thiết láºp quan hệ ngoại giao vá»›i Rôma trước khi được Bắc Kinh chấp nháºn…â€
Hình: Chá»§ tịch Trần Äại Quang trong buổi há»p thượng đỉnh APEC ngà y 19 tháng 11-2016. / LUKA GONZALES/AFP

