PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ HAI TUẦN XXXII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (07/11/2016) – (Lc 17, 1-6)

THÁNG CẦU CHO CÁC LINH HỒN.
“DÙ MỘT NGÀY BẢY LẦN NÓ TRỞ LẠI NÓI CÙNG CON RẰNG: TÔI HỐI HẬN, THÌ CON HÃY THA CHO NÓ”.

BÀI ĐỌC I: Tt 1, 1-9
“Thiết lập các Trưởng lão trong mỗi thành như cha đã căn dặn con”.
Khởi đầu bức thư của Thánh Phaolô Tông đồ gửi cho Titô.

Phaolô, tôi tớ Thiên Chúa, cùng là Tông đồ của Đức Giêsu Kitô, để rao giảng đức tin cho những kẻ được Thiên Chúa kén chọn và làm cho họ nhận biết chân lý; chân lý đó giúp họ ăn ở đức hạnh và ban cho họ niềm hy vọng sống đời đời mà Chúa, Đấng chẳng hề nói dối, đã hứa từ thuở đời đời. Khi đã đến thời, Người đã tỏ lời Người ra bằng việc rao giảng mà Người đã uỷ thác cho cha theo lệnh của Thiên Chúa là Đấng cứu chuộc chúng ta. Gửi cho Titô, con yêu dấu thuộc cùng một đức tin. Nguyện ân sủng và bình an của Thiên Chúa Cha và của Chúa Giêsu, Đấng Cứu chuộc chúng ta, ở cùng con.

Lý do Cha để con ở lại đảo Crêta là để con chỉnh đốn những gì còn thiếu sót, và thiết lập các Trưởng lão trong mỗi thành như cha đã căn dặn. Con người được chọn phải là người không có gì đáng trách, chỉ kết hôn một lần; có con cái ngoan đạo, không mang tiếng buông tuồng hoặc ngỗ nghịch. Vì chưng, chủ tịch cộng đoàn, theo tư cách là người quản lý của Chúa, phải là người không có gì đáng trách, không kiêu căng, không nóng nảy, không mê rượu, không gây gỗ, không trục lợi đê hèn, nhưng hiếu khách, hiền lành, tiết độ, công minh, thánh thiện, tiết hạnh, nắm giữ lời chân thật hợp với đạo lý, để có thể dùng đạo lý lành mạnh mà khuyên dụ và phi bác những kẻ chống đối.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6a
Đáp: Lạy Chúa, đó là dòng dõi tìm kiếm long nhan Chúa (x. c. 6).

Xướng: 1) Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó, chủ địa cầu và muôn loài cư trú ở trong. Vì chính Ngài xây dựng nó trên biển cả, và Ngài giữ vững nó trên chỗ nước nguồn. – Đáp.

2) Ai khá trèo lên cao sơn của Chúa, ai được đứng trong nơi thánh của Ngài? Người tay vô tội và lòng thanh khiết, người không để lòng xu hưởng bả phù hoa. – Đáp.

3) Người đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên Chúa là Đấng cứu độ ban ân thưởng. Đó là dòng dõi người tìm kiếm Chúa, người tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacóp. – Đáp.

ALLELUIA: Mt 11, 25
Alleluia, alleluia! – Lạy Cha là Chúa trời đất, Con xưng tụng Cha, vì Cha đã mạc khải những mầu nhiệm nước trời cho những kẻ bé mọn. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 17, 1-6
“Dù một ngày bảy lần nó trở lại nói cùng con rằng: Tôi hối hận, thì con hãy tha cho nó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Không thể nào mà không xảy ra gương xấu, nhưng vô phúc cho kẻ nào gây ra gương xấu. Thà nó bị cột cối đá vào cổ mà ném xuống biển còn hơn là làm gương xấu cho một trong những trẻ nhỏ này.

“Các con hãy cẩn thận: nếu có anh em con lỗi phạm, con hãy răn bảo nó, và nếu nó hối cải, thì hãy tha thứ cho nó; cho dù một ngày nó phạm đến con bảy lần, và bảy lần nó trở lại nói cùng con rằng: ‘Tôi hối hận’, thì con hãy tha thứ cho nó”.

Các Tông đồ thưa với Chúa rằng: “Xin Thầy ban thêm lòng tin cho chúng con”. Chúa liền phán rằng: “Nếu các con có lòng tin bằng hạt cải, thì dẫu các con khiến cây dâu này rằng: ‘Hãy tróc rễ lên và xuống mọc dưới biển’, nó liền vâng lời các con”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 17, 1-6)

PHẦN MỞ ĐẦU:

Hôm nay chúng ta trở lại ngày trong tuần và bắt đầu tuần lễ mới, chúng ta bước vào Chương 17 của Phúc âm Luca

Chương 17 bao gồm một loạt giáo huấn của Chúa Giêsu về đời sống cộng đoàn. Ngài mong muốn cộng đoàn của Ngài, sau này là Giáo hội phải là một cộng đoàn yêu thương, tha thứ, thể hiện tình yêu của Chúa đối với con người.

Chương 17 gồm các chủ đề sau đây:

+ Đừng làm cớ vấp ngã (Lc 17, 1 – 3)
+ Sửa lỗi anh em (Lc 17, 4)
+ Phục vụ cách khiêm tốn (Lc 17, 7 – 10)
……………..

Bài Tin mừng hôm nay (L 17, 1 – 6) bao gồm các giáo huấn: Đừng làm cớ vấp phạm – Hãy tha thứ và sức mạnh của lòng tin.

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
_________________________

1/. GIÁO HUẤN THỨ NHẦT: GƯƠNG XẤU:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “KHÔNG THỂ NÀO MÀ KHÔNG XẢY RA GƯƠNG XẤU, NHƯNG VÔ PHÚC CHO KẺ NÀO GÂY RA GƯƠNG XẤU”

“KHÔNG THỂ NÀO MÀ KHÔNG XẢY RA GƯƠNG XẤU”.

Như vậy, Chúa Giêsu khẳng định với các môn đệ: gương xấu xảy ra là chuyện tất yếu, là điều đương nhiên, không thể tránh được và cũng không thể làm cho nó đừng xảy ra.

Cái nguyên nhân chính, đó là: Do Chúa ban cho con người có tự do và Ngài luôn tôn trọng tự do đó. Với sự tự do thì tất nhiên không ai giống ai, mỗi người có quyền hành xử và sống theo ý mình muốn. Con người muốn rất nhiều thứ: tốt có, xấu có. Nhưng vấn đề con người có để dục vọng, tham vọng chi phối và điều khiển mình không.

Trong những cái muốn đó luôn có bàn tay của Satan thò vào, nó lôi cuốn, cám dỗ người ta hành xử theo ý nó muốn.

Gương xấu ở đây, Luca muốn ta hiểu đó là CỚ VẤP PHẠM, có nghĩa nó có tương tác với người khác, nó ảnh hưởng lên người còn non yếu và họ dễ bắt chước những hành vi đó.

“Cớ vấp phạm” được hiểu theo chính xác là cái làm cho người khác bị vấp té.

Gương xấu – Cớ vấp phạm, có thể chỉ là một câu nói, cách hành xử hay một lối sống. Những cái này tự bản chất nó là xấu, đi ngược những giá trị nhân bản và giá trị Tin mừng. Cho dù có vô tình hay cố ý, nó đều mang hậu quả tai hại.

Chẳng hạn một câu nói tục tĩu của người làm cha mẹ, có thể làm lây nhiễm con cái và chúng bắt chước theo, chúng coi đó là những tiêu chuẩn sống.

Hay có thể là một lối sống, chẳng hạn con cái làm sao tốt được khi thấy ông bố cứ say xỉn tối ngày, bà mẹ thì cứ vùi đầu vào cờ bạc, cha mẹ lao vào con đường làm ăn bất chính, buôn bán ma tuý, làm hàng gian, hàng độc hại,…

Sang đến lãnh vực quốc gia, các quan chức cứ tham nhũng, lo vơ vét tiền bạc, nói một đàng làm một nẻo, lừa dối….., thì làm sao giới trẻ sống tốt được, chúng sẽ coi đó là những chuẩn mực, dại gì sống liêm khiết, sống thành thật để nghèo đói, chúng sẽ sa đoạ hơn nữa, và cứ thế hệ này nối tiếp thế hệ kia làm cho đạo đức xã hội băng hoại và tụt dốc. “Thượng bất chính, hạ tắc loạn”, xã hội sẽ rối ren, trộm cắp, bạo lực, đĩ điếm,…

“NHƯNG VÔ PHÚC CHO KẺ NÀO GÂY RA GƯƠNG XẤU”.

Mặc dù gương xấu xảy ra là chuyện đương nhiên không thể nào tránh được. Nhưng không vì thế mà người gây ra gương xấu không có trách nhiệm về những gì mình nói và làm.

Chúa Giêsu nói rõ kẻ gây ra gương xấu là người VÔ PHÚC.

Nó vô phúc ở chỗ:

+ Chính cái gương xấu đã làm cho người ấy ra xấu, không xứng đáng với những giá trị Tin mừng, họ đã tự làm xấu mình.

+ Thứ đến họ cũng vô phúc vì đã làm người khác ra xấu còn hơn cả họ.

“THÀ NÓ BỊ CỘT CỐI ĐÁ VÀO CỔ MÀ NÉM XUỐNG BIỂN CÒN HƠN LÀ LÀM GƯƠNG XẤU CHO MỘT TRONG NHỮNG TRẺ NHỎ NÀY.”

“NHỮNG TRẺ NHỎ NÀY”.

Đó là những người còn non yếu trong đức tin và trong những giá trị nhân bản, và đó là những người bé nhỏ trong cộng đoàn. Những người này đang cần được lớn lên qua những lời dạy bảo của các vị có trách nhiệm trong cộng đoàn.

Nhưng thay vì được lớn lên qua người dẫn dắt, thì họ lại bị què quặt bởi gương xấu của người lãnh đạo, làm cho họ không thể lớn lên được.

Chúa Giêsu rất nghiêm khắc đối với gương xấu của các vị lãnh đạo, của các vị chủ chăn.

Ngài đưa ra hình ảnh: “CỘT CỐI ĐÁ VÀO CỔ MÀ NÉM XUỐNG BIỂN”, đó là hình phạt nghiêm khắc nhất.

Chúng ta từng chứng kiến các vụ đuối nước thương tâm thế nào, nạn nhân đang bị chìm dần trong biển nước và đang ra sức giãy dụa để được sống. Nhưng bây giờ lại bị cột cối đá vào cổ thì coi như hết phương cứu chữa, chỉ còn đường chết.

“CÒN HƠN LÀ LÀM GƯƠNG XẤU”

Thế mà Chúa Giêsu nói cái hình phạt cột cối đá vào cổ còn hơn “ làm gương xấu”, có nghĩa cái tội làm gương xấu còn đáng bị trừng phạt gấp trăm ngàn lần.

2/. GIÁO HUẤN THỨ HAI: THA THỨ.

“CÁC CON HÃY CẨN THẬN: NẾU CÓ ANH EM CON LỖI PHẠM, CON HÃY RĂN BẢO NÓ, VÀ NẾU NÓ HỐI CẢI, THÌ HÃY THA THỨ CHO NÓ; CHO DÙ MỘT NGÀY NÓ PHẠM ĐẾN CON BẢY LẦN, VÀ BẢY LẦN NÓ TRỞ LẠI NÓI CÙNG CON RẰNG: ‘TÔI HỐI HẬN’, THÌ CON HÃY THA THỨ CHO NÓ”.

“NẾU CÓ ANH EM CON LỖI PHẠM, CON HÃY RĂN BẢO NÓ”

Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “HÃY CẨN THẬN”, có nghĩa đứng trước gương xấu, người môn đệ không được giữ thái độ im lặng, cả nể.

Vì chính sự im lặng này, biểu lộ sự thiếu bác ái và vô tình đẩy người kia lún sâu vào con đường xấu, đó là chưa kể đến có sự đồng loã.

Chúa Giêsu muốn các môn đệ phải răn bảo người có lỗi để họ nhận ra điểm sai của mình mà thay đổi, vì họ đang bị mê muội, không thể tự nhận ra điểm sai của họ.

Nhưng vấn đề người kia có nhận ra điều sai lầm không lại là chuyện khác. Cái này còn tuỳ vào ơn Chúa tác động, vì thế răn bảo – dạy dỗ còn phải kết hợp với cầu nguyện, như vậy tất cả đều dựa trên lòng mến.

“NẾU NÓ HỐI CẢI, THÌ HÃY THA THỨ CHO NÓ”

Chúa Giêsu đưa ra hiệu quả tích cực “NẾU NÓ HỐI CẢI”. Trước tình trạng này, người có trách nhiệm phải biết tha thứ, vì khi sửa dạy ai ta luôn mong cho người kia nhận ra lỗi lầm và thay đổi, vậy khi họ đã hối cải thì việc bắt buộc phải làm đó là THA THỨ.

Nếu ta không tha thứ thì cái việc sửa dạy kia chẳng có giá trị gì.

“CHO DÙ MỘT NGÀY NÓ PHẠM ĐẾN CON BẢY LẦN, VÀ BẢY LẦN NÓ TRỞ LẠI NÓI CÙNG CON RẰNG: ‘TÔI HỐI HẬN’, THÌ CON HÃY THA THỨ CHO NÓ”.

Bây giờ Chúa Giêsu nói đến một trường hợp rất cụ thể cho mỗi người chúng ta, đó là lỗi lầm mà người kia làm không phải là cái lỗi chung chung hay xúc phạm đến người khác mà xúc phạm đến chính ta.

Chúa Giêsu cũng dạy ta hãy tha thứ nếu họ đến xin lỗi “TÔI HỐI HẬN”, Cho dù người đó có phạm đến ta một ngày đến 7 lần.

Giáo huấn này thoạt nghe tưởng dễ nhưng thực hành khó vô cùng, vì người ta thường chỉ tha đến 03 lần là quá mức rồi “quá tam ba bận”, có người còn không tha nổi đến 01 lần nữa.

Như chỉ vì một câu nói nỡ lời mà không cách gì hàn gắn được, người bị xúc phạm cứ khư khư giữ trong lòng và tìm dịp trả thù, có thể là 5 năm hay 10 năm “quân tử trả thù 10 năm cũng chưa muộn” cho dù người kia có năn nỉ xin lỗi hết lời.

Nhưng giáo huấn của Chúa Giêsu vượt lên trên tất cả các lời khuyên từ trước đến nay, tha thứ cho dù người xúc phạm đến 7 lần / 1 ngày. Quả là khuôn vàng thước ngọc.

Nhưng trong Phúc âm của Matthêu, vấn đề này còn ấn tượng hơn nữa.

Matthêu viết: “Bấy giờ, ông Phê-rô đến gần Đức Giê-su mà hỏi rằng: “Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không? ” Đức Giê-su đáp: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy.” (Mt 18, 21 – 22)

Mặc dù biết con người không thể thực hiện được nhưng Chúa Giêsu vẫn dạy như vậy mà không thay đổi, vì Ngài dựa vào chính bản thân và kinh nghiệm của Ngài.

Tội chúng ta phạm đến Chúa, xúc phạm đến Chúa nhiều lắm, từ lúc lọt lòng cho đến khi nhắm mắt xuôi tay, không còn là 7 lần/ 1 ngày nữa mà là con số không thể đếm, nhưng Ngài vẫn tha thứ cho chúng ta.

Như vậy giáo huấn của Chúa Giêsu đưa ra rất thực tế vì Chúa đã làm gương cho ta trước: “Các con hãy nên trọn lành như Cha các con ở trên trời.

3/. GIÁO HUẤN THỨ BA: SỨC MẠNH CỦA LÒNG TIN.

“CÁC TÔNG ĐỒ THƯA VỚI CHÚA RẰNG: “XIN THẦY BAN THÊM LÒNG TIN CHO CHÚNG CON”. CHÚA LIỀN PHÁN RẰNG: “NẾU CÁC CON CÓ LÒNG TIN BẰNG HẠT CẢI, THÌ DẪU CÁC CON KHIẾN CÂY DÂU NÀY RẰNG: ‘HÃY TRÓC RỄ LÊN VÀ XUỐNG MỌC DƯỚI BIỂN’, NÓ LIỀN VÂNG LỜI CÁC CON”.

Sức mạnh lớn nhất trong thế giới không phải là sức mạnh của cơ bắp, của máy móc, vũ khí… mà là sức mạnh của niềm tin.

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giê-su cho thấy sức mạnh ấy qua hình ảnh niềm tin nhỏ bằng hạt cải – theo kiểu nói của người Do Thái nghĩa là rất nhỏ bé, không đáng kể – nhưng lại có sức mạnh có thể bứng gốc cây dâu dời xuống biển, nói theo thánh Lu-ca, hay chuyển núi dời non, theo thánh Mát-thêu (Mt 17,20).

Dĩ nhiên, ta không hiểu lời này theo nghĩa đen, nhưng theo nghĩa nếu có niềm tin, ta có thể làm cho những gì không thể trở thành có thể, những khó khăn trở nên dễ dàng, bởi vì có Chúa cùng hoạt động với ta.

Tại sao Đức Giêsu lại so sánh đức tin với hạt cải?

Hạt cải đây không phải là cải bẹ, cải bắp hay cải hoa, mà là một thứ cải đặc biệt ở xứ Palestin, nhỏ hơn hạt quả trứng cá, mà cây thì tương đương với cây trứng cá cao khoảng 4 – 5 thước. Hạt cải nhỏ bé như vậy, chẳng lẽ người tín hữu Chúa lại không có được một lòng tin nhỏ bé như thế sao?

Đức Giêsu rất thích dùng những kiểu nói nghịch lý: Hạt cải là loài “nhỏ nhất trong các loại hạt” (Mc 4,31). Còn cây dâu là cây rất khó bật rễ, theo các câu nói của những giáo trưởng Do Thái.

Dĩ nhiên khi nói: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc, nó cũng sẽ vâng lời anh em”, Ngài chỉ có ý đề cập tới sức mạnh siêu phàm của đức tin thôi.

Đức Giêsu ở đây không khuyên người ta cầu xin những phép lạ giật gân: Ngài không bao giờ dời cây dâu xuống biển; và nhiều lần, Ngài đã từ chối các “dấu chỉ” kỳ diệu mà người ta yêu cầu Ngài. Nhưng bằng hình ảnh này, Đức Giêsu mạnh mẽ nói với chúng ta rằng, đức tin mở chúng ta cho điều bất khả, cho Thiên Chúa.

Không có việc gì mà Thiên Chúa không làm được, và đức tin là ơn Chúa ban cho chúng ta, và khi ta biết mở rộng lòng mình đón nhận thì đức tin sẽ biến đổi chúng ta. Một đức tin nhỏ nhất còn mạnh hơn mọi công việc của con người, bởi vì sự tham gia vào chính sức mạnh của Thiên Chúa là một việc lớn lao.

Lạy Chúa Giê-su, chúng con không xin Chúa lấy đi những khó khăn, thách đố, nhưng chỉ xin Chúa ban sức mạnh để chúng con vượt thắng. Xin Chúa gia tăng thêm niềm tin cho chúng con.

Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.