Cổ tích Việt Nam: Khi cái ác, cái xấu vô tình được cổ xúy…

Tôi thực sự thấy sốc. Tôi không hiểu tại sao chúng ta lại tuyên truy�n những truyện như thế? Lại còn dịch ra tiếng Anh cho bạn bè quốc tế đ�c nữa.

Truyện kể rằng: Ngày xưa ngư�i và trâu nói cùng một thứ tiếng, nh� đó mà ngư�i có thể sai khiến con vật một cách tiện lợi. Vào th�i đó có một ngư�i làm ruộng thuê một cậu bé chăn trâu. Do ham chơi, cậu bé không dắt trâu đi ăn, mà cột trâu lại một nơi rồi b� đi chơi khăng.

Cuối ngày, để che mắt chủ, cậu lấy mo cau áp vào bụng trâu, trát bùn ra ngoài rồi dắt trâu v� chuồng. Cậu khôn ngoan dùng l�i lấp liếm, không cho trâu có dịp mở miệng. Nhưng đến một hôm, khi chủ dắt trâu đi cày, trâu mách. Chủ biết chuyện, đánh cho cậu bé một trận tả tơi. Cậu bé ngồi trên b� ruộng khóc. Bỗng dưng một ông lão hiện ra, h�i cậu vì cớ gì mà khóc. Cậu bé giải thích rồi bày t� mong muốn “làm thế nào trâu không nói được nữa�.

Ông lão bèn rút từ trong ngư�i ra một que hương, đốt lên rồi bất thình lình dí vào dưới cổ con trâu. Con trâu kêu oai oái, tiếng nói của trâu dần dần mất hẳn, chỉ còn “nghé �� được mà thôi. Chỗ bị thương sau này thành một cái nốt và từ đó trâu không còn nói được nữa.

Tôi đã sốc, bởi trong truyện này, cậu bé chăn trâu là một kẻ xấu. Cậu lư�i lao động, khôn l�i, gian dối với ngư�i và tàn nhẫn với trâu – loài động vật hi�n lành, có ích. Ông lão khi biết chuyện đã không dạy bảo đi�u khôn, lẽ phải cho cậu, lại còn thương hại kẻ xấu mà ra tay làm đi�u ác với con trâu.

Chúng ta muốn dạy ngư�i Việt Nam đi�u gì qua truyện cổ tích phản giáo dục này, khi đi�u xấu, việc ác không những không bị lên án, mà còn được chia sẻ và tiếp tay?

Tôi cũng nghi ng� cả tính giáo dục của phần kết truyện Tấm Cám – kiệt tác cổ tích Việt Nam. �ành rằng Cám là ngư�i xấu, nhi�u lần hãm hại Tấm, nhưng chúng ta có nên giáo dục các thế hệ trẻ em Việt Nam bằng chuyện Tấm xui Cám tắm nước nóng cho chết b�ng, rồi chặt xác Cám làm tám khúc, lấy thịt làm mắm gửi cho mẹ kế ăn?

Tôi tin rằng, chúng ta sẽ mong muốn có một cô Tấm biết ki�m chế và cư xử nhân đạo hơn với những ngư�i sai trái trong và ngoài gia đình. Chúng ta muốn con em mình vị tha và có ý thức pháp quy�n hơn để biết bắt trói và giao nộp những kẻ trộm chó cho công an, thay vì thẳng tay đánh chết h�…

��i sống kinh tế của nước ta ngày một cải thiện, nhưng đồng th�i đi�u xấu, đi�u ác trong xã hội ta cũng ngày càng nhi�u hơn, cuộc sống của mỗi ngư�i ngày càng có nhi�u rủi ro hơn từ những ngư�i sống quanh mình. Nước nào ít nhi�u cũng đ�u có tội phạm. Nhưng ở nước ta, trong những năm gần đây có rất nhi�u vụ giết ngư�i vì những lý do lãng xẹt: vì “b�n nó dám sang làng ta tán gái�; vì “nhìn đểu�; vì va quệt xe máy; vì cãi nhau ở quán nước…

Tôi nghĩ, nhi�u ngư�i, sau khi đã gây án, cũng không thể hiểu nổi tại sao h� lại giết ngư�i một cách vớ vẩn, ngu xuẩn đến như vậy. �ấy là nói v� chuyện giết ngư�i, còn v� những đi�u xấu, việc ác chưa đến mức giết ngư�i thì vô vàn, kể ra không xuể. Tôi chỉ có thể đặt nghi vấn v� sự tích tụ cái ác quá nhi�u ở những ngư�i đó, nhi�u đến mức h� không còn nhận thức được v� cái ác nữa.

Nelson Mandela từng nói rằng: “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà bạn có thể sử dụng để thay đổi thế giới�. Những câu chuyện cổ tích mang đầy “màu sắc báo thù� trên đây là sản phẩm của một xã hội sơ khai. Chúng đáng bị lãng quên từ lâu bởi những thông điệp trong đó đã không còn phù hợp với th�i đại văn minh, pháp trị, nơi hành vi của con ngư�i được đi�u chỉnh bằng các quy định pháp luật.

Tôi cho rằng, cần phải rà soát lại những gì chúng ta dạy cho con em ở m�i hình thức và loại b� tất cả những gì vô tình cổ xúy cho đi�u xấu, việc ác.

Mỗi một thế hệ trẻ là một vụ mùa của đất nước. Hạt gieo xuống không được chăm sóc đúng cách thì không thể đòi h�i những vụ mùa xanh tươi.

Tác giả: Lương Hoài Nam