PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ NĂM TUẦN IV PHỤC SINH NĂM LẺ (11/5/2017) – (Ga 13, 16-20)

“AI ĐÓN NHẬN KẺ THẦY SAI, LÀ ĐÓN NHẬN THẦY”.

BÀI ĐỌC I: Cv 13, 13-25
“Bởi dòng dõi Đavít, Thiên Chúa đã ban Đức Giêsu làm Đấng Cứu Độ”.
Trích sách Tông đồ Công vụ.

Rời Paphô, Phaolô và các bạn vượt biển đến Perghê xứ Pamphy-lia; còn Gioan từ biệt các ngài, và trở về Giêrusalem. Hai ngài sang qua Perghê và đến Antiôkia xứ Pisiđia; ngày Sabbat, các ngài vào ngồi trong hội đường. Sau khi đọc sách luật và các tiên tri, những thủ lãnh nhà hội đường sai người đến nói với các ngài rằng: “Hỡi anh em, nếu ai trong anh em có lời khuyên bảo dân chúng, xin hãy nói”.

Phaolô đứng lên, giơ tay ra hiệu cho mọi người yên lặng và nói: “Hỡi người Israel và những kẻ kính sợ Thiên Chúa, hãy nghe đây. Thiên Chúa dân Israel đã chọn Tổ phụ chúng ta, Người đã thăng tiến dân Người khi họ còn cư ngụ trong nước Ai-cập và Người ra tay mạnh mẽ đưa cha ông chúng ta ra khỏi nước ấy. Trong thời gian bốn mươi năm, Người chịu đựng thói xấu họ trong hoang địa; và sau khi đã tiêu diệt bảy dân tộc trong đất Canaan, Người đã cho họ chiếm đất của các dân tộc ấy gần bốn trăm năm mươi năm; và sau đó, Người ban cho họ các thẩm phán cho đến tiên tri Samuel. Kế đó, họ xin một nhà vua và Thiên Chúa cho Saolê, con ông Cis, thuộc chi họ Bengiamin, cai trị họ bốn mươi năm. Sau khi loại bỏ Saolê, Chúa đã đặt Đavít lên làm vua dân Người, để chứng nhận điều đó, chính Người đã phán: ‘Ta đã gặp được Đavít con của Giêsê, người vừa ý Ta, người sẽ thi hành mọi ý muốn của Ta’.

“Bởi dòng dõi Đavít, theo lời hứa, Thiên Chúa ban cho Israel Đức Giêsu làm Đấng Cứu Độ, Đấng mà Gioan đã báo trước khi người đến rao giảng phép rửa thống hối cho toàn dân Israel. Khi Gioan hoàn tất hành trình, ngài tuyên bố: ‘Tôi không phải là người mà anh em lầm tưởng; nhưng đây, Người sẽ đến sau tôi mà tôi không đáng cởi dây giày dưới chân Người’ “.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 88, 2-3. 21- 22. 25 và 27
Đáp: Lạy Chúa, con sẽ ca ngợi tình thương của Chúa tới muôn đời (c. 2a).
Hoặc đọc: Alleluia.

1) Con sẽ ca ngợi tình thương của Chúa tới muôn đời; qua mọi thế hệ, miệng con loan truyền lòng trung thành Chúa. Vì Ngài đã phán: “Tình thương của Ta đứng vững muôn đời”, trên cõi trời cao, Ngài thiết lập lòng trung tín. – Đáp.
2) Ta đã gặp Đavít là tôi tớ của Ta. Ta đã xức dầu thánh của Ta cho người, để tay Ta bang trợ người luôn mãi, và cánh tay Ta củng cố thân danh người. – Đáp.
3) Thành tín và ân sủng của Ta hằng ở với người, và nhân danh Ta, sức mạnh người tăng thêm mãi. Chính người sẽ thưa cùng Ta: “Chúa là Cha con, là Thiên Chúa và Tảng Đá cứu độ của con”. – Đáp.

ALLELUIA: Mt 28, 19 và 20
Alleluia, alleluia! – Các con hãy đi giảng dạy muôn dân: Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Ga 13, 16-20
“Ai đón nhận kẻ Thầy sai, là đón nhận Thầy”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Sau khi đã rửa chân các môn đệ, Chúa Giêsu phán với các ông: “Thật, Thầy bảo thật các con: Tôi tớ không trọng hơn chủ, kẻ được sai không trọng hơn đấng đã sai mình. Nếu các con biết điều đó mà thực hành thì có phúc. Thầy không nói về tất cả các con, vì Thầy biết những kẻ Thầy đã chọn, nhưng lời Thánh Kinh sau đây phải được ứng nghiệm: Chính kẻ ăn bánh của Ta sẽ giơ gót lên đạp Ta. Thầy nói điều đó với các con ngay từ bây giờ, trước khi sự việc xảy đến, để một khi xảy đến, các con tin rằng: Thầy là ai. Thật, Thầy bảo thật các con: Ai đón nhận kẻ Thầy sai, là đón nhận Thầy, và ai đón nhận Thầy là đón nhận Đấng đã sai Thầy”.

Đó là lời Chúa.
______________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các Bài Đọc hôm nay muốn nói lên sức mạnh và sự trung thành của Thiên Chúa.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tông đồ Công vụ, Phaolô dùng lịch sử để chứng minh cho khán giả biết Kế Hoạch Cứu Độ của Thiên Chúa: Ngài hoàn thành hai lời hứa với Abraham sẽ ban cho ông con cháu và Đất Hứa. Ngài hoàn thành lời hứa sẽ ban cho Israel một Đấng Cứu Độ xuất thân từ giòng dõi vua David.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo Gioan, Chúa Giêsu tiên báo một người trong các Tông-đồ, là người cùng ăn uống với Chúa, sẽ “giơ gót đạp Chúa” như lời TV 41:10 tuyên bố; điều này được ứng nghiệm qua sự phản bội của Giuđa. Chúa Giêsu tiên đoán các Tông-đồ sẽ cùng chịu chung số phận bị bắt và giết chết như Chúa. Lời tiên đoán này cũng được làm trọn qua sự tử đạo của các Tông-đồ.

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
_________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Ga 13, 16-20)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG.

Gioan giới thiệu bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay ngay cụm từ mở đầu:

“SAU KHI ĐÃ RỬA CHÂN CÁC MÔN ĐỆ”.

Như vậy Bài Tin mừng hôm nay là một loạt giáo huấn Chúa Giêsu ban cho các môn đệ sau khi đã rửa chân cho các ông tại bữa Tiệc Ly.

Độc giả có thể đặt câu hỏi:

Tại sao ta đã trải qua Cuộc Thương khó và Tử nạn của Chúa Giêsu, và bây giờ đang ở mùa Phục sinh, Phụng vụ lại cho đọc những Bài Tin mừng này với dụng ý gì?

Ta thấy Phụng vụ có một dụng ý rõ rệt: Giáo hội muốn Kitô hữu nghe lại những lời Chúa Giêsu nói và việc Chúa Giêsu làm, nhưng nghe lại dưới lăng kính Phục Sinh, có nghĩa để mỗi Kitô hữu xác tín hơn nữa niềm tin của mình vào Chúa Giêsu, Ngài là Con Thiên Chúa, được Chúa Cha sai đến và đã thực hiện trọn vẹn thánh ý Cha, Ngài đã chết và đã Phục sinh.

Chúa Giêsu đã được Chúa Cha tôn vinh trong chính cái chết ô nhục trên thập giá, vì đã vâng phục trọn vẹn Thánh ý Cha.

“CHÚA GIÊSU PHÁN VỚI CÁC ÔNG: “THẬT, THẦY BẢO THẬT CÁC CON: TÔI TỚ KHÔNG TRỌNG HƠN CHỦ, KẺ ĐƯỢC SAI KHÔNG TRỌNG HƠN ĐẤNG ĐÃ SAI MÌNH. NẾU CÁC CON BIẾT ĐIỀU ĐÓ MÀ THỰC HÀNH THÌ CÓ PHÚC”

“NẾU CÁC CON BIẾT ĐIỀU ĐÓ MÀ THỰC HÀNH THÌ CÓ PHÚC”.

Độc giả có thể đặt câu hỏi: ĐIỀU ĐÓ LÀ ĐIỀU GÌ?

Thưa: đó là câu: “TÔI TỚ KHÔNG TRỌNG HƠN CHỦ, KẺ ĐƯỢC SAI KHÔNG TRỌNG HƠN ĐẤNG ĐÃ SAI MÌNH”.

Câu này Chúa Giêsu muốn lặp lại bài học mà trước đó Ngài đã ban cho các môn đệ sau khi rửa chân.

Gioan viết: “Anh em có hiểu việc Thầy mới làm cho anh em không? Anh em gọi Thầy là “Thầy”, là “Chúa”, điều đó phải lắm, vì quả thật, Thầy là Thầy, là Chúa. Vậy, nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau. Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.” (Ga 13, 12 – 15).

Các môn đệ gọi Chúa Giêsu là “Thầy” và là “Chúa” thì phải lắm, vì Chúa Giêsu đúng như vậy.

Nhưng cái “sốc” ở đây không phải là vị trí “ăn trên ngồi trốc”, bắt các đồ đệ phục vụ mình. “Sốc” ở chỗ: “nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau”.

Chúa Giêsu nhấn mạnh bài học: “Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em”. Có nghĩa Chúa Giêsu đã đi bước trước để làm gương cho các môn đệ, để đến lượt các ông cũng hãy làm như vậy.

“TÔI TỚ KHÔNG TRỌNG HƠN CHỦ, KẺ ĐƯỢC SAI KHÔNG TRỌNG HƠN ĐẤNG ĐÃ SAI MÌNH”.

Chúa Giêsu muốn nói đến một trật tự, phẩm trật trong đời thường: “TÔI TỚ KHÔNG TRỌNG HƠN CHỦ”.

Rõ ràng “Ôsin” không bao giờ trọng và lớn hơn chủ nhà. Thời nào cũng vậy.

Ôsin, là tên một nhân vật trong bộ phim “Người giàu cũng khóc” của Mehico, đó là người ở trong nhà. Nhưng Ôsin rất đảm đang, quán xuyến mọi việc, tận tâm tận lưc với chủ nhà nên rất được lòng chủ. Người ta dùng từ “Ôsin” để chỉ những người ăn kẻ ở, đầy tớ.

Nhưng xã hội ngày nay, có lẽ trật tự đó đang bị lung lay, chủ nhà nhiều khi phải xuống nước đối với Ôsin. Nếu nó giở chứng thì cũng hơi mệt! Vì thế chủ nhà nhiều lúc phải nhẫn nhịn, phải chiều chuộng với người ở để được việc mình. Ôsin nắm được yếu điểm đó nên hay “giở quẻ”, “làm màu” để vòi vĩnh.

Tương tự “KẺ ĐƯỢC SAI KHÔNG TRỌNG HƠN ĐẤNG ĐÃ SAI MÌNH”. Người ra “bài sai” bao giờ cũng lớn hơn “ người nhận bài sai”.

Rõ ràng trật tự đó luôn đúng và không bao giờ bị đảo lộn.

Chúa Giêsu muốn nói đến PHẨM TRẬT TRONG GIÁO HỘI cho các môn đệ hiểu: Chúa Cha cao trọng hơn Chúa Giêsu , nên đã sai Ngài xuống trần gian để thực hiện Chương trình cứu chuộc. Đến lượt Chúa Giêsu cũng sai các môn đệ, vì Ngài là “Thầy” và là “Chúa”. Đức Giáo hoàng cũng sai các Giám mục, đến lượt “Giám mục” cũng sai các “linh mục”. Đó là phẩm trật trong Giáo hội.

Nhưng cái phẩm trật đó, là PHẨM TRẬT YÊU THƯƠNG, chứ không phải phẩm trật thống trị, ăn trên ngồi trốc. Vì yêu thương luôn là sợi dây xuyên suốt các thành phần trong Giáo hội.

Vì Chúa Giêsu đã làm gương trước: “nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau”.

“NẾU CÁC CON BIẾT ĐIỀU ĐÓ MÀ THỰC HÀNH THÌ CÓ PHÚC”.

Như vậy, khi các môn đệ hiểu được bài học này mà thực hành thì các ông sẽ có phúc. Có nghĩa khi các môn đệ biết yêu thương, biết làm gương cho những người thuộc quyền của các ông. Các ông sẽ là người có phúc.

Ngược lại, khi không sống trong tinh thần đó, mà sống với tinh thần kẻ cả, nắm quyền sinh sát, thì người môn đệ đó sẽ vô phúc.

Kết luận: PHẨM TRẬT TRONG GIÁO HỘI LÀ PHẨM TRẬT YÊU THƯƠNG.

“THẦY KHÔNG NÓI VỀ TẤT CẢ CÁC CON, VÌ THẦY BIẾT NHỮNG KẺ THẦY ĐÃ CHỌN, NHƯNG LỜI THÁNH KINH SAU ĐÂY PHẢI ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM: CHÍNH KẺ ĂN BÁNH CỦA TA SẼ GIƠ GÓT LÊN ĐẠP TA.”

“THẦY KHÔNG NÓI VỀ TẤT CẢ CÁC CON, VÌ THẦY BIẾT NHỮNG KẺ THẦY ĐÃ CHỌN”.

Ta nên nhớ trong Bữa ăn cuối cùng (Bữa Tiệc ly) có đủ nhóm Mười Hai, nghĩa là đủ các tông đồ, trong đó có cả Giuđa Iscariốt, ông này cũng được Chúa Giêsu rửa chân cho.

Nhưng cái phúc mà Chúa Giêsu vừa nói, “Nếu các con biết điều đó mà thực hành thì có phúc” không phải dành cho tất cả, dĩ nhiên sẽ loại Giuđa.

Gioan khẳng định rất rõ “VÌ THẦY BIẾT NHỮNG KẺ THẦY ĐÃ CHỌN. Ngài biết ai sẽ là kẻ sẽ nộp Ngài, nhưng Ngài vẫn chọn. Đó mới là tình yêu vĩ đại nơi Chúa Giêsu, biết Giuđa sẽ phản bội và nộp Ngài, nhưng Ngài vẫn chọn. Chỉ có tình yêu mới giải thích được việc làm này của Chúa Giêsu.

Thiên Chúa cũng biết rõ con người chúng ta là những kẻ tội lỗi, cứ sa đi ngã lại. vừa đứng lên quyết định thay đổi, lại ngã xuống ngay.

Chúa vẫn biết ta là những kẻ phản bội, nhưng Ngài vẫn yêu thương và vẫn chọn ta làm con cái Ngài. Giuđa chỉ phản bội Chúa Giêsu có 1 lần duy nhất trong lịch sử, còn ta phản bội Ngài trong suốt cuộc đời mình.

Cứ mỗi lần nhìn lên Thập giá Chúa Giêsu, ta có nhận ra mình là kẻ phản bội, là kẻ đã đóng đinh Ngài không? Đó là điều ta phải tự tra vấn lương tâm mình, chứ đừng sống như kẻ vô can, vô trách nhiệm.

“NHƯNG LỜI THÁNH KINH SAU ĐÂY PHẢI ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM: CHÍNH KẺ ĂN BÁNH CỦA TA SẼ GIƠ GÓT LÊN ĐẠP TA.”

Chúa Giêsu đã trích lại câu Thánh vịnh:

“Cả người bạn thân con hằng tin cậy,
đã cùng con chia cơm sẻ bánh,
mà nay cũng giơ gót đạp con !”
(Tv 41, 10)

Như vậy, sự phản bội của Giuđa cũng được tiên báo trước. Thiên Chúa biết tất cả. Nhưng Chúa Giêsu đến để thực hiện tất cả mọi lời tiên báo về Ngài trong Cựu Ước, mà Gioan nói “PHẢI ĐƯỢC ỨNG NGHIỆM”. Chính vì được ứng nghiệm, nên mới xác thực: Chúa Giêsu là Đấng được Chúa Cha sai đến.

“THẦY NÓI ĐIỀU ĐÓ VỚI CÁC CON NGAY TỪ BÂY GIỜ, TRƯỚC KHI SỰ VIỆC XẢY ĐẾN, ĐỂ MỘT KHI XẢY ĐẾN, CÁC CON TIN RẰNG: THẦY LÀ AI”

Chúa Giêsu báo trước sự phản bội của Giuđa cho các môn đệ để khi sự việc xảy ra, các ông tin rằng: Ngài là Con Thiên Chúa.

Và Chúa Giêsu cũng ngầm cho các môn đệ biết rằng: Ngài biết rõ mọi sự trước khi xảy ra, và Ngài bước vào cuộc Khổ nạn hoàn toàn chủ động, chứ không bị bất ngờ, Ngài chấp nhận nó để hoàn thành Thánh ý của Chúa Cha.

Khi một người hoàn toàn chủ động, người đó sẽ anh dũng bước đi mà không hề sợ hãi, khiếp đảm. Người ta chỉ sợ hãi khi không biết điều gì sẽ xảy ra cho mình, một khi đã biết rồi thì không có gì phải sợ hãi mà anh dũng đối diện với nó.

Chúa Giêsu nói những điều này còn một dụng ý sâu xa: Ngài muốn cho các môn đệ biết trước những gì sẽ xảy ra cho Ngài, để khi cuộc Khổ nạn bắt đầu, các ông không thất vọng và sa ngã.

Nhưng thực tế đã chứng minh ngược lại: Khi cuộc Khổ nạn xảy ra, các môn đệ đều bỏ trốn hết, còn Phêrô thì lại chối Thấy. Có lẽ cuộc Khổ nạn kinh khủng quá, cái chết của Chúa Giêsu vượt quá trí tưởng tượng của các ông.

“THẬT, THẦY BẢO THẬT CÁC CON: AI ĐÓN NHẬN KẺ THẦY SAI, LÀ ĐÓN NHẬN THẦY, VÀ AI ĐÓN NHẬN THẦY LÀ ĐÓN NHẬN ĐẤNG ĐÃ SAI THẦY”.

Độc giả khi đọc Tin mừng theo Gioan, có lẽ ta sẽ ngỡ ngàng với cách viết của ông, cụ thể câu cuối cùng của Bài Tin mừng, nó không ăn nhập đến toàn bài.

Nhưng thực ra Gioan có một cái nhìn hướng về tương lai khi viết câu này, sau khi các sự ấy xảy ra, có nghĩa Đức Giêsu sau khi bước vào cuộc Khổ nạn, chịu chết trên thập giá, Ngài sẽ phục sinh, sau đó lên trời, các tông đồ sẽ được Ngài sai đi rao giảng Tin mừng, các môn đệ là sứ giả mang Tin Mừng của Ngài, là kẻ được Ngài sai đi.

Chúa Giêsu đã đưa ra một phản ứng dây chuyền nơi mỗi Kitô hữu, phản ứng dây chuyền đó sẽ đưa chúng ta đến Thiên Chúa, Chúa Cha: “AI ĐÓN NHẬN KẺ THẦY SAI, LÀ ĐÓN NHẬN THẦY, VÀ AI ĐÓN NHẬN THẦY LÀ ĐÓN NHẬN ĐẤNG ĐÃ SAI THẦY”.

Một tương quan theo chiều dọc đã hình thành: Người đón tiếp – Môn đệ – Đức Giêsu – Chúa Cha. Chúa Cha đã sai Đức Giêsu thì bây giờ Ngài lại sai các môn đệ. Tương quan đó muốn nói lên ý nghĩa, tất cả nhân loại, tất cả vũ trụ đều quy hướng về Thiên Chúa là cùng đích của toàn thể vũ trụ và con người, trong đó có chúng ta.

Lạy Chúa, xin giúp chúng con hiểu rằng, mỗi người mà chúng con gặp là một sứ giả của Chúa, Chúa đã mang đến cho con bài học về yêu thương. Xin cho con luôn biết yêu thương đón tiếp họ, để cả hai chúng con được sống trong ánh sáng Phục Sinh của Ngài.

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ NĂM TUẦN IV PHỤC SINH NĂM LẺ (11/5/2017) – (Ga 13, 16-20) – THÁNG HOA KÍNH ĐỨC MẸ