“Ông không phải là con bác thợ sao?�

Bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu của thánh lễ kính Thánh Giuse Thợ được Giáo Hội ch�n, đó là vì ngư�i cùng quê với �ức Giê-su đã kinh ngạc v� sự khôn ngoan trong l�i giảng dạy của Ngư�i và đã thốt lên :

Ông không phải là con bác thợ sao?

Một đàng, l�i nói này diễn tả sự vấp ngã, nghĩa là không tin, của ngư�i Do thái cùng quê với �ức Giê-su, nhưng đàng khác, lại vô tình cho chúng ta nhận ra rằng, mầu nhiệm nhập thể của Con Thiên Chúa thật đến mức nào, đặc biệt ngang qua đ�i sống ẩn dật : �ức Giê-su Ki-tô, Con Thiên Chúa thực sự dưới mắt m�i ngư�i là « Con Bác Thợ » !

Chính trong mức độ này mà Bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu của chúng ta vừa tôn vinh Thánh Giuse Thợ của chúng ta, nhưng thật là kín đáo, và vừa tôn vinh căn tính thần linh của �ức Ki-tô.

Phải chăng đó cũng là lựa ch�n của Thánh Giuse khi đảm nhận vai trò lớn lao là đón nhận, bảo vệ và làm cho Con Thiên Chúa nhập thể lớn lên, ngang qua đ�i sống bình dị của một ngư�i thợ ? Và ngư�i đã sống đến cùng lựa ch�n này đến cùng trong sự thinh lặng tín thác, quảng đại và yêu thương.

1. Nghịch lý đức tin

Bài Tin Mừng hôm nay nói cho chúng ta v� một nghịch lý lớn nhất thuộc v� đức tin Ki-tô của chúng ta, nghĩa là v� ni�m tin nơi �ức Giê-su Nazareth, là �ấng đến từ chính Thiên Chúa[1]. Một đàng, những ngư�i nghe �ức Giê-su đ�u biết hết v� Ngài, bởi vì h� là những ngư�i cùng quê với Ngài. H� biết cha mẹ của Ngài, là bác thợ và bà Maria ; h� cũng biết anh em của Ngài và g�i đích danh h� : Gia-cô-bê, Gio-xếp, Simon và Giu-đa ; và h� còn biết rõ hơn nữa tất cả chị em của Ngài, bởi vì các cô là bà con lối xóm của h�. �ó chính là cái biết chắc chắn và khách quan v� gốc gác nhân loại của �ức Giê-su.

Nhưng đàng khác, những ngư�i cùng quê với �ức Giê-su lại nghe nói v� những gì Ngài đã làm, nhất là v� những phép lạ ; và gi� đây, h� còn nghe trực tiếp �ức Giê-su giảng dạy trong hội đư�ng, và l�i giảng của Ngài làm cho h� sửng sốt :

Bởi đâu ông ta được khôn ngoan
và làm được những phép lạ như thế? (c. 54)

Và Câu h�i lại được đặt ra một lần nữa, sau khi h� đã kể ra một cách chính xác những gì h� biết v� Ngài :

Vậy bởi đâu ông ta được như thế ? (c. 56)

Như thế, nơi ngôi vị của �ức Giê-su, nơi hành động và l�i nói của Ngài, có đi�u gì đó vượt qua cái biết khách quan thuộc bình diện lịch sử. �ức Giê-su vừa là một con ngư�i như chúng ta, vừa siêu vượt con ngư�i. �ó chính là nghịch lý của đức tin Ki-tô.

Nhưng khởi đi từ nghịch lý, mà chính h� đích thân trải nghiệm, những ngư�i cùng làng với �ức Giê-su đã không tin, tin rằng �ức Giê-su có một tương quan duy nhất với Thiên Chúa, tin rằng Ngài là « �ấng �ến Từ Thiên Chúa », là �ấng Ki-tô, Con Thiên Chúa hằng sống. Vấn đ� này cũng là vấn đ� của loài ngư�i chúng ta ở m�i th�i, khi đối diện với ngôi vị của �ức Giê-su Ki-tô. Thật vậy, ngày nay nh� vào các phương pháp và phương tiện rất hiệu quả, con ngư�i có được một kiến thức sâu rộng v� con ngư�i �ức Giê-su trên bình diện tôn giáo, văn hóa, lịch sử, thậm chí bình diện tâm lý và tâm lý chi�u sâu nữa, và h� cũng phải công nhận nơi nhân cách của Ngài có đi�u gì đó phi thư�ng. Nhưng đàng khác h� cũng có cùng một lựa ch�n không tin.

Dư�ng như, ngư�i ta dấn mình vào lãnh vực kiến thức lịch sử v� �ức Giê-su, ngư�i ta càng gặp khó khăn trong ni�m tin : Ngài đến từ Thiên Chúa, là Hình Ảnh của Thiên Chúa vô hình và là « Con Một Thiên Chúa, sinh bởi �ức Chúa Cha từ trước muôn đ�i. Ngư�i là Thiên Chúa bởi Thiên Chúa, �nh Sáng bởi �nh Sáng, Thiên Chúa Thật bởi Thiên Chúa Thật, được sinh ra mà không phải được tạo thành, đồng bản thể với �ức Chúa Cha », như Giáo Hội tuyên xưng trong kinh Tin Kính. Chắc chắn, đó cũng là khó khăn trong ni�m tin của chính chúng ta ở một mức độ nào đó hay trong một giai đoạn nào đó.

 2. Ơn huệ đức tin

Ngư�i ta, hoặc cả chúng ta nữa, gặp khó khăn trong đức tin, bởi vì đối tượng của đức tin, ở đây là căn tính thần linh của �ức Giê-su, không phải là đi�u để biết hay để thấy. Tin nơi �ức Giê-su Ki-tô, là Con Ngư�i và là Con Thiên Chúa là ơn huệ Thiên Chúa ban ; và v� phía chúng ta, chúng ta li�u mình dấn thân và cho đi cả cuộc đ�i trong lựa ch�n tin nơi �ức Giê-su Ki-tô. Và ni�m tin của chúng ta hoàn toàn không mù quáng, bởi vì chúng ta có kinh nghiệm cảm và nếm thần tính ng�t ngào nơi l�i nói, nhất là l�i nói bằng dụ ngôn (x. Mt 13, 1-53), hành động và nơi ngôi vị của �ức Giê-su, chúng ta đã đón nhận những hoa trái tốt đẹp cho sự sống này của chúng ta, và nhất là ni�m tin nơi �ức Giê-su làm no th�a lòng khao khát vô biên có nơi con ngư�i chúng ta, chữa lành những « bệnh hoạn tật nguy�n » có nơi tương quan của chúng ta với bản thân, với tha nhân và với Thiên Chúa. Bởi vì, Chân Lý Thần Linh không có bằng chứng nào khác ngoài chính mình.

Chắc chắc có những lúc chúng ta ước ao có được những ơn phúc như thế : thấy tận mắt, nghe trực tiếp và biết thật rõ v� �ức Giê-su, vì chúng ta thư�ng nghĩ rằng, với những ơn phúc như thế sẽ dễ dàng tin Ngài là �ức Ki-tô, Con Thiên Chúa, là Ngôi Hai Thiên Chúa nhập thể. Nhưng L�i Chúa trong bài Tin Mừng của Thánh Lễ hôm nay kể lại đi�u hoàn toàn ngược lại : những ngư�i thấy tận mắt, nghe trực tiếp và biết thật rõ v� �ức Giê-su, lại vấp ngã không tin, đến độ �ức Giê-su lấy làm lạ ; và vì không tin, nên Ngài không thể làm những đi�u lạ lùng cho h� :

�ức Giê-su bảo h�: “Ngôn sứ có bị rẻ rúng, thì cũng chỉ là ở chính quê hương mình và trong gia đình mình mà thôi.� Ngư�i không làm nhi�u phép lạ tại đó, vì h� không tin. (c. 57-58)

Tại sao lại như vậy ? Bởi vì đi�u ngư�i ta phải tin, tin �ức Giê-su là �ức Ki-tô, Con Thiên Chúa, là Ngôi Hai Thiên Chúa nhập thể, thì vượt xa tất những gì ngư�i ta thấy, nghe và biết. Như �ức Ki-tô phục sinh nói với thánh Tô-ma, và qua thánh nhân, Ngư�i nói với tất cả chúng ta : « Phúc thay những ngư�i không thấy mà tin » (Ga 20, 29). Tin �ức Giê-su Ki-tô là ơn phúc lớn nhất Chúa ban cho các môn đệ, cho Giáo Hội và ngang qua Giáo Hội, cho từng ngư�i chúng ta hôm nay, dù chúng ta không có những ơn phúc của những ngư�i đồng hương với �ức Giê-su.

Và chúng ta được m�i g�i mở lòng mình ra, mở cuộc đ�i của chúng ta ra, mở từng ngày sống của chúng ta ra, để đón nhận �ức Giê-su là �ư�ng, là Sự Thật và là Sự Sống. Chính khi đó, Chúa sẽ làm cho mỗi ngư�i chúng ta, cho Gia �ình chúng ta và cho Cộng �oàn chúng ta những đi�u lạ lùng.

3. Hoa trái đức tin

Hơn nữa, dưới ánh sáng của ngôi vị �ức Giê-su Ki-tô, �ấng vừa là con ngư�i và vừa là Thiên Chúa, chúng ta khám phá ra chi�u kích thần linh hiện diện ở khắp nơi trong sáng tạo, trong lịch sử và trong chính cuộc đ�i và ngôi vị của chúng ta. Bởi vì, vạn vật được tạo dựng bởi Ngôi L�i (x. Ga 1, 3), theo hình ảnh của Ngôi L�i, cho Ngôi L�i và được làm cho viên mãn bởi Ngôi L�i (x. Ep 2, 3-14).

*  *  *

Xin cho chúng ta mỗi ngày biết nhận ra ơn phúc đức tin Chúa ban và quảng đại đón nhận và sống đức tin, để Chúa làm cho chúng ta những đi�u lạ lùng mỗi ngày : đó là mầu nhiệm L�i Chúa và Mình Máu Thánh Chúa mà chúng ta cử hành mỗi ngày trong Thánh Lễ, có sức mạnh giải thoát chúng ta kh�i quy�n lực của ma quỉ, và những đi�u xấu xa thuộc v� ma quỉ, để làm cho chúng ta sống và sống dồi dào trong sự hiệp nhất và trong tình thương với Chúa và với nhau, với những ngư�i còn sống cũng như với những ngư�i đã qua đ�i hôm nay và mãi mãi.

Lm Giuse Nguyễn Văn Lộc

daminhtamhiep

[1] Xem cuốn sách v� Ki-tô h�c của Cha Joseph Moingt, SJ, có tựa đ� L’homme qui venait de Dieu (Ngư�i �ến Từ Thiên Chúa), Paris, Cerf, 1993.