Gương Thánh nhân: Noi gương Chúa Giê-su là Thầy Chà Thánh, thánh Phê-rô Quý và Em-ma-nu-el Phụng đã vui lòng chịu khổ chịu chết vì Chúa và vì đồng loại.
Lúc Cha Phê-rô Quý và cha Pét-nô Äịnh ẩn náu trong nhà ông câu Phụng ở há» Äầu Nước, có hai ngưá»i ngoại giáo thù ghét ông, đến tố cáo vá»›i quan tổng đốc tỉnh An Giang. Quan liá»n Ä‘em quân đến vây bắt. Cha Äịnh trốn thoát, nhưng quan buá»™c ông Phụng phải ná»™p Cha Äịnh là Tây Dương Äạo trưởng, bằng không sẽ cho lÃnh đánh chết. Thấy quân lÃnh sắp đánh ông Phụng, cha Quý đứng ra ná»™p mình, tá»± xưng mình là Äạo trưởng, cho ông khá»i bị đánh Ä‘áºp. Tháºt vì thương con chiên mà cha đã hy sinh tánh mạng, như Chúa Giê-su vì thương loà i ngưá»i đã ná»™p mình chịu chết trên khổ giá. Và ông câu Phụng mặc dầu biết rõ hai ngưá»i ngoại giáo là Nguyá»…n Văn Mưu và Nguyá»…n Văn Nên đã tố cáo mình, nhưng ông không thù oán há». Trái lại, trong khi bị dẫn ra pháp trưá»ng xá» tá», ông đã yêu cầu các con ông tha tá»™i cho há», như Chúa Giê-su đã xin Chúa Cha tha cho những kẻ giết mình trên thánh giá.
Phê-rô Äoà n Công Quý sinh năm 1826, tại hỠđạo Búng, tỉnh Thá»§ Dầu Má»™t. Cáºu là con trai út trong gia đình, há»c hà nh giá»i giắn, đạo đức, siêng năng. Cha mẹ thấy váºy thì gởi cáºu ở nhà cha sở táºp mình, hy vá»ng sau nầy sẽ Ä‘i tu là m Linh mục.
Äúng như dá»± định, cáºu Quý ngà y cà ng tá» ra xuất sắc vá» há»c vấn cÅ©ng như đạo hạnh, nên cha sở gởi cho và o chá»§ng viện Thánh Giu-se tại Thị Nghè. Và năm 1948, (thầy Quý được Ä‘i du há»c tại đại chá»§ng viện ở Pê-năng Mã-lai). Sau 7 năm há»c ở đấy, thầy trở vá» nước, đúng lúc vua Tá»± Äức bắt đạo dữ dá»™i. Lệnh vua chẳng những lùng bắt các Linh mục, mà còn bắt cả giáo dân, phá há»§y các nhà thá» và các cÆ¡ sở trong đạo. Äể cá»§ng cố lòng tin cho giáo dân, Äức Cha NghÄ©a sai thầy Ä‘i đến các hỠđạo, khÃch lệ, dạy dá»—, động viên má»i ngưá»i. Thầy phải lén lút Ä‘i thăm viếng khắp nÆ¡i, nhiá»u lúc phải trốn tránh nhịn đói nhịn khát cả mấy ngà y liá»n, nhưng thầy vẫn cố gắng hy sinh vì Chúa. Äức Cha thấy thầy táºn tụy lo việc tông đồ như thế thì năm 1858, đã phong chức Linh mục cho thầy và sai Ä‘i giúp các há» Lái Thiêu, Gia Äịnh, Kiến Hoà , Cái MÆ¡n…
Äang lúc cha là m phó ở há» Cái MÆ¡n thì quân đội Pháp trà n và o đánh phá Cá»a Hà n (Äà Nẵng), là cho vua Tá»± Äức thêm căm thù các giáo sÄ© ngoại quốc và đạo Chúa. Do đó, vua ra lệnh bắt đạo khốc liệt hÆ¡n. Nhà Phước Cái MÆ¡n bị quân lÃnh bao vây lục soát, cốt tìm bắt các giáo sÄ©, nhưng không có vị nà o ở đó thì há» bắt má»™t số nữ tu, để khai thác chá»— ở cá»§a các ngà i. Thấy các nữ tu bị tra tấn đánh Ä‘áºp Ä‘au đớn, cha muốn ra ná»™p mạng để cứu các chị, nhưng giáo dân ngăn cản không cho Cha liá»u mình như thế, vì Há»™i thánh rất cần Linh mục trong lúc cấm cách khó khăn.
Ngà y 27 tháng 12 năm 1858, Äức Cha gá»i Cha vỠở há» Äầu Nước (Cù Lao Giêng). Khi cha đến nÆ¡i thì đã có má»™t Linh mục ngưá»i nước ngoà i tên là Pét-nô Äịnh Ä‘ang trú ẩn ở nhà ông Phụng, và cha cÅ©ng đến ở đó. Mưá»i ngà y sau, do máºt báo có Tây dương Äạo trưởng ở nhà ông câu, quan quân đến bao vây nhà . Cha Äịnh chạy trốn, con cha ẩn lại trong nhà . Không bắt được cha Äịnh, quan ra lệnh bắt trói ông câu, buá»™c phải ná»™p cha Äịnh là Tây dương Äạo trưởng, bằng không sẽ đánh ông chết. Thấy váºy, sợ ông câu bị đánh chết, cha ra ná»™p mình, tá»±nháºn là Äạo trưởng, để cứu sống ông câu. Tháºt cha là má»™t Linh mục hy sinh gương mẫu. Äã má»™t lần định ná»™p mình cứu các nữ tu, nay lại đứng ra lãnh cái chết vì con chiên mình. Thế là Cha và ông câu bị bắt giải vá» tỉnh Châu Äốc, ngà y 07 tháng 01 năm 1859.
Gần 07 tháng bị giam trong ngục, cha phải mang gông cùm xiá»ng xÃch nặng ná», và nhiá»u lần bị tra tấn đánh Ä‘áºp khổ sở, nhưng cha vẫn cương quyết trung thà nh theo Chúa. Vì thế, sáng ngà y 31 thánh 07, quân lÃnh dẫn cha ra pháp trưá»ng trảm quyết (chém đầu), theo bản án vua đã châu phê.
Em-ma-nu-en Lê Văn Phụng sinh năm 1796 tại hỠđạo Äầu Nước (Cù Lao Giêng), tỉnh An Giang (Châu Äốc). NhỠảnh hưởng đạo đức cá»§a gia đình, Em-ma-nu-en Phụng lá»›n lên rất ngoan đạo, hiá»n lương nhân đức, được má»i ngưá»i lương như giáo quý mến tÃn nhiệm. Do đó, ông được dân là ng bầu lên chức lý trưởng, còn trong đạo thì chá»n là m câu há». Việc Ä‘á»i việc đạo ông Ä‘á»u nhiệt thà nh phục vụ, sẵn sà ng hy sinh lo cho công Ãch. Äiá»u gì Ãch nước lợi dân, ông không há» lao nhá»c; việc chi là m sáng danh Chúa, ông luôn cố sức thi hà nh, dù phải gặp nhiá»u khó khăn nguy hiểm cho tánh mạng.
Äang lúc vua Tá»± Äức cấm đạo gắt gao, thấy nhà thá» Äầu Nước cÅ© kỹ hư há»ng, ông vẫn can đảm đứng ra xây dá»±ng lại, mặc dầu biết là m như thế có thể bị vua quan bắt bá»› giết hại. Lúc đó có hai ngưá»i ngoại đạo ham mê cá» bạc rượu chè, thấy ông là m việc vua cấm như thế thì đến hăm dá»a là m tiá»n. Nhưng ông không chịu lo lót tiá»n bạc cho há», nên há» tức giáºn đến tố cáo vá»›i quan huyện. Quan nầy vì đã nhiá»u lần nháºn tà i trợ cá»§a ông, nên nhắm mắt là m ngÆ¡. Biết thế, hai ngưá»i tìm cách khác để trả thù ông. Há» theo dõi, thấy ông chứa chấp Linh mục ngoại quốc là Cha Pét-nô Äịnh, há» liá»n đến báo cáo vá»›i quan tỉnh Châu Äốc. Sáng ngà y 07 tháng giêng năm 1859, quan quân kéo nhau đến bao vây nhà ông câu. Thá»i may cha Äịnh trốn thoát, còn cha Phê-rô Quý má»›i đến là m cha sở hỠđạo thì ẩn trốn lại trong nhà .
Không bắt được cha Äịnh, quan cho bắt trói ông câu Phụng, buá»™c phải ná»™p Tây dương Äạo trưởng (cha Äịnh) bằng không sẽ đánh ông chết. Sợ quân lÃnh đánh chết ông, cha Quý liá»n ra thú nháºn là Äạo trưởng. Thế là hai cha con bị bắt giải vá» Châu Äốc.
Trong thá»i gian gần 07 tháng bị giam giữ tra tấn, ông Phụng vẫn luôn can đảm giữ vững đức tin, không quá khóa bỠđạo. Thấy không thể lay chuyển nổi lòng tin sắt đá kiên vững cá»§a vị anh hùng, quan trấn Châu Äốc là m án gởi vá» kinh và vua Tá»± Äức đã châu phê. Ngà y 31 tháng 07 năm 1859, quân lÃnh Ä‘iệu ông ra pháp trưá»ng xá» giảo (xiết cổ bằng dây cho đến chết). Trước khi chết, ông đã trối xin các con tha thứ cho kẻ tố cáo ông, theo gương Chúa Giê-su xin Chúa Cha tha cho kẻ đóng Ä‘inh mình trên tháºp giá.
Ngà y 02 tháng 05 năm 1909, Äức Thánh Cha Pi-ô 10 đã tôn cha Phê-rô Quý và ông câu Em-ma-nu-en Phụng lên Chân Phước. Và ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Äức Giáo Hoà ng Gioan-Phaolô 2 suy tôn các ngà i lên báºc Hiển Thánh.
Quyết tâm: Noi gương Thánh Phê-rô Quý và Em-ma-nu-en Phụng, sẵn sà ng hy sinh tất cả vì tình thương yêu đồng bà o đồng đạo, và luôn tha thứ cho những kẻ là m khổ là m hại mình.
Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.
GPVL
Ngà y 31 tháng 7: thánh Phêrô Ãoà n Công Quý (1826-1859)
Phêrô Ãoà n Công Quý, Sinh năm 1826 tại Búng, Gia Ãịnh, Linh mục, bị xá» trảm ngà y 31/07/1859 tại Châu Ãốc dưới Ä‘á»i vua Tá»± Ãức. Äức Piô X suy tôn Chân Phước cho cha Phêrô Äoà n Công Quý ngà y 02.05.1909. Ngà y 19-06-1988, Äức Gioan Phaolô II suy tôn ngà i lên báºc Hiển thánh. Lá»… kÃnh và o ngà y 31/07.
Những năm thơ ấu.
Ông Antôn Äoà n Công Miêng và bà Anrê Nguyá»…n Thị Thưá»ng sinh sống ở Bắc Việt cho đến năm 1820. Cả gia đình di cư và o Nam ở tại há» Búng, là ng Hưng Thịnh, tổng Bình Thạnh, hạt Thá»§ Dầu Má»™t (nay là tỉnh Bình Dương). Năm 1826, ngưá»i con trai út, Phêrô Äoà n Công Qúi chà o Ä‘á»i. Äây là ngưá»i con thứ sáu trong gia đình và là hy lá»… cá»§a gia đình ông Miêng hiến dâng cho Thiên Chúa.
Vì thấy cáºu út rất thông minh, nên ông Miêng cố lo liệu để cáºu chuyên chăm theo đưá»ng há»c vấn, vá»›i hi vá»ng mai sau nối dòng thi lá»…, là m vẻ vang cho cả gia tá»™c. Nhưng thiên Chúa muốn cho ngưá»i con út nà y Ä‘i theo con đưá»ng khác. Cáºu Quý thưá»ng lui tá»›i và há»c há»i cha Tám ở nhà thá» há» Búng. Má»™t thá»i gian sau, cáºu xin phép cha mẹ được ở luôn vá»›i ngưá»i, thỉnh thá»ang má»›i vá» thăm gia đình.
Theo tiếng Chúa gá»i
Năm 1847, cha Tám giá»›i thiệu chà ng trai 21 tuổi nà y vá»›i cha Gioan Miche Mịch để được há»c há»i tiếng la tinh và tiếp tục theo Ä‘uổi Æ¡n gá»i tu trì. Sau khi há»c tiếng Latinh tại nhà cha Mịch, cáºu Quý được há»c tại chá»§ng viện Thánh Giuse (Thị Nghè) do cha Borelle là m giám đốc. Năm 1848, thà y Quý du há»c tại đại chá»§ng viện Há»™i Thừa Sai Paris ở Pénang (Mã Lai). Tại đây, thà y há»c triết lý và thần há»c, ngôn ngữ, văn chương. Việc huấn luyện như thế được coi là khá đầy đủ cho má»™t linh mục thuá»™c miá»n truyá»n giáo trở vá» hoạt động tại quê hương.
Trên con đưá»ng xứ vụ
Năm 1855, thà y Quý hồi hương và o thá»i kỳ vua Tá»± Äức ra sắc chỉ cấm đạo gắt gao. Tháng 9.1855, vua Tá»± Äức ra chiếu chỉ thứ ba, trong đó không những lùng bắt các Ä‘aô trưởng, mà còn bắt cả giáo hữu phải xuất giáo, triệt hạ các thánh đưá»ng, phá há»§y các cÆ¡ sở tôn giáo …
Vá»›i hoà n cảnh bất lợi nà y, Äức cha Lefèbvre NghÄ©a trao cho thà y nhiệm vụ săn sóc, dạy dá»—, động viên các giáo hữu tại các hỠđạo. Qua má»™t thá»i gian hoạt động, thà y tá» ra là ngưá»i nhiá»u khả năng, nên Äức cha đã truyá»n các chức nhá» cho thà y. Sau ba năm thi hà nh việc mục vụ tại các giáo há», tháng 9.1858, thà y Quý đã được lãnh chức linh mục tại nhà thá» Thá»§ Dầu Má»™t. Sau má»™t thá»i gian phục vụ tại các giáo xứ Lái Thiêu, Gia Äịnh và Kiến Hòa, Äức cha bổ nhiệm cha Phêrô Quý là m phó xứ Cái MÆ¡n (VÄ©nh Long).
Cha Phêrô Quý được tuyển chá»n và o cánh đồng truyá»n giáo trong giai Ä‘oạn đặc biệt cá»§a đất nước : Pháp và Tây Ban Nha Ä‘em quân đánh phá ở Cá»a Hà n (Äà Nẵng) và o tháng 9.1858 là m cho vua Tá»± Äức cà ng thêm căm ghét các giáo sÄ© nước ngoà i và Äạo Thiên Chúa. Do đó, cuá»™c bách hại ngà y cà ng khốc liệt hÆ¡n. Nhưng nhiệt tình truyá»n giáo đã là m cho cha Quý vượt thắng má»i gian khổ, Ä‘e dá»a, hiểm nguy. Chỉ ba tháng sau khi cha vá» Cái MÆ¡n, quân lÃnh bao vây Dòng Mến Thánh Giá Cái MÆ¡n để lùng bắt giáo sÄ©, nhưng không có vị nà o ở đó, nên lÃnh bắt giam má»™t tu sÄ© nữ để tra tấn, khai thác các chị vá» chá»— ở cá»§a các ngà i.
Nghe tin các nữ tu bị bắt, cha Quý muốn ná»™p mạng để lÃnh tha cho chị em, nhưng giáo hữu ngăn cản và không để cha thá»±c hiện ý định nà y. Cha vẫn ao ước sẵn sà ng hy sinh tÃnh mạng để thế cho các chị. Cha chỉ bỠý định nà y khi có lệnh rõ rà ng cá»§a cha bá» trên giáo pháºn Borelle Hòa. Từ đó cha cải trang thà nh thưá»ng dân, Ä‘i thăm viếng, an á»§i và ban các bà tÃch cho các giáo hữu.
Chặng đưá»ng khổ giá
Äức cha bổ nhiệm cha Quý vá» giáo há» Äầu Nước ở Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang ngà y 27.12.1858 thì mưá»i ngà y sau (07.01.1859) quan Tổng đốc An Giang được máºt báo có Tây dương đạo trưởng trú ẩn tại nhà ông Lê văn Phụng ở Äầu Nước. Quan sai 100 lÃnh đến bao vây nhà ông Phụng. Khi lÃnh gần đến là ng, giáo hữu tá»›i báo tin cho gia đình ông Phụng. Nghe tin nà y, cha Pernot Äịnh đã đỠnghị vá»›i cha Quý cùng Ä‘i trốn, nhưng cha Quý bình tÄ©nh trả lá»i:
“Tôi là ngưá»i bản xứ chắc quan quân khó nháºn ra, cha cứ Ä‘i trước, tôi ở lại thu dá»n đồ lá»… khá»i gây phiá»n hà cho chá»§ nhà và giáo há», rồi sẽ theo sauâ€. Sau khi cha Pernot ra khá»i thì quan quân áºp tá»›i. Cha Quý chạy và o ẩn nấp dưới sà n nhà , quan ra lệnh cho ông Phụng phải ná»™p đạo trưởng Tây như đã được máºt báo. Ong Phụng cương quyết trả lá»i là không có ai là đạo trưởng Tây cả. Quan dá»a là nếu không tuân lệnh thì sẽ bị đánh đòn. Thấy lÃnh sắp đánh đòn chá»§ nhà , cha Quý tá»± ra nháºn mình là đạo trưá»ng. LÃnh không chịu nghe và nói chắc chắn là có tên đạo trưởng Tây ở trong nhà nà y. Cha Quý lại cương quyết khẳng định : “Không có Tây dương đạo trưởng nà o ở đây, chỉ có tôi là đạo trưởng. Ai muốn theo đạo tôi sẵn sà ng chỉ dáºyâ€.
Thấy cha Quý còn rất trẻ, quan không tin ngay liá»n há»i em nhá» 10 tuổi, cháu ná»™i cá»§a ông Phụng xem đạo trưởng là ai. Nó chỉ và o cha Quý và thưa : “Bẩm, ông nà y ạâ€. LÃnh liá»n trói cha Quý, ông Phụng và 32 giáo hữu, rồi xiá»ng xÃch giải vá» Châu Äốc. Äến Châu Äốc, lÃnh áp giải cha Quý đến quan tổng đốc. Quan thẩm vấn cha nhiá»u Ä‘iá»u và hứa sẽ tha cho cha nếu cha tuyên bố bỠđạo, theo như chiếu chỉ nhà vua. nhưng cha Quý vẫn kiên quyết nháºn mình là đạo trưởng, không bao giá» bỠđạo Thiên Chúa.
Lần khác quan nói vá»›i cha: “Thà y là ngưá»i thanh liêm, nhân từ, đức hạnh, tại sao lại mê theo tà đạo, hãy nghe ta mà bỠđạo đó Ä‘iâ€. Cha Quý trả lá»i: “Dạ, thưa quan tôi là ngưá»i giảng dạy đạo nà y, sao lại có thể bỠđạo cho được ? Vả nữa, đây là chÃnh đạo, vì chỉ dáºy Ä‘iá»u tốt là nh, chứ khong phải là tà đạo như quan hiểu lầm đâuâ€. Quan ra lệnh tống giam cha và sau đó dùng nhiá»u phương kế dụ dá»— Ä‘e nạt, tra tấn hòng là m thay đổi láºp trưá»ng cá»§a cha. Nhưng cha vẫn má»™t lòng trung kiên vá»›i chÃnh đạo. Sau cùng, quan thảo bản án trảm quyết gá»i vá» kinh đô. Bảy tháng trong ngục, cha Quý động viên các bạn tù, cá» hà nh bà tÃch, nguyện ngắm và đá»c kinh Mân Côi vá»›i há». Má»™t giáo hữu đến thăm cha, có cả linh mục bản quốc cải trang để và o giải tá»™i và cho cha rước Thánh Thể.
Tình thương với thân mẫu
Dù sống trong cảnh tù ngục, cha Quý vẫn tưởng nhá»› đến thân mẫu cá»§a mình (thân phụ đã qua Ä‘á»i). Cha gởi thÆ¡ kÃnh thăm và báo tin cho thân mẫu biết tin mình sắp được phúc tỠđạo.
Ký vụ thân mẫu đôi chữ trưởng tri
Kể từ ngà y con vâng lệnh ra đi
Lòng lã chã lệ rơi luồng lụy
Ngỡ tới đây hà nh công biện sự
Một hai tháng vỠviếng từ thân
Ai ngỠrầy sớm tách lìa phân
Trá»i cùng nước không há» vầy hiệp
Há»… đạo là m tôi Ä‘ua giữ lá»i răn dáºy
Cho nên con vâng lệnh chỉ sai
Äà ng xa xôi cách trở lại chi nà i
Miá»…n đặng tiếng vâng lá»i chịu lụy
Khi con tới An Giang tạm nghỉ
Gặp chân trá»i mở há»™i khoa thi
Nên con phải liá»u công ứng cá»
Ay là Thiên Chúa chi sổ nhiên
Nhơn tất tùng chi, nhi dĩ hỉ.
Dầu trăng trói gông cùm tù rạc
Chén ngục hình xiá»ng tá»a chi ná»
Miá»…n vui lòng cam chịu má»™t bá»
Cho trá»n đạo trung thần hiếu tá»
Chà con dốc đến công ơn Chúa
Dạ con là m báo nghĩa mẹ cha
Xin mẫu từ chá»› chút phiá»n hÃ
Một cam chịu cho danh cha cả sáng.
…
Nay thơ,
Thân tá» Bá Äa Lá»™c Äoà n Công Quý,
Linh mục bản quốcâ€
Sau ba tiếng chuông ngân
Ước vá»ng hiến dâng trá»n vẹn cuá»™c Ä‘á»i cho Thiên Chúa cá»§a cha Phêrô Äoà n Công Quý đã được chấp nháºn. Ngà y 30.07.1859, bản án trảm quyết cha được gởi từ kinh đô vỠđến Châu Äốc cùng vá»›i bản án ông Emmanuel Lê Văn Phụng. Sáng hôm sau (31.07), cha Quý và ông Phụng há»›n hở Ä‘i ra pháp trưá»ng ở xóm Chà Và cùng vá»›i quan quân và giáo hữu. Ngưá»i lÃnh Ä‘i trước tay cầm tấm thẻ cá»§a cha Quý và thỉnh thoảng Ä‘á»c to:
“Tá»± Äức tháºp tam, An Giang tỉnh, ká»· vị niên, thất nguyệt, sÆ¡ nhị nháºt.
Thẻ : Äạo trưởng Äoà n Công Quý, tùng gian đạo, tụ táºp đạo đồ, đạo chá»§ng, đạo thư: Bất khẳng quá khóa, vi phạm quốc pháp, luáºt hình trảm quyếtâ€. (1)
Äến nÆ¡i xỠán, hai vị chứng nhân Chúa Kitô: cha Quý và ông Phụng, cùng qùy xuống cầu nguyện. Sau đó, cha Quý giải tá»™i cho ông Phụng. Giá» hà nh xỠđã đến, ba tiếng chuông vang lên giữa pháp trưá»ng, lý hình chém cha Quý ba nhát gươm, đầu cha lìa khá»i thân mình và rÆ¡i xuống đất. Vị tỠđạo già từ cõi Ä‘á»i trở vá» quê hương vÄ©nh cá»u vá»›i tuổi Ä‘á»i 33, sau má»™t năm thi hà nh chức vụ linh mục. Thi hà i vị tỠđạo được an táng tại nhà thá» Năng Gù, sau được cải táng vá» chá»§ng viện Cù Lao Giêng năm 1959, nhân dịp bách chu niên cuá»™c tỠđạo.
Äức Piô X suy tôn Chân Phước cho cha Phêrô Äoà n Công Quý ngà y 02.05.1909. Ngà y 19-06-1988, Äức Gioan Phaolô II suy tôn ngà i lên báºc Hiển thánh.
Nguồn từ thư viện Äa Minh
Trưá»ng thi tá» Äạo.
Linh mục Giuse Ãoà n Công Quý
Sinh BÃnh Tuất (1826) tỉnh lỵ Bình Dương
Lớn lên được cha Tám thương
Tá»›i lui gặp gỡ tìm đưá»ng Ä‘i tu
Cha Tám đang quản khu giáo xứ
Ngà i thương con con cứ ở đây
Con vỠxin phép Mẹ Thầy
Thá»i gian há»c há»i trà n đầy Æ¡n riêng
Sau Cha Tám gởi liá»n chá»§ng viện
Thánh Giuse dâng hiến Ä‘á»i tu
Æ n gá»i Thiên Chúa há»™ phù
Thầy được theo há»c viá»…n du nước ngoà i
Ở Pénang Thừa sai của hội
Há»c triết thần sau rồi văn chương
Bảy năm Thầy Quý hồi hương
Ãức Cha trao phó lên đưá»ng giảng rao
Ãá»™ng viên giáo hữu bao hỠđạo
Thầy tỠra chu đáo khả năng
Thá»i gian phục vụ siêng chăm
Thụ phong Linh mục thưa rằng Ãức Cha
Tân Linh mục đó là Cha Quý
Má»™t thá»i gian giáo lý Lái Thiêu
Bà i sai Giám Mục chuyển Ä‘iá»u
Cái MÆ¡n phó xứ sá»›m chiá»u chăm lo
Sau tuyển chá»n chuyên cho truyá»n giáo
Khắp đó đây loan báo Tin mừng
Cá»a Hà n Pháp đã bất ưng
Xua quân bắn phá khắp vùng xung quanh
Vua Tá»± Ãức đã dà nh oán ghét
Các Linh mục gán ghép theo Tây
Việt Nam giáo hữu bị lây
Tội theo tà giáo phương Tây đưa và o
Ra chiếu chỉ truyá»n giao bắt đạo
Cứ mỗi ngà y tà n bạo tấn tra
Truy lùng đạo trưởng quý Cha
Nhưng không bắt được chúng đà nổi xung
Sau lÃnh bắt truy lùng tu sÄ©
Chúng dã man bắt bà nữ tu
Cha Quý ngà i muốn thế tù
Giáo dân can gián, áo tu để nhÃ
Giả dân thưá»ng để mà đi lại
Ngà i viếng thăm con cái giáo dân
Trao ban Bà tÃch rất cần
Ãức Cha bổ nhiệm lãnh phần Cù Lao
Quan vá» là ng vây bao trăm lÃnh
Ãến nhà ông Phụng tÃnh bắt Tây
Ông liá»n nói nhà tôi đây
Không có đạo trưởng ngưá»i Tây trong nhÃ
Quan quát lớn tấn tra đòn đánh
Cha Quý ngà i cứu tránh chá»§ nhÃ
Tôi đây đạo trưởng quê ta
Không tin quan há»i sao mà trẻ trung
Ãứa nhá» chỉ trong vùng đạo trưởng
LÃnh bắt ngay vẫn tưởng là sai
Rồi xiá»ng xÃch trói tay ngà i
Giải vá» Châu Ãốc cung khai truy tìm
Quan dụ dỗ nghe tin đức hạnh
Hãy nghe ta mà tránh đạo tÃ
Thưởng tiá»n đạo trưởng được tha
Thanh liêm nổi tiếng gần xa ngưá»i đồn
Dạ thưa quan sớm hôm giảng đạo
Ãiá»u tốt là nh sáng tạo niá»m tin
Giêsu cứu độ kiếm tìm
Tôi là đạo trưởng giữ gìn đoà n chiên
Xin quan lá»›n cảm phiá»n hiểu thấu
Chá»› có lầm, nói xấu đạo trá»i
Tôi xin khẳng định nói lá»i
Sẵn sà ng tỠđạo nước trá»i Chúa ban
Quan tức giáºn thảo bà n trảm quyết
Tại pháp trưá»ng ở miệt Năng Cù
Nghe chiêng ba tiếng vang du
Chém đầu Cha Quý, viá»…n du Nước Trá»i
Thi hà i an táng Ä‘á»i Ä‘au khổ
Má»™ chôn ngay tại chá»— nhà thá»
Ngà y cải táng mãi ước mơ
Cù Lao chá»§ng viện, kÃnh thá» Long Xuyên
Năm Kỷ Mùi (1859) trung kiên tỠđạo
Là chứng nhân tố cáo gian tÃ
Ká»· Dáºu (1909) Toà Thánh Roma
Suy tôn Chân Phước giỠta đón mừng
Lá»i bất há»§: Quân lÃnh há»i có Tây dương đạo trưởng trong nhà nà y. Cha Quý khẳng định trả lá»i: “Không có Tây dương đạo trưởng nà o ở đây, chỉ có tôi là đạo trưởng. Ai muốn theo đạo, tôi sẵn sà ng chỉ dạyâ€. Quan tra há»i và bắt bỠđạo, cha trả lá»i: “Dạ, thưa quan, tôi là ngưá»i giảng đạo nà y, sao lại có thể bỠđạo cho được! Và nữa, đây là chÃnh đạo, vì chỉ dạy những Ä‘iá»u tốt là nh, chứ không phải là tà đạo như quan hiểu lầm đâuâ€.

