Thánh Phaolô Ẩn tu sinh tại Thêbai (Thébaide) Ä‘á»i Hoà ng đế Alexanđê Sêvêrô
Từ bé Phaolô đã được hưởng thụ má»™t ná»n giáo dục gia đình rất chu đáo. Phaolô rất ham há»c văn chương Hi lạp và Ai Cáºp. Cha mẹ cáºu chết năm cáºu lên năm tuổi, để lại cho cáºu má»™t gia tà i “kếch sù†và má»™t ngưá»i chị đã láºp gia đình.
Cuá»™c bách hại đạo thá»i Hoà ng đế Äêciô đã đưa lại cho Phaolô má»™t dịp thuáºn tiện khả dÄ© có thể bá» mình hoà n toà n và khinh chê tiá»n bạc hư nát. à thức được mối nguy hiểm Ä‘ang Ä‘e dá»a và hoà n toà n nghi ngá» tà i lá»±c cá»§a mình, Phaolô lẩn trốn vỠđồng quê xa vắng để có thể sống cuá»™c Ä‘á»i an toà n trước sá»± Ä‘e dá»a cá»§a bá»n khát máu ngưá»i công giáo. Ãt lâu sau, má»™t tai hoạ bất ngá» xẩy đến.
Vì muốn chiếm Ä‘oạt cả gia tà i cá»§a nhạc phụ, ngưá»i anh rể Phaolô quyết tâm ná»™p em vợ mình cho quan. Dò biết ý kiến phản phúc cá»§a ngưá»i anh rể, Phaolô muốn lánh mình để khá»i nên cá»› cho anh vấp phạm.
Ngà i cam chịu chết đói hoặc bị súc váºt dầy xéo còn hÆ¡n để bị ná»™p cho quan. Phaolô liá»n trốn và o sa mạc và định ở lại đấy cho tá»›i khi cuá»™c bách hại chấm dứt. Thiên Chúa quan phòng đã hướng dẫn ý định cá»§a Phaolô sang má»™t hướng khác. Trong cuá»™c sống tịch liêu, dần dần Ngưá»i đã là m cho Phaolô say mê cuá»™c sống mà trước đây ngà i đã là m vì cưỡng bách. Từ nay Phaolô trở thà nh má»™t ẩn sÄ© thá»±c thụ trong cách sống cÅ©ng như trong tinh thần, chứ không phải chỉ nguyên là má»™t ngưá»i lánh nạn.
Phaolô cứ tiến sâu mãi và o trong rừng thẳm hoang vu. Cuối cùng ngà i đã tìm thấy dưới chân núi má»™t hang đá có má»™t tảng đá lá»›n Ä‘áºy ở ngoà i cá»a. Tò mò, ngà i láºt hòn đá ra nhìn và o trong và thấy hang rất đẹp, gá»n ghẽ tá»±a như má»™t căn phòng. Và o trong hang, Phaolô khám phá được má»™t mạch nước rất trong bắt nguồn ở má»™t suối nước gần đó. Lại nữa, chung quanh có rất nhiá»u cây cá» má»c chen chúc nhau trông rất ngoạn mục. Hình như miá»n nà y xưa đã có ngưá»i ở vì gần đấy thầy Phaolô còn thấy có lÆ¡ thÆ¡ và i mái nhà bá» hoang vá»›i Ãt dụng cụ cÅ© kỹ như búa, Ä‘e, rìu, cối xay… Các nhà khảo cổ Ai Cáºp cho rằng thá»i hoà ng háºu Clêôphát, ngưá»i ta đã thiết láºp má»™t xưởng đúc tiá»n giả ở đây.
Thánh Phaolô coi nÆ¡i đây như má»™t địa Ä‘iểm Thiên Chúa quan phòng đã dà nh để cho mình: rừng cá» má»c quanh núi sẽ cung cấp áo cho ngà i mặc và là lương thá»±c để ngà i sống. NÆ¡i đây rất thuáºn tiện để thầy kết hợp vá»›i Chúa bằng lá»i cầu nguyện, suy ngắm và trầm lặng. Hằng ngà y Thiên Chúa là m phép lạ để nuôi sống ngà i: ngà y nà o cÅ©ng như ngà y nà o có má»™t con quạ tha đến cho ngà i má»™t chiếc bánh. Chúa đã dùng cách đó để nuôi sống ngà i cÅ©ng như xưa đã nuôi sống tiên tri Êlia trong sa mạc.
Sở dÄ© chúng ta được biết rõ chi tiết vá» cuá»™c sinh sống kỳ lạ cá»§a thánh nhân trong suốt 90 năm trá»i là nhá» cuá»™c thăm viếng cá»§a thánh Antôn ẩn sÄ©. Thánh Phaolô ẩn tu lúc ấy đã được 113 tuổi, còn thánh Antôn má»›i 90 tuổi. Má»™t ngà y kia Antôn thầm nghÄ© có lẽ mình là ngưá»i đã sống tịch liêu lâu năm nhất trong rừng vắng chăng? Äồng thá»i ngay lúc đó ngà i nghe thấy trong chiêm tượng có tiếng nói cho biết ở trong chÃnh nÆ¡i hoang địa nà y còn có má»™t ngưá»i sống tịch liêu lâu hÆ¡n ngà i và ngay bây giá» ngà i phải Ä‘i ngay tá»›i thăm ngưá»i đó. Mặc dầu tuổi già sức yếu, má»›i tảng sáng, Antôn đã chống gáºy vá»™i vã lên đưá»ng. Không biết phải Ä‘i vá» hướng nà o, nhưng ngà i cứ liá»u bước Ä‘i mặc cho Chúa quan phòng hướng dẫn. Ngà i cứ Ä‘i miết và o rừng sâu cho đến ngà y thứ ba má»›i gặp được má»™t quả núi. NÆ¡i đây ngà i thấy má»™t hang rất sâu, đồng thá»i xa xa trong hang có ánh lá»a cháºp chá»n. Ngà i cứ rảo bước theo hướng lá»a sáng. Tá»›i nÆ¡i, nghe tiếng chân Ä‘i bên ngoà i, ngưá»i trong hang hoảng sợ và giữ thế thá»§ bằng cách đóng sáºp cá»a lại. Ngưá»i trong hang không phải ai xa lạ, chÃnh là thánh Phaolô ẩn sÄ© mà thánh Antôn Ä‘ang tìm gặp. Thánh Antôn khẩn khoản xin được đà m đạo vá»›i thánh Phaolô. Nhưng thánh Phaolô nhất định khước từ. Rút cuá»™c thánh Phaolô đà nh phải mở cá»a để đón thánh Antôn và o. Gặp nhau, hai vị tu hà nh lão thà nh đã trao đổi cho nhau những nụ hôn thắm thiết, hai vị thánh cảm tạ Chúa vì đã 90 năm nay, thánh Phaolô chưa gặp và nói chuyện vá»›i má»™t ngưá»i nà o. Thánh Phaolô cho thánh Antôn hay ngà i linh cảm đã đến ngà y ngà i được vá» chầu Chúa trên thiên quốc. Cuá»™c há»™i đà m được diá»…n ra trong bầu không khà thân máºt và đạo đức.
Trong lúc hai vị đang đà m đạo với nhau, một con quạ bay tới và đặt dưới chân hai vị một cái bánh. Thánh Phaolô nói với thánh Antôn:
“Bạn thân mến, bạn hãy cảm tạ Thiên Chúa nhân từ đã cung cấp cá»§a ăn cho chúng ta. Suốt 90 năm trá»i nay, ngà y nà o con quạ cÅ©ng Ä‘em đến cho tôi má»™t ná»a chiếc bánh; hôm nay vì có bạn tá»›i thăm tôi, nên Chúa đã ban cho chúng ta hai khẩu phầnâ€. Hai vị đồng thanh cảm tạ, rồi bẻ bánh ra ăn. Trước khi ăn, vì tá» lòng tôn kÃnh nhau, không vị nà o nháºn việc bẻ bánh trước cả. Thánh Phaolô trá»ng kÃnh khách và hÆ¡n nữa phép lịch sá»± buá»™c ngà i nhưá»ng quyá»n đó cho thánh Antôn. Nhưng thánh Antôn lại trá»ng kÃnh tuổi già và lòng đạo đức cá»§a thánh Phaolô. Ngà i còn vịn và o câu “tiên chá»§ háºu khách†để khước từ là m công việc đó. Cuối cùng hai vị đồng ý má»—i ngưá»i cầm má»™t đầu chiếc bánh mà kéo cho đến khi bánh đứt là m hai. Dùng bữa xong, hai vị đồng cảm tạ Chúa, rồi thức suốt đêm để cầu nguyện.
Sáng hôm sau thánh Phaolô nói với thánh Antôn:
“Bạn thân mến! Äã từ lâu tôi vẫn biết có bạn ở nÆ¡i hoang địa nà y. Thiên Chúa đã hứa sẽ cho tôi má»™t vị ẩn sÄ© khác để cùng vá»›i tôi thi Ä‘ua phụng sá»± và mến yêu Ngưá»i: vị ẩn sÄ© đó chÃnh là bạn. GiỠđây, giấc ngá»§ ngà n thu hạnh phúc tôi hằng mong đợi đã đến. Thiên Chúa đã sai bạn tá»›i đây để chôn xác tôi hay nói đúng hÆ¡n là để trả “đất†lại cho “đấtâ€.
Thánh Antôn oà lên khóc. Ngà i khẩn khoản xin thánh Phaolô đừng bá» ngà i, nhưng xin Chúa cho ngà i được là m bạn đồng hà nh vá»›i Phaolô trong cuá»™c hà nh trình vá» thiên quốc. Thánh Phaolô trả lá»i:
“Bạn thân mến, bạn không nên ước muốn những Ä‘iá»u vừa ý bạn, nhưng hãy ước vá»ng những gì là m Ãch cho ngưá»i bạn cá»§a bạn hÆ¡n. Công việc chôn cất xác tôi không nặng nhá»c lắm đâu: bạn chỉ việc trở vá» lấy cái áo choà ng mà Äức Giám mục Athanasiô đã tặng bạn, rồi bạn lại đây để liệm xác tôi, thế đã đủ rồiâ€.
Thánh Phaolô xin như thế là có ý để thánh Antôn không có mặt ở đó lúc ngà i hấp hối cốt tránh cho Antôn khá»i sá»± buồn phiá»n quá. Äồng thá»i ngà i cÅ©ng có dụng ý tìm dịp thuáºn tiện cho thánh Antôn có thể thông cảm vá»›i thánh Athanasiô, vị Giám mục can trưá»ng đã mạnh dạn bênh vá»±c đức tin công giáo trước lạc giáo Ariô.
Thánh Antôn ngạc nhiên hết sức khi nghe thánh Phaolô nói đến chiếc áo choà ng cá»§a thánh Athanasiô đã tặng ngà i. Dâng lá»i cảm tạ Chúa xong, ngà i hôn mặt và tay thánh Phaolô, rồi trở vá» chốn cÅ©. Ngà i Ä‘i vỠ“tu viện†má»™t cách nhanh chóng như bay váºy… khó lòng tin được má»™t thân xác yếu Ä‘uối vì tuổi tác và chay tịnh như thân xác thánh Antôn lại có thể chịu đựng được má»™t cuá»™c hà nh trình vất vả như thế nếu không có phép lạ cá»§a Chúa can thiệp. Tá»›i “tu việnâ€, hai môn đệ nhìn thấy ngà i vá» vá»™i vã ra đón và há»i han tin tức vá» cuá»™c hà nh trình cá»§a ngà i. Ngà i không trả lá»i chi cả nhưng chỉ nói những lá»i đầy khiêm tốn:
“Tôi là ngưá»i khốn nạn! Tôi là má»™t tá»™i nhân khốn nạn! Tôi bất xứng vá»›i danh hiệu ngưá»i ẩn sÄ©. Tôi đã xem thấy Êlia. Tôi đã nhìn thấy Gioan trong sa mạc và nói đúng hÆ¡n, tôi đã xem thấy Phaolô trên Thiên Äà ngâ€. Không kịp nói thêm gì hết, thánh nhân vá»™i vã và o phòng riêng lấy chiếc áo choà ng cá»§a Äức Giám mục Athanasiô. Các môn đệ ai nấy nóng lòng muốn biết rõ chi tiết câu truyện ra sao nhưng ngà i không có thá»i giỠđể thuáºt lại. Không kịp ăn má»™t miếng bánh nhá», thánh nhân lại vá»™i vã lên đưá»ng mong chóng tá»›i nÆ¡i. Vì sợ rằng nếu cháºm trá»… sẽ không được gặp thánh Phaolô nữa. Hôm sau, lúc tảng sáng khi thánh Antôn má»›i Ä‘i được chừng 3 giỠđồng hồ thì ngà i đã thấy linh hồn thánh Phaolô sáng láng và đẹp đẽ Ä‘ang vút bay vá» trá»i giữa Ä‘oà n thiên thần ca hát tưng bừng. Thánh Antôn ngã lăn ra đất, nước mắt dà n dụa, miệng than van:
“Lạy thánh Phaolô sao Ngà i bá» tôi? Sao ngà i ra Ä‘i mà không cho phép tôi từ giã ngà i? Phải chăng vì tôi biết Ngà i muá»™n quá nên ngà i từ giã tôi vá»™i vã như thế chăng?â€
Sau nà y thánh Antôn kể lại rằng từ lúc đó hình như ngà i không Ä‘i khúc đưá»ng còn lại, nhưng là “bayâ€. Tá»›i nÆ¡i, thánh Antôn bước và o trong hang thánh Phaolô vẫn ở, ngà i thấy xác vị tu hà nh Ä‘ang quì bất động, mắt ngước nhìn trá»i, hai tay giÆ¡ thẳng. Thoạt nhìn, ngà i tưởng như thánh Phaolô còn sống nên ngà i đến quì cạnh thánh Phaolô để cầu nguyện vá»›i thánh nhân, nhưng rồi vì không nghe thấy tiếng thở nữa, bấy giá» ngà i má»›i ôm chầm lấy cổ thánh Phaolô mà hôn, rồi ngà i liệm xác thánh nhân trong chiếc áo choà ng cá»§a Äức Giám mục Athanasiô. Khâm liệm xong, ngà i lấy hết sức lá»±c kéo xác ra khá»i hang và hát kinh như Giáo Há»™i quen hát khi cá» hà nh lá»… nghi an táng. Thánh Antôn nhìn trước nhìn sau không tìm được má»™t váºt dụng gì khả dÄ© đà o được má»™t cái huyệt. Äang băn khoăn lo nghÄ© bá»—ng ngà i thấy hai con sư tá» từ rừng thẳm tiến vá» phÃa ngà i. Tá»›i chá»— để xác, chúng nằm phá»§ phục trước xác thánh tá» vẻ cung kÃnh. Chúng gầm thét vang cả má»™t góc trá»i tá» dấu thương tiếc. Rồi chúng lấy chân đà o má»™t lá»— vừa sâu vừa rá»™ng, đủ để chôn xác má»™t ngưá»i. Xong việc, chúng đến bên thánh Antôn liếm chân và tay ngà i như thể để xin trả công. Thánh Antôn Ä‘oán chúng muốn xin phép là nh. Ngà i giÆ¡ tay ban phép là nh cho chúng vá»›i lá»i nguyện sau:
“Lạy Chúa nếu không có phép cá»§a Chúa, môït lá cây cÅ©ng sẽ không rụng và má»™t con chim nhá» bé cÅ©ng sẽ không bao giá» chết đói, xin Chúa ban cho hai con sư tá» nà y những gì Chúa biết chúng cầnâ€. Rồi ngà i ra hiệu cho chúng rút lui.
Huyệt đã sẵn, thánh Antôn lo mai táng ngưá»i bạn già quá cố. Sau đó, ngà i trở vá» hang lấy chiếc áo lá do chÃnh tay thánh Phaolô đã Ä‘an để là m ká»· niệm, rồi ngà i trở vá» tu viện.
Vá» tá»›i nhà , ngà i kể lại cho các tu sÄ© từng chi tiết vá» hết những gì đã xẩy ra trong cuá»™c hà nh trình kỳ lạ cá»§a ngà i. Hằng năm, cứ đến ngà y lá»… Phục sinh và Hiện xuống, ngà i lại mặc áo lá cá»§a thánh Phaolô má»™t lần để tưởng niệm vị tu hà nh lão thà nh khả kÃnh.
Như váºy, thánh Phaolô ẩn tu qua Ä‘á»i năm 342, hưởng thá» 113 tuổi. Thánh nhân đã sống trong sa mạc hÆ¡n 90 năm. Ngưá»i ta gá»i ngà i là vị ẩn sÄ© tiên khởi để phân biệt vá»›i nhiá»u vị thánh khác cÅ©ng có tên là Phaolô. Giáo Há»™i mừng lá»… thánh Phaolô ẩn tu và o ngà y 15 tháng giêng. Và o quãng thế ká»· XII, xác thánh ngà i được đưa vá» an táng tại nhà thá» Äức Thánh Trinh Nữ ở Contantinôpôli (Constantinople). Sau lại đưa vá» an táng tại nhà thá» thánh Julinô ở Vênêtia Vêniê năm 1240. Â
tinmung

