Mẹ Maria, Mẹ của lòng cậy trông

Một trong những trình thuật ngắn g�n trong Tin Mừng thứ tư nhắc đến dung mạo Mẹ Maria là biến cố Mẹ đứng bên Chúa Giê-su ở dưới cây Thánh Giá. Chúng ta cùng đ�c lại trình thuật ngắn g�n này với tâm tình chiêm ngắm nét đẹp của Mẹ Maria, Mẹ của lòng cậy trông.

₂₅ Ä�ứng gần thập giá Ä�ức Giê-su, có thân mẫu NgÆ°á»�i, chị của thân mẫu, bà Ma-ri-a vợ ông CÆ¡-lô-pát, cùng vá»›i bà Ma-ri-a Mác-Ä‘a-la.

₂₆ Khi thấy thân mẫu và môn đệ mình thÆ°Æ¡ng mến đứng bên cạnh, Ä�ức Giê-su nói vá»›i thân mẫu rằng: “ThÆ°a Bà, đây là con của Bà.â€�₂₇ Rồi NgÆ°á»�i nói vá»›i môn đệ: “Ä�ây là mẹ của anh.â€� Kể từ giá»� đó, ngÆ°á»�i môn đệ rÆ°á»›c bà vá»� nhà mình. (Ga 19,25-27).

Trong bài Tin Mừng thánh, sử Gioan đã phác hoạ một khung cảnh rất đẹp dưới chân Thánh Giá. “�ứng gần thập giá �ức Giê-su, có thân mẫu Ngư�i, chị của thân mẫu, bà Ma-ri-a vợ ông Cơ-lô-pát, cùng với bà Ma-ri-a Mác-đa-la, cùng ngư�i môn đệ Chúa Giê-su là Gioan�. Khung cảnh thật đẹp này nói cho chúng ta đi�u gì?

• Là má»™t gia đình quây quần bên Thánh Giá.

Trong khung cảnh thật đẹp này, rất trìu mến Chúa Giê-su cúi xuống với Mẹ và thánh Gioan, trao gởi thánh Gioan là đại diện của con cái Chúa cho Mẹ Maria: “Thưa Bà, đây là con của Bà.� Chúa cũng trao gởi Mẹ Maria cho thánh Gioan là đại diện của con cái Chúa: “�ây là mẹ của anh�.

Dưới sự chứng kiến của các phụ nữ đứng ở đó, �ức Maria và Gioan đã lắng nghe L�i Chúa Giê-su nói với tr�n vẹn trái tim của mình. Cả hai quay qua nhau, đón nhận lấy nhau trong một tương quan mới. �ó là dấu hiệu diễn tả một gia đình mới của ni�m tin vào Thiên Chúa.

Cha Timothy Radcliffe, dòng �a-minh đã nhìn thấy ý nghĩa thiêng liêng v� gia đình trong bối cảnh ở dưới chân Thánh Giá và đã chia sẻ: “Chúng ta, những Ki-tô hữu, cần phải nhận ra rằng, gia đình của chúng ta được sinh ra ở dưới chân Thánh Giá và không có ai bị loại b� cả. Chúng ta là anh chị em của nhau…Trong �ức Ki-tô chúng ta thực sự là những ngư�i có h� máu mủ với nhau. Chúng ta chia sẻ cùng một dòng máu, dòng máu của Thánh Giá. Chúng ta chỉ có thể xưng hô với nhau là ‘anh em’ và là ‘chị em’.

Thật vậy, trong cuộc sống hôm nay, tất cả các tín hữu hiệp nhất với nhau làm thành một gia đình trong Thần Khí. H� là cha mẹ, là con cái và là anh chị em của nhau. Ở dưới chân Thánh Giá và nh� vào Thánh Giá mà một gia đình mới của Chúa Giê-su đã được hình thành. Ở dưới chân Thánh Giá, Mẹ Maria đã trở thành Mẹ của Giáo Hội, Mẹ của gia đình chúng ta. Trong gia đình của Mẹ và với con Mẹ là Chúa Giê-su, tất cả chúng ta đang hiện diện nơi đây, ngư�i bên trái tôi, bên phải tôi, phía trước tôi và phía sau tôi là anh chị em của tôi. Chúng ta quay nhìn nhau để nhận biết trong ý thức, chúng ta là anh chị em của nhau và chúng ta có cùng một dòng máu. Dòng máu Thánh Giá Chúa Giê-su.

Như thế, qua hành động của Chúa Giê-su, Giáo Hội đã khám phá đôi chút v� mầu nhiệm đ�i sống Ki-tô hữu. Ngư�i tín hữu là thành viên của một gia đình thiêng liêng. Cũng như một đứa trẻ cần có cha có mẹ để phát triển bình thư�ng, thì ngư�i tín hữu cũng cần có �ức Maria và Cha trên tr�i.

• Mẹ đứng dÆ°á»›i cây Thánh Giá vá»›i lá»�i xin vâng, để chia sẻ sá»± Ä‘au khổ của con mình và để Ä‘Æ°a lại sứ Ä‘iệp hy vá»�ng cho má»�i ngÆ°á»�i.

Là gia đình với dòng máu ni�m tin đứng dưới Thánh Giá, chúng ta cùng hướng nhìn Mẹ Maria đang đứng đó.

Mẹ đang nhìn ngư�i con duy nhất của mình, bị những ngư�i ác nhân kết án tử và đóng đinh trên Thánh Giá, tâm trạng của mẹ tràn ngập nỗi đau buồn: run rẩy, đau xót v� những gì Mẹ đã chứng kiến trên con đư�ng khổ nạn của con.

“Mẹ đứng đó khi hoàng hôn tím màu,

Mẹ đứng đó, tâm hồn tê tái sầu,

hiệp thông cùng con dấu yêu,

vì thương nhân loại bao khốn cùng�.

�ứng dưới cây Thánh Giá, Mẹ đau khổ tột cùng. Nhưng đi�u đặc biệt là, dù trong đau khổ Mẹ hiện diện dưới Thánh Giá, nhưng Mẹ không rũ rượi, Mẹ không ngã gục, Mẹ không nằm bẹp dưới đất khóc nức nở, mà mẹ “đứng�.

Thế “�ứng� của Mẹ là một tư thế rất kiên vững của l�i “xin vâng� ngày xưa và thế “đứng� của Mẹ cũng diễn tả tâm hồn của Mẹ muốn chia sẻ và hiệp thông, với chính con Mẹ đang đau đớn trên Thánh Giá. Mẹ đã đứng ở đó, đã đau đớn chịu khổ cực với Con Một của mình, Mẹ quyết tâm chia sẻ tr�n vẹn sứ mạng và hy lễ cứu độ của Con Mẹ là Chúa Giê-su. Mẹ muốn tham dự vào tận đáy sâu thẳm những thống khổ mà Chúa Giê-su chịu. Mẹ không khước từ lưỡi gươm cụ già Si-mê-on ngày xưa tiên báo cho Mẹ: “Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà� (Lc 2,35b). Mẹ luôn nói l�i xin vâng với Thiên Chúa, cụ thể trong chương trình huy�n nhiệm của Chúa Cha dành cho Chúa Ki-tô.

Thế “đứng� của Mẹ dưới cây Thánh Giá còn diễn tả tinh thần hy v�ng sắt son của Mẹ. Thật là thiếu xót, nếu chỉ dừng lại ở sự khổ đau của Mẹ tại Thánh Giá, bởi vì từ Thánh Giá Chúa, từ chính trong khổ đau và cái chết của Chúa luôn có tia sáng hy v�ng đang âm ỉ cháy. Trên Núi S�, �ức Maria không chỉ là ‘Mẹ sầu bi’ mà còn là Ngư�i Mẹ cậy trông, Mater spei.

Thánh Phaolô khẳng định v� Abraham trong thử thách: đó là ‘Tuyệt v�ng mà vẫn một ni�m cậy trông’ (Rm 4,18). L�i tuyên bố này áp dụng cho �ức Maria dưới chân Thánh Giá lại càng đúng hơn: tuyệt v�ng mà vẫn một ni�m cậy trông vào Thiên Chúa giàu lòng xót thương và luôn trung tín.

�ức cố Hồng Y Phanxico Xavier Nguyễn Văn Thuận, �ấng �áng Kính, đã diễn tả thật đẹp v� Mẹ trong �ư�ng Hy v�ng: “Dưới chân thánh giá, con thấy Mẹ Maria đạt đến mức độ anh hùng của m�i nhân đức: hi�n lành, khiêm nhượng, thinh lặng, nhẫn nại, tin tưởng, cậy trông, yêu mến.

Mẹ nghèo trơ tr�i vì mất cả con ruột là Giêsu, Thiên Chúa làm ngư�i.

Mẹ mến Chúa đến hiến dâng cả mạng sống mình và máu Con để cứu chuộc nhân loại.

Mẹ chết tử đạo vì không được chết theo con.

Mẹ tin cậy vững vàng trước đi�u thiên hạ cho là thất bại sụp đổ hoàn toàn� (�HV 945).

Một lần nữa, chúng ta hãy nhìn v� Mẹ Maria đứng bên Thánh Giá, tuyệt v�ng mà vẫn một ni�m cậy trông. Hơn nữa là ngư�i con của Mẹ, chúng ta ý thức luôn kêu cầu Ngư�i dưới danh hiệu“Mẹ cậy trông�. Nếu lúc này ta đang gặp thử thách, muốn thất v�ng buông xuôi, thì hãy lấy lại bình tĩnh bằng cách lập lại cho chính mình l�i kinh Trông Cậy.

L�i kinh này ngư�i Công Giáo Việt Nam chúng ta đ�c mỗi ngày, như là l�i kinh cuối cùng để kết thúc gi� cầu nguyện gia đình và cũng là l�i kinh thư�ng được đ�c vào cuối Thánh Lễ.

Kinh Trông Cậy, tiếng La-tinh là “Sub Tuum Praesidium�, là kinh cầu với �ức Maria cổ nhất, và được tìm thấy vào thế kỷ thứ ba trên một t� giấy Papyrus thuộc bên Ai-cập.

Chúng con trông cậy rất thánh �ức Mẹ Chúa Tr�i, xin chớ chê chớ b� l�i chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn, �ức Nữ đồng trinh, hiển vinh sáng láng. Hằng chữa chúng con cho kh�i m�i sự dữ. Amen.

Chúng con trông cậy rất thánh �ức Mẹ Chúa Tr�i. (Chúng con xin trú ẩn dưới sự che chở của �ức Mẹ rất thánh, Mẹ Chúa Tr�i).

Sub tuum praesidium confugimus, Sancta Dei Genetrix.

Unter deinen Schutz und Schirm fliehen wir, o heilige Gottesgebärerin.

Mở đầu l�i kinh với hai từ “chúng con� diễn tả tinh thần gia đình, cộng đoàn hiệp thông trong cầu nguyện. Như thế l�i kinh Trông Cậy là l�i kinh của Hội Thánh, của tập thể, của một đoàn con hướng v� Mẹ. �i�u này rất tương hợp với hình ảnh của các phụ nữ, cùng thánh Gioan và Mẹ Maria đứng dưới chân Thánh Giá.

Là dân Chúa trên đư�ng lữ hành, chúng ta hiện diện nơi đây, đặc biệt với sự hiện diện của Mẹ. �i�u đó làm nên một mái gia đình cho những ngư�i con cái như chúng ta, những ngư�i có cùng dòng máu Thánh Giá, dòng máu ni�m tin. Vì thế, chúng ta được phép coi ngôi nhà từ mẫu này là mái nhà của chúng ta, là nơi chúng ta tìm thấy sự tươi vui, an ủi, bảo vệ và nương náu.

Là đại gia đình Công Giáo ngư�i Việt Nam ở �ức, chúng ta cầu xin Mẹ Maria, Mẹ Lavang, quan thầy của chúng ta: Chúng con trông cậy rất thánh �ức Mẹ Chúa Tr�i. Trông cậy là đi�u cần thiết cho cuộc sống làm ngư�i. Thật vậy, chúng ta cần hy v�ng để sống như cần oxy để thở. Nhìn vào cuộc sống thực tế với những vấn đ� khó khăn nan giải, với những khổ đau bất hạnh, ơn trông cậy luôn khẩn thiết, đến nỗi chỉ nguyên nghe nói đến trông cậy và hy v�ng là ngư�i ta đứng thẳng dậy.

Trong l�i kinh chúng ta đ�c, chúng ta trông cậy vào Mẹ, �ấng luôn có chỗ dựa cho chúng ta, �ấng luôn sẵn sàng che chở chúng ta.

�ức Thánh Cha Phanxico nói rằng: “Ngư�i Kitô hữu, ngay từ đầu, đã hiểu rằng trong những lúc khó khăn và thử thách, chúng ta phải dựa vào Mẹ�, chúng ta phải kêu xin Mẹ là �ấng chúng ta cậy trông. Các Tổ Phụ trong đức tin đã dạy rằng trong những th�i khắc hỗn loạn, chúng ta phải chạy đến dưới áo Mẹ Thiên Chúa. Khi những ngư�i bị bách hại và những ai trong cơn quẫn bách tìm nương náu nơi ngư�i phụ nữ cao tr�ng này.

Mẹ bảo vệ đức tin, giữ gìn các mối quan hệ, cứu giúp chúng ta trong những lúc phong ba bão táp và gìn giữ chúng ta kh�i m�i tà ác. Nhà nào có �ức Mẹ, ma quỷ không vào. Nơi nào có �ức Mẹ xáo trộn không chiếm được thế thượng phong, nỗi sợ hãi không thắng thế…

Các ý tưởng hay công nghệ sẽ không đem lại cho chúng ta bình an và hy v�ng, nhưng chính là khuôn mặt của Mẹ, với đôi tay dịu dàng vuốt ve cuộc sống, với lớp áo chở che chúng ta. Chúng ta hãy h�c cách tìm nương náu, chạy đến cùng Mẹ mỗi ngày�.

Hơn nữa, chúng ta trông cậy vào Mẹ rất thánh. Mẹ rất thánh, bởi vì Mẹ đã nói l�i xin vâng trong vâng phục và phó thác, trong sự công chính đón nhận và thực thi Thánh � Chúa. Mẹ rất thánh, bởi vì Mẹ là ngư�i được chúc phúc, vì được Thiên Chúa ở cùng, vì Mẹ đã lắng nghe và tuân giữ l�i Thiên Chúa (x.Lc 11,28).

Chúng ta trông cậy vào Mẹ là Mẹ �ức Chúa Tr�i. �ó là sự khôn ngoan của chúng ta những ngư�i con đơn hèn, vì chúng ta biết rằng Chúa Giê-su con Mẹ sẽ luôn lắng nghe l�i Mẹ cầu bầu và ban ơn lành cho chúng ta. Câu truyện ở Ca-na vẫn luôn sống động trong cuộc sống thư�ng ngày. Nếu chúng ta thực tâm kêu cầu �ức Mẹ Chúa Tr�i, thì “tiệc cưới� cuộc đ�i chúng ta sẽ không bao gi� thiếu rượu tình yêu, rượu của lòng thương xót.

Lạy Mẹ, xin cho phép chúng con luôn được phép dựa vào Mẹ, trông cậy nơi Mẹ, xin dạy chúng con biết sống hy v�ng như Mẹ: Dù ở trong tuyệt v�ng nhưng vẫn một ni�m cậy trông (Rm 4,18).

Xin chớ chê chớ b� l�i chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn.

Nostras deprecationes ne despicias in necessitatibus nostris,

Verschmähe nicht unser Gebet in unseren Nöten

Với thiên chức làm mẹ, không phụ nữ nào từ chối ngư�i con của mình đang rơi vào những cơn gian nan thiếu thốn, đang bệnh hoạn và đau đớn. Có một ngư�i mẹ Việt đã không ngồi yên đó chỉ để khổ đau và thương hại đứa con bị suy thận. Ngư�i mẹ Việt này đã nhanh chóng xin bác sĩ cho phép bà hiến một quả thận của mình cho chính ngư�i con trai yêu dấu. Hành động thanh cao này của ngư�i mẹ Việt đã diễn tả sống động tình mẫu tử thật cao quý biết bao.

�ó là tình mẫu tử của con ngư�i, còn tình mẫu tử của �ức Maria dành cho chúng ta còn cao quý chừng nào. Mẹ không bao gi� chê b� l�i cầu bầu của chúng ta. Ngược lại Mẹ luôn đoái nhìn và Mẹ lắng nghe bằng trái tim tất cả những l�i chúng ta kêu cầu.

Thật vậy, “khi chúng ta cầu xin Mẹ, Mẹ sẽ cầu bầu cùng Chúa cho chúng ta. Có một tước hiệu của �ức Mẹ rất hay trong tiếng Hy Lạp, đó là “Grigorusa�, nghĩa là “Mẹ vội vã cầu bầu�. Tính từ “vội vã� là tính từ được thánh Luca sử dụng trong Tin Mừng để nói �ức Maria đã lên đư�ng đi thăm bà Elizabeth như thế nào: nhanh chóng, tức khắc! Mẹ nhanh chóng cầu bầu, không chút chậm trễ, Mẹ lập tức nói với Chúa Giêsu v� nhu cầu cụ thể của những ngư�i đó: “H� hết rượu rồi� (Ga 2,3), không còn gì nữa!� (�TC. Phanxico).

Nhìn lại những gì �ức Mẹ Maria đã và đang thực hiện cho con cái của Mẹ, chúng ta sẽ nhận ra rằng Mẹ không bao gi� chê b� chúng ta, Mẹ luôn sẵn sàng lắng nghe l�i cầu nguyện của chúng ta, đặc biệt khi chúng ta rơi vào những thử thách, gian nan và thiếu thốn.

Thiết nghĩ, chúng ta nên dành th�i gian để “đ�c lại� và khám phá những dấu ấn tình mẫu tử của Mẹ trong cuộc đ�i chúng ta. Một trong những gian nan nhất mà con ngư�i chúng ta phải trải, là khi chúng ta rơi vào “lưới của sự dữ�, khi chúng ta bị sự dữ làm chủ đ�i mình. Trong hoàn cảnh khó khăn vượt quá sức ngư�i này, chúng ta cầu nguyện với Mẹ Maria, �ức Nữ �ồng Trinh.

�ức Nữ đồng trinh, hiển vinh sáng láng. Hằng chữa chúng con cho kh�i m�i sự dữ. Amen.

sed a periculis cunctis libera nos semper, Virgo gloriosa et benedicta. Amen. 

sondern erlöse uns jederzeit von allen Gefahren,
o du glorwürdige und gebenedeite Jungfrau. Amen.

L�i cầu xin này tương hợp với l�i cầu xin trong kinh Lạy Cha: “Xin đừng để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho kh�i sự dữ�. Thật vậy, Chúa biết chúng ta cần được bảo vệ như thế nào trước sự dữ, trước những cám dỗ và mánh lới của chúng, trước những nguy hiểm vây quanh chúng ta. “Vì thế, vào khoảnh khắc tột cùng, trên thập tự giá, Ngư�i nói với ngư�i môn đệ yêu dấu, và với tất cả các môn đệ: “Này là Mẹ con!� (Ga 19,27). Chúa ban cho chúng ta ngư�i Mẹ. Chúa biết chúng ta cần Mẹ như một ngư�i lữ hành cần được giải khát, như một em bé cần được cưu mang trong vòng tay mẹ. Nguy hiểm biết báo cho đức tin, khi chúng ta sống mà không có Mẹ, không được bảo vệ, khi chúng ta để mình bị cuốn hút bởi cuộc sống như những chiếc lá cuốn theo chi�u gió. Chúa biết và khuyến khích chúng ta chào đón Mẹ. �ó không phải là thứ vẽ v�i thêm v� mặt tinh thần, nhưng là một nhu cầu của cuộc sống. Tình yêu không phải là những vần thơ, nhưng là biết làm thế nào để sống� (�TC. Phanxico).

Hơn nữa, “công đồng Vatican II dạy rằng �ức Maria là “dấu chỉ hy v�ng chắc chắn và sự an ủi cho dân lữ hành của Thiên Chúa� (Tông hiến Lumen Gentium – �nh Sáng Muôn Dân, VIII, V). �ó là một dấu chỉ, một dấu chỉ Thiên Chúa đã đặt để cho chúng ta.

Nếu chúng ta không theo dấu chỉ đó, chúng ta lạc lối. Bởi vì có một “biển chỉ đư�ng� của đ�i sống tâm linh, mà chúng ta phải theo. Nó chỉ cho chúng ta, những ngư�i “vẫn còn lang thang giữa chập chùng những hiểm nguy và gian nan�, thấy Mẹ, là �ấng đã đạt đến mục tiêu. Còn ai hay hơn Mẹ để đi cùng chúng ta trên cuộc hành trình? Chúng ta còn đang ch� đợi đi�u gì? Như môn đệ dưới cây thập tự chào đón Mẹ, “Kể từ gi� đó, ngư�i môn đệ rước bà v� nhà mình� (Ga 19:27), chúng ta cũng vậy, từ ngôi nhà từ mẫu này chúng ta hãy rước �ức Maria v� nhà chúng ta, trong trái tim chúng ta, trong cuộc sống của chúng ta� (�TC. Phanxico).

Cuối cùng, trong ngày lễ mừng kính Mẹ Maria, Mẹ Hội Thánh, chúng ta ý thức rằng: “Mẹ yêu con cái mình, bảo vệ chúng, và thế giới của chúng. Hãy tiếp rước Mẹ hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta, để Mẹ hiện diện thư�ng xuyên trong gia đình của chúng ta, trong thiên đư�ng an toàn của chúng ta. Hãy ủy thác cho Mẹ mỗi ngày. Chúng ta hãy kêu cầu Mẹ trong m�i lúc âu lo. Và đừng quên quay lại để cám ơn Mẹ� (�TC. Phanxico).

Mong sao, trong hành trình cuộc sống, mỗi ngày chúng ta đ�u hướng v� Mẹ rất thánh, �ấng sinh ra Thiên Chúa, để xin Mẹ cho chúng ta được cậy trông vào Mẹ, được Mẹ đoái nhìn và cầu bầu cho chúng ta, khi chúng ta ở trong gian nan thử thách, và chính Mẹ sẽ giúp chúng ta vượt thắng được sự dữ đầy mưu mô hiểm độc đang vây quanh chúng ta.

Kết thúc, chúng ta cùng cầu nguyện với Mẹ Maria qua l�i trong bài hát Mit Dir Maria singen wir.

Lạy Mẹ Maria,

Mẹ biết rõ những giòng nước mắt,

Mẹ biết rõ Thánh Giá và khổ đau.

Mẹ biết rõ những gì uốn cong và xoay chuyển cuộc đ�i chúng con.

Vâng, Mẹ đã tôn vinh �ấng sẵn sàng giải thoát chúng con.

Mẹ biết rõ là cuối cùng cuộc sống sẽ toàn thắng.

Ôi �nh Sáng Mẹ chiếu toả xuyên suốt qua đêm đen,

nhịp điệu cuộc sống vẫn tiếp tục tấu lên.

�ấng làm cho cuộc sống chúng con hân hoan và tràn đầy,

�ấng ấy đang đến.

Ngài làm cho bài ca tán dương của Mẹ tràn ngập ánh hào quang.

Ôi Maria, chúng con tin rằng,

Ngày hy v�ng đang đến,

Ngày hy v�ng giải thoát chúng con.

Chúng con cậy trông và tín thác cuộc đ�i trong đôi tay trìu mến của Mẹ. Amen.

Lm. GB. Nguyễn Ng�c Thế SJ.