Tháng 10/1839, công việc cá»§a nhóm công nhân đà o má»™ tại tu viện Romsey ở Hampshire, Anh, bị gián Ä‘oạn khi chiếc xẻng cá»§a há» chạm và o má»™t váºt cứng. Äó là má»™t chiếc quan tà i bằng chì vá»›i bá»™ tóc ngưá»i bên trong, theo BBC.
Jamie Cameron, nhà khảo cổ há»c ở Äại há»c Cambridge, Ä‘ang cố gắng tìm cách giải đáp nguồn gốc cá»§a bá»™ tóc. Bá»™ tóc có hình dáng giống như Ä‘ang nằm trên đầu nhưng không có há»™p sá» nà o trong quan tà i. Theo các nhà khảo cổ, những mẩu vụn trắng trên bá»™ tóc là phần da đầu còn lưu lại. Ở cuối bá»™ tóc còn được tết Ä‘uôi sam dà i khoảng 20 cm.
Dá»±a và o vị trà nÆ¡i tìm thấy quan tà i trong tu viện, nhiá»u ngưá»i tin bá»™ tóc có niên đại từ thá»i Saxon hoặc La Mã. Frank Green, cố vấn khảo cổ cho tu viện Romsey, đưa ra suy Ä‘oán vá» chá»§ nhân bá»™ tóc. “Chúng tôi luôn tin rằng nó thuá»™c vá» má»™t ngưá»i có địa vị quan trá»ng bởi ban đầu, có hai lá»›p quan tà i gá»— bên ngoà i quan tà i bằng chì”, Green cho biết.
Trong nhiá»u năm, các nhà nghiên cứu nháºn định đây là tóc cá»§a má»™t vị thánh. “Nhiá»u khả năng đó là má»™t trong hai vị thánh Morwenna, trưởng tu viện đầu tiên ở đây và Ethelflaeda, ngưá»i bảo trợ tu viện”, Tim Sledge, mục sư ở Romsey, lý giải.
Cameron đã cắt má»™t lá»n tóc nhá» là m mẫu váºt và chuyển nó cho nhóm khảo cổ há»c ở Äại há»c Oxford. Tại Phòng thà nghiệm Nghiên cứu Khảo cổ, tiến sÄ© Thibaut Deviese tách cặn dầu sẫm mà u tìm thấy trên bá»™ tóc suốt và i tiếng. Mẫu váºt sau đó được đặt và o máy sắc ký khà ghép khối phổ (GCMS) để tách má»i phân tá» và hiển thị chúng trên biểu đồ.
![]() |
|
Tu viện Romsey ở Hampshire, Anh. Ảnh: Alamy. |
“Dá»±a trên phân tÃch nà y, trên tóc cá»§a ngưá»i nà y có nhá»±a thông”, Deviese nói. GCMS chỉ là má»™t trong nhiá»u nhiá»u thà nghiệm. Quan trá»ng nhất trong số đó là xác định niên đại bằng đồng vị các-bon để tìm ra thá»i gian chá»§ nhân bá»™ tóc sinh sống.
Kết quả chỉ ra ngưá»i nà y gần như chắc chắn chết trong khoảng thá»i gian từ năm 895 đến 1123. Thà nghiệm cÅ©ng hé lá»™ chế độ ăn cá»§a ngưá»i sở hữu bá»™ tóc vá»›i bằng chứng là protein cá»§a sinh váºt biển như cá, Cameron cho biết.
Các nhà nghiên cứu không thể xác định rõ nhá»±a thông tìm thấy là má»™t phần trong nghi thức chôn cất hay đến từ việc chăm sóc tóc khi chá»§ nhân bá»™ tóc còn sống. “Thá»±c tế ngưá»i nà y có chế độ ăn thiên vá» sinh váºt biển có thể do thuá»™c cá»™ng đồng tăng lữ. Nhiá»u ngưá»i sẽ cho rằng đó là thánh Ethelfaeda. Äó có thể là nÆ¡i yên nghỉ cá»§a bà â€, Green nháºn định.
Trong thá»i gian tá»›i, nhóm nghiên cứu có thể tìm thấy nhiá»u thông tin khác vá» bá»™ tóc thông qua phân tÃch ADN. Kiểu tóc thay đổi qua nhiá»u thế ká»·, bởi váºy việc giả định bá»™ tóc bện đến từ má»™t ngưá»i phụ nữ có thể là sai lầm.
Phương Hoa


