“ÔNG CHỚ MỜI CÃC BẠN Há»®U, NHƯNG HÃY MỜI NHá»®NG NGƯỜI NGHÈO KHÓ VÀ TÀN TẬT”.
BÀI ÄỌC I: Pl 2, 1-4
“Anh em hãy là m cho tôi được trá»n niá»m hân hoan, để anh em hưởng cùng má»™t niá»m vui”.
TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Philipphê.
Anh em thân mến, nếu có sá»± an á»§i nà o trong Äức Kitô, nếu có sá»± khÃch lệ nà o trong đức mến, nếu có sá»± hiệp nhất nà o trong Thánh Thần, nếu có lòng thương xót nà o, thì anh em hãy là m cho tôi được trá»n niá»m hân hoan, để anh em hưởng cùng má»™t niá»m vui, được cùng chung má»™t lòng mến, được đồng tâm nhất trà vá»›i nhau; chá»› là m Ä‘iá»u gì bởi ý cạnh tranh, hay bởi tìm hư danh, nhưng hãy lấy lòng khiêm nhưá»ng mà coi kẻ khác vượt trổi hÆ¡n mình; má»—i ngưá»i đừng chỉ nghÄ© đến những sá»± thuá»™c vá» mình, nhưng hãy nghÄ© đến những sá»± thuá»™c vá» kẻ khác.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 130, 1. 2. 3
Äáp: Lạy Chúa, xin giữ linh hồn con trong bình an cá»§a Chúa.
Xướng: 1) Lạy Chúa, lòng con không tá»± đắc, và mắt con chẳng liếc nhìn cao, con cÅ©ng không lo nghÄ© những việc lá»›n lao hay là những Ä‘iá»u quá tầm trà má»n. – Äáp.
2) Nhưng con lo giữ linh hồn cho thinh lặng và thanh thản. Như trẻ thÆ¡ sống trong lòng thân mẫu, linh hồn con cÅ©ng như thế ở trong con. – Äáp.
3) Israel hãy cáºy trông và o Chúa, tá»± bây giá» và cho tá»›i muôn Ä‘á»i. – Äáp.
ALLELUIA: Mt 11, 29ab
-Các ngươi hãy mang lấy ách cá»§a Ta và hãy há»c cùng Ta, vì Ta hiá»n là nh và khiêm nhượng trong lòng. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 14, 12-14
“Ông chá»› má»i các bạn hữu, nhưng hãy má»i những ngưá»i nghèo khó và tà n táºt”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu nói vá»›i thá»§ lãnh các ngưá»i biệt phái đã má»i Ngưá»i rằng: “Khi ông dá»n tiệc trưa hay tiệc tối, ông chá»› má»i các bạn hữu, anh em, bà con và những ngưá»i láng giá»ng già u có, kẻo chÃnh há» sẽ má»i lại ông mà trả Æ¡n cho ông. Nhưng khi ông dá»n tiệc, ông hãy má»i những ngưá»i nghèo khó, tà n táºt, què quặt và đui mù, thì ông sẽ được phúc, bởi há» không có gì Ä‘á»n Æ¡n cho ông: vì chưng, khi những ngưá»i công chÃnh sống lại, ông sẽ được Ä‘á»n Æ¡n”.
Äó là lá»i Chúa.
_______________________________
I/. GIỚI THIỆU CÃC BÀI ÄỌC:
Sống tinh thần bác ái cá»§a Äức Kitô
Nhiá»u ngưá»i trong chúng ta có khuynh hướng suy xét tháºt cẩn tháºn trước khi là m các việc thiện nguyện trong cá»™ng Ä‘oà n hay bác ái xã há»™i. Há» tÃnh toán xem những công việc nà y có Ä‘em lại những lợi Ãch cho cá nhân hay cá»™ng Ä‘oà n cá»§a há»; chẳng hạn: cho Ä‘i vá»›i hy vá»ng sẽ nháºn lại, bố thà để tìm hư danh, chỉ Ä‘i cầu nguyện cho ngưá»i chết nà o mà mình hy vá»ng cÅ©ng sẽ được gia đình ngưá»i chết đến cầu nguyện cho khi mình chết.
Các Bà i Ä‘á»c hôm nay đỠnghị chúng ta thay đổi hòan tòan những tÃnh tóan Ãch ká»· nà y.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Philipphê, Thánh Phaolô liệt kê những thái độ cần có và việc là m cần thá»±c hiện để sống đức bác ái tuyệt hảo theo gương Äức Kitô.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu khuyên cần là m Æ¡n cho những ngưá»i không thể trả Æ¡n Ä‘á»i nà y; nhưng chÃnh Chúa sẽ giúp há» trả Æ¡n cho chúng ta Ä‘á»i sau.
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
___________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 14, 12-14)
Hôm nay thứ Hai tuần XXXI Thưá»ng niên, Phung vụ đưa chúng ta trở lại Chương 14 Phúc âm Luca để được nghe tiếp các sá»± kiện xảy ra trong bữa tiệc nhà ông thá»§ lÄ©nh Biệt phái đã má»i Chúa nhân má»™t ngà y Sabbat.
Sau khi đã cho ngưá»i Biệt phái má»™t bà i há»c: KHI Dá»° TIỆC HÃY NGá»’I VÀO CHá»– Rá»T HẾT.
Chúa lại cho riêng ông Thủ lĩnh một giáo huấn nữa, đó là :
KHI MỞ TIỆC THÌ NÊN MỜI AI, KHÔNG NÊN MỜI AI.
Từ một kinh nghiệm dân gian thực tế, Chúa muốn nhắm đến một bình diện cao hơn, siêu nhiên hơn, thuộc lĩnh vực tôn giáo:
+ KHÔNG NÊN MỜI AI:
Chúa nói: “Khi ông dá»n tiệc trưa hay tiệc tối, ông chá»› má»i các bạn hữu, anh em, bà con và những ngưá»i láng giá»ng già u có, kẻo chÃnh há» sẽ má»i lại ông mà trả Æ¡n cho ông†(Lc 14, 12).
Ở đây Luca nhấn mạnh: TIỆC TRƯA hay TIỆC Tá»I, có nghÄ©a không phải là tiệc cưới, mà là các bữa tiệc bình thưá»ng, như tiệc sinh nháºt, thôi nôi, giá»— chạp,… hay có thể hiểu là các bữa ăn bình thưá»ng, cÆ¡m trưa, cÆ¡m tối.
Những bữa ăn đó có tÃnh chất gia đình nhiá»u hÆ¡n, vì thế không có gì phải là m rình rang.
Nhưng giả sá» có má»i khách đến chung vui thì cÅ©ng không nên má»i “các bạn hữu, anh em, bà con và những ngưá»i láng giá»ng già u cóâ€.
Lý do Chúa đưa ra: “kẻo chÃnh há» sẽ má»i lại ông mà trả Æ¡n cho ôngâ€.
Như váºy là đã sòng phẳng, chẳng ai mắc nợ ai nữa. Và nếu cứ má»i qua má»i lại như váºy sẽ lôi kéo con ngưá»i và o cái vòng xoáy chè chén say sưa. Từ đó sẽ đưa đến bao Ä‘iá»u tệ hại “Phú quý sinh lá»… nghÄ©aâ€.
Bao giá» cÅ©ng váºy, “ Hòn đất ném Ä‘i, hòn chì ném lạiâ€, đó là cái tâm lý thưá»ng tình. Hòn ném lại là “hòn chì†sẽ nặng hÆ¡n “hòn ném Ä‘i là hòn đấtâ€.
Xã há»™i cứ ném Ä‘i ném lại như váºy sẽ sinh nhiá»u tốn kém và mệt má»i. Trong khi còn biết bao ngưá»i nghèo đói không có cái để mà ăn.
Như ta biết, Thánh sá» Luca rất chú trá»ng đến sá»± bất công, sá»± phân biệt già u nghèo trong xã há»™i. Vì thế Luca muốn đánh mạnh và o cái thói sống xa hoa, không quan tâm đến ngưá»i nghèo khổ, thiếu thốn.
Nhưng Ä‘iểm quan trá»ng mà Chúa muốn nói đến ở đây, đó là :
“KẺO CHÃNH HỌ SẼ MỜI LẠI ÔNG MÀ TRẢ Æ N CHO ÔNGâ€.
Có nghĩa chẳng còn ai mắc nợ ai nữa.
Nhưng cái thực tế mà Chúa muốn nói đến, sống trong xã hội, ai cũng mắc nợ lẫn nhau, không thể sòng phẳng hoà n toà n.
Như thánh Phaolô trong thư gá»i tÃn hữu Roma đã viết:
“Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoà i món nợ yêu mến; vì ai yêu ngưá»i, thì đã chu toà n Lá» Luáºt “ (Rm 13, 8).
Món nợ nà y không thể trả bằng tiá»n và những bÅ©a ăn “hòn đất ném Ä‘i, hòn chì ném lạiâ€.
ChÃnh vì thế Chúa dạy ông thá»§ lÄ©nh đừng má»i những anh em, bà n bè, láng giếng già u có kẻ há» sẽ trả cho ông ngay ở Ä‘á»i nà y, còn vá» Ä‘á»i sau ông sẽ chẳng còn gì nữa, ông sẽ trở thà nh nghèo túng trong thế giá»›i bên kia..
+ NÊN MỜI AI:
Chúa nói: “khi ông dá»n tiệc, ông hãy má»i những ngưá»i nghèo khó, tà n táºt, què quặt và đui mù, thì ông sẽ được phúc, bởi há» không có gì Ä‘á»n Æ¡n cho ông: vì chưng, khi những ngưá»i công chÃnh sống lại, ông sẽ được Ä‘á»n Æ¡n†(Lc 14, 13).
Khi má»i những ngưá»i bất hạnh như váºy, chắc chắn há» sẽ không có gì trả lại, và như váºy sẽ chẳng có cảnh “hòn đất ném Ä‘i, hòn chì ném lạiâ€.
Nhưng ngưá»i đó đã mắc nợ ông má»™t món nợ ân nghÄ©a, như Chúa nói: “Ông sẽ được phúcâ€, và cÅ©ng thánh Phaolô dạy, ông sẽ là ngưá»i già u có trong Nước trá»i vì có nhiá»u ngưá»i mắc nợ ông, vì thế gia tà i cá»§a ông ở trên trá»i sẽ cà ng già u thêm, và đến ngà y ngưá»i công chÃnh sống lại, ý ám chỉ ngà y táºn thế, ông sẽ được Ä‘á»n Æ¡n.
Hôm nay Ä‘á»c lại Bà i Tin mừng nà y ta hãy nhá»› lá»i dạy cá»§a Thánh Phaolô
“Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoà i món nợ yêu mến; vì ai yêu ngưá»i, thì đã chu toà n Lá» Luáºt “ (Rm 13, 8).
Khi còn sống ở Ä‘á»i nà y, ta hãy mạnh tay là m các viêc bác ái, bố thà cho ngưá»i nghèo khó, nâng đỡ, giúp đỡ cho ngưá»i bất hạnh. Những ngưá»i đó chắc chắn sẽ không trả lại cho ta ở Ä‘á»i nà y, vì thế phần thưởng cá»§a ta ở cuá»™c sống mai sau sẽ cà ng phong phú.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
_______________________________________
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI VỚI THỦ LÃNH CÃC NGƯỜI BIỆT PHÃI Äà MỜI NGƯỜI RẰNGâ€
Như váºy giáo huấn cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu muốn dà nh riêng cho ông Thá»§ lÄ©nh đã má»i Ngà i dá»± tiệc tại nhà ông. Giáo huấn vá» cách má»i khách dá»± tiệc, ông nên má»i ai hay không nên má»i ai.
Thá»±c ra giáo huấn nà y không chỉ dà nh riêng cho ông thá»§ lÄ©nh mà còn cho má»i ngưá»i, những ngưá»i Ä‘ang dá»± tiệc, tức nhóm Biệt Phái và cả chúng ta nữa.
“KHI NÀO ÔNG ÄÃI KHÃCH Ä‚N TRƯA HAY Ä‚N Tá»I, THÃŒ ÄỪNG MỜI BẠN BÈ, ANH EM, HAY BÀ CON, HOẶC LÃNG GIỀNG GIÀU CÓ, KẺO HỌ CŨNG MỜI LẠI ÔNG, VÀ NHƯ THẾ ÔNG ÄÆ¯á»¢C ÄÃP LỄ Rá»’I.â€
“ÄÃI KHÃCH Ä‚N TRƯA HAY Ä‚N Tá»Iâ€.
Ngà y xưa, ngà y nay cÅ©ng thế, khi có hiếu hỉ, ngưá»i ta thưá»ng tổ chức tiệc dà nh cho nhiá»u loại khách khác nhau: tiệc đà ng trai, tiệc đà ng gái, tiệc dà nh cho bạn bè, tiệc dà nh cho ngưá»i lá»›n tuổi, cho giá»›i là m ăn… Cách tổ chức nà y tuy có tốn kém nhưng lại rất tiện vì không bá» sót giá»›i nà o. Ông bà ta thưá»ng nói: “Phú quý sinh lá»… nghÄ©aâ€.
Chúa Giêsu dùng cụm từ nà y để nói chung tất cả các bữa tiệc.
“ÄỪNG MỜIâ€,
Äây là kiểu nói quyết liệt có tÃnh chất mạnh mẽ. Äừng má»i những loại ngưá»i nà o?
Äó là “BẠN BÈ, ANH EM, HAY BÀ CON, HOẶC LÃNG GIỀNG GIÀU CÓ
Mặc dù 04 loại ngưá»i nà y đã bao hà m tất cả các mối quan hệ cá»§a má»™t ngưá»i đối vá»›i xã há»™i, dưá»ng như nó vẫn chưa đủ. Nếu Chúa Giêsu sống trong thá»i đại hôm nay, Ngà i sẽ thêm và o và i loại ngưá»i nữa cho danh sách dà i ra.
Chẳng hạn: ngưá»i có chức có quyá»n, có mối lợi nà o đó mà ta Ä‘ang muốn nhắm đến hay đại gia, mạnh thưá»ng quân,…
Sở dÄ© ngưá»i ta nhắm đến loại ngưá»i nà y là có mục Ä‘Ãch cho tương lai sau nà y, đó là những chá»— ta phải cáºy dá»±a.
Chúa Giêsu cho biết lý do tại sao đừng má»i những loại ngưá»i đó, vì “HỌ CŨNG MỜI LẠI ÔNG, VÀ NHƯ THẾ ÔNG ÄÆ¯á»¢C ÄÃP LỄ Rá»’I.â€
Ta thấy trong lý do Äức Giêsu đưa ra, Ngà i cho thấy cách cư xá» cá»§a con ngưá»i vá»›i nhau mà ai cÅ©ng cho là thưá»ng tình, đó là “ÄÃP LỄâ€.
Ông bà ta có câu nói rất hay, rất khá»›p vá»›i lá»i Äức Giêsu hôm nay: “Hòn đất ném Ä‘i, hòn chì ném lại.†Cái ném Ä‘i là hòn đất, còn cái ném lại má»›i là hòn chì.
Hòn chì có giá trị gấp nhiá»u lần so vá»›i hòn đất, nó nặng hÆ¡n hiểu theo cả nghÄ©a Ä‘en lẫn nghÄ©a bóng.
Như váºy, trong thâm tâm ai cÅ©ng muốn được ngưá»i khác đối xá» lại: chà Ãt là bằng hoặc nhiá»u hÆ¡n cách mình đã đối xá». Hoặc câu nói: Bánh Ãt Ä‘i, bánh quy lại†cÅ©ng có nghÄ©a tương tá»±â€. Nếu không được như váºy, ai cÅ©ng cảm thấy buồn, không bằng lòng hoặc không vui.
Như váºy, cách đối xá» giữa con ngưá»i vá»›i nhau chá»§ yếu dá»±a trên sá»± công bằng nhắm và o Ä‘á»i nà y, không chút gì liên quan đến Ä‘á»i sau. Những tÃnh toán Ãch ká»·, vụ lợi
“NHƯNG KHI ÔNG DỌN TIỆC, ÔNG HÃY MỜI NHá»®NG NGƯỜI NGHÈO KHÓ, TÀN TẬT, QUÈ QUẶT VÀ ÄUI MÙ, THÃŒ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C PHÚC, BỞI HỌ KHÔNG CÓ GÃŒ ÄỀN Æ N CHO ÔNG: VÃŒ CHƯNG, KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠI, ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C ÄỀN Æ N.â€
“HÃY MỜIâ€.
Ngược lại vá»›i giáo huấn ở trên “Äừng má»iâ€, Chúa đưa ra giáo huấn “HÃY MỜIâ€.Chúa cÅ©ng đưa ra 04 loại ngưá»i hãy má»i, đó là : “NGƯỜI NGHÈO KHÓ, TÀN TẬT, QUÈ QUẶT VÀ ÄUI MÙâ€.
Giáo huấn nà y tháºt nghịch nhÄ©, khó nuốt, vì khi má»i “những ngưá»i nghèo khó, tà n táºt, què quặt, Ä‘ui mù†chá»§ tiệc không những không được đáp lá»…, mà lúc nà y phải chấp nháºn bao phiá»n phức vá»›i những thá»±c khách “không nên má»i†như váºy; Không chừng bữa tiệc sẽ dở Ä‘i vì sá»± hiện diện cá»§a há».
Chúa Giê-su đỠnghị má»™t cách tÃnh toán khác, hay đúng hÆ¡n, đừng tÃnh toán khi cho Ä‘i. Hãy ban phát theo tiếng gá»i cá»§a má»™t con tim rá»™ng mở, nhằm đến phúc lợi cho tha nhân. Không ngại gian nan, không chỠđáp trả. Vì Thiên Chúa già u lòng thương xót, bao giá» Ngà i cÅ©ng bù đắp lại bằng những tấm “bánh chì†đầy đặn.
Lý do Äức Giêsu đưa ra khi má»i như váºy: BỞI HỌ KHÔNG CÓ GÃŒ ÄỀN Æ N CHO ÔNG: VÃŒ CHƯNG, KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠI, ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C ÄỀN Æ N.
Äể giải quyết vấn đỠnà y, ta hãy nghe lại lá»i khuyên cá»§a Thánh Phaolô: “Anh em đừng mắc nợ ai Ä‘iá»u gì, ngoại trừ lòng mếnâ€. Vâng chÃnh lòng mến má»›i liên kết con ngưá»i lại vá»›i nhau, còn công bằng chỉ là mức khởi đầu.
ChÃnh do lòng mến, tình yêu thương, ai cÅ©ng là chá»§ nợ đồng thá»i cÅ©ng là con nợ và trong cuá»™c sống mai sau, ta vẫn có cái gì đó để nháºn lại.
“KHI NHá»®NG NGƯỜI CÔNG CHÃNH Sá»NG LẠIâ€.
à nói vá» ngà y táºn thế, ngà y cánh chung, tất cả những ngưá»i đã chết sẽ được sống lại.
“ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C ÄỀN Æ N†Äây là lúc sá»± công bình cá»§a Thiên Chúa được thể hiện tuyệt đối và đây cÅ©ng là công đức cá»§a ta ở Ä‘á»i sau.
Ta tá»± há»i, tại sao phải giúp đỡ ngưá»i nghèo khổ?
Vì ta cÅ©ng từng nháºn bao ân huệ trong những lúc gian nan khốn khó. Chỉ cần hồi tưởng lại quá khứ đôi chút, ta sẽ nháºn ra biết bao lần ta nháºn được Æ¡n nhưng không, đến từ Thiên Chúa và tha nhân.
Khi Ä‘á»c bà i Tin mừng hôm nay, ta tá»± há»i: Tại sao Chúa lại dạy Ä‘iá»u nà y Phải chăng Ngưá»i đã thấy có vấn đỠtrong cách con ngưá»i đối xá» và trao nghÄ©a tình cho nhau.
Câu trả lá»i đã có trong bản văn: vì những ngưá»i nà y không có gì đáp lại, và như thế, ngưá»i đãi tiệc sẽ giữ được nghÄ©a tình và phúc đức nà y cho Ä‘á»i sau, cho ngà y các kẻ là nh sống lại.
Tháºt váºy, nhìn và o thá»±c tế cuá»™c sống suy xét, ta thấy không Ãt ngưá»i thưá»ng xuyên đãi tiệc, thưá»ng xuyên mở bữa, nhưng không phải để chia vui sẻ buồn mà để trục lợi.
Có những bữa tiệc mà lý do đưa ra chẳng chÃnh đáng chút nà o, như giá»— 7 năm, 8 năm,… thưá»ng ngưá»i ta mở tiệc và o những cái mốc chẵn và ấn tượng, như giá»— 3 năm, thụ phong linh mục 25 năm. 50 năm,… Ở Việt Nam bây giá» tiệc tùng loạn cả lên, có lẽ ngưá»i ta nghèo Ä‘i cÅ©ng vì váºy.
Nếu từ bên ngoà i nhìn và o ai cũng nghĩ ở Việt Nam bây giỠai cũng khá giả, sung túc : « Phú quý sinh lễ nghĩ ».
Nhưng thá»±c ra ai cÅ©ng « méo mặt » vì tiệc tùng liên miên như váºy, không có tiá»n cho con đóng tiá»n há»c, Ä‘i chữa bệnh, thế mà phải bá» ra cho những bữa tiệc vô duyên như váºy. Äúng là ngồi ăn trong nước mắt.
Những bữa tiệc «vô duyên» như váºy thưá»ng để thu lợi từ những phong bì lại quả cá»§a khách dá»± tiệc.
Ta Ä‘ang ở trong Tháng các Linh hồn, ta sẽ cảm nháºn lá»i Chúa dạy hôm nay sâu sắc hÆ¡n ai hết, các linh hồn có được Thiên Chúa đáp lá»… lại như Lá»i Chúa nói không, bây giá» hỠđã rõ.
Chúng ta là những ngưá»i còn sống, hãy nhìn theo gương cá»§a hỠđể thay đổi lối sống và cách cư xá» vá»›i anh em mà chúng ta tiếp xúc hằng ngà y để mai sau những việc ta đã là m sẽ theo ta và o Ä‘á»i sau.
Lạy Chúa Giê-su, xin cho con má»™t tâm hồn đơn sÆ¡, không biết đến phức tạp cá»§a Ãch ká»·, và tìm hiến dâng mà không đòi lại. Má»™t tâm hồn lặng lẽ, hạnh phúc khi thấy sá»± quảng đại cá»§a mình không được ngưá»i khác biết đếnâ€.
Amen.
_____________________________
Giuse. Nguyễn Viết Tâm.

