“VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I”.
BÀI ÄỌC I: 1 Tx 4, 9-11 (Hl 9-12)
“ChÃnh anh em đã được Thiên Chúa dạy cho biết phải thương yêu nhau”.
TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica.
Anh em thân mến, vá» tình bác ái huynh đệ, thì chúng tôi không cần viết cho anh em: vì chÃnh anh em đã được Thiên Chúa dạy cho biết phải thương yêu nhau. Vì chưng anh em đã thi hà nh Ä‘iá»u đó vá»›i má»i anh em trong toà n xứ Macêđônia. Nhưng, anh em thân mến, chúng tôi xin anh em hãy tiến tá»›i hÆ¡n nữa, hãy cố gắng sống cho hoà thuáºn, thi hà nh các việc bổn pháºn, dùng tay mà là m việc như chúng tôi đã truyá»n dạy anh em, ăn ở lương thiện vá»›i những ngưá»i ngoà i, và khá»i cần nhỠđến ai.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 97, 1. 7-8. 9
Äáp: Chúa ngá»± trị cai quản chư dân trong đưá»ng chÃnh trá»±c (c. 9).
1) Hãy ca mừng Chúa má»™t bà i ca má»›i, vì Ngưá»i đã là m nên những Ä‘iá»u huyá»n diệu. Tay hữu Ngưá»i đã tạo cho Ngưá»i cuá»™c chiến thắng, cùng vá»›i cánh tay thánh thiện cá»§a Ngưá»i. – Äáp.
2) Biển khÆ¡i và muôn váºt trong đó hãy rống tiếng lên; cả địa cầu và những dân cư ngụ ở trong cÅ©ng thế. Các sông ngòi hãy vá»— tay reo, đồng thá»i các núi non hãy hân hoan nhảy nhót. – Äáp.
3) Trước thiên nhan Chúa, vì Ngưá»i ngá»± tá»›i, vì Ngưá»i ngá»± tá»›i cai quản địa cầu. Ngưá»i cai quản địa cầu vá»›i đức công minh, và cai quản chư dân trong đưá»ng chánh trá»±c. – Äáp.
ALLELUIA: 2 Tx 2, 14
Alleluia, alleluia! – Thiên Chúa đã dùng Tin Mừng mà kêu gá»i chúng ta, để chúng ta được chiếm lấy vinh quang cá»§a Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 25, 14-30
“Vì ngươi đã trung tÃn trong việc nhá», ngươi hãy và o hưởng sá»± vui mừng cá»§a chá»§ ngươi”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn nà y rằng: “Có má»™t ngưá»i kia sắp Ä‘i xa, liá»n gá»i các đầy tá»› đến mà giao phó tà i sản cá»§a ông. Ông trao cho ngưá»i nà y năm nén bạc, ngưá»i kia hai nén, ngưá»i khác nữa má»™t nén, tùy theo khả năng má»—i ngưá»i, Ä‘oạn ông ra Ä‘i. Ngưá»i lãnh năm nén bạc, ra Ä‘i và dùng tiá»n ấy buôn bán là m lợi được năm nén khác. CÅ©ng váºy, ngưá»i lãnh hai nén cÅ©ng là m lợi ra hai nén khác. Còn ngưá»i lãnh má»™t nén, thì Ä‘i đà o lá»— chôn giấu tiá»n cá»§a chá»§ mình. Sau má»™t thá»i gian lâu dà i, ông chá»§ các đầy tá»› trở vá» và đòi há» tÃnh sổ. Váºy ngưá»i lãnh năm nén bạc đến, mang theo năm nén khác mà nói rằng: ‘Thưa ông, ông đã trao cho tôi năm nén bạc, đây tôi là m lợi được năm nén khác’. Ông chá»§ bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Hỡi đầy tá»› tốt là nh và trung tÃn, vì ngươi đã trung tÃn trong việc nhá», ta sẽ đặt ngươi là m những việc lá»›n, ngươi hãy và o hưởng sá»± vui mừng cá»§a chá»§ ngươi’. Ngưá»i đã lãnh hai nén bạc cÅ©ng đến và nói: ‘Thưa ông, ông đã trao cho tôi hai nén bạc, đây tôi đã là m lợi được hai nén khác’. Ông chá»§ bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Hỡi đầy tá»› tốt là nh và trung tÃn, vì ngươi đã trung tÃn trong việc nhá», ta sẽ đặt ngươi là m những việc lá»›n, ngươi hãy và o hưởng sá»± vui mừng cá»§a chá»§ ngươi’.
“Còn ngưá»i lãnh má»™t nén bạc đến và nói: ‘Thưa ông, tôi biết ông là ngưá»i keo kiệt, gặt chá»— không gieo và thu nÆ¡i không phát, nên tôi khiếp sợ Ä‘i chôn giấu nén bạc cá»§a ông dưới đất. Äây cá»§a ông, xin trả lại ông”. Ông chá»§ trả lá»i ngưá»i ấy rằng: “Hỡi đầy tá»› hư thân và biếng nhác, ngươi đã biết ta gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không phát: váºy lẽ ra ngươi phải giao bạc cá»§a ta cho ngưá»i đổi tiá»n, và khi ta trở vá», ta sẽ thu cả vốn lẫn lá»i. Bởi thế, các ngươi hãy lấy nén bạc lại mà trao cho ngưá»i có mưá»i nén. Vì ngưá»i có sẽ cho thêm và sẽ được dư dáºt, còn kẻ chẳng có, thì váºt gì coi như cá»§a nó, cÅ©ng lấy Ä‘i. Còn tên đầy tá»› vô dụng, các ngươi hãy ném nó ra ngoà i và o nÆ¡i tối tăm, ở đó sẽ phải khóc lóc, nghiến răng”.
Äó là lá»i Chúa.
_________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Các Bà i Äá»c hôm nay nhắc nhở cho con ngưá»i luôn biết ý thức vá» tá»™i lá»—i và phải biết luôn chuẩn bị cho ngà y táºn thế cá»§a mình.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica, thánh Phaolô khuyên các tÃn hữu luôn biết chuẩn bị cho Ngà y Chúa Äến, bằng cách chuẩn bị sẵn sà ng và tỉnh thức. Cách chuẩn bị hay nhất là sống như hôm nay là ngà y cuối Ä‘á»i cá»§a mình.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Mattheu, Chúa Giêsu đưa ra dụ ngôn “Những nén bạc†để nói vá» cuá»™c phán xét cá»§a Thiên Chúa dà nh cho má»—i ngưá»i khi chấm dứt cuá»™c Ä‘á»i nà y.
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng:
________________________________
BÀI CHIA SẺ (Mt 25, 14-30)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Hôm nay thứ Bảy tuần XXI Thưá»ng niên, chúng ta vẫn tiếp tục ở trong Chương 25 Phúc âm Matthêu.
Hai ngà y nay ta đã nói rất nhiá»u vá» chân lý:
+ Chân lý dà nh cho má»—i ngưá»i: “AI CŨNG PHẢI CHẾTâ€, vì có sinh ắt có tá».
+ Chân lý dà nh cho toà n thể vÅ© trụ: “VŨ TRỤ CÓ KHỞI ÄẦU, PHẢI CÓ NGÀY KẾT THÚCâ€.
Táºn thế, nó kinh khá»§ng thế nà o, thì ai cÅ©ng có thể tưởng tượng, mặc dù nó chưa xảy ra.
Trong các sách Phúc âm, có lẽ chỉ có thánh sá» Luca má»›i hé mở Ãt nhiá»u cho ta biết cảnh táºn thế nà y, vì thế từ tuần lá»… XXII Thưá»ng niên, Phụng vụ sẽ tạm biệt thánh sá» Matthêu để chuyển sang thánh sá» Luca cho ta hiểu những gì Chúa Giêsu mạc khải vá» Ngà y Cánh chung, để ta sống những tâm tình tháºt đứng đắn, đạo đức trong thá»i Ä‘iểm cuối năm Phụng vụ, chá» Ngà y Chúa đến vá»›i má»—i ngưá»i.
Nhưng có má»™t câu há»i được đặt ra:
SAU KHI KẾT THÚC (CHẾT) SẼ LÀ GÌ?
Không ai biết, vì chúng ta vẫn còn sống, và ngay cả những ngưá»i đã chết cÅ©ng không được phép hiện vỠđể nói cho ta biết.
Hôm nay ta sẽ Ä‘i và o câu há»i đó dá»±a trên Lá»i Chúa.
Chương 25 cá»§a Matthêu sẽ cho ta câu trả lá»i:
Sau khi kết thúc dà nh cho má»—i ngưá»i và vÅ© trụ sẽ là 2 CUỘC PHÃN XÉT: Cuá»™c phán xét riêng – cuá»™c phán xét chung.
+ CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG (Mt 25, 14-30).
+ CUỘC PHÃN XÉT CHUNG (Mt 25, 31 – 46).
Äá»™c giả có thể đặt câu há»i: Tại sao lại phải có 2 cuá»™c phán xét như váºy?
Thưa để má»—i ngưá»i phải trả lẽ trước mặt Chúa vá» những gì mình đã là m khi còn sống trên Ä‘á»i nà y.
Tất cả những sá»± dối trá, cảnh đà n áp, bóc lá»™t, tham nhÅ©ng, sá»± lưá»i biếng,… Ä‘á»u được phÆ¡i bà y ra ánh sáng.
Không ai thoát được 2 cuá»™c phán xét nà y, dù là Cá»™ng sản hay Tư bản, dù là phong kiến hay Cá»™ng hoà , dù là da trắng, da Ä‘en, da Ä‘á», da và ng, dù là văn minh hay má»i rợ,…tất cả phải trả lẽ trước mặt Chúa.
Sẽ không có cảnh hối lá»™, chạy chá»t mà bá»n tiểu nhân thưá»ng sá» dụng khi còn sống.
Không những ta chịu cuá»™c phán xét riêng, mà còn phải chịu cuá»™c phán xét chung, vì má»—i ngưá»i khi còn sống Ä‘á»u có ảnh hưởng trên táºp thể và ngược lại.
Trong bà i Tin mừng hôm nay, sau khi ông chá»§ Ä‘i xa trở vá», ông đã gá»i các đầy tá»› lại, để thẩm tra má»—i ngưá»i đã là m gì vá»›i những nén bạc ông đã giao trước khi lên đưá»ng.
Má»—i ngưá»i có bổn pháºn phải trả lá»i cho ông. Trong số các đầy tá»›, có ngưá»i siêng năng chăm chỉ đã là m sinh lá»i nén bạc chá»§ đã giao, nhưng có kẻ lại lưá»i biếng.
Chá»§ đã phán xét má»—i ngưá»i tuỳ theo việc hỠđã là m. Äó là hình ảnh cho CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG sau nà y.
Câu chủ lực trong Bà i Tin mừng hôm nay, đó là :
“”VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I”.
Cụm từ ấn tượng nhất, đó là : “TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎâ€, ở đây là “việc nhá»â€, chứ không phải việc lá»›n.
Äối vá»›i ông chá»§ đó là việc nhá», vì nó không là gì so vá»›i tà i sản cá»§a ông Ä‘ang có.
Nhưng đối vá»›i Chúa, không có việc gì là lá»›n hay nhá». Lá»›n hay nhá» là tuỳ theo thà nh tâm thiện chÃ, tuỳ theo động cá»§a ta khi là m việc đó. Vì thế dù là má»™t việc nhá» nhặt nhất, nhưng trong cuá»™c phán xét, nó xứng đáng được thưởng bằng những phần thưởng lá»›n, vì ta đã là m trong tình yêu mến.
Äó là bối cảnh cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay.
Chúng ta bắt đầu bước và o Bà i Tin mừng:
___________________________
DỤ NGÔN NHỮNG NÉN BẠC có tất cả 3 hồi:
A/. HỒI THỨ NHẤT:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “CÓ MỘT NGƯỜI KIA SẮP ÄI XA, LIỀN GỌI CÃC ÄẦY TỚ ÄẾN MÀ GIAO PHÓ TÀI SẢN CỦA ÔNG. ÔNG TRAO CHO NGƯỜI NÀY NÄ‚M NÉN BẠC, NGƯỜI KIA HAI NÉN, NGƯỜI KHÃC Ná»®A MỘT NÉN, TÙY THEO KHẢ NÄ‚NG Má»–I NGƯỜI, ÄOẠN ÔNG RA ÄIâ€
Các nhân váºt trong dụ ngôn:
+ Ông chủ: à ám chỉ Thiên Chúa.
+ Các đầy tá»›: ám chỉ má»—i ngưá»i chúng ta.
+ Nén bạc:
ám chỉ những hồng ân, những khả năng Chúa ban cho má»—i ngưá»i để phát triển nó trong cuá»™c Ä‘á»i. Hồng ân lá»›n nhất Chúa ban cho ta, đó là đức tin. Äức tin chÃnh là món quà quý nhất Chúa ban cho chúng ta má»™t cách nhưng không, để ta trở thà nh con cái Chúa.
Thá»i Chúa Giêsu, nén bạc có giá trị rất lá»›n, nó có giá trị tương đương vá»›i sáu ngà n ngà y công lao động cá»§a các công nhân báºc trung. Nếu tÃnh theo số năm: 1 năm = 365 ngà y, thì má»™t nén bạc tương đương vá»›i khoảng 20 năm lao động. Nó là cả má»™t gia tà i.
“CÓ MỘT NGƯỜI KIA SẮP ÄI XAâ€.
Äó là cụm từ Kinh thánh thưá»ng dùng để diá»…n tả sá»± vắng mặt cá»§a Thiên Chúa. Ông chá»§ Ä‘i đâu?
Matthêu không nói, nhưng ông cần phải đi để cho các đầy tớ có cơ hội phát triển tình yêu mến và sự trung thà nh đối với chủ.
CÅ©ng như ông thầy, cần phải buông há»c trò cá»§a mình để nó có cÆ¡ há»™i cá» xát vá»›i thá»±c tế cuá»™c Ä‘á»i. Nếu ông thầy cứ ở mãi bên há»c trò, thì ngưá»i há»c trò không thể vươn lá»›n và trưởng thà nh được.
Thiên Chúa cÅ©ng váºy, Ngà i cần phải vắng mặt để tạo cÆ¡ há»™i cho con cái Ngà i phát triển.
Nhưng nhiá»u lúc chúng ta than trách sá»± vắng mặt cá»§a Thiên Chúa khi gặp Ä‘au khổ và thá» thách, đó là lúc ta chưa tiếp thu được bà i há»c: THIÊN CHÚA PHẢI ÄI XAâ€.
“LIỀN GỌI CÃC ÄẦY TỚ ÄẾN MÀ GIAO PHÓ TÀI SẢN CỦA ÔNGâ€.
Ông chá»§ trong Dụ ngôn tháºt mạo hiểm và liá»u lÄ©nh khi dám giao tà i sản mà ông phải vất vả là m ra, cho các đầy tá»›. Nhưng ông dám giao vì ông tin và o các đầy tá»› cá»§a mình. Bao nhiêu năm hỠở vá»›i ông, ông hiểu rõ tÃnh nết và khả năng má»—i ngưá»i cÅ©ng như lòng trung thà nh cá»§a há».
Bây giỠlà lúc ông phải lao và o canh bạc lớn: 5 ăn 5 thua để thỠthách lòng trung thà nh của các đầy tớ.
Liệu các đầy tá»› có bảo quản, là m sinh lợi tà i sản cá»§a ông không hay phá nát nó bằng các cuá»™c ăn nháºu, bằng các trò đỠđen,…. Ông đã lưá»ng hết các trưá»ng hợp nà y, nhưng vẫn chấp nháºn thá», chấp nháºn giao tà i sản cá»§a ông cho há».
Giả sỠông bị thua canh bạc nà y, mất hết tà i sản, ông còn được một tà i sản lớn khác đó là được các đây tớ trung thà nh với ông.
“ÔNG TRAO CHO NGƯỜI NÀY NÄ‚M NÉN BẠC, NGƯỜI KIA HAI NÉN, NGƯỜI KHÃC Ná»®A MỘT NÉN, TÙY THEO KHẢ NÄ‚NG Má»–I NGƯỜIâ€.
Cách giao tà i sản cá»§a ông chá»§ cho các đầy tá»› là m nổi báºt lên 2 vấn Ä‘á»:
+ VẤN ÄỀ THỨ NHẤT: ÔNG GIAO KHÔNG Äá»’NG ÄỀU:
ngưá»i nhiá»u, ngưá»i Ãt. Cụ thể: ngưá»i 5 nén, ngưá»i 2 nén, ngưá»i 1 nén. Sá»± không đồng Ä‘á»u nà y, chứng tỠông chá»§ là ngưá»i Ä‘i sâu Ä‘i sát, ông rất am hiểu khả năng má»—i ngưá»i.
Có ngưá»i cho đó là KHÔNG Cá»’NG BẰNG. Nhưng suy cho cùng: ÔNG RẤT CÔNG BẰNG – CÔNG BẰNG THEO KHẢ NÄ‚NG.
Vì nếu má»™t ngưá»i yếu kém mà ông giao nhiá»u, ông sẽ là m hại há», và ngưá»i nhiá»u khả năng mà lại giao Ãt, chứng tỠông khinh thưá»ng há».
Trong xã há»™i bao giá» cÅ©ng có sá»± chênh lệnh không đồng Ä‘á»u giữa con ngưá»i vá»›i nhau, Ngưá»i trổi vượt mặt nà y, ngưá»i trổi vượt mặt khác. Sá»± không đồng Ä‘á»u nà y không quan trá»ng cho bằng khả năng mà ta có được, có giúp Ãch cho Giáo há»™i, xã há»™i hay ngưá»i khác không.
Có ngưá»i rất giá»i như tiến sÄ© nà y, thạc sÄ© ná» nhưng lại không Ãch lợi cho ai chỉ vì há» lo thá»§ đắc cho riêng mình. Trái lại có ngưá»i rất bình thưá»ng, có khi còn yếu kém nữa, nhưng lại tá» ra hữu Ãch cho công Ä‘oà n khi há» Ä‘em hết sá»± nhiệt tình để cống hiến.
Äó là chưa kể đến loại Tiến sÄ© “Giấyâ€, tiến sÄ© chỉ có trên giấy, tiến sÄ© được mua bằng tiá»n, như thá»±c trạng xã há»™i Việt Nam hôm nay. Thá» há»i trong 24.000 tiến sÄ© hiện có, thì có mấy ngưá»i là Tiến sÄ© tháºt sá»±. Chả trách xã há»™i Việt Nam cứ tà n lụi và nát bét. Cứ sai Ä‘i sai lại, sai đâu sá»a đó, sá»a đâu sai đó.
+ VẤN ÄỀ THỨ HAI: KHÔNG HỀ CÓ Sá»° PHÂN BÃŒ GIá»®A CÃC ÄẦY TỚ.
Há» không so Ä‘o tÃnh toán vì há» má»™t lòng yêu mến chá»§ và chỉ muốn là m tốt việc chá»§ giao thôi. Matthêu không há» nói gì phản ứng cá»§a các đầy tá»›. Như váºy hỠđã bằng lòng vá»›i số nén bạc há» nháºn được.
Công việc cá»§a há» bây giá» là phải tìm ra phương án là m sinh lợi cho chá»§, chứ không phải ngồi so Ä‘o tÃnh toán.
“ÄOẠN ÔNG RA ÄIâ€.
Sau khi giao xong việc mà không có bất cứ thắc mắc, ông chủ yên tâm ra đi. Bây giỠlà lúc chủ vắng mặt để các đầy tớ tự do phát huy sáng kiến của mình mà ông không muốn can dự và o.
Äó cÅ©ng là lúc Thiên Chúa vắng mặt trong thế giá»›i nà y mà nhiá»u ngưá»i không có niá»m tin cho rằng Thiên Chúa vắng mặt, Thiên Chúa ngá»§ quên hay gay gắt hÆ¡n: Thiên Chúa đã chết, không có Thiên Chúa.
Thiên Chúa vắng mặt để cho sá»± ác và cả sá»± thiện tá»± do vùng vẫy, để cho ngưá»i ác có cÆ¡ há»™i thắng thế, và ngưá»i công chÃnh có cÆ¡ há»™i cá» xát đức tin cá»§a mình.
B/. HỒI THỨ HAI:
“NGƯỜI LÃNH NÄ‚M NÉN BẠC, RA ÄI VÀ DÙNG TIỀN ẤY BUÔN BÃN LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C NÄ‚M NÉN KHÃC. CŨNG VẬY, NGƯỜI LÃNH HAI NÉN CŨNG LÀM LỢI RA HAI NÉN KHÃC. CÃ’N NGƯỜI LÃNH MỘT NÉN, THÃŒ ÄI ÄÀO Lá»– CHÔN GIẤU TIỀN CỦA CHỦ MÃŒNHâ€.
“NGƯỜI LÃNH NÄ‚M NÉN BẠC – NGƯỜI LÃNH HAI NÉNâ€.
Ở đây cần nhắc lại giá trị má»™t nén bạc tÃnh theo thá»i Chúa Giêsu.
Nén bạc có giá trị rất lá»›n, nó có giá trị tương đương vá»›i sáu ngà n ngà y công lao động cá»§a các công nhân báºc trung. Nếu tÃnh theo số năm: 1 năm = 365 ngà y, thì má»™t nén bạc tương đương vá»›i khoảng 20 năm lao động. Nó là cả má»™t gia tà i.
Như váºy, vá»›i 5 nén bạc, nó có giá trị = 20 x 5 = 100 năm lao động; 2 nén bạc = 40 năm lao động; 1 nén bạc = 20 năm lao động. Äó là những món tiá»n kếch sù.
Matthêu trình bà y cho chúng ta các phương án sinh lợi cá»§a má»—i ngưá»i:
+ Ngưá»i 5 nén: Ä‘i buôn bán (phi thương bất phú) để sinh lợi 5 nén khác. =100%
+ Ngưá»i 2 nén: không thấy nói dùng phương án gì, nhưng cÅ©ng sinh lợi được 2 nén khác. = 100%.
Vấn đỠở đây không phải là những con số 5, 2, mà là 100%. Như váºy hai ngưá»i đầy tá»› nà y đã phát huy hết khả năng cá»§a mình.
“NGƯỜI LÃNH MỘT NÉNâ€
+ Còn ngưá»i lãnh 1 nén: Vì lưá»i biếng, á»· nại và o chá»§ nên đã Ä‘i chôn nén bạc cá»§a mình = 0%.
Có thể ngưá»i nà y nghÄ© rằng, dù mình không là m lợi cho chá»§, nhưng mình không là m thiệt hại cho chá»§, vì nén bạc chá»§ giao vẫn còn đó. Nhưng anh ta đã lầm, anh đã là m hại cho chá»§ rất nhiá»u, vì theo nguyên tắc:
Äá»’NG TIỀN KHÔNG SINH LỢI, SẼ LÀ Äá»’NG TIỀN CHẾT.
Như váºy từ 1 nén bạc cá»§a chá»§, đồng tiá»n sống, nay chỉ vì lưá»i biếng, anh ta đã biến nó thà nh đồng tiá»n chết. Váºy không là m thiệt hại cho chá»§ thì là gì?
C/. HỒI THỨ BA – HỒI KẾT:
“SAU MỘT THỜI GIAN LÂU DÀI, ÔNG CHỦ CÃC ÄẦY TỚ TRỞ VỀ VÀ ÄÃ’I HỌ TÃNH Sá»”.
Thá»i gian ông chá»§ vắng mặt không biết bao lâu, nhưng Matthêu sá» dụng cụm từ: “SAU MỘT THỜI GIAN LÂU DÀIâ€.
Thá»i gian đó đủ dà i cho các đầy tá»› có dư thá»i gian phát huy hết khả năng cá»§a mình, nhưng lại quá ngắn đối vá»›i kẻ lưá»i biếng, há» không kịp trở tay khi chá»§ vá».
Äó cÅ©ng là giá» Chúa đến vá»›i má»—i ngưá»i trong giá» sau hết, giá» chết. Nhưng dù dà i hay ngắn, lâu hay mau thì chắc chắn ông chá»§ cÅ©ng phải trở vá», có nghÄ©a Chúa sẽ đến vá»›i má»—i ngưá»i và o giá» sau cùng. Ai cÅ©ng phải chết.
Bây giá» là lúc ông chá»§ đòi các đầy tá»› tÃnh sổ. Äó là CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG.
Như váºy trong Chương 25 cá»§a Phúc âm Matthêu. Matthêu đã trình bà y cho chúng ta cả hai cuá»™c phán xét: CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG – CUỘC PHÃN XÉT CHUNG.
Theo suy nghÄ© cá»§a con ngưá»i: Nếu chỉ có phán xét chung thì là m sao có thể phân định rõ từng ngưá»i, ắt có sá»± nhầm lẫn thì vá»›i cuá»™c phán xét riêng nà y, ta có thể khẳng định: Thiên Chúa không bá» sót bất kỳ ngưá»i nà o, bá» sót bất kỳ cố gắng nà o cho dù đó là những cố gắng nhá» nhặt nhất.
VẬY NGƯỜI LÃNH NÄ‚M NÉN BẠC ÄẾN, MANG THEO NÄ‚M NÉN KHÃC MÀ NÓI RẰNG: ‘THƯA ÔNG, ÔNG Äà TRAO CHO TÔI NÄ‚M NÉN BẠC, ÄÂY TÔI LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C NÄ‚M NÉN KHÃC’. ÔNG CHỦ BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃN, VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’.
NGƯỜI Äà LÃNH HAI NÉN BẠC CŨNG ÄẾN VÀ NÓI: ‘THƯA ÔNG, ÔNG Äà TRAO CHO TÔI HAI NÉN BẠC, ÄÂY TÔI Äà LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C HAI NÉN KHÃC’. ÔNG CHỦ BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃN, VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’.
“’Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃNâ€.
Số pháºn cá»§a 2 ngưá»i đầy tá»› trung thà nh (5 nén, 2 nén) được xét xá» trước nhất. Ông chá»§ đã khen 2 ngưá»i đầy tá»› nà y cùng má»™t cụm tù: “’Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃNâ€.
Há» trung tÃn vì đã hoà n thà nh việc chá»§ giao ngay cả khi chá»§ vắng mặt. Há» tốt là nh vì luôn yêu mến chá»§, là m má»i sá»± vì lòng mến đó.
Tại sao ông chá»§ không há»i, hỠđã là m gì để sinh ra những nén bạc ấy?
Ông không cần há»i, vì cái kết quả đã nói lên tất cả. Ông muốn tôn trá»ng tá»± do, sáng kiến riêng cá»§a há», ông không muốn tò mò hay thắc mắc, vì khi ông tôn trá»ng tá»± do, há» sẽ thoải mái trong cách là m việc cá»§a mình và má»›i sinh ra sáng tạo.
Ngưá»i ta chỉ sáng tạo khi được tá»± do, không bị ép phải theo khuôn mẫu nà o.
Thiên Chúa cÅ©ng tôn trá»ng tá»± do cá»§a ta, Chúa không nói ta phải là m thế nà y hay thế khác để phát huy khả năng Ngà i ban.
Má»—i ngưá»i tùy theo hoà n cảnh mà chá»n lấy con đưá»ng phát triển đặc thù cho riêng mình. CÅ©ng giống như, khi ngưá»i con có năng khiếu khoa há»c mà ông bố bắt nó phải Ä‘i con đưá»ng kinh doanh giống ông, đó là lúc ông là m thui chá»™t khả năng cá»§a nó.
“TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’â€.
Lòng trung tÃn cá»§a hỠđã được trui rèn, thá» thách trong những việc nhỠđể há» trưởng thà nh thá»±c sá»± đủ sức gánh vác những việc lá»›n mà chá»§ sẽ giao cho há».
Tại sao ông chủ lại nói, đây là việc nh�
Ta nên nhá»›: chỉ cần má»™t nén bạc thôi cÅ©ng đủ là gia tà i cá»§a má»™t ngưá»i, ở đây không những má»™t nén mà đến hai nén, năm nén. Váºy đâu phải nhá».
Quan niệm lá»›n nhỠđối vá»›i con ngưá»i, khác vá»›i quan niệm lá»›n nhá» cá»§a Thiên Chúa.
Äối vá»›i ngưá»i đầy tá»›, đây là việc lá»›n, nhưng đối vá»›i ông chá»§ thì đây là việc nhá», vì đối vá»›i ông: 5, 2 nén chẳng là gì, vì gia tà i cá»§a ông còn gấp nhiá»u lần con số đó.
Nhưng Ä‘iểm đáng nói ở đây, vì hỠđã trung tÃn trong việc nhá», ông sẽ đặt há» là m những việc lá»›n.
“Việc lá»›n†có ý ám chỉ rằng, há» sẽ không còn là đầy tá»› nữa, há» sẽ được dá»± và o bữa tiệc Nước trá»i, có nghÄ©a “NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ Iâ€.
Như váºy, há» sẽ là những ngưá»i thân tÃn cá»§a ông, là những viên quản lý má»›i. Ông sẽ đặt há» coi sóc gia tà i cá»§a ông. Äây là phần thưởng lá»›n nhất mà ngưá»i đầy tá»› có được.
“CÃ’N NGƯỜI LÃNH MỘT NÉN BẠC ÄẾN VÀ NÓI: ‘THƯA ÔNG, TÔI BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI KEO KIỆT, GẶT CHá»– KHÔNG GIEO VÀ THU NÆ I KHÔNG PHÃT, NÊN TÔI KHIẾP SỢ ÄI CHÔN GIẤU NÉN BẠC CỦA ÔNG DƯỚI ÄẤT. ÄÂY CỦA ÔNG, XIN TRẢ LẠI ÔNG”.
Äến phiên ngưá»i lãnh 1 nén đến. Anh ta đã đưa ra lý do để biện minh cho sá»± lưá»i biếng cá»§a mình. Anh ta nại đến sá»± keo kiệt cá»§a chá»§: “TÔI BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI KEO KIỆT, GẶT CHá»– KHÔNG GIEO VÀ THU NÆ I KHÔNG PHÃT.
Và đấy là lý do anh ta chôn nén bạc.
Nếu ông chá»§ là ngưá»i gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không phát, thì anh ta đã là m đúng ý chá»§ là không gieo không phát, có nghÄ©a chôn nén bạc xuống đất để nó không sinh lợi, vì chôn = không gieo, không phải đổ mồ hôi sôi nước mắt vì nó
Nhưng cái lý lẽ anh ta đưa ra chỉ là nguỵ biện, quanh co, vì cho dù ông chá»§ có gặt chá»— không gieo và thu nÆ¡i không phát, thì đó không phải lý do để anh lưá»i biếng, vì anh ăn lương cá»§a chá»§, anh phải là m theo ý chá»§, và anh được trả lương xứng vá»›i công lao cá»§a mình. Như váºy, không có lý do gì để anh bà o chữa cho sá»± lưá»i biếng cá»§a mình.
ÔNG CHỦ TRẢ LỜI NGƯỜI ẤY RẰNG: “Há» I ÄẦY TỚ HƯ THÂN VÀ BIẾNG NHÃC, NGÆ¯Æ I Äà BIẾT TA GẶT CHá»– KHÔNG GIEO, THU NÆ I KHÔNG PHÃT: VẬY LẼ RA NGÆ¯Æ I PHẢI GIAO BẠC CỦA TA CHO NGƯỜI Äá»”I TIỀN, VÀ KHI TA TRỞ VỀ, TA SẼ THU CẢ Vá»N LẪN LỜI.
Ông chá»§ đã bẻ gãy láºp luáºn cá»§a tên đầy tá»› biếng nhác, ông dùng chÃnh láºp luáºn cá»§a hắn để bắt tá»™i hắn.
Nếu biết ông chá»§ là ngưá»i gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không phát, thì Ãt ra anh ta phải giao nén bạc đó cho ngưá»i đổi tiá»n (ngà y nay ta có thể hiểu là ngân hà ng) để mượn tay ngưá»i khác là m sinh lợi cho mình. Ngân hà ng sẽ cho ngưá»i khác vay lại để kiếm lá»i chênh lệch, còn ngưá»i gá»i tiá»n vẫn có tiá»n lá»i cá»§a mình.
Là m như váºy, anh ta sẽ đưa đồng tiá»n và o sinh hoạt, nó không còn là đồng tiá»n chết. Như váºy anh không cần phải mất công gieo, mất công phát mà vẫn có lá»i.
BỞI THẾ. CÃC NGÆ¯Æ I HÃY LẤY NÉN BẠC LẠI MÀ TRAO CHO NGƯỜI CÓ MƯỜI NÉN. VÃŒ NGƯỜI CÓ SẼ CHO THÊM VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C DƯ DẬT, CÃ’N KẺ CHẲNG CÓ, THÃŒ VẬT GÃŒ COI NHƯ CỦA NÓ, CŨNG LẤY ÄI. CÃ’N TÊN ÄẦY TỚ VÔ DỤNG, CÃC NGÆ¯Æ I HÃY NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NG”.
“NGƯỜI CÓ SẼ CHO THÊM VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C DƯ DẬT, CÃ’N KẺ CHẲNG CÓ, THÃŒ VẬT GÃŒ COI NHƯ CỦA NÓ, CŨNG LẤY ÄIâ€
Äiá»u nà y có nghÄ©a, khi ta biết táºp luyện, trau giồi khả năng Chúa ban, khả năng đó sẽ phát triển thêm lên.
Äiá»u nà y không những đúng trong các tri thức cá»§a con ngưá»i, mà còn đúng trên phương diện tâm linh.
Nếu đức tin cá»§a ta được cá»§ng cố qua việc há»c há»i kinh thánh, qua các việc tham dá»± các bà tÃch, qua những gian nan Ä‘au khổ cá»§a Ä‘á»i ngưá»i, đức tin cá»§a ta ngà y cà ng lá»›n mạnh: “VÃŒ NGƯỜI CÓ SẼ CHO THÊM VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C DƯ DẬT.
Còn không chịu phát huy khả năng Chúa ban, khả năng đó sẽ bị thui chá»™t và biến mất: “CÃ’N KẺ CHẲNG CÓ, THÃŒ VẬT GÃŒ COI NHƯ CỦA NÓ, CŨNG LẤY ÄIâ€.
CÃ’N TÊN ÄẦY TỚ VÔ DỤNG, CÃC NGÆ¯Æ I HÃY NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NGâ€.
Äó là số pháºn cá»§a tên đầy tá»› biếng nhác, thÃch sống vá»›i má»™t cuá»™c sống hưởng thụ và dá»… dãi mà không biết cố gắng vươn lên.
Số pháºn cá»§a tên đầy tá»› đó, theo Matthêu mô tả: “NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NGâ€, ý ám chỉ Hoả ngục.
Lạy Chúa, dù con chỉ nháºn được má»™t nén bạc, xin cho con biết quà trá»ng nén bạc Chúa trao và luôn kiên trì là m việc, để sinh lợi nhiá»u hoa trái cho Nước Chúa.
Amen.
____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

