Nếu phải nói đến má»™t mầu nhiệm gì đó mang tÃnh hiện sinh liên quan đến Thiên Chúa mà mãi muôn Ä‘á»i con ngưá»i chỉ có thể chiêm ngưỡng chứ không sao hiểu được, tôi sẽ chá»n để nói vá»Â lòng thương xót cá»§a Ngà i. Hãy tạm gác lại tất cả các kiểu phân tÃch ngữ nghÄ©a hay thần há»c, khi nói đến lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa, đơn giản tôi chỉ có ý muốn diá»…n tả tình yêu mà Ngà i dà nh cho toà n thể chúng sinh, loà i váºt cÅ©ng như loà i ngưá»i, cấp độ phát triển báºc thấp cÅ©ng như báºc cao, giống vô tri cÅ©ng như loà i có ý thức. Tưởng tượng vá» Ngà i, tôi thấy hình ảnh má»™t Äấng luôn nở nụ cưá»i tươi, luôn trao ban, hoà nhã, thân thiện, má»™t ngưá»i có sức hút. Và điá»u mà tôi cho là mầu nhiệm, là điá»u tôi chẳng thể nà o hiểu được nÆ¡i lòng thương xót cá»§a Ngà i chÃnh là : là m sao Ngà i có thể luôn tha thứ, tha thứ và tha thứ hoà i mãi như váºy?
Trên thế giá»›i hà ng tá»· con ngưá»i nà y, đâu phải chỉ có má»™t ngưá»i phạm tá»™i. Và ngưá»i ta phạm tá»™i đâu phải chỉ có má»™t lần. Ngưá»i ta cÅ©ng đâu chỉ phạm má»™t tá»™i. Ngưá»i ta luôn phạm tá»™i, kể từ khi có cái gá»i là tá»™i xuất hiện, con ngưá»i đã không ngừng hùa theo nó. Nói bằng má»™t ngôn ngữ bình dân, ngay từ khoảnh khắc đầu tiên trong sá»± hiện hữu cá»§a mình, con ngưá»i đã luôn chống lại Thiên Chúa, từng giây từng phút, vá»›i nhiá»u hình thức khác nhau, nhiá»u cưá»ng độ khác nhau, nhiá»u kiểu cách khác nhau. Thiên Chúa luôn dà nh má»i Ä‘iá»u tốt nhất cho con ngưá»i và cái mà Ngà i nháºn được luôn là những sá»± chống đối từ đối tượng mà mình yêu thương nhất. Váºy mà Ngà i vẫn tha! Lạ chưa!
Có những tá»™i rất đỗi “nhẹ nhà ngâ€, dù có khi ta cảm thấy áy náy, nhưng rồi thá»i gian trôi qua, ta cÅ©ng chẳng còn báºn tâm. Có những tá»™i mà khi nghe xong, cha giải tá»™i chỉ thấy buồn cưá»i, chẳng cần giải thÃch hay khuyên nhá»§ gì, ngà i ban phép xá giải ngay láºp tức. Nhưng tá»™i lá»—i mà con ngưá»i phạm phải đâu chỉ là những Ä‘iá»u nhá» nhặt như thế. Äá»c lại lịch sá», ta thấy có vô và n cảnh tượng vô cùng thê lương, những tình huống mà ngay cả cõi lòng cá»§a những con ngưá»i tá»™i lá»—i như chúng ta cÅ©ng giáºn căm lên và tưởng chừng chẳng thể nà o có thể tha thứ. Cảnh hà ng ngà n con ngưá»i giết chết nhau ngoà i mặt tráºn. Cảnh ngưá»i ta cứa cổ, tùng xẻo, cho voi đạp đầu, ném ngưá»i cho thú dữ ăn, hãm hiếp phụ nữ, tà n sát con nÃt. Cảnh con giết cha, cảnh chồng giết vợ, cảnh gia đình vì đồng tiá»n mà tru diệt nhau… Và còn nhiá»u thảm cảnh khác nữa, ta không thấy không chứng kiến, còn Chúa, Ngà i thấy hết, biết hết. Váºy mà Ngà i vẫn tha!
Chúng ta thưá»ng lên án những tên khá»§ng bố. Chúng ta thưá»ng đòi tá» hình kẻ giết ngưá»i hà ng loạt. Chúng ta muốn loại trừ những tên bợm bãi ra khá»i cuá»™c sống… Äó là những phản ứng rất tá»± nhiên, vì chúng ta mong muốn mình và những ngưá»i thân yêu được sống trong hoà bình, an lạc. Chúng ta căm phẫn khi công bình bị chà đạp, nhân phẩm bị xúc phạm, dù có khi những chuyện xảy ra chẳng dÃnh dáng gì đến mình, đó là vì ta được dá»±ng nên từ những Ä‘iá»u tốt đẹp và để hướng vá» những Ä‘iá»u tốt đẹp. Ai là m Ä‘iá»u gì xấu xâm hại đến ta, ta nguyá»n rá»§a, muốn báo thù cho hả giáºn, không bằng hà nh động thì cÅ©ng bằng lá»i nói, hoặc Ãt ra cÅ©ng nung nấu và nảy sinh những tư tưởng không tốt vá» ngưá»i đó trong đầu… Äó là cách hà nh xá» cá»§a chúng ta, còn Chúa, Chúa tha thứ hết! Có nhiá»u khi ta, vì không hiểu được lòng thương xót cá»§a Ngà i, nên còn trách Ngà i sao tháºt dá»… dãi và xem những lá»i dạy bảo cá»§a Ngà i là chẳng thá»±c tế tà nà o! Cầu nguyện cho những tên khá»§ng bố giết ngưá»i không gá»›m tay sao? Là m Æ¡n cho những ngưá»i vả mình má»™t cái Ä‘au Ä‘iếng sao? Äừng quay lưng vá»›i những ngưá»i vừa phản bá»™i mình sao?
Äúng là chẳng thể nà o hiểu được. Tại sao Chúa lại có má»™t sá»± kiên nhẫn lá»›n lao như thế? Sao Chúa lại có thể lặng im mà chẳng có động thái nà o giống như chúng ta? Nếu ta là Chúa, chắc là ta đã dùng quyá»n năng cá»§a mình mà dẹp tan hết tất cả má»i sá»± rồi. Nhưng may mắn thay, Chúa không phải là ta, cách Chúa nghÄ© không giống như ta, con tim cá»§a Chúa không nhá» hẹp như ta. Chúa như bá» biển dà i, đón nháºn hết tất cả má»i con sóng. Sóng to sóng bé, sóng lá»›n sóng nhá», dù ngà y hay đêm, dù hôm qua hay hôm hay hay ngà y mai, dù sóng có muôn hình vạn trạng thế nà o, có hung dữ hay hiá»n hoà thế nà o, chỉ cần sóng đổ và o, bá» biển cÅ©ng ôm trá»n hết. Lòng thương xót cá»§a Chúa cÅ©ng hệt như thế. Ta thưá»ng dá»… nghÄ© vá» Thiên Chúa như má»™t Äấng quyá»n năng có thể là m được má»i sá»±, nhưng thưá»ng rất khó để có thể cảm được rằng bên cạnh quyá»n năng, Ngà i còn là Äấng yêu thương vô bá» bến nữa. “Yêu†và “quyá»n năng†đi đôi vá»›i nhau, vì khi yêu, ngưá»i ta sẽ là m được má»i sá»±.
Vấn đỠcá»§a chúng ta là nhiá»u khi ta không tin Chúa đã tha thứ cho mình. Ta tá»± kết án mình, tá»± cho rằng tá»™i mình phạm quá lá»›n, rằng ta đã tá»± biến mình ra nhÆ¡ nhuốc, là m sao Chúa có thể tha thứ cho mình được. Má»™t tấm lòng thống hối ăn năn là cá»§a lá»… mà Thiên Chúa mong muốn nhất. Ta cần thống hối để được thứ tha. Nhưng thiếu niá»m tin và o lòng thương xót cá»§a Chúa lại là má»™t tá»™i lá»›n khác. Thống hối ăn năn mà không tin là Chúa đã tha thứ cho mình thì chẳng khác nà o tá»± đà o hố chôn, tá»± đưa mình và o sâu trong bóng tối. Má»™t sá»± ăn năn thống hối như thế chẳng có ý nghÄ©a gì, nếu không muốn nói là má»™t Ä‘iá»u tai hại. Ta cứ đấm ngá»±c như thể ta là con ngưá»i tá»™i lá»—i nhất thế gian, hay như thể đây là lần cuối cùng ta phạm tá»™i. Äây là má»™t kiểu kiêu ngạo đội lốt. Tá»± nó không giải phóng ta và cÅ©ng không mang lại cho ta chút lợi Ãch nà o.
Con ngưá»i có tá»™i lá»—i đến đâu cÅ©ng không thể thoát ra khá»i tình yêu cá»§a Thiên Chúa. Con ngưá»i có thần thánh đến đâu cÅ©ng không thể khiến cho Thiên Chúa không còn yêu thương mình. Chúng ta hạn hẹp, chỉ nhìn thấy được má»™t phần nhá» cá»§a sá»± việc. Còn Thiên Chúa nhìn bao quát má»i sá»±, thông tuệ má»i thứ. Tá»™i lá»—i cá»§a cả nhân loại từ thuở khai thiên láºp địa cho đến ngà y táºn thế mà Thiên Chúa còn tha thứ được thì má»™t chút nhá» tá»™i lá»—i cá»§a ta có thấm và o đâu. Thiết tưởng rằng, bước đầu tiên để khởi đầu con đưá»ng nhân đức chÃnh là cảm nghiệm cho được Chúa đã yêu thương vÅ© trụ, nhân loại và cách riêng là bản thân ta thế nà o. Khi cảm nghiệm được rồi, ta má»›i được tình yêu ấy thánh hoá, ta má»›i biết mình nên là m gì, nói gì, Ä‘i đâu, hà nh xá» thế nà o. Không biết Chúa yêu mình thế nà o, thì con ngưá»i cứ mãi loay hoay trong vòng xoay sá»± dữ.
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongten

