LINH MỤC CŨNG LÀ CON NGƯỜI

Có những khi ngư�i ta nhìn linh mục như nhìn một ng�n đèn phải luôn cháy sáng. Ngư�i ta đến với linh mục khi lòng mình tối, khi gia đình rối, khi bệnh tật ập xuống, khi tội lỗi đè nặng, khi tang tóc phủ kín căn nhà, khi đức tin chao đảo, khi không còn biết bám vào đâu. Và vì thế, trong mắt nhi�u ngư�i, linh mục phải luôn mạnh mẽ, luôn bình an, luôn có câu trả l�i, luôn có nụ cư�i, luôn có th�i gi�, luôn có lòng kiên nhẫn, luôn biết lắng nghe, luôn biết tha thứ, luôn biết hy sinh. Ngư�i ta quên mất rằng, trước khi là linh mục, ngư�i ấy cũng là một con ngư�i. Một con ngư�i có trái tim biết đau, có thân xác biết mệt, có tâm hồn biết cô đơn, có giới hạn, có nước mắt, có những đêm không ngủ, có những lần muốn gục xuống nhưng vẫn phải đứng lên để cử hành Thánh Lễ, giải tội, xức dầu, an táng, dạy giáo lý, thăm bệnh nhân, tiếp khách, h�p hành, hòa giải những bất hòa và nâng đỡ những phận ngư�i đang chao đảo.

Linh mục cũng là con ngư�i. Câu nói ấy nghe thật đơn sơ, nhưng nếu hiểu cho đến tận cùng, nó có thể làm m�m lại rất nhi�u phán xét, làm dịu lại rất nhi�u l�i nặng n�, và làm sáng lên một cái nhìn nhân hậu hơn dành cho những ngư�i đang mang trong mình một ơn g�i vừa cao cả vừa mong manh. Linh mục không phải là thiên thần rơi xuống giữa trần gian. Linh mục được sinh ra từ một gia đình, lớn lên trong một làng quê hoặc một thành phố, cũng từng là một đứa trẻ cần được bồng bế, từng h�c nói, h�c đi, từng mắc lỗi, từng sợ hãi, từng mơ ước, từng bị tổn thương, từng khát khao được yêu thương. Khi bước vào chủng viện hay dòng tu, ngư�i ấy không b� lại phía sau toàn bộ nhân tính của mình như cởi một chiếc áo cũ. Ơn g�i không xóa b� bản tính con ngư�i, nhưng thanh luyện, nâng đỡ và định hướng nó v� Thiên Chúa. Chức thánh không biến một ngư�i thành hoàn hảo trong một ngày, nhưng đặt ngư�i ấy vào một hành trình nên thánh dài lâu, có khi âm thầm, có khi đau đớn, có khi đầy ánh sáng, có khi phải đi qua bóng tối của chính mình.

Chúng ta thư�ng dễ quỳ xuống trước bàn th� để xin linh mục ban phép lành, nhưng lại khó chấp nhận khi thấy linh mục có vẻ mệt m�i. Chúng ta dễ xin linh mục cầu nguyện cho gia đình mình, nhưng ít khi tự h�i ai đang cầu nguyện cho linh mục. Chúng ta dễ mong linh mục nhớ tên con mình, nhớ hoàn cảnh nhà mình, nhớ ngày giỗ, ngày cưới, ngày bổn mạng, nhớ từng chuyện vui buồn trong giáo xứ, nhưng ít khi nhớ rằng một mình linh mục phải mang trong trí nhớ và trái tim biết bao nhiêu khuôn mặt, bao nhiêu câu chuyện, bao nhiêu vết thương. Chúng ta dễ buồn khi linh mục không kịp nghe điện thoại, không trả l�i tin nhắn, không đến thăm ngay, không giải quyết ngay một việc ta cần, nhưng ít khi biết trước đó ngài vừa từ bệnh viện v�, vừa an táng một ngư�i nghèo, vừa ngồi nhi�u gi� trong tòa giải tội, vừa chịu một l�i hiểu lầm, vừa âm thầm nuốt xuống nỗi buồn riêng để không ai phải bận lòng.

Có những linh mục cư�i rất tươi trước cộng đoàn, nhưng khi v� phòng lại ngồi im trong thinh lặng. Có những linh mục giảng rất mạnh v� ni�m hy v�ng, nhưng chính lòng mình cũng đang phải chiến đấu để không ngã lòng. Có những linh mục khuyên ngư�i khác tha thứ, nhưng bản thân cũng đang đau vì bị hiểu lầm, bị nói xấu, bị cô lập, bị quy chụp. Có những linh mục nói v� tình yêu Thiên Chúa cho m�i ngư�i, nhưng có lúc chính ngài cũng cảm thấy mình nghèo nàn, khô khan, xa cách, không còn sốt sắng như thuở ban đầu. Có những linh mục nâng đỡ biết bao gia đình đổ vỡ, nhưng chính ngài lại không có một mái ấm riêng để trở v� theo nghĩa tự nhiên của con ngư�i. Có những linh mục đứng giữa đám đông, được g�i bằng những danh xưng kính tr�ng, nhưng trong chi�u sâu lại có những nỗi cô đơn không dễ nói thành l�i.

Cô đơn của linh mục là một thứ cô đơn rất đặc biệt. �ó không hẳn là cô đơn vì không có ai chung quanh, bởi linh mục thư�ng sống giữa rất nhi�u ngư�i. Giáo dân đến, trẻ em vây quanh, hội đoàn gặp gỡ, khách khứa ra vào, điện thoại reo, tin nhắn tới, công việc nối tiếp công việc. Nhưng giữa rất nhi�u tiếng nói ấy, linh mục có khi lại thiếu một nơi an toàn để được yếu đuối. Ngư�i ta quen thấy linh mục là ngư�i nâng đỡ, nên ít ai nghĩ linh mục cũng cần được nâng đỡ. Ngư�i ta quen đến với linh mục để than thở, nên ít ai h�i linh mục có đi�u gì đang đè nặng trong lòng. Ngư�i ta quen nghe linh mục giảng, nên ít ai nghĩ linh mục cũng cần được lắng nghe. Ngư�i ta quen xin linh mục cầu nguyện, nên ít ai nhớ rằng linh mục cũng cần có ngư�i cầu nguyện cho mình, không phải như cầu nguyện cho một chức vụ, nhưng như cầu nguyện cho một con ngư�i đang cố trung thành giữa bao giới hạn.

Linh mục cũng biết mệt. Thân xác của linh mục không phải bằng đá. Gi�ng nói có thể khàn, đôi chân có thể đau, trí óc có thể quá tải, tim có thể nhói lên vì áp lực. Có những mùa phụng vụ, một linh mục phải dâng nhi�u Thánh Lễ, giải tội hàng gi�, đi thăm bệnh nhân, lo nghi thức, chuẩn bị bài giảng, gặp gỡ các hội đoàn, giải quyết những việc hành chính, lắng nghe những xung đột không hồi kết. Có những ngày, ngài vừa ăn vội chén cơm đã phải đứng dậy đi kẻ liệt. Có những đêm, vừa chợp mắt đã có tiếng g�i báo ngư�i hấp hối. Có những buổi sáng, ngài bước lên bàn th� khi lòng còn nặng vì chuyện hôm qua, nhưng vẫn phải đ�c: “Chúa ở cùng anh chị em.� Và lạ lùng thay, chính khi nói câu ấy cho cộng đoàn, linh mục cũng đang tự nhắc mình: Chúa cũng đang ở cùng con, dù con mệt, dù con yếu, dù con không còn sức.

Linh mục cũng có trái tim. Trái tim ấy không vì l�i khấn hay chức thánh mà hết biết rung động, hết biết thương, hết biết nhớ, hết biết buồn. Linh mục ch�n sống độc thân vì Nước Tr�i không phải vì ngài không có khả năng yêu thương, nhưng vì muốn đặt toàn bộ khả năng yêu thương ấy trong một hướng đi khác: rộng hơn, phổ quát hơn, dâng hiến hơn. Nhưng chính vì biết yêu, linh mục mới biết đau. �au khi thấy giáo dân chia rẽ. �au khi thấy ngư�i nghèo bị b� quên. �au khi thấy ngư�i trẻ r�i xa đức tin. �au khi thấy gia đình Công giáo tan vỡ. �au khi thấy những l�i giảng của mình rơi xuống như hạt giống trên s�i đá. �au khi đã cố hết sức mà vẫn bị hiểu sai. �au khi một ngư�i mình từng nâng đỡ quay lại nói l�i cay nghiệt. �au khi phải sửa dạy mà bị ghét. �au khi im lặng cũng bị cho là vô tâm, còn lên tiếng lại bị cho là khó tính.

Có lẽ một trong những gánh nặng âm thầm nhất của linh mục là gánh nặng của kỳ v�ng. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải thánh thiện, nhưng lại quên cầu nguyện cho sự thánh thiện của linh mục. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải gi�i giang, nhưng lại ít nâng đỡ khi linh mục h�c h�i, sai sót, tập tành, trưởng thành. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải công bằng, nhưng nhi�u khi mỗi ngư�i lại muốn sự công bằng nghiêng v� phía mình. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải hi�n lành, nhưng cũng muốn linh mục mạnh mẽ khi cần bảo vệ quy�n lợi của nhóm mình. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải gần gũi, nhưng nếu ngài gần gũi quá với ngư�i này thì ngư�i khác lại nghi ngại. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải trong sáng, nhưng lại dễ thêu dệt khi thấy ngài thân thiện với ai đó. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải nghèo khó, nhưng nếu ngài thiếu thốn lại bị coi là kém tổ chức; nếu có phương tiện làm việc lại bị xét đoán là hưởng thụ. Ngư�i ta kỳ v�ng linh mục phải thuộc v� m�i ngư�i, nhưng đôi khi lại không cho ngài quy�n được nghỉ, được bệnh, được lặng, được buồn, được rút lui để cầu nguyện.

Nói linh mục cũng là con ngư�i không có nghĩa là bào chữa cho những sai trái. Càng không có nghĩa là hạ thấp sự cao cả của chức linh mục. Trái lại, chính vì linh mục là con ngư�i nên ơn g�i ấy càng trở nên mầu nhiệm. Thiên Chúa không ch�n những con ngư�i hoàn hảo để rồi không cần đến ân sủng. Thiên Chúa ch�n những con ngư�i yếu đuối để quy�n năng của Ngài được biểu lộ trong bình sành dễ vỡ. Phêrô đã từng chối Thầy. Phaolô đã từng bách hại Hội Thánh. Augustinô đã từng đi qua bao lầm lạc. Nhi�u vị thánh cũng đã từng vật lộn với tính nóng nảy, kiêu căng, khô khan, cám dỗ, cô đơn và đêm tối đức tin. Sự thánh thiện không phải là không có vết thương, nhưng là để cho Chúa chạm vào vết thương ấy. Sự thánh thiện không phải là không bao gi� ngã, nhưng là biết đứng dậy trong khiêm như�ng. Sự thánh thiện không phải là lúc nào cũng rực sáng, nhưng là vẫn giữ một ng�n đèn nh� trước mặt Chúa, ngay cả khi gió đ�i thổi mạnh.

Tuy nhiên, cũng phải nói cho rõ: vì linh mục là con ngư�i, linh mục càng cần sống trong sự tỉnh thức. Nhân tính không phải là giấy phép để dễ dãi với bản thân. Yếu đuối không phải là lý do để buông thả. Cô đơn không phải là cớ để tìm những bù đắp sai lạc. Mệt m�i không phải là lý do để cay nghiệt với đoàn chiên. Bị hiểu lầm không phải là lý do để khép lòng trong kiêu hãnh. Mang chức thánh trong thân phận con ngư�i là một l�i m�i g�i liên lỉ: phải khiêm tốn hơn, phải cầu nguyện nhi�u hơn, phải biết mình hơn, phải để cho anh em nâng đỡ hơn, phải can đảm xin giúp đỡ khi cần, phải thư�ng xuyên trở v� với Chúa Giêsu, vị Thượng Tế nhân lành, �ấng cũng đã biết mệt bên b� giếng, biết khóc trước mộ Lazarô, biết cô đơn trong vư�n Cây Dầu, biết đau đớn trên thập giá, biết bị b� rơi, bị hiểu lầm, bị phản bội, nhưng vẫn yêu cho đến cùng.

Một linh mục không thể sống chỉ bằng l�i khen của giáo dân, cũng không thể để mình chết dần vì những l�i chê bai. Nếu sống bằng l�i khen, linh mục sẽ sớm thành tù nhân của đám đông. Nếu chết vì l�i chê, linh mục sẽ không còn đủ tự do để phục vụ Tin Mừng. Linh mục phải h�c sống trước mặt Chúa. �i�u quan tr�ng không phải là m�i ngư�i nghĩ gì v� mình, nhưng là Chúa thấy gì trong lòng mình. �i�u quan tr�ng không phải là mình được vỗ tay bao nhiêu, nhưng là mình có còn trung thành với bàn th�, với tòa giải tội, với ngư�i nghèo, với sự thật, với Hội Thánh, với đoàn chiên được trao phó hay không. �i�u quan tr�ng không phải là mình được xem là thành công, nhưng là mình có còn thuộc v� Chúa hay đã âm thầm thuộc v� cái tôi, danh tiếng, tiện nghi, quy�n lực, sở thích và những bù đắp riêng tư.

Linh mục cũng là con ngư�i, nên linh mục cần được yêu thương bằng một tình yêu trưởng thành. Yêu linh mục không phải là thần tượng hóa linh mục. Khi thần tượng hóa, ta đặt linh mục lên quá cao, rồi chỉ cần một sơ suất nh�, ta kéo ngài xuống thật thấp. Yêu linh mục cũng không phải là bao che m�i lỗi lầm. Bao che không phải là bác ái, vì bao che có thể làm hại linh mục, làm hại cộng đoàn và làm tổn thương Hội Thánh. Yêu linh mục là nhìn ngài bằng đôi mắt công bằng và thương xót: biết trân tr�ng đi�u tốt, biết góp ý đi�u cần sửa trong tinh thần xây dựng, biết cầu nguyện thay vì chỉ phán xét, biết nâng đỡ thay vì chỉ đòi h�i, biết nói sự thật nhưng không ném đá, biết bảo vệ sự thiện nhưng không nuôi lòng độc ác, biết phân biệt giữa lỗi lầm cần sửa và nhân phẩm cần được tôn tr�ng.

Có những l�i nói có thể giết chết một tâm hồn linh mục. Một câu mỉa mai sau Thánh Lễ. Một l�i đồn không kiểm chứng. Một nhận xét cay nghiệt v� bài giảng. Một sự so sánh vô tâm: “Cha trước hay hơn cha này.� Một câu kết án: “Linh mục mà như vậy sao?� Những l�i ấy có thể được nói rất nhanh, rất nhẹ, như một thói quen nơi sân nhà th�, trong nhóm chat, bên bàn tiệc, ngoài quán cà phê. Nhưng ngư�i nghe có thể mang nó rất lâu. Không phải linh mục nào cũng đủ mạnh để b� ngoài tai. Không phải nụ cư�i nào cũng có nghĩa là không đau. Không phải im lặng nào cũng có nghĩa là không biết. Nhi�u khi linh mục biết hết, nghe hết, đau hết, nhưng ch�n im lặng để cộng đoàn kh�i thêm chia rẽ. Và sự im lặng ấy, nếu không được đặt trong Chúa, có thể trở thành một vết thương âm thầm.

Nhưng cũng có những đi�u rất nh� có thể cứu một ngày rất nặng của linh mục. Một l�i: “Thưa cha, con cầu nguyện cho cha.� Một tin nhắn ngắn: “Cha giữ sức kh�e nhé.� Một sự cộng tác âm thầm không đòi ghi nhận. Một ngư�i giáo dân biết đứng ra hòa giải thay vì đổ thêm dầu vào lửa. Một em nh� chạy đến chào cha bằng nụ cư�i trong veo. Một cụ già nắm tay nói: “Nh� cha mà con được gần Chúa hơn.� Một gia đình không chỉ m�i cha đến ăn cơm, nhưng còn để cha được là chính mình, không phải lúc nào cũng phải giảng, phải khuyên, phải làm ngư�i hoàn hảo. Những đi�u nh� ấy có thể trở thành gi�t nước mát giữa sa mạc mục vụ. �ôi khi linh mục không cần nhi�u. Chỉ cần biết rằng mình không lẻ loi trên đư�ng dâng hiến.

Linh mục cũng cần được nghỉ ngơi. Nghỉ ngơi không phải là lư�i biếng. Nghỉ ngơi là một phần của sự trung thành. Một cây đèn nếu cháy liên tục mà không được châm dầu, sớm muộn cũng tắt. Một ngư�i phục vụ nếu không được phục hồi, sớm muộn sẽ phục vụ bằng sự bực bội thay vì tình yêu. Một linh mục nếu không có gi� cầu nguyện, gi� thinh lặng, gi� h�c h�i, gi� chăm sóc sức kh�e, gi� sống tình huynh đệ, thì rất dễ biến đ�i mục vụ thành một guồng máy. Khi đó, ngài vẫn làm việc của Chúa, nhưng lòng có thể xa Chúa. Vẫn nói v� Chúa, nhưng không còn ở lại với Chúa. Vẫn cử hành nghi thức, nhưng thiếu lửa nội tâm. Vẫn gặp nhi�u ngư�i, nhưng lại ngày càng cô độc. Vì thế, cộng đoàn trưởng thành không phải là cộng đoàn bắt linh mục làm việc đến kiệt sức, nhưng là cộng đoàn biết cùng linh mục gánh vác sứ mạng, để ngài có thể sống ơn g�i một cách lành mạnh, sâu sắc và b�n bỉ.

Có những giáo dân nghĩ rằng thương linh mục là luôn m�i ăn, luôn biếu quà, luôn khen ngợi, luôn chi�u ý. Nhưng có khi thương linh mục hơn lại là giúp ngài được tự do kh�i những lệ thuộc không cần thiết. �ừng kéo linh mục vào phe nhóm. �ừng dùng linh mục để củng cố uy tín riêng. �ừng biến sự thân quen với linh mục thành một thứ quy�n lực trong giáo xứ. �ừng bắt linh mục phải nghe chuyện ngư�i này ngư�i kia theo cách gieo nghi ng� và chia rẽ. �ừng tặng linh mục những thứ làm ngài khó xử. �ừng đặt linh mục vào những hoàn cảnh dễ bị hiểu lầm. �ừng nhân danh quý mến mà làm cho đ�i linh mục mất đi sự đơn sơ, thanh thoát và trong sáng. Tình yêu đích thực dành cho linh mục là tình yêu giúp ngài thuộc v� Chúa hơn, chứ không kéo ngài thuộc v� riêng ai.

Cũng cần nói đến nỗi đau của những linh mục đã sai lỗi. Có những sai lỗi gây tổn thương thật sự, và những tổn thương ấy phải được nhìn nhận trong sự thật, công bằng và trách nhiệm. Không ai được nhân danh chức thánh để trốn tránh sự thật. Không ai được dùng áo dòng hay cổ áo linh mục để che đậy đi�u sai. Không ai được đòi ngư�i khác im lặng khi h� đã bị tổn thương. Hội Thánh chỉ thật sự thánh thiện khi dám đứng v� phía sự thật, bảo vệ ngư�i yếu thế, chữa lành những nạn nhân và giúp ngư�i có lỗi hoán cải cách nghiêm túc. Nhưng ngay cả khi phải đối diện với sai lỗi, chúng ta cũng cần nhớ rằng công lý Kitô giáo không phải là cơn say trừng phạt. Sự thật không cần lòng độc ác để được sáng t�. Sửa sai không cần nhục mạ để có hiệu quả. Một linh mục sai lỗi cần chịu trách nhiệm, nhưng vẫn là một linh hồn cần được cứu. Một cộng đoàn bị tổn thương cần được chữa lành, nhưng không nên để vết thương ấy biến thành sự căm ghét toàn bộ hàng linh mục. Phân định là đi�u rất cần: không bao che, không tàn nhẫn; không dễ dãi, không tuyệt v�ng; không thần tượng, không hủy diệt.

Linh mục cũng cần anh em linh mục. Không ai có thể đi một mình mãi trong ơn g�i. ��i linh mục không chỉ là tương quan giữa linh mục và giáo dân, mà còn là tình huynh đệ trong linh mục đoàn, trong cộng đoàn dòng tu, trong Giáo Hội. Một linh mục thiếu tình huynh đệ dễ trở nên khô cằn. Một linh mục bị b� rơi giữa anh em dễ đi tìm những bù đắp nguy hiểm. Một linh mục không có ai nói thật với mình dễ rơi vào ảo tưởng. Một linh mục không biết mở lòng với anh em dễ bị chính cô đơn của mình nuốt chửng. Có những bữa cơm huynh đệ, những cuộc trò chuyện chân thành, những l�i nhắc nhở kín đáo, những lần cùng nhau cầu nguyện, những cái bắt tay âm thầm có thể giữ một linh mục kh�i rơi xuống vực sâu. Chúng ta thư�ng nói giáo dân cần cộng đoàn, nhưng linh mục cũng cần cộng đoàn. Linh mục không chỉ là ngư�i xây dựng hiệp thông; linh mục cũng cần được sống trong hiệp thông.

Một đi�u đau lòng là có khi linh mục bị nhìn trước hết như một ngư�i làm dịch vụ tôn giáo. Cần rửa tội thì g�i cha. Cần chứng hôn thì g�i cha. Cần an táng thì g�i cha. Cần giấy t� thì g�i cha. Cần lễ, cần phép, cần chứng nhận, cần ký, cần giải quyết tranh chấp thì g�i cha. Tất nhiên linh mục được trao để phục vụ dân Chúa. Nhưng nếu chỉ nhìn linh mục như ngư�i cung cấp các nhu cầu tôn giáo, ta sẽ đánh mất chi�u sâu của mối tương quan mục tử và đoàn chiên. Linh mục không chỉ là ngư�i “làm lễ.� Linh mục là ngư�i được đặt giữa cộng đoàn để nhắc m�i ngư�i nhớ đến Chúa, để quy tụ, để hướng dẫn, để chữa lành, để dạy dỗ, để bẻ bánh L�i Chúa và Thánh Thể, để đồng hành với các linh hồn. Và linh mục cũng không chỉ cần cộng đoàn khi có việc; ngài cần cộng đoàn như một gia đình đức tin, nơi ngư�i ta không chỉ đòi h�i, nhưng còn hiệp thông, cộng tác và cùng nhau nên thánh.

Có những linh mục trẻ bước vào đ�i mục vụ với rất nhi�u nhiệt huyết. Các ngài muốn làm mới, muốn đến với ngư�i trẻ, muốn giảng hay, muốn tổ chức sinh động, muốn đổi thay những đi�u trì trệ. Nhưng rồi các ngài gặp những bức tư�ng vô hình: thói quen lâu năm, sự nghi ng�, l�i so sánh, áp lực thành tích, những nhóm lợi ích, những ngư�i không muốn thay đổi. Có linh mục trẻ vì thế trở nên chán nản. Có ngư�i co lại. Có ngư�i cố gồng mình chứng minh. Có ngư�i bị cuốn vào hoạt động đến kiệt sức. Có ngư�i dần đánh mất sự hồn nhiên ban đầu. Cộng đoàn cần biết nâng đỡ linh mục trẻ bằng sự kiên nhẫn. Hãy cho các ngài quy�n được h�c, được sai, được trưởng thành. �ừng đòi một linh mục mới chịu chức phải có ngay sự khôn ngoan của một mục tử bốn mươi năm kinh nghiệm. Cũng đừng khen quá mức khiến ngài ảo tưởng. Hãy thương bằng cách cầu nguyện, góp ý chân thành và cộng tác quảng đại.

Có những linh mục lớn tuổi lại mang một nỗi buồn khác. Sau bao năm phục vụ, sức kh�e giảm, trí nhớ yếu, bước chân chậm, gi�ng nói không còn mạnh, bài giảng có khi lặp lại, cách làm việc có khi không còn hợp với th�i đại. Dễ có ngư�i xem các ngài là “qua th�i.� Dễ có ngư�i quên rằng những viên gạch đức tin hôm nay được xây trên mồ hôi của những thế hệ linh mục âm thầm trước đó. Một linh mục già có thể không còn hoạt động nhi�u, nhưng trong thân xác yếu mòn của ngài vẫn có một kho tàng hy sinh. Những bàn tay run run ấy đã từng nâng Mình Thánh Chúa biết bao lần. �ôi chân chậm chạp ấy đã từng đi qua bao nẻo đư�ng mục vụ. Gi�ng nói yếu ấy đã từng an ủi bao ngư�i hấp hối, dạy dỗ bao lớp giáo lý, công bố Tin Mừng trong bao mùa vui buồn của Hội Thánh. Kính tr�ng linh mục già không chỉ là phép lịch sự, mà là lòng biết ơn đối với một đ�i đã được bẻ ra cho Dân Chúa.

Linh mục cũng có gia đình ruột thịt. Có ngư�i mẹ già mong con v� thăm. Có ngư�i cha đau bệnh. Có anh chị em cần chia sẻ. Có quê hương, có ký ức, có những mối dây tự nhiên rất ngư�i. Khi linh mục hiến thân cho Chúa và Hội Thánh, ngài không trở thành ngư�i vô cảm với gia đình. Có những linh mục đang dâng lễ cho cộng đoàn trong khi lòng vẫn lo cho mẹ đang nằm bệnh viện. Có những linh mục không thể v� chịu tang ngư�i thân đúng như lòng mong muốn vì bổn phận mục vụ. Có những linh mục giấu nước mắt riêng để cử hành ni�m vui chung của giáo xứ. ��i dâng hiến có những từ b� rất thật, không phải chỉ là khái niệm đẹp trong sách thiêng liêng. Có những hy sinh không ai thấy, chỉ Chúa biết. Có những cuộc chia tay diễn ra âm thầm trong lòng, không có tiếng vỗ tay, không có ai ghi nhận.

Linh mục cũng phải chiến đấu với chính mình mỗi ngày. Chiến đấu với sự tự ái khi bị góp ý. Chiến đấu với tính nóng khi gặp đi�u trái ý. Chiến đấu với cám dỗ tìm sự dễ chịu. Chiến đấu với thói quen trì hoãn cầu nguyện. Chiến đấu với nguy cơ trở nên quan liêu. Chiến đấu với sự mệt m�i khiến mình không còn nhạy bén trước nỗi đau của ngư�i khác. Chiến đấu với ham muốn được công nhận. Chiến đấu với nỗi sợ bị chê. Chiến đấu với cô đơn. Chiến đấu với những hấp dẫn rất đ�i thư�ng. Chiến đấu với nguy cơ dùng quy�n bính để che giấu sự bất an bên trong. Chiến đấu để mỗi ngày vẫn còn có thể nói với Chúa: “Lạy Chúa, con thuộc v� Chúa, xin đừng để con thuộc v� chính mình.�

Và có lẽ, một linh mục đau nhất không phải khi bị ngư�i đ�i xúc phạm, mà khi nhận ra mình chưa sống xứng đáng với tình yêu Chúa dành cho mình. Có những lúc linh mục quỳ trước Nhà Tạm và thấy lòng mình nghèo quá. Bao l�i đã giảng mà chính mình chưa sống tr�n. Bao lần đã kêu g�i ngư�i khác yêu thương mà chính mình còn hẹp hòi. Bao lần đã m�i g�i cộng đoàn cầu nguyện mà chính mình lại khô khan. Bao lần đã trao Mình Thánh Chúa cho ngư�i khác mà chính mình lại thiếu lòng sốt mến. Chính ở đó, linh mục hiểu sâu hơn thế nào là lòng thương xót. Không phải lòng thương xót được nói như một bài h�c, mà là lòng thương xót được nếm trong nước mắt. Linh mục nào biết mình yếu đuối sẽ bớt cứng c�i khi ngồi tòa giải tội. Linh mục nào từng được Chúa tha thứ sẽ dễ trở thành khí cụ của ơn tha thứ. Linh mục nào biết mình cần được cứu sẽ không đứng trên ngư�i khác như một quan tòa lạnh lùng, nhưng cúi xuống như một ngư�i anh em đã được Chúa nâng dậy.

�i�u đẹp nhất nơi linh mục không phải là không bao gi� mệt, nhưng là mệt mà vẫn yêu. Không phải là không bao gi� đau, nhưng là đau mà vẫn không b� đoàn chiên. Không phải là không bao gi� bị hiểu lầm, nhưng là bị hiểu lầm mà vẫn không trả đũa bằng cay nghiệt. Không phải là không bao gi� yếu đuối, nhưng là yếu đuối mà vẫn bám lấy Chúa. Không phải là lúc nào cũng thành công, nhưng là thất bại mà vẫn trung thành. Không phải là lúc nào cũng được kính tr�ng, nhưng là bị lãng quên mà vẫn âm thầm phục vụ. Không phải là không có nước mắt, nhưng là biết đem nước mắt ấy đặt vào chén lễ cùng với rượu nho, để Chúa biến thành hy lễ yêu thương.

Mỗi Thánh Lễ linh mục dâng là một mầu nhiệm rất lớn. Trên bàn th�, linh mục đ�c l�i truy�n phép, nhưng chính linh mục cũng được m�i g�i trở thành tấm bánh bị bẻ ra. “Này là Mình Thầy� không chỉ là l�i của Chúa Giêsu trên bánh rượu; đó cũng là l�i âm thầm của đ�i linh mục: này là đ�i con, xin được bẻ ra; này là th�i gi� con, xin được trao đi; này là sức kh�e con, xin được tiêu hao; này là tự do con, xin được dâng hiến; này là trái tim con, xin được mở rộng; này là những nỗi buồn của con, xin được hòa vào hy lễ của Chúa. Linh mục không chỉ dâng lễ; linh mục được m�i g�i trở thành lễ dâng. Và vì là con ngư�i, việc trở thành lễ dâng ấy không h� dễ. Có những ngày dâng lễ trong bình an, cũng có những ngày dâng lễ trong khô khan. Có những ngày bước lên bàn th� như một ngư�i đầy lửa, cũng có những ngày bước lên như một ngư�i kiệt sức. Nhưng chính sự trung thành đi qua m�i trạng thái ấy mới làm nên chi�u sâu của đ�i linh mục.

�ối với giáo dân, có lẽ đi�u cần nhất là h�c nhìn linh mục bằng đôi mắt đức tin và nhân bản cùng lúc. Nếu chỉ nhìn bằng đức tin mà thiếu nhân bản, ta dễ biến linh mục thành tượng đá. Nếu chỉ nhìn bằng nhân bản mà thiếu đức tin, ta dễ xem linh mục như một nhân viên tôn giáo. �ôi mắt đức tin giúp ta nhận ra nơi linh mục có một ân sủng vượt quá con ngư�i ngài. �ôi mắt nhân bản giúp ta nhớ rằng ân sủng ấy được đặt trong một con ngư�i cần được nâng đỡ. �ừng vì thấy linh mục yếu đuối mà mất đức tin vào chức linh mục. Cũng đừng vì kính tr�ng chức linh mục mà không cho phép linh mục được sống lành mạnh như một con ngư�i. Cả hai thái cực đ�u nguy hiểm. Hội Thánh cần những linh mục thánh thiện, nhưng sự thánh thiện ấy cần được nuôi dưỡng trong một môi trư�ng có cầu nguyện, tình huynh đệ, sự thật, kỷ luật, chăm sóc, nghỉ ngơi, lắng nghe và lòng thương xót.

�ối với chính linh mục, có lẽ đi�u cần nhất là đừng sợ nhìn nhận mình là con ngư�i. �ừng sợ nói: tôi mệt. �ừng sợ xin giúp đỡ. �ừng sợ đi linh hướng. �ừng sợ gặp chuyên viên khi tâm hồn quá tải. �ừng sợ nghỉ ngơi đúng nghĩa. �ừng sợ có những giới hạn lành mạnh trong tương quan mục vụ. �ừng sợ nói không với những đi�u vượt quá sức hoặc không thuộc sứ mạng. �ừng sợ khóc trước Chúa. �ừng sợ thinh lặng. �ừng sợ quay lại từ đầu. Chúa không cần một linh mục giả v� mạnh mẽ. Chúa cần một linh mục thật, khiêm như�ng và biết để cho Ngài cứu. Một linh mục càng biết mình là ngư�i, càng có khả năng cảm thông với phận ngư�i. Một linh mục càng sống thật trước Chúa, càng có thể giúp ngư�i khác sống thật trước Chúa.

Thế giới hôm nay có nhi�u ngư�i chỉ muốn vạch lỗi linh mục, nhưng cũng có nhi�u ngư�i âm thầm thương linh mục bằng l�i cầu nguyện. Có những cụ già lần chuỗi mỗi tối cho các cha. Có những ngư�i mẹ dạy con kính tr�ng linh mục. Có những em thiếu nhi viết những tấm thiệp vụng v� nhưng đầy yêu thương. Có những giáo dân không nói nhi�u, nhưng luôn âm thầm cộng tác. Có những ngư�i biết góp ý riêng thay vì công kích công khai. Có những ngư�i biết bảo vệ sự thật mà không đánh mất đức ái. Có những ngư�i hiểu rằng linh mục cũng là con ngư�i, nên thay vì đòi h�i một vị thánh hoàn hảo ngay lập tức, h� cầu nguyện để linh mục mỗi ngày nên thánh hơn. Những ngư�i ấy là món quà lớn cho Hội Thánh. H� không làm cho linh mục dễ dãi, nhưng làm cho linh mục có thêm sức mạnh để trung thành.

Linh mục cũng là con ngư�i. Vì là con ngư�i, linh mục cần Chúa từng ngày. Vì là con ngư�i, linh mục cần cộng đoàn nâng đỡ. Vì là con ngư�i, linh mục cần được sửa dạy trong yêu thương. Vì là con ngư�i, linh mục cần khiêm tốn trước những yếu đuối của mình. Vì là con ngư�i, linh mục có thể vấp ngã, nhưng cũng có thể đứng dậy. Vì là con ngư�i, linh mục có thể đau, nhưng cũng có thể yêu sâu hơn sau khi được Chúa chữa lành. Vì là con ngư�i, linh mục không tự mình là ánh sáng, nhưng được m�i g�i trở thành chiếc đèn để ánh sáng Chúa chiếu qua. Chiếc đèn ấy có thể cũ, có thể nứt, có thể m� vì bụi đư�ng, nhưng nếu còn được châm dầu bằng cầu nguyện, bằng ân sủng, bằng tình huynh đệ và bằng lòng trung thành, nó vẫn có thể soi sáng cho nhi�u ngư�i trong đêm tối.

Xin đừng quên cầu nguyện cho linh mục. Không chỉ cầu nguyện chung chung, nhưng cầu nguyện thật lòng. Cầu nguyện cho linh mục của giáo xứ mình, linh mục đã rửa tội cho mình, linh mục đã giải tội cho mình, linh mục đã chứng hôn cho mình, linh mục đã an táng ngư�i thân của mình, linh mục đã từng nói một câu giúp mình đứng dậy. Cầu nguyện cho những linh mục trẻ kh�i nản lòng. Cầu nguyện cho những linh mục già kh�i cô đơn. Cầu nguyện cho những linh mục đang mệt m�i kh�i buông xuôi. Cầu nguyện cho những linh mục đang bị cám dỗ biết bám lấy Chúa. Cầu nguyện cho những linh mục đã sai lỗi biết hoán cải. Cầu nguyện cho những linh mục thánh thiện được b�n đỗ. Cầu nguyện cho những linh mục âm thầm ở vùng sâu vùng xa. Cầu nguyện cho những linh mục đang đau bệnh. Cầu nguyện cho những linh mục đã qua đ�i. Cầu nguyện để m�i linh mục không chỉ làm việc cho Chúa, nhưng thật sự thuộc v� Chúa.

Và nếu một ngày nào đó, ta thấy linh mục của mình không còn vui như trước, xin đừng vội kết luận. Nếu thấy ngài ít nói hơn, xin đừng vội cho là lạnh lùng. Nếu thấy ngài nghiêm hơn, xin đừng vội cho là khó tính. Nếu thấy ngài sai sót, xin đừng vội quên hết những đi�u tốt lành ngài đã làm. Nếu cần góp ý, hãy góp ý trong sự kính tr�ng. Nếu cần nói sự thật, hãy nói sự thật trong đức ái. Nếu không thể giúp được gì nhi�u, ít nhất xin đừng thêm gánh nặng bằng l�i đồn, l�i châm ch�c, l�i kết án thiếu công bằng. �ôi khi một cộng đoàn thánh thiện không được đo bằng số công trình xây dựng, số hội đoàn đông đảo hay các buổi lễ long tr�ng, mà được đo bằng cách cộng đoàn ấy đối xử với những con ngư�i yếu đuối trong lòng mình, trong đó có cả linh mục.

Linh mục cũng là con ngư�i, nhưng là con ngư�i được Chúa g�i. Chính sự thật ấy làm nên vẻ đẹp và cả sự run rẩy của đ�i linh mục. �ẹp vì Thiên Chúa dám đặt kho tàng thánh thiêng vào những bình sành m�ng manh. Run rẩy vì chiếc bình ấy có thể nứt vỡ nếu không được giữ gìn trong ân sủng. �ẹp vì qua bàn tay con ngư�i, Chúa vẫn ban Mình Máu Ngài cho nhân loại. Run rẩy vì bàn tay ấy cũng cần được thanh luyện mỗi ngày. �ẹp vì qua gi�ng nói con ngư�i, Chúa vẫn công bố L�i hằng sống. Run rẩy vì gi�ng nói ấy có khi khàn đi vì mệt m�i và nước mắt. �ẹp vì qua trái tim con ngư�i, Chúa vẫn tiếp tục chạnh lòng thương. Run rẩy vì trái tim ấy cũng có lúc bị tổn thương, khép lại và cần được Chúa mở ra.

Lạy Chúa Giêsu, vị Linh Mục đ�i đ�i, xin thương các linh mục của Chúa. Xin đừng để các ngài chỉ là ngư�i nói v� Chúa mà quên ở lại với Chúa. Xin đừng để các ngài chỉ chăm sóc đoàn chiên mà b� quên chính linh hồn mình. Xin đừng để các ngài vì cô đơn mà tìm những an ủi xa Chúa, vì mệt m�i mà trở nên cay đắng, vì thành công mà kiêu ngạo, vì thất bại mà nản lòng, vì bị hiểu lầm mà khép kín, vì yếu đuối mà tuyệt v�ng. Xin cho các ngài biết mỗi ngày trở v� với bàn th� như trở v� với nguồn sống, trở v� với Nhà Tạm như trở v� với ngư�i bạn thân nhất, trở v� với L�i Chúa như trở v� với ánh sáng, trở v� với anh em như trở v� với tình huynh đệ, trở v� với đoàn chiên như trở v� với sứ mạng yêu thương.

Xin cho giáo dân chúng con biết thương các linh mục bằng một tình yêu trưởng thành: không thần tượng, không xét đoán độc ác, không bao che sai trái, không đòi h�i vô lý, nhưng biết cầu nguyện, cộng tác, nâng đỡ và góp ý trong sự thật. Xin cho chúng con nhớ rằng linh mục cũng là con ngư�i, nhưng là con ngư�i đã được Chúa ch�n để bẻ đ�i mình ra cho chúng con. Và xin cho mỗi linh mục, giữa những ngày vui buồn của đ�i dâng hiến, vẫn nghe được tiếng Chúa nói thật khẽ trong lòng: “Con đừng sợ. Con yếu đuối, nhưng Cha ở với con. Con mệt m�i, nhưng Cha nâng con. Con cô đơn, nhưng Cha không b� con. Con là ngư�i, nhưng con là ngư�i của Cha.�

Lm. Anmai, CSsR