Huy�n ẩn Bergoglio

�ức Phanxicô thật sự là ai? �ặt câu h�i là thú nhận có một huy�n ẩn nơi Bergoglio. Dĩ nhiên nhân vật Bergoglio thiện cảm vì tính đơn giản và cá tính trực tiếp của ngài. Trong quyển Tự điển của những ngư�i yêu mến các Giáo hoàng (Dictionnaire amoureux des Papes, nhà xuất bản Plon) sẽ phát hành ở các tiệm sách trong những ngày sắp tới, đồng nghiệp Bernard Lecomte rất gi�i của tôi ghi nhận, �ức Phanxicô “có một phong cách rất cá nhân để đặt câu h�i, để tạo tranh luận, để đ� nghị các giải pháp. Vị mục tử được đào tạo ở Dòng Tên đôi khi t� ra rất vụng v�, khiêu khích và làm ngư�i khác chưng hửng. Nhưng, từng hành vi nh�, ngài đã góp phần thay đổi cái nhìn v� hình ảnh giáo hoàng của thế giới, nhất là với giới truy�n thông.� �ối với tôi, đi�u này không thể chối cãi được nhưng tôi cũng thêm vào đây: Cẩn thận! Giáo hoàng thiện cảm này không nhất thiết làm cho m�i ngư�i đồng ý m�i chuyện, đôi khi ngài tạo các chống đối trực diện. Chẳng hạn: nơi những ngư�i công giáo chủ trương tự do v� mặt kinh tế, h� sẽ không ủng hộ thông điệp v� môi sinh của ngài. Và chỉ cách đây vài ngày, trên chuyến bay từ Mêhicô v� Rôma, �ức Giáo hoàng đã có những l�i nói rất cứng rắn đối với các chính trị gia chỉ thích xây tư�ng chứ không xây cầu cho dân chúng. Từ đó đã bùng nổ ra một cuộc tranh luận khắp nơi, kể cả ở Pháp.

Nhanh chóng giới truy�n thông gán cho ngài là ngư�i tiến bộ, nhưng chữ tiến bộ này bị vướng bẫy, ngài gắn chặt với n�n văn hóa cổ và nếu nó mang một ý nghĩa gì thì phải định nghĩa lại theo cách mới. Tôi từng nghe nói ngài là giáo hoàng “tự do�. Chữ này thì hoàn toàn mơ hồ, theo tôi nó không sát. Nếu phải khéo léo tìm tất cả m�i chữ để tìm một thể loại có thể xếp loại �ức Phanxicô thì tôi dứt khoát khẳng định, ngài thuộc thành phần của những ngư�i không nhân nhượng. Không nhân nhượng như h�c giả công giáo Émile Poulat nhận thức v� văn hóa công giáo của thế kỷ 19 bao gồm các biến cách rất khác nhau. Tuy nhiên có một điểm chung, không nhân nhượng v� đức tin, từ chối không như�ng bước để thích ứng với các ý thức hệ dễ dãi.

Nhi�u lần �ức Phanxicô đã t� ra quen thuộc với văn hào Léon Bloy của chúng ta. Một không nhân nhượng trở thành nổi tiếng, bây gi� lối nói thẳng của ngài ngày nào báo chí cũng đưa ngài ra diễn đàn với các câu nói không phù với cách nói chi�u lòng m�i ngư�i. Nhưng còn hơn thế nữa. Linh mục Dòng Tên Bergoglio là môn đệ ruột của Thánh I-Nhã, mà linh đạo I-Nhã đã thấm vào xương cốt của ngài. Vậy thì cẩn thận đừng tin ở b� ngoài. �ó là cách tốt nhất để đừng hiểu gì v� huy�n ẩn của �ức Bergoglio.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch