Giáo hội được kêu g�i để huấn luyện chứ không phải thay thế lương tâm

‘Giáo hội được kêu g�i để huấn luyện

chứ không phải thay thế lương tâm.’

�ây là bộ khung mới cho giáo huấn của Giáo hội v� gia đình, từ sau tông huấn Amoris Laetitia – Ni�m vui Yêu thương

Giáo hội được kêu g�i để ‘huấn luyện lương tâm, chứ không phải thay thế lương tâm.’ (37) �ây là câu then chốt để hiểu Tông huấn hậu Hội đồng v� Gia đình. Nhi�u l�i trong tông huấn thấy phi�n lòng v� cách tiếp cận thủ thế cho đến nay v� vấn đ� này.

Trước hết, cần phải nói rằng, bản văn tông huấn nói v� nhi�u điểm, rõ ràng và cấu trúc tốt. Văn kiện này không phải để xướng lên vài câu hay tóm g�n bừa bãi. �ức Giáo hoàng biết rõ đi�u đó. Ngài biết rằng Tông huấn đương đầu với ‘nhi�u câu h�i đa dạng’ theo ‘những cách khác nhau’ và khuyên không nên đ�c một cách gấp gáp, nhưng cần đ�c từng phần, một cách kiên nhẫn và cẩn thận.

Tông huấn bắt đầu như sau: ‘Ni�m vui của Yêu thương trong gia đình, cũng là ni�m vui của Giáo hội. Như các nghị phụ đã nhận thấy, dù cho có nhi�u dấu chỉ khủng hoảng trong cơ chế hôn nhân, nhưng khát khao kết hôn và lập gia đình vẫn đầy mãnh liệt, đặc biệt là nơi những ngư�i trẻ, và đây là cảm hứngcho Giáo hội.’ �áp lại khát khao đó, tuyên xưng Kitô giáo v� gia đình thực sự là một tin mừng.’ Trong l�i giới thiệu, �ức Phanxicô giải thích rằng ‘sự phức tạp của các vấn đ�, cho thấy nhu cầu cần không ngừng thảo luận mở v� một số vấn đ� giáo lý, luân lý, linh đạo và mục vụ.’ Trên truy�n thông và giữa các thừa tác viên trong Giáo hội, đã có thảo luận dữ dội, ‘từ một khao khát quá đáng muốn thay đổi hoàn toàn mà không suy tư cho đủ v� căn cứ, cho đến một thái độ muốn giải quyết m�i sự bằng cách áp dụng các luật chung nhất.’

Không phải m�i sự đ�u phải giải quyết theo các đi�u của huấn quy�n. Dù cho ‘chắc chắn cần có sự hiệp nhất của giáo huấn và thực hành,’ nhưng �ức Phanxicô nhận định, ‘đi�u này không ngăn cản nhi�u cách thức diễn giải khác nhau v� một vài khía cạnh của giáo huấn, hay rút ra những hệ quả nhất định từ đó,’ và ‘m�i nguyên tắc …cần được theo văn hóa.’

�áng chú ý là hơn một lần, �ức Giáo hoàng chỉ ra rằng ‘thật vô nghĩa khi đơn thuần lên án các sự dữ ngày nay’ đi�u chúng ta cần là một nỗ lực ‘đưa ra các nguyên do và động lực’ để m�i ngư�i ch�n lấy hôn nhân và gia đình, ‘nhận thức rằng có nhi�u lúc cách chúng ta thể hiện ni�m tin Kitô giáo của mình cũng như cách đối xử với ngư�i khác, là đang góp thêm vào tình trạng mơ hồ th�i nay. Chúng ta cần một li�u tự phê phán lành mạnh.’

‘Rồi thì, chúng ta thư�ng thể hiện hôn nhân theo cách làm bao trùm lên ý nghĩa hợp nhất, l�i kêu g�i lớn lên trong yêu thương, và các lý tưởng tương hỗ của hôn nhân, bằng một sự khăng khăng tuyệt đối v� trách nhiệm sinh sản. �ức Phanxicô viết, ‘Chúng ta không phải lúc nào cũng đem lại cho các cặp vợ chồng trẻ một hướng dẫn vững vàng, cũng như không hiểu hết th�i gian dùng bữa, cách suy nghĩ và các bận tâm luôn mãi của h�. Có những lúc, chúng ta cũng đưa ra một lý tưởng thần h�c v� hôn nhân quá mơ hồ và gần như nhân tạo, xa cách với các tình trạng cụ thể và các khả thể thực tế của những gia đình thực sự. �ặc biệt là khi chúng ta không thể khơi lên sự tin tưởng nơi ơn Chúa trong m�i ngư�i, thì sự lý tưởng hóa quá đáng này, không giúp cho m�i ngư�i thấy hôn nhân là lôi cuốn và đáng khao khát, nhưng là ngược lại.

Một th�i gian dài, để nâng đỡ các gia đình, tăng cư�ng mối dây hôn nhân và đem lại ý nghĩ cho đ�i sống hôn nhân, chúng ta đã nghĩ rằng, chỉ cần đơn giản là nhấn mạnh các vấn đ� luân lý, giáo lý, sinh luân thư�ng h�c, mà lại không cần khuyến khích sự mở ra với ơn Chúa. Chúng ta thấy thật khó để thể hiện hôn nhân như một con đư�ng phát triển và vẹn toàn nhân sinh chứ không phải là một gánh nặng suốt đ�i. Chúng ta cũng thấy thật khó để dành chỗ cho lương tâm của các tín hữu.

‘Nhưng, chúng ta thư�ng thủ thế …không vươn đến những con đư�ng có thể để tìm hạnh phúc đích thực.’ Do đó, ‘nhi�u ngư�i cảm thấy thông điệp của Giáo hội v� hôn nhân và gia đình, không phản ánh rõ ràng l�i dạy và thái độ của Chúa Giêsu, �ấng không bao gi� thiếu lòng cảm thương và gần gũi với sự yếu đuối của những ngư�i như bà ở Samari, hay ngư�i phụ nữ bị bắt gặp ngoại tình.’ �ức Phanxicô nhận định, ‘Chúng ta đặt quá nhi�u đi�u kiện cho lòng thương xót, như thế chúng ta làm mất hết ý nghĩa thiết thực và tầm tr�ng đại đích thực của lòng thương xót. Và đó là cách làm hạ giá Tin mừng nhất. ‘�ể bảo vệ Tình yêu Hôn nhân, trên hết không phải là bằng cách xem bất khả phân ly là bổn phận, hay cứ lặp đi lặp lại giáo lý, nhưng là bằng cách giúp cho hôn nhân lớn lên mạnh mẽ hơn bao gi� hết, nh� ơn Chúa.’

J.B. Thái Hòa chuyển dịch