GI�O DÂN CÓ BỔN PHẬN & TR�CH NHIỆM GÌ TRONG GI�O HỘI?

Giáo dân  là những ngư�i không thuộc v� hàng giáo sĩ và tu sĩ. H� là thành phân Dân Chuá đông đảo nhất trong Giáo Hội. Do đó, giáo dân có vai trò rất quan tr�ng trong Hội Thánh do Chuá Giêsu thiết lập trên n�n tảng các Thánh Tông �ồ để tiếp tục Sứ Vụ (Ministry) và Sứ Mệnh ( Mision) của Ngươì trên trần thế cho đến th�i sau hết. Trong phạm vi bài này, tôi muốn trình bày cách tổng quát, nhưng chi tiết  v� vai trò và sứ mạng của  ngư�i  giáo dân dựa trên những tài liệu căn bản của Giáo Hội để mong cống hiến một cái nhìn đúng đắn v� trách nhiệm và bổn phận của ngư�i tín hữu Chuá Kitô trong Giáo Hội hôm nay.

Trước hết, xin được nói qua v� Giáo Hội và sứ mệnh của Giáo Hội trong trần thế.

A. Giáo Hội là ai?

Có thể định nghĩa vắn g�n:  Giáo Hội là nơi qui tụ toàn thể Dân Thiên Chúa (The Assembly of God’s People) dưới quy�n thủ lãnh của Chúa Kitô. Nói cách khác, Giáo Hội là Cộng �oàn những ngư�i tin và muốn được hưởng công ơn cứu chuộc của Chúa Giêsu-Kitô, �ấng đã khai sinh Giáo Hội trong th�i cuối cùng bằng việc rao giảng Tin Mừng, và loan báo Nước Thiên Chúa đã đến trong trần gian (Mt 4:17; Mc:1:14-15).

    I- Sứ Mạng của Giáo Hội:

 Giáo Hội có sứ mệnh nối tiếp Sứ Mệnh của Chúa Kitô để tiếp tục  rao giảng Tin Mừng cứu độ của Chúa cho hết m�i ngư�i trên trần thế để “làm cho muôn dân trở thành môn đệ, rửa tội cho h� nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dạy bảo h� tuân giữ m�i đi�u Thầy đã truy�n cho anh em� (Mt 28:19). Trong Sứ mạng này, Giáo Hội là Bí Tích hay Nhiệm Thể (Mystical Body) của Chúa Kitô trong trần thế. Theo l�i dạy của Thánh Công �ồng Vaticanô II (Hiến Chế Lumen Gentium.(LG), Giáo Hội do Chúa Giêsu thiết  lập trên n�n tảng các Tông �ồ “tồn tại trong Giáo Hội Công Giáo do �ấng kế vị Phêrô và các Giám Mục hiệp thông với Ngài  đi�u khiển� (LG.n.8).  Do đó, cũng theoThánh Công �ồng, “những ai biết Giáo Hội Công Giáo được Thiên Chúa thiết lập nh� Chúa Giêsu-Kitô như phương tiện cứu rỗi cần thiết mà vẫn không muốn gia nhập hoặc không kiên trì sống trong Giáo Hội này thì không thể được cứu rỗi� (Ibid. n.14).

Như thế, ta thấy Giáo Hội  quan tr�ng và cần thiết biết bao cho những ai muốn lãnh nhận Ơn Cưú chuộc của Chúa Kitô.  Phải nói là Giáo Hội Công Giáo (Catholic Church) để phân biệt với các giáo hội khác cũng tin nhận Chuá Kitô nhưng không hiệp thông với Giáo Hội Công Giáo v� một số tín đi�u quan tr�ng và nhất là v� quy�n cai trị Giáo Hội thay mặt cho Chúa Kitô trên trần thế.

 Cũng phải nhấn mạnh thêm ở đây là danh xưng “công giáo� không h� đồng nghĩa với công cộng (public) như có ngư�i đã hiểu sai và có ác ý xuyên tạc khi dich �ạo Công Giáo la Public Religion. thay vì phải là Catholicism.Công giáo (catholicam=catholic=catolico= catholique) có nghiã là phổ quát(universal) là củả chung (for everybody) vì được dành cho hết m�i ngư�i, m�i dân tộc không phân biệt mầu da, ngôn ngữ, phong tục, tất cả đ�u được m�i  g�i gia nhập Giáo Hội này để lãnh Ơn Cứu chuộc của Chúa Kitô.

   II- Phẩm trật trong Giáo Hội:

�ứng đầu Hàng Giáo Phẩm là �ức Giáo Hoàng, Ngư�i kế vị Thánh Phêrô, �ấng thay mặt Chúa Giêsu trong nhiệm vụ chăn dắt �oàn chiên của Chúa và cai quản Giáo hội hoàn vũ (Universal Church) với sự hiệp thông,vâng phục  và cộng tác của Giám Mục �oàn (College of Bishops).  Hồng Y �oàn (College of Cardinals) gồm những vị được tuyển ch�n trong Giám Mục �oàn (và đôi khi cũng có một vài linh mục xuất sắc được ch�n làm HồngY) với nhiệm vụ chính là cố vấn cho �ức Thánh Cha và là ngư�i đi bầu Giáo Hoàng mới  trong  tương lai  khi đương kim Giáo Hoàng qua   đ�i hay từ chức ( như �ức Thánh Cha Benedict  VI  từ chức năm 2005).

 Hiệp thôn và cộng tác với Giám Mục �oàn trong thừa tác vụ (Ministerium=Ministry) là Linh Mục �oàn. Phụ tá cho Giám Mục và Linh Mục là các Phó tế chuyển tiếp (transitional) hay vĩnh viễn (permanent deacons). Tu sĩ (Religious) là những ngư�i có ba l�i khấn khó nghèo (poverty), vâng phục obedience)và khiết tịnh(chastity) và thuộc v� một Dòng Tu hay Tu Hội được thành lập hợp pháp theo Giáo Luật. Nam tu sĩ có thể lãnh Chức Thánh để trở thành Linh mục, hay Giám mục.

Cũng cần nhấn mạnh ở đây là trong Giáo Hội Công Giáo hiện nay chỉ có 3 Chức Thánh (Ordo) là: chức  Phó tế,  chức linh mục, chức Giám Mục (cf (SGLGHCG 1536, giáo luật số 1009&1).

Chức Giám mục là chức thánh cao nhất dành cho những linh mục được ch�n làm Giám mục để nối tiếp sứ vụ cuả các Thánh Tông �ồ trong Giáo Hội. Các Hồng Y và chính �ức Giáo Hoàng cũng chỉ có chức giám mục mà thôi.

Chức thánh (Ordo) không phải là Thừa tác vụ (ministerium) mặc dù m�i công việc mục vụ và thánh vụ của linh mục hay giám mục là Tác (Sứ) Vụ của chính Chúa Giêsu là �ầu (in persona Capitis). Tuy nhiên, phải có chức thánh cấp  linh mục thì mới được  thi hành các thừa tác vụ linh mục (priestly ministries), cũng như phải có chức thánh cấp giám mục thì mới được trao cho những thừa tác vụ của giám mục (Episcopal ministries). Không có nghi thức nào trong Giaó Hội từ xưa đên nay  g�i là “Nghi Thức trao tác vụ linh mục� mà chỉ có Nghi thức truy�n chức Phó tế, chức Linh mục hay Giám mục mà thôi. (cf. The Rites of the Catholic Church, 1964). Vì thế, ngày lãnh Chức Thánh (Ordo) Phó tế, Linh mục hay Giám mục phải g�i  là ngày Chịu hay Truy�n  Chức thánh (ordination) và Lễ đó g�i là Lễ Truy�n Chức thánh  chứ  không thể g�i là “Ngaỳ trao tác vụ Phó tế, linh mục hay Giám mục� được vì không có loại nghi thức này trong Giáo Hội Công giaó từ xưa đến nay. Phải nói lại đi�u này vì có nơi ngư�i ta đã g�i ngày lễ Truy�n chức linh mục là ngày trao tác vụ linh mục. Phải chịu chức linh mục trước  đã rồi mới được giám mục mà linh mục trực thuộc trao cho những năng quy�n ( Priestly Faculties) như được phép cử hành Thánh Lễ và các Bí tích. Những năng quy�n này có thể bị rút tạm th�i hay vĩnh viễn nếu linh mục phạm lỗi nặng hay nhẹ. Việc rút năng quy�n này (suspension of faculties) thưòng được g�i nôm na là “bị treo chén�

   III- Giáo Dân:

Giáo dân là  những  ngư�i không thuộc hàng giáo sĩ và tu sĩ. H� là  thành phần Dân Chúa đông đảo nhất trong Giáo Hội, ngoài Hàng Giáo Phẩm, Giáo sĩ và Tu sĩ. Giáo dân cũng  là những ngư�i đã lãnh nhận, hoặc đang khao khát lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội, tức Nhiệm Tích làm cho h� trở nên “Dân Thiên Chúa và tham dự vào chức vụ tư tế, ngôn sứ và vương giả của của Chúa Kitô theo cách thức riêng của h��(cf. LG.,IV.31). Tước vị này của giáo dân vốn xuất phát từ  Phép Rửa Tội (Baptism) và được Thánh Công �ồng Vaticanô II long tr�ng nhắc lai chứ không phải là giáo huấn mới của Giáo Hội v� vai trò của ngư�i giáo dân như có ngư�i  lầm tưởng. Công �ồng đã dành tr�n Chương IV của Hiến Chế tín lý Lumen Gentium(�nh Sáng Muôn Dân) để nhấn mạnh v� vai trò và trách nhiệm của giáo dân trong Giáo Hội ngày nay. Theo đó, giáo dân, nh� Bí Tích Rửa Tội, đuợc tham dự  vào các sứ vụ tư tế, ngôn sứ  và vương đế của Chúa Kitô, nhưng với “cách thức riêng  của h��. Nghĩa là, h� được tham dự và thi hành theo cách thức sau đây:

a- Sứ vụ tư tế (priestly ministry) :

 Công �ồng nói rõ: Chức tư tế chung của giáo dân (Common priesthood of the Faithful) và chức tư tế thừa tác hay phẩm trật (ministerial or hierarchical priesthood) của hàng giaó sĩ “khác nhau không chỉ v� cấp bậc và còn v� yếu tính� nữa, mặc dù cùng tham dự vào Chức Tư Tế duy nhất của Chúa Kitô.  Linh mục, Giám mục là những ngư�i lãnh Chức Thánh (Holy Orders) để nhân danh  Chuá Kitô ( in persona Christi)  cử hành Hy tế Tạ ơn (Eucharist) tức Lế Misa  hàng ngày  dâng lên Chúa Cha Hy Tế thập giá của Chúa Kitô trên bàn th� ở khắp m�i nơi trong Giáo Hội  để xin ơn tha tội cho con ngư�i  ngày nay cùng thể thức và mục đích của Hy Tế mà Chúa Kitô đã một lần dâng lên Chúa Cha khi xưa trên thập giá.. Giáo dân, ngược lại, được m�i g�i dâng chính đ�i sống chứng tá của mình trong các môi trư�ng sóng và hoạt động cùng  ni�m vui, nỗi buồn, việc bác ái, hy sinh, cầu nguyện  lên Thiên Chúa trong tinh thần hiệp thông với Chúa Kitô một lần dâng hy tế trên thập giá năm xưa và còn đang tiếp tục dâng hy tế ấy qua sứ vụ của Giáo Hội, cụ thể là qua sứ vụ của những vị được tấn phong làm tư tế thừa tác như linh mục và Giám mục. Như vậy, tuy cùng tham dự  vào  Chức Tư Tế của Chúa Kitô, nhưng cách thức và bản chất hoàn toàn khác với vai trò tư tế của Linh Mục và Giám Mục; Cụ thể, khi tham dự Thánh Lễ  hay Hy Tế Tạ Ơn ( The Eucharist), giáo dân không được phép đ�c chung kinh nguyện nào, đặc biệt là Kinh Nguyện Thánh Thể (Eucharistic prayer) cùng với chủ tế, (celebrant) hoặc giơ tay trên lễ vật như Chủ tế và các vị đồng tế (concelebrant), dù được m�i đứng vây quanh Bàn thánh. Ngay cả Phó tế cũng không được phép làm việc này hoặc đ�c chung các kinh Ti�nTụng và Kinh nguyện Thánh Thể cùng với Chủ tế, và phải quì gối khi Chủ tế bắt đầu đ�c Kinh nguyện Thánh Thể để phân biệt rõ vai trò tư tế của chủ tế (và đồng tế nếu có) với nhiệm vụ phụ giúp Bàn Thánh của Phó tế. (vì thế Phó tế là giáo sĩ chứ không phải là tư tế = sacerdo như linh mục và giám mục)

Liên quan đến việc tôn kính Phép Thánh thể, giáo dân không được phép tự ý lấy Mình Thánh Chúa trong Nhà tạm (Tabernacle), hoặc trên Bàn Th� để rước lấy, hay mang cho ngư�i khác, trừ trư�ng hợp được Giám Mục trao cho chức vụ  làm thừa tác  viên thánh thể (Extraordinary minister of Holy communion) để phụ giúp trao Mình Thánh trong Thánh Lễ hay mang cho ngư�i đau ốm ở tư gia hoặc bệnh viện.Trong nhiệm vụ đặc biệt này, giáo dân phải hết sức t�  lòng tôn kính đối với Chúa Giêsu hiện diện thật sự trong  Phép Thánh Thể. Cụ thể, phải mặc y phục xứng đáng và mang Mình Thánh trong túi đựng riêng (Pix) và đeo quanh cổ khi đi ra ngoài. Không được b� chung với các vật dụng khác trong ví sách tay, gi� đi chợ hoặc hộp để đồ trong xe. Cũng phải mang Mình Thánh đến ngay cho ngư�i muốn lãnh nhận, không thể mang v� nhà hoặc đi đây đó làm việc riêng trước khi trao cho bệnh nhân.Mình Thánh còn dư, phải đem v� đặt lại trong Nhà Tạm, không được phép cất giữ ở nhà hay trong xe qua đêm, trừ trư�ng hợp bất khả kháng không thể đến nhà th� để cất Mình Thánh Chúa  trong ngày.

b- Sứ vụ ngôn sứ  và chứng nhân(prophetic ministry)

Nh� Bí Tích Rửa Tội, ngư�i giáo dân tham dự cùng với hàng tư tế phẩm trật vào Sứ Vụ ngôn sứ của Chúa Kitô, nhưng với cách thế khác nhau vì địa vị của h� trong Giáo Hội. Thật vậy, Hàng giáo sĩ phẩm trật (Giáo Hoàng, Giám mục, Linh muc, Phó tế) rao giảng l�i Chúa, dạy dỗ và cử hành các Bí tích trong phạm vi thánh đư�ng (Phó tế được công bố và giảng Phúc Âm, được chứng hôn, rửa tội, chủ sự nghi thức an táng nhưng không được cử hành các bí tích khác). Giáo dân, ngược lại, được m�i g�i rao giảng l�i Chúa và giáo lý của Chúa bằng chính đ�i sống chứng nhân của mình trong các môi trư�ng sống. Nghĩa là được m�i g�i và có bổn phận làm tông đồ cho Chúa bằng cách chu toàn các bổn phận ở gia đình trong vai trò làm cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị, em. Bên ngoài xã hội, ngư�i giáo dân làm tông đồ cho Chúa qua đ�i sống chứng tá, bằng cách nêu cao  những giá trị của Phúc Âm trong khi sống và làm việc  chung với những ngư�i không cùng tín ngưỡng với mình để giúp h� nhận ra Chúa và tin yêu Ngư�i như Chúa Giêsu đã dạy: “Chính anh em là ánh sáng cho trần gian… ánh sáng của anh em phải chiếu giải trước mặt thiên hạ, để h� nhìn thấy những công việc tốt đẹp anh  em làm mà tôn vinh Cha của anh em, �ấng ngự trên tr�i� (Mt 5:16).\

 �ây là sứ vụ ngôn sứ của ngư�i tín hữu Chúa Kitô, tức sứ mạng góp phần phúc âm hóa thế giới cùng với hàng giáo sĩ. Vì sống giữa đ�i nên ngư�i giáo dân có nhi�u cơ hội thuận tiện để rao giảng l�i Chúa bằng chính đ�i sống của mình. Nếu h� can đảm sống trung thực với những giáo huấn của Chúa v� công bằng, bác ái, yêu thương, tha thứ, tôn tr�ng danh dự, tính mạng và quy�n lợi của ngư�i khác cách phải lẽ thì chắc chắn h� sẽ phúc âm hóa hữu hiệu những môi trư�ng có mặt h� sống chung với những ngư�i khác. Trong viễn ảnh này, đ�i sống chứng nhân của h� có giá trị thuyết phục ngư�i khác mạnh hơn cả những l�i giảng thuyết hùng hồn trong nhà th� của hàng giáo sĩ. Vì thế, Thánh Công �ồng Vaticanô II đã dạy: “Giáo dân được đặc biệt kêu m�i làm cho Giáo Hội hiện diện và hoạt động trong những nơi và hoàn cảnh mà nếu không có h�, Giáo Hội sẽ không trở thành muối của thế gian..� (cf. LG, IV,33).

Ngược lại, nếu ngư�i tín hữu Chúa Kitô “th�a hiệp� với thế gian, chấp nhận những lối sống đi ngược với m�i giá trị của  Phúc Âm, thì h� đã chối Chúa Kitô cách hữu hiệu trước mặt ngư�i đ�i. Nói khác đi, nếu ngư�i  giáo dân cũng ăn gian,nói dối, c� bạc, ly dị,phá thai, nói hành, lăng mạ ngư�i khác, hay mê tín  dị đoan tôn th� của cải vật chất hơn những giá trị tinh thần và chấp nhận những lối sống vô luân, phi nhân bản thì chắc chắn  không thể rao giảng  hữu hiệu  Phúc Âm công bình, bác ái, thánh thiện, yêu thương  và tha thứ của Chúa Giêsu-Kitô  cho ai được vì không ai có thể cho ngư�i khác cái  chính  mình không có. Cũng vậy,  không ai có thể thuyết phục ngư�i khác tin và làm những đi�u chính mình không tin và không thực hành trong đơì sống . Nhiệm vụ ngôn sứ cuả ngư�i giáo dân đuợc mong đợi cụ thể trong hai lãnh vực chính sau đây:

 Trong lãnh vực xã hội trần thế:

 Những môi trư�ng hoạt động chính của ngư�i giáo dân là các môi tru�ng xã hội, chính trị, kinh tế, thương mại, công nghiệp, văn h�c, nghệ thuật, giaó dục, truy�n thông v.v  Như m�i công dân sống trong cộng đồng xã hội, ngư�i giáo dân tham gia các môi trư�ng trên vì nhu cầu sinh sống, vì  ngh� nghiệp ch�n lựa hay  chuyên môn đòi h�i sự dấn thân hoạt động cuả h�. Chính ở những môi trư�ng này, h� có cơ hội tốt để thi hành sứ vụ ngôn sứ và chứng nhân của mình truớc tha nhân. Trong mục đích này, ngư�i giáo dân đặc biệt được m�i g�i và mong đơị dùng hiểu biết và khả năng chuyên môn cuả mình để cải tạo thế giới, lành mạnh hoá xã hội, chống lại m�i khuynh hướng tha hoá, lối sống phi luân,  tôn th�  vật chất. làm băng hoaị  tinh thần con ngươì trong m�i môi trư�ng  xã hội ngày nay. Cụ thể,  h� có bổn phận phải tận dụng những phương tiện truy�n thông hưũ hiệu như sách  báo, truy�n thanh truy�n hình để chống lại những  ảnh  hưởng khốc haị của “văn hóa sự chết� (culture of death) đang xâm nhập m�i  lãnh vực sống của con ngư�i  hiện nay ở khắp m�i  nơi. Do đó, ngư�i giáo dân phải có can đảm lên tiếng chống laị nhửng tệ trạng xã hội, chủ nghiã  hưởng thụ và tôn th� vật chất (consumerism &materialism) vô luân như phim ảnh, sách báo khiêu dâm,  nhất là buôn bán phụ nữ và trẻ em để bán cho những kẻ vô luân  vô đạo hành ngh� mãi dâm và ấu dâm (chld prostitution) rất khốn nạn và tội lỗi,  như thực trạng sống của biết bao con ngư�i trong thế gian tục hóa và vô luân hiện nay. Trước thực trạng này, ngư�i giáo dân có bổn phận phải  chống laị moị hình thức khuyến khích bạo động, khiêu dâm, ly dị và hôn nhân đồng tính (gay or lesbian marriage), một suy thoái  nghiêm tr�ng v� giá trị và mục đích cuả hôn nhân đang đuợc cổ võ và hợp thức hoá ở nhi�u nơi trên thế giới và đặc biệt ở Mỹ này.(nhi�u tiểu bang đã thông qua luật cho phép,hay công nhận  hôn nhân đồng tính = same sex marriage)

 Mặt khác ,để góp  phần tích cực cải ta� xã hội, với tư cách công dân,ngư�i  giáo dân có quy�n và có bổn phận phải  tham gia các sinh hoạt chính trị để ủng hộ các chánh khách hay chánh  đảng có lập trư�ng công chính , bênh vực cho chân lý ,cho những giá trị tinh thần phù hợp với Phúc Âm và  quy�n căn bẳn cuả con ngư�i . Nhưng giáo dân không đuợc phép thành lập bất cứ tổ chức chính trị nào với danh xưng Công giáo, nghiã là không đuợc nhân danh Giaó Hôị Công giáo để làm chính trị. Ngay cả các  đoàn thể Hiệp hội và Phong trào “ không một sáng  kiến naò đuợc lấy  danh nghĩa công giáo nếu không có sự ưng thuận,hay cho phép của giaó quy�n hợp pháp�    ( x.Sắc Lệnh Tông �ồ Giaó dân Apostolicam actuositatem V, 24).

Trong phạm vi Giaó Hội,

Giáo dân  được mơì g�i và có bổn phận xây dựng Giáo  Hội bằng những đóng góp tích cực và thích  đáng để làm cho Giáo Hội ngày  thêm phát triển vững mạnh v� lượng nhất là v� phẩm chất thánh thiện theo gương Chuá Kitô.

Cụ thể, giáo dân hãy can đảm sống đức tin Công Giaó không những trong lãnh vực tinh thần bằng việc chu toàn m�i  bổn phận thiêng liêng như cầu nguyện ,tham dự việc cử hành bí tích Thánh Thể (Eucharist) tức Thánh Lễ Misa là đỉnh cao (climax) của phụng vụ thánh (sacred liturgy) và đ�i sống của  Giáo Hội. Việc siêng năng tham dự Thánh lễ và rước Mình ,Máu Chúa Kitô là phương thế hửu hiệu nhất để được trở nên giống Chúa Kitô là khuôn mẫu tuyệt v�i của m�i  sự  thánh thiện, hoàn hảo.

Nhưng bổn phận và trách nhiệm củả ngươì giaó dân không chỉ giớí hạn vào việc chu toàn những bổn phận thiêng liêng này  mà còn đòi  h�i tích  cực tham gia vào việc xây dựng và phục vụ tích cực cho Giáo Hội hoàn vũ cũng như Giáo Hội địa phương trong những công việc thích hợp với vai trò và khả năng chuyên môn của h�.

Cụ thể , giaó dân phải cộng tác chặt chẽ vớí hàng giáo phẩm trong moị công việc cần sự tiếp tay góp sức cuả h� như giúp việc quản trị và đi�u hành giáo xứ  trong vai trò và trách nhiệm của các Hội  �ồng Giaó xứ (Pastoral Council)  Hội đồng tài chánh (Finance Council). Nhưng cần nói rõ là theo Giaó luật (cf. cans .511-14 & 37) giáo dân phục  vụ trong những Hội �ồng này  chỉ  đảm trách  vai trò tư vấn (consultation) mà thôi, nghiã là dùng  hiểu biết và khả năng chuyên môn cuả mình để đưa ra những khuyến cáo, đ� nghị cho Linh mục Chánh Xứ (pastor) hay Quản nhiệm (Administrator) những phương thức tốt đẹp nhằm  xây dựng ,quản lý và phát triển giaó xứ, mưu ích lơị chung cho cộng đồng dân Chúa ở điạ phương, nhưng  không có quy�n quyết định hay ra lệnh cho ai thi hành.

Hiện nay, giáo dân đang có mặt trong nhi�u lãnh vực hoạt động cuả Giaó Hội. Thí dụ trong lãnh vực giáo dục, có nhi�u giáo dân đang đảm trách giảng dạy ở các �ại H�c, Chủng viện Công giáo  từ Roma cho đến địa phương như  �ại H�c Công giaó ở thủ đô Washington , �ại H�c St. Thomas ở Houston .v.v. Nhi�u giáo dân cũng đang làm việc trong các Cơ quan trung ương của Tòa thánh và các Giáo phận trên toàn thế giới,góp phần không nh� vào công tác đào tạo, giáo dục, hành chánh quản trị, và truy�n thông của Giáo Hội.

Trong lãnh vực phụng vụ, nay giáo dân được phép đ�c sách thánh và làm thừa tác viên Thánh thể, tức những thừa tác vụ (ministries) mà h� không được giao phó trước Công �ồng Vaticanô II. �ây là vinh dự đặc biệt của giáo dân  tham gia vào đ�i sống của Giáo Hội ngày nay.

c- �ịa vị vương giả hay sứ vụ vương đế của giáo dân

 Bí Tích Rửa Tội không những cho ngư�i tín hữu được tham dự vào sứ vụ ngôn sứ, tư tế và còn cả địa vị vương đế của Chúa Kitô nữa.

Thật vậy, Chúa Giêsu đến để cứu chuộc và dẫn đưa nhân loại vào Nước Thiên Chúa là Vương Quốc của bình an, thánh thiên, công bình, yêu thương và tha thứ.

Do đó, m�i tín hữu, qua Phép Rửa và Thêm sức, đ�u được m�i g�i và có bổn phận tích cực để mở mang Nước Thiên Chúa ở khắp nơi trên trần thế này.Nghĩa là phải   tích cực hoạt động để đẩy lui bóng tối của sự dữ,sự tội bằng ánh sáng Chúa Kitô.Với tinh thần làm men, làm muối và ánh sáng, ngư�i giáo dân, khi tham  gia sinh hoạt và làm việc với ngư�i khác, phải cố gắng nêu cao những giá trị và đặc  tính của Nước Thiên Chúa trước những thách đố của th�i đại, của xã hội hưởng thụ vật chất, của  “văn hoá sự chết� nhằm  chối b� Thiên Chúa để tôn th� ti�n bạc và vui thú bất chính,dửng dưng trứớc sự đau khổ, nghèo đói của đồng loại, đánh mất  m�i  ý thức đúng đắn v� tội lỗi và tội ác (sins & crimes)Tóm lại, h� phải có can đảm chống lại  những nếp sống vô luân,những bất công xã hội, những vi phạm quy�n sống của con ngư�i, những guơng xấu xô đẩy ngư�ì lớn và thanh thiếu niên vào con đư�ng trụy lac,  làm băng hoại gia đình và xã  hội từ gốc rễ.

Tóm lại, trong một thế giới gian tà và tội ác, sống xứng đáng với danh hiệu Kitô hữu    là sống xứng đáng với địa vị vương giả của mình,tức là góp sức đem Nước Thiên Chúa đến những nơi có bất công, tranh chấp,hận thù, gian ác, và nhơ uế. Với địa vị vương giả, ngư�i tín hữu được m�i g�i và có bổn phận mở mang Vương Quốc của Chúa Kitô Vua trên trần thế này trong m�i môi trư�ng sống và hoạt động, vì “Chuá  cũng muốn nh� cả giaó dân để mở mang nước Ngư�ì, nước cuả chân lý và sự sống, của ân sủng và thánh thiện, của công lý, tình yêu và hoà bình.� (LG. n, 36)

d-Tương quan với Hàng giáo phẩm:

Trước hết, cần biết qua tại sao phải g�i các Giám mục , linh mục là “cha’. Giáo Hội  cho phép dùng danh xưng này vì l�i Thánh Phaolô trong thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô như sau: “Trong �ức Kitô Giêsu,nh� Tin Mừng,chính tôi đã sinh ra anh em� (1 Cr 4:15). Nghĩa là do tác vụ Giáo hội trao, Giám mục, linh mục sinh con cách thiêng liêng  cho Chúa Kitô qua việc rao giảng Tin mừng và làm phép Rửa. �ây là vai trò ngươì cha thiêng liêng (spiritual fatherhood) của hàng giaó sĩ. �ó chính là lý do tại sao Thánh Phaolô đã g�i Timôthê là “ngư�i con tôi đã sinh ra trong đức tin� (1Tim 1:2).

Thánh Công �ồng Vaticanô  II, trong Hiến Chế Tín Lý Lumen Gentium, cũng dạỵ “Các linh mục  phải săn sóc các tín hữu như những ngươì cha trong Chúa Kitô vì đã sinh h� cách  thiêng liêng qua phép Rửa và giaó huấn� ( cf. LG. n.28).

�ây là mối dây hay tình thiêng liêng giữa giáo sĩ (Giám mục, Linh mục, Phó tế) và giáo dân trong đức tin, không có liên quan gì đến văn hoá của một dân tộc nào và tuyệt nhiên không phải là hình thức “thần thánh hoá giaó sĩ� hay xúc phạm (blasphemy) đến Thiên Chuá là CHA trên tr�i như có ngươì lầm tưởng và muốn thay đổi cách xưng hô nói trên. L�i Chuá trong câu Phúc Âm Matt 23: 8-9 chỉ có nghiã là không được dành cho ai dưới đất sự tôn th�, tôn kính duy nhất (Latria) được dành riêng cho Thiên Chúa là CHA,�ấng tạo dựng m�i loài, m�i vật vô hình và hưũ hình, chứ không áp dụng cho những ngư�i thay mặt Chuá để tác tạo con ngư�i v�  mặt thể lý  như các bậc làm cha mẹ trong gia đình và  v� mặt thiêng liêng  như các linh mục và giám mục trong Giáo Hội.

Trong tương quan với  Hàng Giaó Phẩm và để thi hành  bổn phận góp sức xây dựng, bảo vệ  và phát triển Giáo Hội từ trung ương đến điạ phương,  ngư�i giáo dân cần lưu ý lơì dạy sau đây của Giáo Hội :

“…như con cái Thiên Chúa và như anh  em trong Chúa Kitô, h� (giáo dân) cũng sẽ trình bày vơí các vị ấy (hàng giáo phẩm) những nhu cầu và khát v�ng của mình một cách tự do và tín cẩn. Nh� sự hiểu biết, khả năng chuyên môn và uy tín của h�, h� có thể và đôi khi còn có bổn phận phải bày t� cảm nghĩ cuả mình v� những việc liên quan đến lợi  ích cuả Giáo Hội. H� nên thực hiện đi�u đó, nếu cần, nh� các cơ quan đã được Giaó Hội thiết lập nhằm mục đích ấy, nhưng luôn luôn với lòng chân thành, can đảm, khôn ngoan, kính tr�ng và yêu mến những ngư�i thay mặt Chúa Kitô vì nhiệm vụ thánh của các ngài� (cf.LG.IV, n.37).

M�i ngư�i trong Giáo Hội phải hiểu rõ là Giáo Hội do Chúa Kitô thiết lập trên n�n tảng các Tông �ồ không phải là một cơ chế chính trị, xã hội hay văn hoá mà là một Bí Tích Cưú �ộ, có mặt và hoạt động trong trần gian với sứ mạng hoàn toàn siêu nhiên, dù có  phương tiện nhân sự là Hàng Giaó Phẩm, giáo sĩ,  phương tiên vật chất là các cơ sở th� phượng, giáo dục , bác ái ở khắp nơi trên thế giơí cũng như phải cần đến nhi�u khoản  tài chánh để chi phí cho những nhu cầu cần thiết. Vì không phải là một cơ chế chính trị hay xã hội nên không thể  áp dụng bất cứ  đư�ng lối , phương thức nào  cuả  các đoàn thể chính trị, xã hội vào các sinh hoạt của Giáo Hội. Moị sinh hoạt trong Giáo Hội được chỉ đa� bằng tinh thần vâng phục các �ấng B� Trên thay mặt và nhân danh Chuá Kitô (in persona christi),  dưới sự hướng dẫn ,soi sáng , nâng đỡ cuả Chúa Thánh Thần. Cụ thể, các giám mục hiệp thông và vâng phục �ức Thánh Cha, Ngươì kế vị Thánh Phêrô trong sứ mạng “chăn dắt chiên con, chiên mẹ cuả Thầy�, các linh mục hiệp thông ,vâng phục và cộng tác với các giám mục để  thi hành thưà tác vụ (ministry) đuợc trao phó. Phó tế phụ giúp cho linh mục và giám mục. Tu sĩ nam nữ vâng phục các B� trên liên hệ của mình.

Giaó dân vâng phục hàng giaó phẩm theo lơì dạy sau đây của Thánh Công �ồng Vaticnô II : “ Như moị tín hữu khác, với  tinh thần vâng lơì cuả ngươì Kitô hưũ, giáo dân cũng hãy mau mắn chấp nhận những đi�u các chủ chăn có nhiệm vụ thánh đaị diện Chuá Kitô đã quyết định vơí tư cách những thầy dạy và những nhà lãnh đa� trong Giáo Hội. Làm thế, h� đã theo gương Chuá Kitô, �ấng đã vâng lơì cho đến chết để mở đư�ng hạnh phúc cuả sự tự do con cái Thiên Chúa cho tất cả m�i ngư�i. Giáo dân đừng quên dùng lơì cầu nguyện phó dâng các vị lảnh đạo của mình cho Thiên Chúa, để các ngài hoan hỉ mà không than phi�n thi hành nhiệm vụ chăm sóc chúng ta như những ngươì sẽ phải trả lẽ (x.Dth 13,17) ( LG.IV,n.37) .

Vâng phục theo tinh thần trên không có nghiã giáo dân không được quy�n phát biêủ đóng góp đi�u gì cho Giáo Hội, và chỉ biết cúi đầu vâng nghe. Nhưng truớc khi nói đến phạm vi và giơí hạn của quy�n phát biêủ đó, thì cần nhấn mạnh đi�u quan tr�ng này: Trong Giáo Hội Công Giáo, m�i tín hữu phải vâng phục Quy�n Giáo Huấn (Magisterium) cuả Giáo Hội. Không có vấn đ� dân chủ để cho phép một thành phần nào trong Giáo Hội được quy�n thách đố (challenge), đặt vấn đ� hay bác b� đi�u gì được dạy dỗ bởi quy�n này, đặc biệt trong hai lãnh vực tín lý (dogma) và luân lý (morals) vì  �ức Giaó Hoàng và các giám mục  hiệp thông với ngài được ơn bất khả ngộ (không thể sai lầm = infallibility) của Chúa Thánh Thần khi dạy dỗ tín hữu đặc biệt trong hai lãnh vực này. Vậy khi các linh mục và giám mục hiệp thông với  �ức Thánh Cha  để giảng dạy  những gì v� đức tin, v� giaó lý , luân lý, Kinh Thánh, phụng vụ  thì các tín hữũ phải  vâng phục thi hành. Không có vấn đ� không đồng ý kiến (disagreement) ở đây. Cũng không ai đuợc phép từ chôí  tuân theo hay phê bình những gì liên quan đến kỷ  Luật  bí tích, Thư qui (canon) Kinh Thánh, Giaó luật (canon law), phụng vụ thánh (sacred liturgy). Không thể đòi chia sẻ  quy�n giảng dạy chân lý cuả Giáo Hôi để đưa ra những lý thuyết, những tư tưởng canh tân không phù hợp vơí Giáo lý cuả Giáo Hội. Cụ thể không thể lâý cớ  góp ý xây dựng Giaó Hội bằng  những lý thuyết v� tâm sinh lý và y h�c  để đòi cho phép phá thai (abortion) ly dị (divorce) và hôn nhân đồng tính (same sex marriage). Không thể bất đồng với Giaó Hội v� luật độc thân (celibacy) cuả hàng giaó sĩ, hay đòi cho nữ giơí được làm Linh mục. Cũng không thể đối  đầu vơí Quy�n Giaó Huấn cuả Giaó Hội bằng phương thức diễn dàn để phê bình hay đ� nghị những cải  đổi liên quan đến tín lý, giáo lý, luân lý, Kinh Thánh, Bí tích; thí dụ, không thể viện lý do hội nhập văn hoá (inculturation) để đòi đem các baì đ�c v� văn hoá, đa� đức của dân tộc như sách  Gia Huấn Ca, ca dao, tục ngữ để thay thế hay đ�c xen kẽ vơí các bài Sách Thánh đang được đ�c trong các Thánh Lễ. Cũng không thể lấy lý do “hội nhập văn hoá� để  xin cho dùng ‘bánh tráng và rượu đế “ thay cho rượu nho và bánh bột  mì không men (unleavened bread) được dùng thống  nhất trong  phụng vụ cuả Giáo Hội Công giáo. “�em Chúa Kitô v� với các dân tộc � Châu� không có nghiã là phải Việtnam hoá hết m�i hình thức phụng tự, nghi lễ kể cả nội dung tín lý, giaó lý đang áp dụng chung  cho m�i dân tộc, m�i  văn hoá thế giơí. �i�u quan tr�ng cần duy trì là cốt lõi ni�m tin chứ không phải hình thức biểu lộ.

Cũng trong tinh thần này,  không nên phê bình rồi đ� nghị dùng cụm từ  “gia nhập  giai cấp linh mục, hay giám mục� dưạ theo nguyên ngữ của các từ “ ordo và ordinatio�  để  thay thế cho danh xưng “Chịu Chức linh mục hoặc Giám mục� đã được dùng  từ lâu trong phụng vụ và nghi thức cuả Giaó Hội,  vì nói  như vậy là chối  b� “Chức thánh = Holy Orders� cuả hàng  giaó sĩ  theo giaó lý và tín lý  cuả Giáo Hội. Nên biết  rằng  từ ngữ đuợc dùng trong phụng vụ hay bí tích là phải được  hiểu theo ý của Giáo Hội chứ không phải theo hiêủ biết và cắt nghiã  cuả các nhà ngữ h�c (linguists). Vẫn biết, qua Bí tích Rưả tội, moị tín hữu đ�u được tham dự vào chức linh mục của Chuá Kitô là Tư tế (Priest) Ngôn sứ (Prophet) và Quân vương (King), nhưng Giáo Hội phân biệt rõ thể thức tham dự này  của ngư�i giaó dân và của hàng  giaó sĩ  thừa tác (ordained ministers) như đã được trình bầy  ở phần trên của bài. Tôi phải đặc biệt nhắc lại đi�u này vì có ngư�i hiểu lầm rằng từ  La ngữ Ordo mà Giaó Hội dùng để chỉ chức thánh của hàng  giaó sĩ Công giáo chỉ có nghiã là “bậc, là giới, là giai cấp� và từ “ordinatio� chỉ có nghiã là “gia nhập hay sát nhập vào “ordo� đó, cho nên theo nguyên ngữ (original meaning) thì không có gì là “chức thánh� hay “chiụ chức� cũng như từ ngữ  “Sacramentum� thì  cũng chẳng có gì là “bí tích� cả, nhưng  vì ngươì ta dịch như vậy nên trở thành quen thôi. Lập luận này hoàn toàn sai giáo  lý của  Giaó Hôị vì Giáo Hội không căn cứ vào từ ngữ mà chỉ dùng từ ngữ để chuyên chở  ni�m xác  tín cuả mình vào một thực thể thiêng liêng không thể chứng minh và cắt nghiã được  bằng ngôn ngữ hay lý luận cuả con ngư�i. Thực thể đó là Ơn thánh (gratia) và Quy�n thánh (sacra  potestas) mà Giáo Hội tin là  được Chuá  ban cho các thưà tác viên có chức thánh (ordained ministers) qua việc đạt tay cuả Giám mục và l�i  nguyện xin ơn Chuá Thánh Thần trong Nghi thức truy�n chức phó tế, linh mục hay giám mục cuả Giaó Hội.�ây là một nghi lễ phụng vụ thiêng liêng đòi h�i đức tin để chấp nhận chứ không phải  là một hình thức  lễ nghi  cuả xã hội loài ngư�i như lễ mãn khoá, lễ nhậm chức, lễ ra  nhập  một đoàn thể hay đảng phái chính trị v.v. Nếu hiểu như vậy thì chẳng còn gì là thánh thiêng (sacred) trong các nghi thức phụng vụ cuả Giáo Hội nữa và tất cả chỉ còn là “bùa  phép� (magical) mê tín  giả tạo núp dưới những từ ngữ dịch sai như ordo, ordinatio, sacramentum .v.v mà thôi! �ây là một nguy cơ của việc sử  dụng sai  vai trò   ngôn sứ   trong Giaó Hội và tự  hào am hiểu La ngữ  để sửa sai Giáo Hội v� những thuật ngữ được dùng trong phụng vụ thánh, trong các Bí tích (sacraments) và Sách giaó lý cuả Giaó Hội. �ành rằng Việt ngữ không có đủ khả năng tương đương để dịch các  từ La ngữ hay các ngôn ngữ tây phương khác, nhưng khi dịch Ordo là Chức Thánh, Ordinatio là Truy�n chức  hay chịu Chức thánh, Sacramentum là Bí Tích  thì cách dịch  này là đúng với ý cuả Giáo Hội v� nội  dung mớí cuả  các từ ngữ ấy, mặc  dù nguyên ngữ không hẳn có đủ nghiã đó. Cũng chính vì chỉ hiểu các từ  La tinh theo nguyên ngữ nên có ý kiến cho rằng: vì Ordo  có nghiã là “bậc, là hàng, là giai cấp� nên nếu nói Phó tế,  Linh mục ,Giám mục có Chức thánh thì các “bậc độc thân, bậc goá bụa, cô trinh nữ� cũng  đ�u  có chức thánh cả vì cùng là ordo như  nhau và “do một nghi thức trong Giáo luật mà tác thành�!

�i�u này hoàn toàn không đúng vì trước hết qua Phép Rửa, tuy giaó dân và hàng giáo sĩ cùng chia sẻ chức Linh  Mục duy nhất  cuả Chuá Kitô nhưng khác nhau v� “cấp độ và yếu tính (degree and essence)� như đã phân tích ở phần trên. Và như Thánh Công �ồng Vaticanô II định nghiã, danh từ “giaó dân = laity�có nghiã là “ tất cả những Kitô hữu không có chức thánh hoặc  bậc tu trì được Giáo Hội công nhận� (LG. n. 31). Như vậy chỉ có những ngươì được ch�n để lảnh chức Phó Tế, Linh Mục và Giám mục mới  có Chức Thán h(Holy Orders) mà thôi. �ây không phải là sự tranh giành hay độc quy�n v� “Chức Thánh� mà chỉ là sự phân biệt  v� cách thức  tham dự  vào Chức Linh Mục của Chúa Giêsu theo giaó lý cuả Giáo Hội. ( cf.SGLCG.nn 1536,1551) Nói cách  khác, khi nêu ra  những đi�u này tôi không có ý chỉ trích các tác  giả có tư tưởng không đúng v� Bí tích,  mà chỉ muốn nhân đây trình bày cho rõ  những gì Giaó Hội dạy v�  tín lý, giáo lý, phụng vụ, bí tích và Nghi thức (Rites) mà thôi.

 B. Vậy giáo dân có thể  đóng  góp gì để xây dựng Giáo Hội ngoài những đi�u nên tránh trên đây ?

 Ta hãy đ�c lại l�i dạy của Thánh Công �ông Vaticanô II trong Hiến Chế Tín lý Lumen Gentium v� việc này như sau:

“H� (giáo dân) cũng sẽ trình bày với các vị ấy (Hàng Giaó phẩm) những nhu cầu và khát v�ng  cuả mình một cách tự do và tín cẩn. Nh� khả năng chuyên môn và uy tín cuả h�, h� có thể và đôi khi còn có bổn phận phải bày t� cảm nghĩ cuả mình v� những việc liên quan đến lơị ích cuả Giaó Hội… nhưng luôn vớí lòng chân thành, can đảm, khôn ngoan, kính tr�ng và yêu mến những ngư�i thay mặt Chúa Kitô vì nhiệm vụ thánh cuả các ngài� (Ibid. n.37).

 Như vậy, khi phải bày t� đi�u gì vơí hàng Giáo phẩm,giáo dân nên làm vơí lòng thực tâm yêu mến Giáo Hội và chỉ vì thiện chí muốn xây dựng cho Giáo Hội ngày một thêm trở nên giống  Chuá Kitô là �ầu  cuả Thân thể Nhiệm mầu  là chính Giáo Hội mà m�i tín hưũ là những chi thể lớn nh�. Cụ thể, giáo dân có thể và còn có bổn phận trình bày cho các vị lảnh đạo Giáo hội địa phương  những thao thức v� mục vụ, những khao khát được h�c h�i v� Kinh Thánh,  tín  lý, giaó ly, luân lý và phụng vụ để biết sống  và hành �ạo cách tốt đẹp và hữu hiệu hơn trong hoàn cảnh thế giới  ngày nay. Cũng trong mục đích ấy, giáo dân có quy�n nêu ra những thắc mắc cuả mình trong các lãnh vực này hầu mong được hiểu rõ và hiểu  đúng để thực hành trong đơì sống. Ngoài ra, giáo dân cũng có thể góp ý hoặc đ� nghị những phương pháp  sư phạm giúp giảng daỵ giáo lý cách  hiệu quả và cập nhật hơn cũng như  góp ý v� việc kiến thiết, xây dựng Giáo Xứ  kể cả phương thức gây qũy (fundraising) để giúp tài trợ những nhu cầu cần thiết.Nhưng cần phân biệt rõ là góp ý xây dựng (suggest constructively) thì khác vơí chỉ trích (criticize), bôi nh� (smear) và ta� gương xâú (scandal) có hại cho uy tín cuả Giáo hội.  Khi muốn sưả sai đi�u gì liên quan đến cá nhân, tập thể thì chúng ta cần nhớ laị l�i Chúa sau đây v� cách sưả lỗi anh em (fraternal correction):

 “Nếu ngư�i anh em cuả anh trót phạm tôi, thì anh hãy đi sửả lỗi nó ,một mình anh vơí nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã được món lợi là ngư�i anh em mình.Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai ngươì nữa để m�i công việc được giải quyết căn cứ vào l�ì hai hay ba nhân chứng. Nếu nó không nghe h� thì hãy đi thưa Hội Thánh.Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng  nghe thì hãy kể nó như một ngư�i ngoại hay một kẻ thu thuế� (Mt 18:15-18)

Như vậy, khi thâý có sự sai trái nào trong Giáo Hội, trong cách hành xử của một  hay nhi�u giáo sĩ, hoặc  tai tiếng v� đơì tư của  ai, mà đã vội  rỉ tai loan truy�n cho ngư�i khác biết  rồì viết thư nặc danh,  viết báó , lên  internet công khai đả kích hay nói xiên xéo, bóng gió v� sự sai trái đó cho công chúng  biết thì có phù hợp vơí l�ì Chuá trên đây không?

Chúng ta nên hiêủ rằng Giáo Hội của Chúa trên trần gian này  không phải  đã là nơi qui tụ toàn các Thánh nam, nữ, tức những ngươì không còn tì vết nào đáng chê trách nữa. Trái lại, phải thành thật nhìn nhận rằng Giáo Hội  là nơi m�i  g�i những ai muốn  nhận công nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô, đặc biệt những ngư�i tội lỗi muốn được tha thứ và  cứu rỗi để nên Thánh, và  còn đang trên tiến trình hoàn thiện và chưa  đạt đích ấy. Do đó,chúng ta không nên hoảng hốt  hay bất mãn khi thấy một số hay  nhi�u phần tử trong Giáo Hội chưa tốt lành như  ta mong muốn,

Vậy ta hãy nên khoan dung nhìn nhận sự kiện này như Chúa đã và đang khoan dung, nhân từ, nhẫn naị  với  những khiếm khuyết , lầm lỗiĩ , và cả tội lôĩ củả mỗĩ ngư�ì trong chúng ta. Chắc chắn Chúá không muốn chúng ta ném đá bất cứ ai còn  khuyết điểm và tội lỗi. Chúá mong muốn chúng ta luôn cố gắng thăng tiến và giúp ngươì khác nhận ra lầm lôĩ và sửa đổi để được tha thứ và nên thánh. Vả lại, chúng ta đã dám tự  nhận mình là ngươì hoàn hả� chưa? Nêú chưa, thì chúng ta nên khoan dung, nhẫn nại vớí những ai đang còn khuyết điểm và bị tai tiếng, thay vì vô tình “ném đá� h� bằng những phản ứng nông nổỉ, thiếu suy nghĩ núp dưới danh nghĩa  muốn “lành mạnh hoá Giáo Hội�.

Tiện đây cũng xin nói thêm v� đi�u g�i là “tai tiếng�của một số giáo sĩ liên quan đến vấn đ� g�i là “ sách nhiễu tình dục trẻ em = sexual abuses of minors� đang làm cho Giáo Hội ở nhi�u nơi đặc biệt là ở Mỹ này phải đâu đầu từ mấy năm qua. Thật vậy, vấn đ� sách nhiễu tình dục trẻ em là một tội lớn v� mặt luân lý không ai có thể  bênh vực và b� qua được. Nhưng phải nói ngay là không phải chỉ có các giáo sĩ Công giáo phạm tội này, Thật ra  các giáo phái,hay tôn giáo khác cũng không tránh được vấn đ� này, vì đây là vấn đ� của con ngư�i ở khắp m�i nơi, trong m�i n�n văn hóa. thuộc m�i chủng tộc, ngôn ngữ và tôn giáo hay vô tín ngưỡng nói chung. Nhưng sở dĩ ngư�i ta đang làm lớn chuyện này vì muốn bêu xấu (smear) – và đồng th�i cũng muốn làm ti�n  Giáo Hội Công Giáo  mà thôi.

Như thế rõ ràng cho thấy là vấn đ� “sách nhiễu tình dục trẻ em�chỉ là cái cớ cho những thế lực thù nghich Giáo Hội vịn vào để đả kích  và làm ti�n Giáo Hội vì chúng cho rằng Giáo Hội Công Giáo giầu có nên “có nắm thì nắm ngư�i có tóc chứ không ai nắm ngư�i tr�c đầu�! �ó là tất cả lý do ngư�i ta đang muốn làm lớn “chuyện tai tiếng này� vì  hai lý do trên đây. Thử h� : ở các giáo phái hay tôn giáo khác- hay trong  các tổ chức dân sự, ngh� nghiệp  có vấn đ� này không hay chỉ có trong Giáo Hội Công Giáo? Chỉ vì mục đích làm ti�n  của kẻ tố cáo  mà nhi�u �ia Phận Mỹ  đã phải chi  cả trăm triệu dollars  để bồi thư�ng cho các “nạn nhân� mới hay cũ. Một đi�u phi lý là có những tố cáo mà bị cáo đã chết từ 10, hay trên  20 năm rồi thì làm sao mà minh chứng được l�i tố cáo có thật hay ngụy tạo để làm ti�n? Ở Mỹ, luật sư luôn tìm cách làm ti�n bằng thủ đoạn  xui xiểm các nạn nhân đòi ti�n bồi thư�ng rất cao để h� được trả thù lao cao kể cả cho những vụ kiện mà bị cáo không thể biện minh cho mình được vì đã chết từ nhi�u năm trước nhưng vẫn bị moi  ra để đòi bồi thư�ng dù không có chứng cớ khả tin để buộc tội và đòi bồi thư�ng với số ti�n quá lớn.

�ây là cốt lõi của vấn đ� “sách nhiễu tình dục�mà Giáo Hội Mỹ đang phải đau đầu đối phó, mặc dù thực tế phải nhìn nhận là có một số linh mục Mỹ đã có hành vi lạm dụng tình dục trẻ em không thể chối cãi được. Cụ thể là  mới đây một linh mục  Mỹ  đã tố cáo �ức Hồng Y Mac Carrick đã lạm dụng ông khi còn là chủng sinh và  �ức Hồng Y còn làm giám mục phụ tá ở Tổng Giáo Phận Washington khiến �ức Hồng Y đã phải làm đơn xin �ức Thánh Cha Phanxicô cho từ chức Hồng Y và đã được chấp thuận! cũng liên can đến vấn đ� này mà �ức Hồng Y Donald Wuerl, Tổng Giám Mục  Tổng Giáo Phận Washington cũng phải xjn  từ chức vì bị tố cáo đã bao che (cover up) cho việc nói trên. �ơn từ chức của ngài đã được chấp thuận.

Mặt khác, để giúp Giáo Hội nhìn ra  những khuyết điểm trong phương thức quản trị, mục vụ và đào tạo giaó sĩ, tu sĩ  để phục vụ tốt và hưũ hiệu hơn cho Dân Chúa, thì không nên chỉ bới  móc những khuyết điểm theo chủ quan của  mình  bằng những phê bình gay gắt, thiếu xây dựng. Nhưng xin đừng hiểu lầm là tôi muốn bao che, bưng bít những đi�u không tốt đẹp nơi ngư�i này, việc n�  trong Giáo hội. Cũng không phải là  có ý muốn  ngăn cản giaó dân thi hành chức năng ngôn sứ cuả mình  Ngược laị, tôi chỉ muốn nhấn mạnh một đi�u là xin những ai có thiện chí muốn đóng góp gì cho việc xây dựng, phát triển và bảo vệ Giaó Hội thì xin làm  với tinh thần Phúc Âm và trong khuôn khổ  những giáo huấn  của  Giáo Hội v� vai trò và trách nhiệm cuả m�i thành phần Dân Chúa trong Hội Thánh.  Chúng ta phải phân biệt rõ: góp ý xây dựng khác với chỉ trích, đả phá. �i�u này áp dụng chung cho m�i sinh hoạt đúng đắn của  m�i tổ chức, đoàn thể xã hội, chính trị và đặc biệt là tôn giaó. Không một đoàn thể , tổ chức nào có thể phát triển và tồn tại  được nêú các thành viên chỉ chú tr�ng vào việc bới xấu nhau, đả kích cá nhân đưa đến phương hại uy tín chung cuả tập thể.

 NhÆ°ng nếu thấy có gÆ°Æ¡ng xấu (scandal) thá»±c  sự  trong Ä‘á»�i sống của má»™t hay nhiá»�u ngÆ°á»�i trong Giáo há»™i địa phÆ°Æ¡ng, nếu có sá»± “lạm dụng Toà giảngâ€� (pulpit) để công kích cá nhân hay phổ biến những Ä‘iêù ngoài phạm vi chia sẻ lơì Chuá, hoặc thâý những sai lệch  (phóng túng) trong phụng vụ (thí dụ cho giaó dân đứng quanh bàn thá»� để cùng giÆ¡ tay trên lá»… vật vá»›i chủ tế và cùng Ä‘á»�c chung Lá»�i truyá»�n phép!, má»�i đôi tân hôn lên đồng tế quanh bàn thá»� sau khi chứng hôn, nhÆ° đã xẩy ra ở vài nÆ¡i,  rá»­a tá»™i hay chứng hôn tại tÆ° gia, ( không được phép làm) làm Lá»… ngoài bãi biển hay nÆ¡i giải trí công cá»™ng v,v) hoặc  trong cung cách hành xá»­ củả linh mục, tu sĩ  nào đó thì giaó dân có bổn phận trÆ°á»›c tiên là phải can đảm và thẳng thắn bày tá»� quan tâm  củả mình  cách  khôn ngoan, kính trá»�ng và kín đáo vớí các đối tượng liên hệ để xin Ä‘iá»�u chỉnh, thay đổi. Nếu phÆ°Æ¡ng cách naỳ tá»� ra vô hiệu quả thì bÆ°á»›c tiếp có thể làm là trình cho Bá»� Trên liên hệ trong Giáo phận biết vá»� mối quan tâm cuả mình .Không ai cấm giaó dân làm việc này. Không  phải vâng phục mà câm nín, làm ngÆ¡ trÆ°á»›c những sá»± kiện khách quan là “guÆ¡ng xấu” , là sai trái, cần được phê bình, sá»­a chữa. Chỉ xin má»™t Ä‘iá»�u là đừng bày tá»� quan tâm cuả mình vì bá»±c tức, muốn trả thù và công khai chỉ trích, bêu xấu mà hậu quả nhiên hậu là làm phÆ°Æ¡ng hại cho uy tín chung cuả Giáo Há»™i, là Ä‘iá»�u nên tránh mà thôi.

Kết luận:

Giáo dân có vai trò và trách nhiệm xây dựng Giáo Hội cùng vơí hàng Giáo Phẩm,  hàng giaó sĩ. Giáo dân vâng phục các vị chủ chăn nhận lãnh năng quy�n dạy dỗ thánh hóa và cai trị xuất phát  từ Chúa Kitô-Giêsu qua vị �ại Diện duy nhất của Chúa trên trần thế là �ức Thánh Cha xuống các giám mục, linh mục  hiệp thông và cộng tác  với ngài trong Giáo hội. Như thế, vâng phục các chủ chăn liên hệ (linh mục, giám mục) là vâng phục chính Chúa Giêsu mà các ngài nhân danh (in persona Christi) để giảng dạy, thánh hóa và cai trị. Sự vâng phục và kính tr�ng này không làm mất danh dự, địa vị và trách nhiệm của giáo dân trong Giáo Hội, mà ngược lại còn chứng t� đức tin trưởng thành và đúng đắn của ngư�i tín hữu Chúa Kitô nữa, vì như l�i Thánh Công �ồng Vaticanô II đã dạy, ngư�i Kitô hữu khi vâng phục các chủ chăn  trong Giáo Hội “đã theo gương Chúa Kitô, �ấng đã vâng l�i cho đến chết để mở đư�ng hạnh phúc của sự tự do con cái Thiên Chúa cho tất cả m�i ngư�i.� (LG.IV, 37). Tuy nhiên, Giáo Hội cũng mong đợi ngư�i giáo dân can đảm và khôn ngoan thi hành trách nhiệm của mình xuất phát từ Bí tích Rửa Tội qua vai trò ngôn sứ, tư tế và vương đế như đã trình bày trong bài này.

Các vị chủ chăn cũng  được kêu g�i không những “phải nhìn nhận và nâng cao phẩm giá và trách nhiệm của giáo dân trong Giáo hội�  mà  còn “ nên sẵn sàng chấp nhận những ý kiến khôn ngoan của h� được trình bày nữa� (Ibid. IV,37). Nhưng giáo dân cũng phải  kính tr�ng các chủ chăn của mình ngay cả khi phải trình bày với các ngài những ưu tư xây dựng của mình v� một vần đ� nào có liên quan đến lợi ích chung của Giáo Hội, của giáo xứ hay Cộng đoàn.

Tóm lại, phải có sự tương kính giữa m�i thành phần Dân Chúa trong Giáo Hội. Tôn tr�ng lẫn nhau vì vai trò và địa vị của mình trong Giáo Hội cho mục đích xây dựng và phát triển Giáo Hội của Chúa là phương tiện cứu rỗi cho m�i ngư�i, m�i dân tộc ở m�i th�i đại. Tôn tr�ng để cùng giúp nhau chu toàn bổn phận và trách nhiệm của mình trong Giáo Hội.

Hàng Giáo phẩm, Giáo sĩ, Tu sĩ và, Giáo dân đ�u có chung một sứ mạng là hoạt động tích cực để mở mang Nước Thiên Chúa trên trần gian hầu cho nhi�u ngư�ì được hưởng Ơn Cứu độ cuả Chúa Kitô. Tất cả đ�u có chung một khát v�ng là được nên thánh như Cha trên tr�i là �ấng chí Thánh, mặc dù  khác nhau v� địa  vị và phương thức thi hành sứ mạng của mình trong Giáo Hội.Sự khác biệt này không làm thương tổn đến địa vị của một thành phần nào trong Giáo Hội mà chỉ nói lên tính đa dạng của ơn g�i phục vụ mà thôi. Mong m�i ngư�i ý thức đi�u quan tr�ng này để có thái độ sống thích hợp hầu tránh gương xấu v� nguy cơ tranh chấp quy�n bính trong Giáo Hội.

 LM Phanxicô Xavie Ngô Tôn Huấn. MDiv, MA, DMin (Doctor of Ministry)

 Houston, Texas, USA