Äầu tuần nà y, chÃnh phá»§ Úc, do Thá»§ Tướng Malcolm Turnbull lãnh đạo, đã tuyên bố rằng cả nước sẽ tham dá»± má»™t cuá»™c trưng cầu dân ý (plebiscite) không bắt buá»™c qua bưu Ä‘iện vá» hôn nhân đồng tÃnh.
Ngưá»i dân Úc sẽ được yêu cầu phát biểu ý kiến cá»§a mình hạn chót và o tháng Mưá»i Má»™t năm 2017 vá» việc liệu có nên hợp pháp hóa hôn nhân đồng tÃnh ở trong nước hay không. Không giống má»™t cuá»™c referendum, tuy cÅ©ng là trưng cầu dân ý, nhưng thưá»ng lá phiếu cá»§a ngưá»i dân sẽ thay đổi luáºt lệ hay Ãt nhất không thể bị bác bá» dá»… dà ng, má»™t cuá»™c plebiscite chỉ là để thu lượm ý kiến công chúng chứ không có tÃnh trói buá»™c vá» luáºt pháp.
Há»™i Äồng Giám Mục Úc
Cuốn sách nhá» vá» cuá»™c trưng cầu ý dân trên cá»§a Há»™i Äồng Giám Mục Úc viết rằng: “Hãy bá» phiếu KHÔNG, để duy trì hôn nhân như liên hệ độc đáo giữa má»™t ngưá»i đà n bà và má»™t ngưá»i đà n ôngâ€.
Äạo luáºt Hôn Nhân năm 1961 cá»§a Úc dá»± liệu rằng hôn nhân là “cuá»™c kết hợp cá»§a má»™t ngưá»i đà n ông và má»™t ngưá»i đà n bà đến ná»—i loại bá» má»i ngưá»i khácâ€. Gần đây, các thà nh viên cấp tiến cá»§a quốc há»™i ở trong nước đã cố gắng đỠxuất má»™t tu chÃnh án đối vá»›i đạo luáºt nà y nhằm bao gồm hôn nhân đồng tÃnh. Ông Turnbull quyết định thăm dò niá»m tin cá»§a quốc gia qua cuá»™c trưng cầu ý dân trước khi mang vấn đỠra thảo luáºn trước quốc há»™i.
Trong cuốn sách nhá», các giám mục Úc nói rằng việc nhấn mạnh hôn nhân là mối liên hệ giữa má»™t ngưá»i đà n ông và má»™t ngưá»i đà n bà “không phải là lá»i chỉ trÃch các loại liên hệ khác†và không loại trừ các cặp đồng tÃnh khá»i bước và o các mối liên hệ hợp pháp khác.
Các ngà i viết trong cuốn sách nhỠđỠngà y 15 tháng Tám như sau “việc nhìn nháºn rằng hôn nhân là giữa má»™t ngưá»i đà n ông và má»™t ngưá»i đà n bà không phải là lá»i xác quyết cuồng tÃn, tÃn Ä‘iá»u tôn giáo hay truyá»n thống phi lý, nhưng chỉ là lá»i thừa nháºn sinh thái nhân bảnâ€.
Các giám mục tiếp tục tuyên bố rằng “các háºu quả cá»§a việc thay đổi hôn nhân là điá»u rất có thá»±c†và tá»± há»i liệu các tÃn hữu có bị buá»™c phải can dá»± và o các nghi lá»… trái ngược vá»›i các tÃn ngưỡng cá»§a há» không, liệu các tổ chức có được tá»± do tuyển dụng các nhân viên theo các nguyên tắc cá»§a há» không hay há» sẽ bị loại khá»i các cuá»™c đấu thầu để được các khế ước cá»§a chÃnh phá»§ hoặc các hình thức tà i trợ khác vá»›i Ä‘iá»u kiện há» phải á»§ng há»™ hôn nhân đồng tÃnh.
Các giám mục viết tiếp “Chúng tôi đã thấy má»—i má»™t thứ tá»± do trên bị thách thức ở ngoại quốc nÆ¡i định nghÄ©a vá» hôn nhân đã thay đổiâ€.
Äức Tổng Giám Mục Adelaide
Trong má»™t quyết định Ä‘ang gây tranh luáºn cá»§a chÃnh phá»§, cuá»™c trưng cầu ý dân sẽ được tiến hà nh qua Văn Phòng Thống Kê Úc; vì Ä‘iá»u nà y có nghÄ©a sẽ không có các bảo vệ thông thưá»ng chống lại việc phân phối các tà i liệu có tÃnh kỳ thị hay lừa bịp.
Äức Tổng Giám Mục Philip Wilson cá»§a Adelaide, trong má»™t tuyên bố ngà y 16 tháng Tám, nói rằng “Chúng ta tiến hà nh cuá»™c đối thoại nà y vá»›i má»™t cảm thức tôn kÃnh và tôn trá»ng sâu xa đối vá»›i má»i ngưá»i trong nước, và đối vá»›i các chá»n lá»±a hỠđược tá»± do đưa raâ€.
Äức Tổng Giám Mục kêu gá»i má»i ngưá»i Công Giáo trong nước “tham gia cuá»™c biện phân cá»™ng đồng nà y†và là m thế “trong tinh thần phong nhã, tôn kÃnh và tôn trá»ng thanh thản. Trong cuá»™c đối thoại nà y, không há» có chá»— cho chỉ trÃch, chá»i rá»§a hay bôi nhá» ngưá»i khác hoặc các lá»±a chá»n cá»§a há»â€.
Ngà i nói thêm: “đây là má»™t cÆ¡ há»™i để chúng ta là m chứng cho cam kết sâu xa cá»§a chúng ta đối vá»›i hôn nhân theo cung cách có thể thuyết phục ngưá»i khác bằng sá»± sâu sắc trong đức tin cá»§a ta và lòng kÃnh trá»ng cá»§a ta đới vá»›i má»i ngưá»iâ€.
Bản tuyên bố kết thúc bằng việc nhìn nháºn sá»± thánh thiện cá»§a hôn nhân giữa má»™t ngưá»i đà n ông và má»™t ngưá»i đà n bà và vai trò ná»n tảng cá»§a nó trong việc dưỡng dục con cái như là thà nh phần trong kế hoạch thánh thiêng cá»§a Thiên Chúa dà nh cho gia đình nhân loại.
Các cuộc thăm dò
Các cuá»™c thăm dò dư luáºn cho thấy thái độ đối vá»›i hôn nhân nÆ¡i ngưá»i Úc Ä‘ang từ từ thay đổi nghiêng nhiá»u vá» phÃa chấp nháºn hôn nhân đồng tÃnh, nhất là nÆ¡i phụ nữ. Cuá»™c thăm dò hà ng năm cá»§a Household, Income and Labour Dynamics in Australia cho thấy 67 phần trăm phụ nữ và 59 phần trăm đà n ông có thiện cảm vá»›i việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tÃnh.
Má»™t cuá»™c thăm dò má»›i đây cá»§a Galaxy Research, và do Parents and Friends of Lesbians and Gays ủy nhiệm, cho thấy trong số 1,000 Kitô hữu Úc, 54 phần trăm có cảm tình vá»›i hôn nhân đồng tÃnh và 49 phần trăm chống lại các Ä‘iá»u khoản bảo vệ phản đối lương tâm đối vá»›i việc cung cấp dịch vụ cho các cặp đồng tÃnh.
Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy các cuá»™c thăm dò dư luáºn không hẳn hoà n toà n vô tư trong má»™t cuá»™c chiến phức tạp như hôn nhân đồng tÃnh. Ngưá»i ta vẫn tin Ä‘a số thầm lặng có đó để phản công thứ thăm dò đầy chất ý thức hệ hiện nay.
Ký giả Andrew Probyn, tuy không tin có thứ Ä‘a số thầm lặng trên, nhưng dá»±a và o thá»±c tế chÃnh trị Úc để tiên Ä‘oán có thể phe “CÓ†cá»§a cuá»™c trưng cầu dân ý lần nà y sẽ thất bại như há» từng thất bại trong cuá»™c trưng cầu dân ý trước đây vá» Ná»n Cá»™ng Hòa Úc, má»™t cuá»™c trưng cầu dân ý mà ngưá»i đứng đầu không ai khác mà là chÃnh ông Malcolm Turnbull, đương kim Thá»§ Tướng Úc.
Theo Probyn, lòng ông Malcolm Turnbull chắc phải thắt lại khi nghe cá»±u thá»§ tướng John Howard sẽ cùng cá»±u thá»§ tướng Tony Abbott mở chiến dịch chống lại hôn nhân đồng tÃnh.
Turnbull biết rõ thế nà o là đứng mÅ©i chịu sà o đối vá»›i má»™t chÃnh nghÄ©a tưởng rằng được nhiá»u ngưá»i á»§ng há»™, chỉ để sau đó thấy nó ra cùn nhụt và bị bẻ gẫy bởi bá»™ hai Howard-Abbott.
Là chá»§ tịch Phong Trà o Cá»™ng Hòa Úc gần hai tháºp niên trước, Ông Turnbull đứng đối chá»i vá»›i Ông Abbott, ngưá»i lãnh đạo tổ chức Ngưá»i Úc vì Ná»n Quân Chá»§ Láºp Hiến vá»›i sá»± khuyến khÃch cá»§a thá»§ tướng Úc lúc bấy giá» là John Howard.
Giống như hôn nhân đồng tÃnh bây giá», các cuá»™c thăm dò lúc ấy cho thấy má»™t nước cá»™ng hòa Úc má»™t là được Ä‘a số á»§ng há»™ hai là Ãt nhất cÅ©ng được á»§ng há»™ nhiá»u hÆ¡n bị chống đối.
Nhưng lá phiếu CÓ đã thua trong cuá»™c trưng cầu dân ý năm 1999, vì ngưá»i cá»™ng hòa bị chia rẽ đối vá»›i việc mô thức nà o được chuá»™ng hÆ¡n và vì Ä‘iá»u mà giám đốc chiến dịch CÓ, là ông Greg Barns, rầu rÄ© coi là các chá»§ trương quá đơn giản và lừa bịp.
Tuần nà y, Ông Barns bảo rằng nếu những ngưá»i cổ vÅ© hôn nhân đồng tÃnh cÅ©ng chia rẽ như ngưá»i Cá»™ng Hòa năm 1999, thì há» cÅ©ng sẽ gặp cùng má»™t số pháºn.
Ông nói vá»›i tá»Â The Australian Financial Review rằng: “Há» sẽ thua nếu thiếu sá»± Ä‘oà n kết và nếu há» không phản công được Ä‘iá»u đã bắt đầu trở thà nh ná»—i sợ thái quá và chiến dịch gây hoang mang bằng những dối trá trắng trợn. Thiếu Ä‘oà n kết và không có khả năng phản công các chá»§ trương lừa bịp mà Abbott Ä‘ang vung vãi khắp nÆ¡i sẽ đánh bại Ä‘iá»u ai cÅ©ng cho là sẽ thắngâ€.
Cuộc chiến văn hóa của Abbott vỠcác giá trị
Ông Abbott, theo Probyn, là trái banh chÃnh trị có tÃnh phá hoại đến tá» vong nhất trong thế hệ cá»§a ông ta. Ông ta đã phát động chiến dịch KHÔNG cá»§a ông ta và o hôm thứ Ba.
Chẳng cần cá» xÃ, diá»…n đà n hay phông ảnh loè loẹt chi, chỉ má»™t và i hà ng phá hoại nói trước cá»a ra và o Hạ Nghị Viện vá»›i má»™t nhúm ký giả. Ông ta bảo:
“Tôi nói cho qúy bạn hay, nếu qúy bạn không thÃch hôn nhân đồng tÃnh, hảy bá» phiếu KHÔNG. Nếu qúy bạn lo ngại cho tá»± do tôn giáo và tá»± do ngôn luáºn, qúy bạn hãy bá» phiếu KHÔNG, và nếu qúy bạn không thÃch cái thứ chuẩn má»±c (correctness) chÃnh trị, qúy bạn hãy bá» phiếu KHÔNG vì bá» phiếu KHÔNG sẽ giúp chặn đứng thứ chuẩn má»±c chÃnh trị ấy khá»i đưá»ng Ä‘i cá»§a nóâ€.
Tá»± do tôn giáo. Tá»± do ngôn luáºn. Chuẩn má»±c chÃnh trị. Ông Abbott đóng khung cuá»™c đấu tranh chống hôn nhân đồng tÃnh thà nh má»™t cuá»™c chiến văn hóa có tÃnh thế hệ vá» các giá trị.
Ông kêu gá»i sá»± bất đồng chống lại toà n bá»™ nghị trình cá»§a phe cấp tiến và xỉ vả việc phe tả xâm lấn và o truyá»n thống và định chế.
Cuá»™c tranh đấu chống hôn nhân đồng tÃnh cá»§a ông, trên thá»±c tế, là công việc suốt Ä‘á»i cá»§a ông. Và ông gợi ý cho rằng cuá»™c đấu tranh chống việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tÃnh là má»™t tháºp tá»± chinh để già nh ná»n dân chá»§ tá»± do chứ không để chống lại nó.
Và ông ca ngợi việc chÃnh phá»§ theo Ä‘uổi cuá»™c trưng cầu dân ý bằng bưu Ä‘iện; và việc nà y ngay tức khắc gây lo ngại cho các đồng nghiệp phò hôn nhân đồng tÃnh cá»§a ông, vì há» thừa nháºn rằng Ông Abbott đã nhìn thấy cÆ¡ may tức khắc để tuyên má»™t cuá»™c chiến thà nh công.
Ông Abbott đã gá»i lá phiếu KHÔNG cá»§a năm 1999 là lá phiếu bảo vệ dân chá»§ chống lại “ná»n cá»™ng hòa cá»§a các chÃnh trị gia†thế nà o, thì ông cÅ©ng mừng vui coi cuá»™c trưng cầu ý dân vá» hôn nhân đồng tÃnh như má»™t cú đấm và o “lá phiếu cá»§a các chÃnh trị gia†như thế.
Shorten chẳng đặng đừng lên tiếng
Probyn cho biết: trong hÆ¡n hai ngà y, những phát biểu cá»§a Ông Abbott không bị bất cứ lãnh tụ chÃnh trị nà o thách thức cả.
Thá»±c váºy, gần như cả tuần lá»…, không má»™t ai trong giá»›i lãnh đạo chÃnh trị Úc, cả chÃnh phá»§ lẫn phe đối láºp, chịu đứng ra lãnh đạo chiến dịch CÓ cả.
Ông Turnbull thì do dá»±, vừa không muốn nháºn quyá»n sở hữu đối vá»›i má»™t diá»…n trình rõ rà ng có nhiá»u khuyết Ä‘iểm vừa không muốn là m phe hữu nổi sùng, má»™t phe từ lâu vốn cảnh cáo chống lại việc thúc đẩy hôn nhân đồng tÃnh.
Ông Thá»§ Tướng nói mình sẽ bá» phiếu CÓ nhưng cho biết các cam kết khác trong tư cách thá»§ tướng không cho phép ông tÃch cá»±c tham dá»± chiến dịch; lý do nà y quả không thuyết phục được ai vì quá yếu.
Thá»§ Lãnh Äối Láºp Bill Shorten, Ä‘i dây giữa má»™t diá»…n trình ông không thÃch và má»™t kết quả ông rất thÃch, đợi đến mãi thứ Năm má»›i lên tiếng.
Ông bảo: “Tôi sẽ bá» phiếu CÓ. Tôi sẽ váºn động cho phiếu CÓ. Chúng tôi nói vá»›i giá»›i trẻ Úc đồng tÃnh rằng chúng tôi sẽ bá» phiếu trong cuá»™c thăm dò nà y, chúng tôi sẽ bá» phiếu trong cuá»™c thăm dò nà y vì qúy bạn. Chứ không phải vì chúng tôi tôn trá»ng diá»…n trình nà y, nhưng vì Äảng Lao Äá»™ng sẽ không để ngưá»i Úc đồng tÃnh và ngưá»i trẻ đồng tÃnh phải tá»± mình đương đầu vá»›i cuá»™c thăm dò nà y, vá»›i việc lượng giá các mối liên hệ cá»§a há»â€.
Ông ta đổ cho Ông Turnbull phải chịu trách nhiệm bản thân đối vá»›i “má»i thứ hôi thối gây Ä‘au lòng†do việc đầu phiếu bưu Ä‘iện nà y tạo ra, sau khi đã hèn nhát để cuá»™c tranh luáºn nổ ra.
CÅ©ng nên biết, cá» tri Úc sẽ nháºn được phiếu bầu bắt đầu từ ngà y 12 tháng ChÃn, và ngà y 7 tháng Mưá»i Má»™t là hạn chót để há» bá» phiếu thuáºn hay chống hôn nhân đồng tÃnh. Kết quả sẽ được công bố và o ngà y 15 tháng Mưá»i Má»™t.
Nếu Ä‘a số bá» phiếu thuáºn (CÓ), thì các dân biểu Liên Minh sẽ được phép bá» phiếu tá»± do tại Quốc Há»™i cho má»™t dá»± luáºt hợp pháp hóa hôn hân đồng tÃnh và o cuối năm 2017. Há» không buá»™c phải bá» phiếu theo kết quả cá»§a cuá»™c trưng cầu dân ý. Còn nếu Ä‘a số bá» phiếu chống (KHÔNG), thì chÃnh phá»§ sẽ không cho phép các dân biểu Liên Minh bá» phiếu tá»± do tại Quốc Há»™i, nghÄ©a là há» phải tôn trá»ng kết quả cá»§a cuá»™c trưng cầu dân ý.
Vũ Văn An
Thanhlinh

