Chúa nháºt tuần XXII TN , Mt 16, 21-27
Sau khi đã nghe thánh Phê-rô tuyên xưng đức tin: “Thầy là Äấng Ki-tô, Con Thiên Chúa hằng sốngâ€, Chúa Giêsu nghÄ© rằng đây là giây phút thuáºn tiện đễ dẫn đưa các môn đệ cá»§a mình và o trong mặc khải mầu nhiệm cá»§a Ngà i: đây là lần đầu tiên (sẽ còn hai lần khác nữa) Ngà i loan báo cho há» cuá»™c Tá» Nạn và Phục Sinh cá»§a Ngà i: “Ngưá»i phải chịu nhiá»u Ä‘au khổ, rồi bị giết chết và ngà y thứ ba sẽ sống lạiâ€. Má»—i lần loan báo vá» cái chết cá»§a mình, Ngà i liên kết những viá»…n cảnh cá»§a cuá»™c Tá» Nạn cá»§a Ngà i vá»›i biến cố Phục Sinh.
Trang Tin Mừng hôm nay chÃnh là phần tiếp theo bà i Ä‘á»c Tin Mừng Chúa nháºt tuần trước. Ta thấy Phêrô nhân danh nhóm Mưá»i Hai tông đồ đã thừa nháºn Chúa Giêsu là Äấng Mêsia hay Äấng Kitô. Và lúc đó Phêrô được Chúa Giêsu khen là có phúc vì đã nháºn được “mạc khải†ấy từ Thiên Chúa.
Chúa Giêsu đã thấy sá»± thù nghịch cá»§a các quyá»n bÃnh cÅ©ng như sá»± bá» rÆ¡i cá»§a dân chúng ngà y cà ng tăng lên. Ngưá»i phân tÃch rất kỹ sá»± chống đối nà y, nó Ä‘ang phát triển và sẽ lôi kéo toà n bá»™ Giêrusalem “các kỳ mục, các thượng tế và kinh sư…â€, má»i viên chức, má»i nhà lãnh đạo tại thá»§ đô và Ngưá»i tình nguyện Ä‘i đến nÆ¡i đó!
Từ ngà y đó, Chúa Giêsu sẽ loan báo ba lần cuá»™c khổ nạn cá»§a Ngưá»i (Mt 16,21; 17,22-23; 20,18-19). Như váºy, ta thấy Chúa Giêsu đã sống từ tuần nà y sang tuần khác vá»›i tư tưởng vá» cái chết cá»§a Ngưá»i. Lúc đó, Ngưá»i khoảng 30 tuổi. Sứ vụ cá»§a Ngưá»i rất quan trá»ng, không bao lâu nữa sẽ hoà n tất má»™t cách tà n nhẫn. Vá» phương diện con ngưá»i mà xét, đó là sá»± thất bại, là chấm dứt má»i sá»±. Không cần phải là thần thánh để thấy trước những kỳ hạn nà o đó không thể tránh khá»i.
 Chúa Giêsu bình thản loan báo cái chết cá»§a Ngưá»i. Äấng mà nguyên việc xuất hiện đã là m nẩy sinh mùa xuân cá»§a thế giá»›i, nay sẽ phải nếm cÆ¡n hấp hối cá»§a sá»± từ bá» hoà n toà n. Ngưá»i ý thức sáng suốt định mệnh cá»§a mình, tuy nhiên vẫn biết rõ rằng, theo cách tÃnh toán nhân loại, Ä‘iá»u sắp xảy đến lẽ ra chẳng được xảy đến. Nhưng Ngưá»i không buồn tá»§i, mà hoà n toà n tÃn thác và o Chúa Cha: Ngưá»i biết hòn đá bị loại bá» dù thế nà o Ä‘i nữa cÅ©ng sẽ trở thà nh viên đá đỉnh góc.
Chúa Giêsu đỠnghị má»™t lý luáºn hoà n toà n khác hẳn. Lý luáºn cá»§a tháºp giá! Lý luáºn cá»§a tình yêu! Hoà n toà n trái ngược vá»›i Ä‘iá»u mà thế gian đỠnghị vá»›i chúng ta, Äức Giêsu nói: “phải từ bá» chÃnh mìnhâ€. Không có tình yêu thương chân tháºt nếu không có sá»± từ bá» chÃnh mình.
Và chỉ cần đưa ra má»™t số hoà n cảnh Ä‘au thương trong đó tình yêu bị nguy ngáºp, để hiểu rằng tình yêu phải trả giá đắt: Tha thứ cho má»™t kẻ thù. Có đủ can đảm để nói rằng mình theo Giêsu trong má»™t môi trưá»ng vô tÃn hoặc nhạo báng. Yêu thương ngưá»i phối ngẫu má»™t cách trung tÃn. Tiếp tục phục vụ con cái xem ra Ä‘ang chế giá»…u bạn. Giữ vững ý thức chia sẻ khi má»i sá»± Ä‘á»u kÃch thÃch ta tÃch lÅ©y và tiêu xà i cho chÃnh bản thân. Luôn giữ sá»± lương thiện trong các thương vụ khi mà những quy luáºt vá» kinh tế hoặc chÃnh trị là những luáºt rừng, cá lá»›n nuốt cá bé. Äể yêu thương cho đúng nghÄ©a, phải chịu trả giá.
Cuá»™c Khổ nạn là má»™t yếu tố trong chương trình cứu rá»—i: nó rất “cần thiếtâ€. Äó là phần thâm sâu nhất, mầu nhiệm nhất, “má»›i mẻ†nhất cá»§a tâm hồn và sứ mệnh Chúa Giêsu. Nhưng đó cÅ©ng là lý do trưá»ng cá»u cá»§a sá»± vấp phạm; nó đã là cá»› vấp phạm cho dân Do thái, cÅ©ng như là đỠtà i thắc mắc cá»§a Giáo Há»™i sÆ¡ khai và Giáo Há»™i má»i thá»i. Trước đấy, nó đã là vấn đỠcá»§a sách Gióp: sau cuá»™c lưu đầy, Israel tá»± thắc mắc vỠý nghÄ©a sá»± “công chÃnh†cá»§a Thiên Chúa. Nói cách khác, được là m tuyển dân cá»§a Thiên Chúa, được là m đối tượng cá»§a tình yêu Ngà i có nghÄ©a là gì? Qua lá»i mặc khải cá»§a Chúa Giêsu, Ä‘iá»u mà trong sách Gióp xem như là má»™t luáºt trừ (sá»± Ä‘au khổ cá»§a ngưá»i công chÃnh) thì nay thà nh luáºt chung: tình yêu Thiên Chúa Ä‘i ngang qua tháºp giá. Gương Phêrô từ chối nhìn nháºn dung mạo Ä‘au khổ cá»§a Chúa Kitô là má»™t bà i há»c cho Giáo Há»™i và cho má»i kẻ tin.
Quy luáºt sống cá»§a ngưá»i môn đệ được tổng hợp trong ba Ä‘iểm: từ bá» chÃnh mình, vác tháºp giá mình và bước theo.
“Từ bá» chÃnh mình†là bá» Ä‘i cả những khát vá»ng, những đòi há»i chÃnh đáng cá»§a mình mà nháºn lấy khát vá»ng và đòi há»i cá»§a kẻ khác; tức là không phải chỉ chiến thắng các cám dá»—, mà còn bá» ra sau những quyá»n lợi chÃnh đáng cá»§a riêng mình.
“Vác tháºp giá mình†là chấp nháºn bản án tháºp giá; tức là từ bá» những tiện nghi thoải mái và cả mạng sống mình vì muốn trung thà nh vá»›i Äức Giêsu và vá»›i sứ mạng cá»§a Ngưá»i.
“Bước theo†không có nghÄ©a là “đồng hà nhâ€, “tháp tùng†để là m vinh dá»± cho thầy, nhưng là bắt chước các phong thái cá»§a thầy, lặp lại những chá»n lá»±a cá»§a thầy, tức là nối tiếp công trình mà thầy đã bắt đầu vá»›i biết bao hy sinh Ä‘au khổ. Äau khổ cá»§a Äức Giêsu và đá»i môn đệ vá»›i các Ä‘au khổ thuá»™c vá» nhau. Ta chỉ có thể thá»±c sá»± hiểu Äức Giêsu bằng cách bước theo Ngưá»i trong Ä‘au khổ.
Là m tÃn hữu là “bước theo Äức Giêsuâ€. Vừa chà o Ä‘á»i, mạng sống cá»§a Ngưá»i đã bị Ä‘e dá»a; sau đó Ngưá»i đã là m nghá» thợ má»™c ở Nadarét trong má»™tthá»i gian dà i. Khi bắt đầu cuá»™c Ä‘á»i trần thế, Ngưá»i đã bắt đầu Ä‘i dưới bóng cái chết: cái chết cà ng lúc cà ng tá» hiện rõ rà ng hÆ¡n. Các môn đệ cá»§a Äức Giêsu cần ý thức rằng há» Ä‘ang Ä‘i theo má»™t vị Thầy đã chấp nháºn má»™t cuá»™c sống hiểm nghèo, thì má»›i đưa lại hạnh phúc cho ngưá»i khác.
Hóa ra con đưá»ng cá»§a các môn đệ là theo Chúa Giêsu, Ãấng bị đóng Ä‘anh. Con đưá»ng “đánh mất chÃnh mình“, để tìm lại được chÃnh mình, như Äức nguyên Giáo hoà ng Benedictô XVI viết: con đưá»ng “đánh mất chÃnh mình“, là điá»u cần thiết đối vá»›i con ngưá»i, và nếu không có Ä‘iá»u nà y, thì nó không thể tìm lại được chÃnh mình†(Ãức Giêsu thà nh Nagiarét 2007, 333).
Ngà y nay Chúa Giêsu cÅ©ng má»i gá»i chúng ta: “Ai muốn theo Thầy, hãy từ bá» chÃnh minh, vác tháºp giá mình và theo Thầy†(Mt 16, 24). Theo Chúa khi chấp nháºn tháºp giá cá»§a mình vá»›i lòng yêu mến. Dưới con mắt thế gian, “đánh mất Ä‘i sá»± sống†là má»™t thất bại. Thánh Giáo hoà ng Gioan Phaolô II đã viết như sau: “Má»™t cách nhiệm mầu chÃnh Chúa Kitô chấp nháºn … chết trên má»™t tháºp giá để nhổ táºn gốc rá»… tá»™i kiêu căng khá»i trái tim con ngưá»i, và biểu lá»™ má»™t sá»± vâng phục toà n vẹn con thảo.
Khi tá»± nguyện chấp nháºn cái chết, Ãức Giêsu mang lấy tháºp giá cá»§a tất cả má»i ngưá»i và trở thà nh suối nguồn Æ¡n thánh cứu độ cho toà n dân. Thánh Cirillo thà nh Giêrusalem giải thÃch rằng: “Tháºp giá chiến thắng đã soi sáng những ai bị mù lòa vì ngu muá»™i, đã giải thoát ngưá»i bị tá»™i lá»—i giam cầm, đã Ä‘em lại Æ¡n cứu độ cho toà n nháºn loạiâ€Â
Và ta thấy Ngưá»i môn đệ sẽ bị cám dá»— trốn chạy để cứu lấy mạng sống mình khá»i những Ä‘au khổ và má»™t cái chết tà n bạo, nhưng đó là má»™t ảo tưởng. Rõ rà ng là đau khổ không phải chỉ là chấp nháºn thụ động, nhưng là má»™t hình thái sống tÃch cá»±c: “Nếu ai muốn…â€. Qua nghịch lý “cứu – mấtâ€, tác giả giúp hiểu rằng nếu kiên trì trong Ä‘á»i môn đệ, ngưá»i tÃn hữu có thể phải chết sá»›m nhưng sau đó sẽ được sống muôn Ä‘á»i; trái lại, nếu ngưá»i ấy chối từ Äức Giêsu, cuá»™c sống trần thế cá»§a ngưá»i ấy có thể được kéo dà i thêm má»™t thá»i gian nữa, nhưng sau đó sẽ kết thúc bằng má»™t cái chết tháºt sá»±.
Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đỠnghị má»™t giải pháp tốt nhất. Ngà i dạy chúng ta đầu tư đúng hướng để được hưởng lợi nhuáºn vững bá»n. Äó là đầu tư cho Ä‘á»i sống mai sau, mà điá»u kiện tiên quyết là hãy từ bá» mình và vác tháºp giá.
“Ai muốn theo Thầy, phải từ bá» chÃnh mình, vác tháºp giá mình mà theo. Quả váºy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liá»u mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy. Vì nếu ngưá»i ta được cả thế giá»›i mà phải thiệt mất mạng sống, thì nà o có lợi gì ? Hoặc ngưá»i ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình?â€
Nói cách cụ thể là “Hãy sống theo Thần KhÆvà dứt khoát “không còn thoả mãn Ä‘am mê cá»§a tÃnh xác thịt nữa. Vì tÃnh xác thịt thì ước muốn những Ä‘iá»u trái ngược vá»›i Thần KhÃ, còn Thần Khà lại ước muốn những Ä‘iá»u trái ngược vá»›i tÃnh xác thịt, đôi bên kình địch nhau, khiến anh em không là m được Ä‘iá»u anh em muốn†(Gl 5, 16-17). Vâng, “Anh em đừng có ráºp theo Ä‘á»i nà y, nhưng hãy cải biến con ngưá»i anh em bằng cách đổi má»›i tâm thần, hầu có thể nháºn ra đâu là ý Thiên Chúa: cái gì là tốt, cái gì đẹp lòng Chúa, cái gì hoà n hảo.†(Rm 12, 2). Chỉ có như thế má»›i có hy vá»ng “sẽ tìm được mạng sống†mình nÆ¡i cõi phúc trưá»ng sinh.
Huệ Minh

