Ba L�i Khấn của ngư�i tu sĩ

Có bao gi� bạn tham dự lễ khấn của quý thầy hay quý sơ chưa? Hoặc có bao gi� bạn nghe đến lễ khấn hoặc các l�i khấn chưa? Chắc các tu sĩ quá quen thuộc v� những đi�u này. Do đó, chút chia sẻ dưới đây tôi muốn viết cho các bạn trẻ chưa hoặc không phải là tu sĩ. �ể qua đó, chúng ta thấy cuộc sống của ngư�i tín hữu thật phong phú trong các bậc sống và có nhi�u cách thức liên kết với �ức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta.

Các bạn thân mến,

G�i là lễ khấn vì dĩ nhiên trong đó có ba l�i khấn[1] là quan tr�ng nhất đối với những ai cử hành nó. Trước khi khấn, các tân khấn sinh đã được h�c kỹ lưỡng v� từng l�i khấn ở Nhà Tập. Rồi tới một th�i điểm, tập sinh được m�i g�i tự do tuyên khấn. Từ đó h� chính thức bước vào mối tình với Giêsu, sẵn sàng chấp nhận những đòi h�i và đón nhận những ân sủng đến từ ba l�i khấn này: Khó nghèo, Khiết tịnh và Vâng phục. Sau l�i tuyên khấn với Thiên Chúa, h� chính trở thành tu sĩ, nam g�i là thầy tu, nữ g�i là nữ tu hay các sơ.

1. L�i khấn khó nghèo

Chắc không ai muốn cuộc sống nghèo khổ thiếu thốn. Tuy nhiên, để không bám vào của cải trần gian, ngư�i tu sĩ khấn hứa mình luôn ch�n con đư�ng nghèo khó của Tin mừng để sống tr�n đ�i. Chính Chúa Giêsu đã đi tr�n con đư�ng nghèo khó này. �ó là mối phúc dành cho những ai sống khó nghèo, vì Nước Tr�i là của h�.

Trong các đan viện, chúng ta dễ dàng thấy các thầy, các sơ sống nghèo như thế nào. �ó là hình thức sống đan tu có từ lâu đ�i. Sau đó xuất hiện dòng khất thực mà nổi tiếng là dòng thánh Phan-xi-cô và thánh �a-minh. Lúc này cuộc sống của ngư�i tu sĩ sống bằng của bố thí. Với Dòng Biển �ức, các tu sĩ sống tự cung tự cấp. Có bạn giơ tay ý kiến rằng các dòng tu dư�ng như nhi�u bất động sản và tài sản khác? �i�u ấy là có thực, nên vấn đ� khó nghèo luôn được đặt ra cho lối sống của các tu sĩ: làm sao sống nghèo để bắt chước �ức Ki-tô? Trong th�i cận đại, chúng ta thấy xuất hiện một chi�u hướng mới nơi các dòng tu: dòng tông đồ. Các tu sĩ sống dấn thân vào đ�i và phục vụ con ngư�i.

Từ hoàn cảnh đó, sự ra đ�i của các dòng tông đồ cũng thay đổi cái nhìn v� đ�i sống khó nghèo. Các dòng đi vào thế giới. Sống khó nghèo cũng có nghĩa là tận tâm với ngh� nghiệp, sử dụng tài sản có trách nhiệm, biết để ý tới nhu cầu của ngư�i nghèo. Nhìn chung, ở giai đoạn phát triển này của đ�i tu, ngư�i ta nhận thấy có hai ý thức mới trong việc sống khó nghèo của tu sĩ: Thứ nhất, sống nghèo có nghĩa là đồng hóa với dân nghèo, chia sẻ cảnh bấp bênh thiếu thốn của h�. Thứ hai, sống nghèo có nghĩa là dấn thân bênh vực ngư�i nghèo, cộng tác vào việc thăng tiến và giải phóng h� kh�i cảnh nghèo.

�ó là cách ngư�i tu sĩ hiến thân hoàn toàn cho Thiên Chúa. Dĩ nhiên, đ�i sống khó nghèo luôn có những đòi buộc. H� phải nghèo trong thực tế và trong tinh thần để chỉ lo thu tích một kho tàng trên tr�i (Mt 6,20). Chính các hội dòng cũng nỗ lực làm chứng tập thể v� khó nghèo trong môi trư�ng mình sống. Bạn h�i sống như thế các tu sĩ có khổ lắm không? Thưa, còn đó những thách đố[2], nhưng các tu sĩ tâm niệm lấy Thiên Chúa làm gia nghiệp duy nhất đ�i mình, nên h� hạnh phúc sống khó nghèo.

Theo đó, ngư�i tu sĩ không sử dụng đồ gì như tư hữu. H� chia sẻ với nhau trong đ�i sống cộng đoàn, với lối sống tiết kiệm, giản dị và thanh thoát.

2. L�i khấn khiết tịnh

Phải thú nhận rằng đây dư�ng như là l�i khấn thú vị và khó khăn nhất đối với ngư�i tu sĩ. Thú vị vì h� dám sống độc thân khiết tịnh vì Nước Tr�i; khó khăn vì ngư�i tu sĩ đâu phải thiên thần, h� có thân xác với những đòi h�i bản năng của nó. Bởi hiểu “khiết tịnh là nhân đức mà nó ki�m chế, kiểm soát, đi�u hòa những khao khát, suy nghĩ và hành vi tính dục của chúng ta.�[3] Hơn nữa, khi các tu sĩ khấn khiết tịnh, đương nhiên nó “đòi h�i sự tiết dục hoàn toàn và vĩnh viễn để tận hiến tr�n vẹn con ngư�i cho Thiên Chúa và phục vụ tha nhân.� (GLHTCG 2349).

Như bạn đã biết các tu sĩ không có ngư�i yêu, không được lập gia đình với một ai đó. Ngư�i tu sĩ sống độc thân và chỉ thuộc mình v� Thiên Chúa mà thôi. Theo đó, h� cũng giữ mình xa tránh m�i hành vi tự ý chi�u theo khoái lạc dục v�ng. �i�u ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng trong th�i đại tục hóa và Internet như hiện nay. Tuy nhiên, đó là l�i m�i g�i liên lỷ của Thiên Chúa dành cho ngư�i tu sĩ, bởi h� có �ức Giêsu là mẫu gương khiết tịnh vì Nước Tr�i. Nghĩa là, �ức Giêsu chỉ thuộc v� Chúa Cha, và trái tim ngư�i tu sĩ không chia sẻ với ai, ngoại trừ cho Thiên Chúa.

� thức được những thách đố của l�i khấn này, ngư�i tu sĩ cũng xem đó như món quà của Thiên Chúa. �ó là ơn sống khiết tịnh, chứ một mình tu sĩ khó lòng sống tr�n vẹn l�i khấn này. Do đó, ngư�i tu sĩ quý tr�ng sự khiết tịnh như một ân huệ cao cả của ơn thánh, để hiến thân hoàn toàn cho Thiên Chúa. Có lẽ vì lý do này mà ngư�i ta thư�ng g�i là đ�i sống thánh hiến!

Tuyệt v�i biết bao khi trái tim ngư�i tu sĩ chỉ dành tr�n vẹn cho Thiên Chúa; nhưng qua đó, h� cũng liên kết với m�i ngư�i cách sâu xa hơn trong Chúa Kitô. Ngư�i tu sĩ đích thực là ngư�i yêu thương hết m�i ngư�i trong Chúa Giêsu, ngư�i tình duy nhất của h�. �ể với đ�i sống khiết tịnh, ngư�i tu sĩ có thể làm chứng một cách sống động v� hình ảnh Nước Tr�i, nơi đó không có chuyện dựng vợ gả chồng. (x. Mc 12,18-27).

Nhi�u bạn trẻ thấy l�i khấn này thách đố quá, đến nỗi khó lòng theo Chúa đến cuối con đư�ng. Bạn đừng quên đ�i sống hôn nhân cũng đòi h�i sự khiết tịnh. Chẳng hạn, ngoại tình là đi ngược lại với bí tích Hôn nhân. Bạn có bao gi� h�i các sơ hay các thầy làm sao chiến đấu với những cám dỗ liên quan đến khiết tịnh chưa? Thực tế ngư�i tu sĩ có những phương cách để giữ mình thuộc v� Chúa. Chẳng hạn, “Các tu sĩ hãy trung thành với l�i tuyên giữ, tin vào L�i Chúa, trông cậy vào ơn Ngư�i, đừng tự phụ vào sức riêng mình, lại phải sống hãm mình và gìn giữ ngũ quan.�[4] Rồi h� tập làm chủ những suy tưởng cho tới cái nhìn và trò chuyện để giữ lòng được sạch trong. Bên cạnh đó, h� không tin vào quan niệm: Sự tiết dục tr�n vẹn là việc không thể giữ được hoặc có hại cho sự phát triển con ngư�i!

Nói chung, khi khấn khiết tịnh, ngư�i tu sĩ có Thiên Chúa, có nhà Dòng, có cộng đoàn và có những phương thế để giúp h� vượt qua những khó khăn. Vấn đ� là ngư�i tu sĩ có để cho những đi�u ấy trợ giúp mình hay không mà thôi.

3. L�i khấn vâng phục

Lạ thay, thánh Tôma Aquinô, Dòng �aminh chia sẻ rằng: “Trong ba l�i khấn tu trì, l�i khấn vâng phục là nhân đức lớn nhất.� [5]�ể hiểu được đi�u này, ta thấy “vâng phục là từ b� ý riêng mình để vì Chúa mà vâng phục một con ngư�i, trong lãnh vực đức tr�n lành, qua những gì mà l�i truy�n dạy đòi h�i, để trở nên giống Chúa Kitô vốn vâng phục Thiên Chúa Cha cách tr�n vẹn.� (Jean Galot SJ).

Một đi�u rõ ràng là ngư�i tu sĩ không chỉ vâng phục b� trên hợp pháp trong đức tin, nhưng quan tr�ng nhất là h� vâng phục Thiên Chúa. Ngư�i tu sĩ lấy ý Thiên Chúa làm gia nghiệp của h�. Vì b� trên là ngư�i “thay mặt Thiên Chúa�, nên ngư�i tu sĩ noi theo �ức Giêsu, h� sống để thực thi ý Thiên Chúa Cha ngang qua b� trên. �i�u này được thể hiện rõ trong từng sứ mạng mà ngư�i tu sĩ nhận được từ nhà Dòng. Bạn đừng quên b� trên thực hiện ý của nhà dòng, nhà dòng thực hiện ý của �ức Giáo Hoàng, �ức Giáo Hoàng thực thi ý của Thiên Chúa. Trong mối dây này, những sứ mạng mà ngư�i tu sĩ vâng l�i đ�u liên hệ đến ý Chúa Cha.

Bạn nhớ lại th�i Cựu Ước dân Chúa cũng có giao ước với Gia-vê. Nếu h� vâng l�i Thiên Chúa, cuộc sống của h� sẽ được bình an, đất nước được thái bình. Ngược lại, sự bất tuân khiến biết bao tai h�a ập đến trên dân. Do đó, ta thấy vâng l�i đã ăn sâu trong lịch sử cứu độ. Rồi đến th�i Tân Ước, dân Chúa không chỉ vâng phục “theo l� luật�, mà còn vâng phục trong tình yêu với Thiên Chúa và dấn thân phục vụ tha nhân. Theo đó, hẳn là Thiên Chúa cũng m�i g�i ngư�i tu sĩ đi vào thái độ vâng phục này. �ể làm được đi�u ấy, ngư�i tu sĩ có một cách duy nhất là chiêm ngắm �ức Giêsu đã sống và vâng phục Thiên Chúa Cha như thế nào!

Nhưng thực tế, có khi ngư�i tu sĩ lại gặp khó khăn để vâng phục b� trên, vì phải từ b� ý riêng của mình. Khi đó, h� được m�i g�i đối thoại và cầu nguyện để nhận ra đâu là ý Thiên Chúa. Hơn hết, sứ mạng là quan tr�ng để h� vâng phục thi hành. Chẳng hạn, Dòng Tên có thêm l�i khấn vâng phục �ức Giáo Hoàng, để được sai đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì để tôn vinh Thiên Chúa hơn. Nói chung, các tu sĩ nh� l�i khấn vâng phục mà cống hiến cho Thiên Chúa tr�n cả đ�i trong các sứ mạng trong tinh thần sẵn sàng, đơn sơ, hạnh phúc và bình an.

Tạm kết

Có lẽ bạn thấy rối b�i với nhi�u thuật ngữ lạ tai, nhi�u ý tưởng mới lạ trên đây. Tuy nhiên với ngư�i tu sĩ dư�ng như đây là đi�u rất thân quen. Nếu còn đó những thắc mắc, bạn có thể h�i bất kỳ ngư�i tu sĩ nào, h� có thể chia sẻ với bạn những thú vị v� ba l�i khấn này. Với chút phân tích, phắc thảo trên đây, hy v�ng ngư�i trẻ có thể hình dung ra căn tính của đ�i tu luôn dựa trên ba l�i khấn: Khó nghèo, Khiết tịnh và Vâng phục.

Giuse Phạm �ình Ng�c SJ

dongten

Bạn có thể đ�c thêm những tài liệu sau trên Internet :

– Hiến chế Tín lý v� Hội Thánh (Lumen Gentium)

– Sắc lệnh Canh tân và thích nghi đ�i sống dòng tu (Perfectae caritatis)

– Chư�ng tá Phúc Âm (Evangelica testificatio)

– Tông huấn ��i sống thánh hiến (Vita consecrata)

– Tông huấn Hồng ân cứu chuộc (Redemptionis donum)

– Huấn thị Những Chỉ Dẫn V� Việc Huấn luyện Trong Các Dòng Tu (Potissimum institutioni)

[1] L�i khấn là một l�i hứa, đã suy xét và tự do đoan thệ với Chúa, tự buộc mình theo đức th� phượng, vào một việc lành có thể làm và hoàn hảo hơn do hiệu lực đức th� phượng.  Nội dung của l�i khấn là một đi�u hứa quyết với ý thức, quyết định mình phải làm đi�u gì và phải tránh đi�u gì mà ta đã bày t� với Thiên Chúa, do đó buộc phải trung thành.

[2] Ví dụ, ngư�i tu sĩ sống trong xã hội tiêu thụ, ăn sung mặc sướng v.v.

[3] X. Reverend Peter M.J. Stravinskas, Ph.D. S.T.L. Editor, Catholic Encyclopedia, tr. 205

[4] xem. Sắc lệnh Canh tân và thích nghi đ�i sống dòng tu (Perfectae caritatis), số 12.

[5] Maximum est  (ST. II a, Ia.186,8).