Hôm rồi bạn trÃch dẫn má»™t câu: “Chúng con được tạo dá»±ng ra là để phụng sá»± Chúa, tôn vinh Chúa và phục vụ Chúaâ€, rồi bạn phân vân tá»± há»i: “Nếu váºy thì mình mất tá»± do quá. Hóa ra mục Ä‘Ãch tạo dá»±ng cÅ©ng lại chỉ cho mình cái thân pháºn bầy tôi, thân pháºn má»™t kẻ nô lệ chỉ để phục vụ cho Äấng nà o đó đã tạo dá»±ng nên mình.â€
Theo tôi, có thể bạn đã Ä‘á»c hay há»c thuá»™c lòng Ä‘iá»u nà y qua sách giáo lý trước đây nói vá» mục Ä‘Ãch tạo dá»±ng con ngưá»i. Nhưng phải hiểu là 300 năm trước khi các nhà truyá»n giáo Tây Ban Nha, Pháp và à đến Việt Nam, hỠđâu biết tiếng Việt (mà tiếng Việt lúc đó cÅ©ng chưa có) nên gặp những khó khăn vá» ngôn ngữ. Lại nữa, theo truyá»n thống và văn hóa xã há»™i phong kiến lúc bây giỠ“Quân xá» thần tá», thần bất tá» bất trung. Phụ xá» tá» trung, tá» bất trung bất hiếuâ€Â thì việc con ngưá»i được tạo ra để phụng sá»±, tôn vinh, và phục vụ má»™t Äấng toà n năng, hằng hữu, quyá»n phép vô song, luôn luôn yêu thương con ngưá»i đó chẳng phải đã là má»™t giáo lý “cách mạngâ€, má»™t tư tưởng “má»›i†trong xã há»™i phong kiến thá»i bấy giá» sao? Vì ai mà bằng Chúa cả trá»i đất! Ai được cao vinh quyá»n năng như Thiên Chúa. Ai thương yêu, che chở và phù há»™ con ngưá»i như Ngà i. Do đó mà lối diá»…n tả mục Ä‘Ãch tạo dá»±ng bằng ngôn ngữ bình dân, bằng quan niệm bình dân cá»§a xã há»™i đương thá»i, tôi cho là không xúc phạm hoặc giá»›i hạn tá»± do cá»§a con ngưá»i.
Ngà y nay, giáo lý ấy phải được trình bà y như thế nà y: “Thiên Chúa dá»±ng nên ta vì sá»± thánh thiện cá»§a Ngà i, và để chia sẻ vá»›i chúng ta hạnh phúc viên mãn cá»§a Ngà i trên thiên đà ngâ€Â (God made us to show forth His goodness and to share with us His everlasting happiness in heaven).  *
Và qua đó, vấn đỠphải được nhìn dưới 3 khÃa cạnh: Thiên Chúa tạo dá»±ng con ngưá»i. Thiên Chúa tạo dá»±ng con ngưá»i vì sá»± thánh thiện cá»§a Ngà i. Và tạo dá»±ng nên con ngưá»i để con ngưá»i chia sẻ hạnh phúc viên mãn cá»§a Ngà i.
-Chúa tạo dá»±ng con ngưá»i: Việc nà y thánh Augustine (354-430) đã có câu trả lá»i rất rõ rà ng: “Thiên Chúa không cần há»i ý kiến aiâ€. Bởi nguyên má»™t việc đưa ta từ hư vô ra hiện hữu đã là má»™t ân huệ cá»§a Ngà i. Theo triết há»c thì có bao giá» cÅ©ng hÆ¡n không có. Có 1$ chắc chắn hÆ¡n không có đồng nà o. Không những chỉ tạo dá»±ng, mà theo thánh Thomas Aquinas (1225-1274), “nếu có giây phút nà o Thiên Chúa quên không nhá»› đến ta, thì láºp tức giây phút đó ta trở vá» hư vô ngayâ€.
-Tạo dá»±ng con ngưá»i vì sá»± thánh thiện cá»§a Ngà i: Vẫn theo giáo lý vừa trÃch dẫn, thì Thiên Chúa cần là m thế để tá» ra vinh quang và sá»± thánh thiện cá»§a Ngà i. Ngà i không chỉ tạo dá»±ng nên con ngưá»i mà còn tạo dá»±ng cả trá»i đất, vÅ© trụ, trăng sao, muôn loà i, muôn váºt… Tất cả vì uy danh Ngà i. Còn riêng con ngưá»i, Ngà i tạo dá»±ng nên vì tình thương cá»§a Ngà i. “Thiên Chúa là tình yêu†(1 Gioan 4:8), má»™t tình yêu viên mãn và chia sẻ.
– Chia sẻ hạnh phúc viên mãn: Hai hà nh động trên, Thiên Chúa là m vì tình yêu và vì sá»± thánh thiện tuyệt đối cá»§a Ngà i. Nhưng đến phần chia sẻ hạnh phúc vá»›i Ngà i, Ngà i mong muốn có sá»± cá»™ng tác cá»§a má»—i chúng ta.
CÅ©ng Thánh Augustine, mặc dù Thiên Chúa không cần há»i ý kiến ta khi Ngà i tạo dá»±ng nên ta, “nhưng để cứu độ ta, Ngà i cần có sá»± cá»™ng tác cá»§a taâ€. Nói má»™t cách dá»… hiểu là để lên Thiên Äà ng, để hưởng hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i vá»›i Ngà i, chúng ta cÅ©ng cần phải có má»™t cái gì đó gá»i là thiện chÃ, là cố gắng. Trong cái nhìn nà y, Ngà i cÅ©ng chứng tá» rằng Ngà i luôn luôn tôn trá»ng tá»± do, và công bằng trong sá»± đóng góp cá»§a chúng ta. Ai cố gắng nhiá»u, thưởng nhiá»u. Ai cố gắng Ãt, thưởng Ãt. Ai không cố gắng, sẽ không có thưởng.
Vì hạnh phúc nước Trá»i, Thiên Äà ng là má»™t phần thưởng chứ không phải cá»§a cho không. Thiên Chúa tạo dá»±ng con ngưá»i, cứu độ con ngưá»i. Nguồn Æ¡n sá»§ng bao la ấy có sẵn như khà trá»i, như nước biển, nước sông bao la. Nhưng nếu có ai đó “chán†không muốn thở, hoặc “lưá»i†không muốn uống thì ngưá»i đó đà nh phải chết. Chúa là Äấng Công Bằng, Công Minh tuyệt đối nên Ngà i sẽ không bao giá» xá» bất công vá»›i bất cứ ai vá» bất cứ Ä‘iá»u gì. Ngà i không tóm cổ Satan, bá»n quỉ thần, và những kẻ gian ác rồi bá» chúng xuống há»a ngục. CÅ©ng váºy, Ngà i không bao giá» cưỡng bức má»™t ai lên Thiên Äà ng vá»›i Ngà i. Tất cả Ä‘á»u là “tá»± do†chá»n lá»±a. Tá»± do lên hay tá»± do xuống. Vì tá»± do mà Ngà i đã ban cho chúng ta, nên Ngà i luôn luôn tôn trá»ng má»i quyết định cá»§a chúng ta.
Như váºy việc “phụng sá»± Chúa, tôn vinh Chúa và phục vụ Chúa†có là m chúng ta mất tá»± do không? Thiên Chúa có đầy đủ vinh quang từ muôn thuở, tất cả những việc chúng ta là m và má»i thánh nhân, hiá»n nhân, những ngưá»i thiện tâm, thiện chà là m Ä‘á»u không thêm bá»›t gì cho vinh quang và hạnh phúc cá»§a Ngà i. Nhưng những tạo váºt như chúng ta tại sao lại không ca tụng, và tôn vinh má»™t Thượng Äế như Ngà i – là Thiên Chúa và cÅ©ng là cha chúng ta: “Lạy Cha chúng con ở trên trá»i†(Kinh Lạy Cha).
Váºy cái mà ta gá»i là phục vụ Thiên Chúa tháºt ra là những hà nh động bác ái, những cá» chỉ yêu thương mà ta cần phải là m đối vá»›i cáºn thân, vá»›i anh chị em cá»§a chúng ta là những ngưá»i mang hình ảnh Ngà i, là những ngưá»i cÅ©ng như chúng ta được tạo dá»±ng để chia sẻ hạnh phúc trưá»ng sinh vá»›i Ngà i. Trong ngà y chung thẩm, quan án chà công (Chúa Giêsu) nói vá»›i những ngưá»i là nh: “Khi các con là m những việc ấy cho má»™t ngưá»i nhá» nhất trong anh em ta đây, là các con đã là m cho chÃnh ta.†(Mat 25:40)
Äã là những hà nh động do tình yêu, do tình thương mến thì không thể gá»i là những hà nh động cưỡng bức, mất tá»± do. Nếu vợ hay chồng chúng ta mà nghe chúng ta nói: “Tôi là m việc nà y là do ông, do bà muốn, do ông hay bà đòi há»i, tôi không thÃch, tôi cảm thấy bị ép buá»™c, bị cưỡng bức…†Hoặc có ngưá»i con nà o nói vá»›i cha mẹ mình: “Ông bà là m phiá»n tôi quá. Ông bà không biết tôi rất báºn rá»™n không? Tại sao lại đòi há»i tôi việc nà y, việc khác?†chắc chắn những ngưá»i nà y sẽ không vui.
Tóm lại, Æ¡n được sinh ra là m ngưá»i. Æ n được là m con Chúa. Và ơn được “phục vụ†Chúa là những Æ¡n mà chúng ta phải cảm tạ hồng ân má»i ngà y trong Ä‘á»i sống. Thá» há»i nếu Chúa không thương, không yêu, không nghÄ© đến ta thì trước đây 100 năm, 200 năm, hoặc từ rất xa xưa chúng ta ở đâu? Váºy chỉ còn lâng lâng niá»m cảm mến để má»—i ngà y hát dâng lên Ngà i lá»i ca tri ân:
“Äến muôn Ä‘á»i con cảm tạ Æ¡n Chúa.
Äến muôn Ä‘á»i con ngượi khen danh Chúa.
Muôn muôn Ä‘á»i con ca vang tình thương Chúa.
Và mãi mãi con nhá»› công Æ¡n Ngà iâ€.
Trần Mỹ Duyệt
CGVN
____________
* The New saint Josehph Baltimore Catechism No. 1

