Nhật báo Vatican tố cáo sự khai thác các nữ tu trong Giáo hội

Trong một bài báo dài đăng vào ngày thứ sáu 2 tháng 3-2018, báo L’Osservatore Romano lên tiếng cảnh cáo nạn làm việc “gần như không công� của các nữ tu phục vụ các giám mục và hồng y.

Trong một bài báo dài trên phụ trang dành cho phụ nữ tháng 3 của báo L’Osservatore Romano, nữ tu Cécile (tên giả) xác nhận: “Các nữ tu bị xem như những ngư�i tình nguyện làm việc bất cứ đâu h� được cắt cử, đúng là các hình thức lợi dụng quy�n lực, nhất là từ cấp cao trong giáo hội�.

Một cách khác thư�ng, “nhật báo Vatican� trực tiếp nói đến một vấn đ� đang xảy ra ở một phần Giáo hội, t� báo tố cáo “việc làm gần như không công� của rất nhi�u nữ tu, h� “làm việc nhà trong tình trạng ít được công nhận�, h� phục vụ “các giám mục, các hồng y, làm việc ở nhà bếp các cơ sở tôn giáo hay trong việc dạy giáo lý, dạy h�c�. H� không có gi� làm việc cố định, với ti�n công tối thiểu, thậm chí còn không có.

Một chứng từ khác trong bài báo này là của nữ tu Maria, nữ tu lấy làm tiếc các nữ tu “rất hiếm khi được ngồi cùng bàn với những ngư�i h� phục vụ�.

Nữ tu Maria tự h�i: “Một giáo sĩ có thể nào ngồi ăn mà để nữ tu phục vụ mình ngồi ăn một mình trong bếp không? Có bình thư�ng khi một nam tu sĩ thánh hiến để cho một nữ tu sĩ thánh hiến phục vụ mình không?�

Xơ Maria ở Phi châu, xơ đến Rôma từ hơn hai mươi năm nay, xơ nhận xét: “Thêm nữa, các tu sĩ làm việc nhà thư�ng là phụ nữ. ��i sống thánh hiến của chúng tôi có tương đương với đ�i sống thánh hiến của h� không?� 

Một trách nhiệm “cùng liên đới chịu�

Các nữ tu khẳng định, hậu quả v� mặt tâm lý rất quan tr�ng: “Nổi loạn bên trong, bất mãn – có khi phải dùng thuốc – sợ phải nói ra�.

Với các nữ tu đến từ Phi châu, � châu hay Châu Mỹ La Tinh, câu chuyện cá nhân của h� có thể rất “phức tạp�. Vì, các gia đình các xơ có thể hưởng được sự giúp đỡ của Dòng của h�: “Mẹ đau chi phí săn sóc được nhà Dòng trả, một ngư�i anh được đi du h�c Âu châu nh� b� trên giúp�… Các xơ cảm thấy mình mắc nợ, mình liên hệ nên h� giữ thinh lặng�.

Bài báo viết tiếp, “trách nhiệm� trong những tình trạng như vậy thư�ng không hẳn chỉ phía nam, nhưng thư�ng ở cả phía bên kia. Nữ tu Maria kể câu chuyện của một viện trưởng viện đại h�c muốn một nữ tu theo h�c thần h�c vì xơ này rất xuất sắc, nhưng bị b� trên của xơ chống đối.

Theo nữ tu Véronique Margron, thuộc Dòng �a Minh, nhà thần h�c v� đạo đức, chủ tịch Hội đồng các tu sĩ nam nữ Pháp (Corref) thì các cách làm việc này “may thay không thịnh hành ở Pháp, nếu có thì cũng là một số bên l��. Nhưng các nữ tu này sống ở nước ngoài và theo xơ thì đây là vết tích “của một thế giới đang tan rã�.

“H� còn phân biệt đối xử�

Theo nữ tu Véronique Margron thì sự việc báo L’Osservatore Romano quyết định xử lý vấn đ� này là “tích cực�: “Giáo hội tố cáo chính các việc của mình, đó là đi�u quan tr�ng�. Vì đây là dịp để hệ thống thứ trật nam giới trong Giáo hội suy tư v� quy�n lực trong Giáo hội. Nhưng thật “không đúng� khi các chứng nhân của bài báo này phải làm chứng với tư cách “ẩn danh�.

Cũng theo xơ Véronique Margron, xơ t� ra nghiêm khắc với các b� trên đã để cho tình trạng này xảy ra, như thế có nghĩa “các nữ tu sợ, và như thế h� ở trong một tình trạng tế nhị và cay đắng của áp lực, của đặc lợi…�.

�ối với xơ Margron, vấn đ� vượt lên tương quan đàn ông-phụ nữ.  Xơ nhấn mạnh: “Có sự giảm phẩm giá của các nữ tu từ phía Nam thế giới đến trong vụ việc này. H� còn phân biệt đối xử�. Trong khi đ�i sống tôn giáo lại đi ngược với vấn đ� này vì đ�i sống tôn giáo thư�ng được xây dựng trên “các tương quan hỗ tương,  bình đẳng: chúng ta tất cả là anh chị em với nhau�.

Ngược với các vị ti�n nhiệm của mình, �ức Phanxicô ở Nhà Thánh Marta, một nhà được đi�u hành như một khách sạn, nhân viên làm việc ở đây có lương. Trong tri�u giáo hoàng của mình, �ức Gioan-Phaolô II có năm nữ tu ngư�i Ba Lan phục vụ cho ngài ở Dinh Tông Tòa. Còn �ức Bênêđictô XVI thì cũng có các nữ tu phục vụ cho ngài ở tu viện Mẹ Giáo hội.

Bài báo của L’Osservatore Romano không phải không có tiếng vang cho  một tác phẩm sắp xuất bản ở Tây Ban Nha, và được �ức Phanxicô viết l�i tựa. Quyển sách có tựa Mư�i chuyện �ức Phanxicô đ� nghị với phụ nữ (Dix choses que le pape François propose aux femmes), tác giả là bà Maria Teresa Compte, giám đốc lớp Cao h�c v� giáo huấn xã hội của Giáo hội ở �ại h�c giáo hoàng Salamanque, bà đào sâu chủ đ� vai trò phụ nữ trong Giáo hội và trong xã hội. Trong l�i tựa, �ức Phanxicô khẳng định: “Tôi quan tâm đến việc làm thế nào, kể cả trong Giáo hội, để vai trò phục vụ mà m�i kitô hữu được kêu g�i, đôi khi lại trệch hướng trong trư�ng hợp của phụ nữ, để phụ nữ có các vai trò được nâng cao, hơn là ở trong thân phận lệ thuộc nô lệ�.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn