Kể từ ngày 10 tháng 5 đến ngày 8 tháng 10-2018, Viện bảo tàng Nghệ thuật New York(Metropolitan Museum of Art, Met) sẽ triển lãm các tác phẩm mượn của Vatican, trong số này có nhẫn, có vương miện của các giáo hoàng.

Cuộc triển lãm có tên “Thân thể Thiên cung: th�i trang và trí tưởng tượng công giáo� (Heavenly Bodies: Fashion and the Catholic Imagination). Một phối hợp chặt chẽ giữa th�i trang và tôn giáo.

Tuy nhiên, trong quá khứ thư�ng thư�ng các giáo hoàng dè dặt khi nói v� th�i trang nhưng trong một vài bài diễn văn ở thế kỷ 20 và 21, các ngài cũng nói v� các việc tốt lành của th�i trang nhưng không quên cảnh giác các đư�ng hướng sai lệch của th�i trang.

Tại New York, phẩm phục tôn giáo được triển lãm như một cảm hứng của th�i trang 

Ăn sâu vào th�i buổi hiện đại, áo quần phải tôn tr�ng nét kín đáo

Ngay từ đầu thế kỷ 20, trong một bài nói chuyện  với phụ nữ năm 1919, �ức Bênêđictô XV (giáo hoàng từ 1914 đến 1922) đã giải thích phụ nữ công giáo phải chứng t� sự “ngay thẳng của mình qua cách ăn mặc�.

�ức Piô XII đã tuyên bố trong Ngày Thanh nữ Công giáo Tiến hành năm 1941, không cần phải coi thư�ng hiện đại và không cần phải t� ra rất lịch sự: “Chúa không đòi h�i các chị em gì (…) không đòi h�i chị em phải dửng dưng với các đòi h�i của th�i trang, đến mức phải ăn mặc lố bịch, đi ngược với sở thích và cách ăn mặc chung của th�i đại�. Nhưng với �ức Piô XII, giáo hoàng th�i hậu chiến (1939-1958), ngư�i đã chứng kiến các váy cứ ngắn dần, các vai cứ để trần thì phụ nữ cần tìm lại một sự cân bằng: “Một cô gái trẻ có thể hiện đại, có văn hóa, thích thể thao, duyên dáng, tuy nhiên, đặc biệt mà không buộc phải uốn mình theo th�i trang thô kệch, một loại th�i trang không lành mạnh�.

Tin chắc th�i trang không thể nào thoát được chủ nghĩa tư bản, nhân �ại hội Quốc tế lần thứ 6 của các nhà may mặc tổ chức tại Rôma năm 1954, �ức Giáo hoàng thừa dịp này đã xin h� “luôn ý thức ý nghĩa sâu xa công việc của h� và cùng đích của nhân loại�. Theo �ức Piô XII, th�i trang thư�ng quá “khiên khích, không biết đến kín đáo là gì, thư�ng làm cho phẩm giá con ngư�i xuống thấp thay vì được nâng lên, được làm cao thượng lên�.

Chẳng hạn việc phụ nữ mặc quần tây cũng làm nhi�u ngư�i không bằng lòng. Năm 1960, �ức Hồng y Siri, một khuôn mặt bảo thủ đã có một Cảnh cáo v� việc phụ nữ mặc y phục đàn ông. Theo ngài, mặc quần tây là từ chối nữ tính và ganh đua với đàn ông.

Trên thực tế, Giáo lý Giáo hội công giáo được phát hành năm 1992 và được �ức Gioan-Phaolô II chuẩn chi thì nét kín đáo phải có trong việc ch�n lựa áo quần. Tính kín đáo này phải “khiêm như�ng� để tránh m�i khơi gợi hiếu kỳ không lành mạnh.

�ức Phanxicô, “một kỷ nguyên mới của Giáo hội công giáo�

Chính các giáo hoàng cũng làm phẩm phục giáo hội tiến hóa, �ức Bênêđictô XVI xem các phẩm phục Rôma phải phản ảnh nét trang tr�ng huy hoàng của Thiên Chúa. 

�ức Bênêđictô XVI đội mũ “Saturno� tại Vatican tháng 6-2011

Vẻ tráng lệ của nhà may mặc Gammarelli, một gia đình nghệ nhân ở Vatican có từ năm 1789.

Nhưng kể từ khi �ức Phanxicô nhậm chức thì nhà may mặc trứ danh Gammarelli không còn may phẩm phục cho giáo hoàng. Từ đầu tri�u giáo hoàng của mình, �ức Phanxicô đã chủ trương một Giáo hội nghèo và đơn giản. Một sự xoay chi�u đã làm cho �ức Phanxicô được báo Mỹ Esquire bầu là ngư�i ăn mặc đẹp nhất năm 2013, địa vị thư�ng dành riêng cho các siêu sao màn ảnh. T� báo đã phân tích khi bầu ch�n �ức Phanxicô: “Ch�n lựa phẩm phục một cách tế nhị của �ức Phanxicô đã loan báo một kỷ nguyên mới cho Giáo hội công giáo�. Chính vì thế, khiêm tốn có thể là th�i trang.

Nhưng không vì thế mà �ức Phanxicô không phải là không điệu. Một trong các phụ nữ làm YouTubeur được m�i đến Vatican tháng 5 năm 2016 trong lần tham dự hội nghị các Hiệp hội Trư�ng h�c (Scholas Occurentes) đã khởi hứng ni�m nhiệt huyết nơi �ức Phanxicô. Thế giới của bà? Bà Louise Pentland ngư�i Anh đi�u hành chương trình th�i trang và thẩm mỹ “Sprinkle of Glitter�, một chương trình có 2.6 triệu cư dân mạng theo dõi. �ức Phanxicô đã tuyên bố: “Tôi rất vui v� công việc của bà, nhất là các sản phẩm làm đẹp, thật tuyệt v�i. Gieo cái đẹp và nói lên cái đẹp là giúp giảm đi tính hung hăng�.

Và chưa hết. �ầu năm 2017, Hội đồng giáo hoàng v� văn hóa đã đưa ra một chương trình có tên “�ào tạo cái đẹp�. Mục đích: �ào tạo thẩm mỹ cho hàng giáo sĩ cũng như cho các nghệ sĩ làm việc trong môi trư�ng giáo hội.

Chủ tịch hội đồng này? �ức Hồng y Gianfranco Ravasi, ngư�i đứng bên cạnh bà Anna Wintour trong lần h�p báo loan báo cuộc triển lãm “Thân thể Thiên cung: th�i trang và trí tưởng tượng công giáo�.

Donatella Versace, Anna Wintour và Hồng y Gianfranco Ravasi

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn

Vogue và Versace “đăng quang� th�i trang phẩm phục giáo hội

Còn vài tuần nữa là khai mạc th�i trang y phục ở Viện bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan Museum of Art của New-York, bà Donatella Versace, bà Anna Wintour và �ức Hồng y Gianfranco Ravasi có cuộc gặp ở Rôma để giới thiệu với khách sành điệu buổi triển lãm th�i trang không thể b� qua này, một gala v� th�i trang sẽ được tổ chức ở Viện bảo tàng Nghệ thuậtNew York ngày 10 tháng 5 sắp tới, các siêu sao Mỹ sẽ mặc y phục rực rỡ nhất trong dịp này. Và để hưởng ứng, các khách m�i sẽ mặc theo chủ đ�: phẩm phục phụng vụ! Và một cuộc triển lãm chưa từng có với chủ đ�: “Thân thể Thiên cung: th�i trang và trí tưởng tượng công giáo�, , nêu bật ảnh hưởng của Giáo hội trên th�i trang. Cuộc triển lãm sẽ mở cửa từ 10 tháng 5 đến 8 tháng 10-2018.

Hứa hẹn sẽ có những cảnh chưa từng có trên thảm đ�, những cảnh chúng ta có thể thấy trước ở Rôma ngày 26 tháng 2 khi Vogue, Versace và Vatican cùng có mặt trong buổi dạ hội tổ chức tại Palazzo Colonna – nơi ở cũ của giáo hoàng – ở Rôma. Nữ thiết kế gia Donatella Versace, chủ bút báo Vogue Anna Wintour và hồng y Gianfranco Ravasi, chủ tịch Hội đồng giáo hoàng văn hóa cùng hợp tác để giới thiệu cuộc triển lãm trước khi cuộc triển lãm được chính thức khai mạc vào tháng 5 sắp tới.

Mũ miện và áo lễ

Ngoài các áo và phụ kiện được các nhà thiết kế th�i trang lấy cảm hứng từ Thánh Kinh và lịch sử Giáo hội – Coco Chanel, Jean Paul Gaultier, Galliano, Dolce & Gabbana, Yves Saint Laurent – các khách m�i còn có thể ngắm các phẩm phục phụng vụ, áo choàng ngắn, mũ miện, vương miện có từ thế kỷ 17 cho đến bây gi�. Trong buổi dạ hội réo rắt trong tiếng nhạc của Ennio Morricone, nhà sáng tác nhạc cho cuốn phim Sứ vụ (The Mission), một vài trong số các mẫu áo tuyệt hảo của nhà bảo thủ Andrew Bolton cũng được trưng bày.

Chiếc áo lễ đặc biệt của �ức Gioan-Phaolô II mặc trong Ngày Thế giới Trẻ ở Paris năm 1997 do nhà thiết kế  Jean Charles de Castelbajac vẽ cũng sẽ được trưng bày trong bộ sưu tập này. Ông Bolton giải thích cho hãng tin AP: “�ây là chiếc áo thêu bằng tay, trang hoàng bằng thập giá byzantin do nhà Maison Lesage may, nhà Lesage là một trong các xưởng thêu lâu đ�i nhất của Th�i trang Cao cấp Pháp�.

Nêu lên tính thiêng liêng qua th�i trang

Chiếc áo choàng ngắn màu trắng thêu bằng chỉ vàng của �ức Bênêđictô XV, miện kết kim cương và đá quý saphir của �ức Lêô XIII cũng được trưng bày. “Một vài ngư�i cho th�i trang là phương tiện không tinh tuy�n và không phù để đ� cập đến tính thiêng liêng hay thần thánh�. Nhưng theo ông, “y phục là tr�ng tâm của các cuộc thảo luận v� tôn giáo, vì nó cho thấy sự liên minh tôn giáo, và qua đó, sự mở rộng với các tôn giáo khác biệt�.

�ối với �ức Hồng y Gianfranco Ravasi, chắc chắn Thiên Chúa có một khiếu thẩm mỹ rất nghiêm túc, bằng chứng là qua nét đẹp của sự sáng tạo của Ngài.  Thiên Chúa quan tâm đến việc mặc quần áo cho sinh vật của Ngài�.  �i�u này được chứng minh qua các đoạn Kinh Thánh thánh, sách Sáng thế ký đã nói đến ông Adong và bà Êva: “Bấy gi� mắt hai ngư�i mở ra, và h� thấy mình trần truồng: h� mới kết là và làm khố che thân�.  Hồng y Gianfranco Ravasi nói trước đám đông các nhà báo th�i trang Rôma chắc chắn đã bị mê hoặc: “Quần áo vừa cần thiết v� cả mặt vật chất nhưng cũng là một hành động mang tính tượng trưng sâu sắc�.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn