‘Anh chị em có thể trở nên ngưá»i lân cáºn vá»›i bất kỳ ai, chỉ cần có má»™t trái tim biết cảm thương.’
‘Ai là ngưá»i lân cáºn cá»§a tôi?’ Äức Giáo hoà ng Phanxicô mở đầu buổi Tiếp kiến chung ở Quảng trưá»ng thánh Phêrô bằng câu há»i nà y. Qua dụ ngôn vá» ngưá»i Samaria nhân háºu, Äức Phanxicô nêu báºt tầm quan trá»ng cá»§a lòng cảm thương
Hôm nay, chúng ta tiếp tục loạt bà i giáo lý vá» Năm Toà n xá Lòng Thương xót, suy niệm vá» dụ ngôn ngưá»i Samari nhân háºu. Má»™t luáºt sỹ đến há»i Chúa Giêsu: ‘Thưa Thầy, tôi phải là m gì để được sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i?’ Chúa Giêsu cho ông má»™t câu trả lá»i hoà n hảo: ‘Ông phải yêu mến Thiên Chúa, Chúa cá»§a ông vá»›i hết lòng, hết linh hồn, hết sức lá»±c, hết trà khôn, và cÅ©ng yêu thương ngưá»i lân cáºn vá»›i mình như thế.’ Chúa Giêsu kết lại, ‘Là m thế, ông sẽ sống.’ Vị luáºt sỹ lại há»i má»™t câu khác, má»™t câu quan trá»ng: ‘Ai là ngưá»i lân cáºn cá»§a tôi?’ à cá»§a ông là : Có phải là ngưá»i thân thuá»™c cá»§a tôi? Có phải là đồng bà o cá»§a tôi? Có phải là những ngưá»i cùng đạo vá»›i tôi? …. Vá» căn bản, ông nà y muốn má»™t bá»™ luáºt cho ông ta chia má»i ngưá»i ra thà nh ‘ngưá»i lân cáºn’ và ‘ngưá»i không lân cáºn’ hoặc những ai có thể trở thà nh ngưá»i lân cáºn cá»§a mình và những ai không thể.
Chúa Giêsu trả lá»i bằng dụ ngôn vá» má»™t tư tế, má»™t thầy Lêvi và má»™t ngưá»i Samaria. Hai nhân váºt đầu tiên Ä‘á»u là những ngưá»i đến Ä‘á»n thỠđể thá» phượng, còn ngưá»i thứ ba, ngưá»i Samaria bị ngưá»i Do Thái xem là má»™t kẻ ngoại bang, ngoại đạo và má»™t ngưá»i không trong sạch. Trên đưá»ng từ Jerusalem đến Giêricô, tư tế và thầy Lêvi Ä‘i ngang qua má»™t ngưá»i bị cướp đánh và bá» lại dá»c đưá»ng mình đầy thương tÃch. Trong những trưá»ng hợp như thế, Luáºt cá»§a Chúa đòi há»i phải cứu ngưá»i nà y, nhưng cả hai Ä‘á»u Ä‘i ngang qua mà không là m gì. Há» Ä‘ang vá»™i … Có lẽ vị tư tế nhìn đồng hồ mà nói: ‘Tôi sẽ trá»… thánh lá»… …tôi phải cá» hà nh thánh lá»….’ Còn thầy Lêvi thì nghÄ©, ‘Tôi không biết Luáºt có cho phép tôi giúp ngưá»i nà y không, bởi ngưá»i nà y có máu, và tôi sẽ bị ô uế …’ Thế là há» rẽ hướng khác mà đi.
Và dụ ngôn nà y dạy cho chúng ta bà i há»c thứ nhất là , không phải những ngưá»i thưá»ng đến nhà Chúa và biết vá» lòng thương xót cá»§a Ngà i cÅ©ng là những ngưá»i biết cách yêu thương ngưá»i lân cáºn cá»§a mình. Không có kiểu tá»± động như thế. Bạn có Ä‘á»c Kinh thánh hết lần nà y đến lượt khác, bạn có biết các nghi thức phụng vụ, bạn có biết nhiá»u vá» thần há»c, nhưng hiểu biết vá» lòng thương xót không tá»± động có nghÄ©a là có lòng thương xót. Yêu thương là má»™t chuyện khác, để yêu thương cần có trà khôn, đúng, nhưng phải có má»™t sá»± khác nữa … Vị tư tế và thầy Lêvi thấy nhưng lại là m ngÆ¡, há» thấy nhưng không phục vụ. Không thể nà o tháºt sá»± thá» phượng Thiên Chúa nếu như không chuyển sá»± tôn thá» nà y thà nh việc phục vụ cho ngưá»i lân cáºn cá»§a mình.
Äừng bao giá» quên. Hãy nghÄ© đến những ngưá»i tị nạn. Chúng ta không thể nà o ù lỳ đứng yên mà xem nhiá»u ngưá»i Ä‘ang bị đói khát, chịu đựng bạo lá»±c và bất công. Khi chúng ta là m ngÆ¡ trước Ä‘au khổ cá»§a ngưá»i khác, nghÄ©a là gì? NghÄ©a là chúng ta là m ngÆ¡ Thiên Chúa. Nếu tôi không vươn đến ngưá»i đà n ông, đà n bà , trẻ em, ngưá»i già đang Ä‘au khổ, thì tôi không đến gần Chúa.
Con ngưá»i Samaria, ngưá»i bị má»i ngưá»i coi thưá»ng, lại động lòng thương ngưá»i đà n ông bị thương tÃch, cả lòng và cả linh hồn cá»§a ông xúc động. Äó là sá»± khác biệt. Hai ngưá»i kia nhìn thấy, nhưng lòng há» vẫn khép kÃn, vẫn lạnh lẽo. Nhưng ngưá»i Samaria thì đồng Ä‘iệu vá»›i trái tim Thiên Chúa. ‘Cảm thương’ là đặc tÃnh tiên quyết cá»§a lòng thương xót Chúa. Thiên Chúa động lòng thương chúng ta. Như thế nghÄ©a là gì? NghÄ©a là Ngà i Ä‘au khổ vá»›i chúng ta, Ngà i cảm nháºn Ä‘au khổ cá»§a chúng ta. Cảm thương nghÄ©a là ‘chia sẻ.’ Tin mừng nói rằng ngưá»i Samaria run rẩy trước cảnh thương tâm nà y. Trong hà nh động cá»§a ngưá»i Samari nhân háºu, chúng ta nháºn ra hà nh động cá»§a Thiên Chúa xuyên suốt dòng lịch sá» cứu độ. Ngưá»i Samaria cho chúng ta thấy lòng thương xót tháºt sá»±.
Äầu dụ ngôn, ngưá»i ta tưởng vị tư tế và luáºt sỹ là ngưá»i lân cáºn vá»›i ngưá»i bị thương, nhưng rồi ngưá»i Samaria má»›i là ngưá»i lân cáºn vá»›i ông. Chúa Giêsu thay đổi cách nhìn cá»§a má»i ngưá»i, Ngà i muốn má»i ngưá»i đừng phân loại con ngưá»i, đừng nhìn nháºn kiểu ai là ngưá»i lân cáºn ai thì không. Tháºt sá»±, anh chị em có thể trở nên ngưá»i lân cáºn vá»›i bất kỳ ai, chỉ cần có má»™t trái tim biết cảm thương, nói cách khác là biết chia sẻ Ä‘au khổ cá»§a ngưá»i khác.

