8 Tháng Mư�i Một Chân Phước John Duns Scotus (1266-1308)

Sinh ở Duns trong quận Berwick, Tô Cách Lan, John thuộc dòng dõi một gia đình giầu có. Trong những năm v� sau, ngài được g�i là John Duns Scotus để ghi dấu nơi sinh trưởng. (“Scotus� là chữ Latinh thay cho “Scotland� [Tô Cách Lan]).

John mặc áo dòng Phanxicô ở Dumfries, mà bác của ngài là Cha Elias Duns làm b� trên. Sau th�i kỳ tập viện, John theo h�c ở Oxford và Paris và thụ phong linh mục năm 1291. Sau đó, ngài tiếp tục theo h�c ở Paris cho đến năm 1297, ngài trở v� làm giáo sư ở Oxford và Cambridge. Bốn năm sau, ngài trở lại Paris để dạy h�c và hoàn tất luận án tiến sĩ.

Vào th�i đại mà nhi�u ngư�i chấp nhận các hệ tư tưởng không có giá trị, thì John đã vạch ra sự phong phú của truy�n thống Phanxicô-Augustinô, quý tr�ng sự uyên thâm của Thánh Aquinas, của Aristotle và các triết gia Hồi Giáo – nhưng ngài vẫn duy trì là một nhà tư tưởng độc lập. �i�u đó được chứng t�, khi Hoàng �ế Philip, trong một tranh chấp với �ức Giáo Hoàng Boniface VIII năm 1303, đã cố chiếm lấy �ại H�c Paris v� phía mình. John Duns Scotus bất đồng ý, và được lệnh phải r�i Pháp trong vòng ba ngày.

Trong th�i đại của John Duns Scotus, một số triết gia chủ trương rằng, con ngư�i bị định đoạt bởi các động lực ở bên ngoài cá thể. H� cho rằng, sự tự do của ý muốn là một ảo tưởng. Là một ngư�i rất thực tế, John lý luận rằng nếu tôi đánh một ngư�i nào đó, mà h� khước từ sự tự do của ý muốn, thì ngay lập tức ngư�i ấy bảo tôi ngừng tay. Nhưng nếu tôi thực sự không có tự do ý muốn, làm sao tôi có thể ngừng tay? John đã khéo léo đưa ra một thí dụ mà ai ai cũng dễ nhớ!

Sau một th�i gian ở Oxford, ngài trở v� Paris, là nơi ngài lấy bằng tiến sĩ năm 1305. Ngài tiếp tục dạy ở đây, và vào năm 1307 ngài đã bảo vệ đặc tính Vô Nhiễm Nguyên Tội của �ức Maria, mà sau cùng đại h�c đã chính thức công nhận lập trư�ng của ngài. Cùng năm đó, b� trên tổng quy�n bổ nhiệm ngài v� trông coi trư�ng của dòng Phanxicô ở Cologne, mà ngài đã từ trần ở đây năm 1308.

Dựa vào lý luận của John Duns Scotus, vào năm 1854 �ức Giáo Hoàng Piô IX đã long tr�ng tuyên bố tín đi�u �ức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. John Duns Scotus, vị “Tiến Sĩ Khôn Ngoan�, được phong Chân Phước năm 1993.

L�i Bàn

 

Cha Charles Balic, O.F.M., ngư�i có uy tín nhất của thế kỷ 20 v� Chân Phước Scotus, đã viết: “Toàn bộ thần h�c của Scotus đ�u quy hướng v� đức ái. �ặc tính nổi bật của đức ái là sự tự do tuyệt đối. Khi đức ái ngày càng trở nên tuyệt hảo và sâu đậm, sự tự do trở nên cao quý và tr�n vẹn hơn trong con ngư�i� (New Catholic Encyclopedia, Bộ. 4, tr. 1105).

L�i Trích

 

Sự thông thái ít khi đảm bảo sự thánh thiện. Nhưng John Duns Scotus không chỉ là một ngư�i tài gi�i, mà ngài còn là một ngư�i khiêm tốn và siêng năng cầu nguyện – đó chính là sự tổng hợp mà Thánh Phanxicô muốn nơi bất cứ tu sĩ nào có h�c thức. Vào lúc phong trào dân tộc chủ nghĩa ở Pháp đe d�a quy�n lợi của đức giáo hoàng, John Duns Scotus đã đứng v� phía Giáo hội và phải gánh chịu m�i hậu quả. Ngài cũng bảo vệ sự tự do của con ngư�i đối với những ai th�a hiệp sự tự do ấy với chủ thuyết tất định (determinism).

Tư tưởng thì quan tr�ng. John Duns Scotus đã dùng tư tưởng hay nhất của ngài để phục vụ gia đình nhân loại và Giáo Hội.