Má»™t số há»c thuyết cá»§a Giáo há»™i Công giáo bị hiểu lầm là tÃn Ä‘iá»u Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i. Nhiá»u ngưá»i, kể cả nhiá»u ngưá»i Công giáo, nghÄ© rằng há»c thuyết đó nói đến việc thụ thai Äức Kitô qua tác động cá»§a Chúa Thánh Thần trong cung lòng Trinh nữ Maria. Sá»± kiện đó được mừng kÃnh trong lá»… Truyá»n tin (ngà y 25-3, trước lá»… Giáng sinh 9 tháng).
Vô nhiá»…m nói đến tình trạng Äức Mẹ không mắc Nguyên tá»™i ngay từ lúc Äức Mẹ được thụ thai trong lòng ngưá»i mẹ, thánh Anna. Chúng ta mừng lá»… Sinh nháºt Äức Mẹ và o ngà y 8-9, 9 tháng sau ngà y 8-12 (lá»… Mẹ Vô nhiá»…m).
LM John Hardon, S.J. (Dòng Tên), trong cuốn Từ Ä‘iển Công giáo Hiện đại (Modern Catholic Dictionary), ngà i nói: “Không phải các giáo phụ Hy Lạp hoặc Latinh dạy rõ rà ng vá» Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i, mà các ngà i bà y tá» Ä‘iá»u đó má»™t cách mặc nhiên.â€Phải mất nhiá»u thế ká»· để Giáo há»™i Công giáo nháºn biết đặc ân Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i là tÃn Ä‘iá»u, và mãi đến ngà y 8-12-1854 ÄÆ°Ìc GiaÌo HoaÌ€ng Piô IX má»›i tuyên bố đó là tÃn Ä‘iá»u.
ÄÆ°Ìc GiaÌo HoaÌ€ng Piô IX viết trong Hiến chế Ineffabilis Deus (Thiên Chúa bất khả ngá»™): “Chúng tôi công bố và xác nháºn rằng tÃn Ä‘iá»u vá» Äức Maria, ngay lúc được thụ thai, nhỠđặc ân và đặc quyá»n cá»§a Thiên Chúa Toà n năng, vì công nghiệp cá»§a Chúa Giêsu Kitô, Äấng Cứu Äá»™ nhân loại, được giữ không mắc Nguyên tá»™i, là tÃn Ä‘iá»u được Thiên Chúa mạc khải, và vì thế má»—i tÃn hữu phải luôn tin vững và ng.â€
LM Hardon viết thêm: “Äức Mẹ không mắc Nguyên tá»™i là má»™t tặng phẩm hoặc má»™t đặc ân cá»§a Thiên Chúa, má»™t ngoại trừ hoặc má»™t đặc ân, Ä‘iá»u mà không má»™t thụ tạo nà o có được.â€
Khái niệm sai lầm vỠVô nhiễm Nguyên tội.
Má»™t khái niệm sai lầm khác là ơn Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i cá»§a Äức Maria cần thiết để bảo đảm rằng Nguyên tá»™i không bị truyá»n qua Äức Kitô. Äiá»u nà y không là má»™t phần trong giáo huấn vá» Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i. HÆ¡n nữa, Æ¡n Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i thể hiện Æ n Cứu Äá»™ cá»§a Äức Kitô hoạt động nÆ¡i Mẹ Maria khi đồng công cứu chuá»™c nhân loại và trong sá»± tiên liệu cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i sá»± chấp nháºn à Chúa nÆ¡i Äức Mẹ.
Nói cách khác, Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i không là điá»u kiện tiên quyết để công cuá»™c cứu độ cá»§a Äức Kitô mà là kết quả cá»§a Æ n Cứu Äá»™.Äó là cách giải thÃch cụ thể vá» Tình yêu Thiên Chúa dà nh cho Äức Maria, vì Äức Mẹ hiến dâng trá»n vẹn, đầy đủ, không chút do dá»± khi tuân phục Thánh à Chúa.
Lịch sá»
Lá»… Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i có dạng cổ xưa nhất, trở lại từ thế ká»· VII, khi các Giáo há»™i Äông phương bắt đầu mừng lá»… Sinh nháºt Äức Mẹ.Nói cách khác, lá»… nà y mừng Äức Mẹ được thụ thai trong lòng thánh Anna.
Tuy nhiên, lá»… Sinh nháºt Äức Mẹ không được hiểu như lá»… Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i trong Giáo há»™i Công giáo ngà y nay, dù Giáo há»™i ChÃnh thống Äông phương vẫn mừng. Lá»… nà y đến Tây phương có lẽ từ thế ká»· XI, lúc đó bắt đầu liên quan việc tranh luáºn vá» thần há»c. Cả Giáo há»™i Äông phương và Tây phương vẫn cho rằng Äức Mẹ không mắc Nguyên tá»™i, nhưng có những cách hiểu khác nhau vỠý nghÄ©a.
Äối vá»›i giáo lý vá» Nguyên tá»™i, má»™t số ngưá»i ở Tây phương bắt đầu tin rằng Äức Maria không thể vô tá»™i nếu Äức Mẹ không được cứu thoát khá»i Nguyên tá»™i và o lúc được thụ thai(như váºy là m cho việc thụ thai thà nh “vô nhiá»…mâ€). Tuy nhiên, má»™t số thần há»c gia, kể cả thánh Thomas Aquinas, cho rằng Äức Maria không được cứu độ nếu Äức Mẹ không mắc tá»™i – Ãt nhất là Nguyên tá»™i.
Äể trả lá»i cách phản đối cá»§a thánh Thomas Aquinas, như chân phước John Duns Scotus (qua Ä‘á»i năm 1308) đã bà y tá», đó là Thiên Chúa đã thánh hóa Äức Mẹ ngay lúc Äức Mẹ thụ thai trong sá»± tiên liệu cá»§a Thiên Chúa vá» việc Äức Mẹ vui nháºn mang thai Äức Kitô. Nói cách khác, Äức Mẹ cÅ©ng được cứu độ – Æ¡n cứu độ cá»§a Äức Mẹ được hoà n tất ngay lúc Äức Mẹ thụ thai, còn các Kitô hữu là lúc lãnh nháºn Bà tÃch Thánh tẩy.
Phát triển lễ ở Tây phương
Sau khi chân phước John Duns Scotus phản đối vá» Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i, lá»… nà y phát triển khắp Tây phương, dù lá»… nà y vẫn thưá»ng cá» hà nh và o lá»… Thụ thai cá»§a Thánh Anna. Tuy nhiên, ngà y 28-1-1476, ÄÆ°Ìc GiaÌo HoaÌ€ng Sixtô IV mở rá»™ng lá»… nà y cho toà n Giáo há»™i Tây phương, và năm 1483 ngà i ra vạ tuyệt thông cho những ngưá»i chống lại tÃn Ä‘iá»u Vô nhiá»…m Nguyên tá»™i. Khoảng giữa thế ká»· XVII, má»i sá»± chống đối tÃn Ä‘iá»u nà y Ä‘á»u không còn trong Giáo há»™i Công giáo.
—————
Trầm Thiên Thu
(Chuyển ngữ từ Catholicism.abo

