Vài thay đổi trong việc cử hành hôn nhân khác đạo tại Tổng Giáo Phận Sài Gòn

CỬ HÀNH NGHI THỨC HÔN PH�I
TRONG TRƯỜNG HỢP HÔN NHÂN KH�C �ẠO

Giáo luật chung hay luật giáo phận đ�u quy định không cử hành thánh lễ, khi cử hành nghi thức hôn phối cho một đôi hôn nhân khác đạo. Hiện nay, trong giáo phận, một số linh mục và giáo dân muốn được cử hành nghi thức này trong thánh lễ

I. GI�O LUẬT TRƯỚC �ÂY
– “Hôn phối giữa má»™t ngÆ°á»�i công giáo và má»™t ngÆ°á»�i không công giáo sẽ cá»­ hành ngoài nhà thá»�; nhÆ°ng nếu vị Bản Quyá»�n cân nhắc cách khôn ngoan rằng không thể làm nhÆ° vậy mà không có thêm nhiá»�u vấn Ä‘á»� nghiêm trá»�ng hÆ¡n nữa, tuỳ theo phán Ä‘oán khôn ngoan của mình ngài có thể miá»…n chuẩn Ä‘iá»�u này, miá»…n là giữ nguyên quy định của Ä‘iá»�u 1102, 2â€�.
– “Trong hôn phối giữa má»™t ngÆ°á»�i công giáo và má»™t ngÆ°á»�i không công giáo, má»�i nghi thức thánh khác Ä‘á»�u bị cấm; nhÆ°ng nếu từ lệnh cấm này có thể sinh ra những nguy hại nghiêm trá»�ng hÆ¡n, vị Bản Quyá»�n có thể cho phép má»™t số nghi thức thông thÆ°á»�ng của Giáo Há»™i, nhÆ°ng luôn luôn loại trừ việc cá»­ hành Thánh Lá»…â€�.
Giáo luật địa phận Sàigòn trước đây giữ nguyên các quy định trên. Thuật ngữ “phép giao� (chỉ có nghi thức hôn phối) được dùng để chỉ trư�ng hợp hôn nhân khác đạo; và phân biệt với “phép cưới� (gồm cả Thánh Lễ và l�i chúc hôn…) giữa hai ngư�i công giáo. “… Phải hết sức ngăn cản những đám cưới như thế, dù rất hiếm trong Xứ Truy�n Giáo… Nếu không có chỉ thị khác, không có Rao Hôn Phối, và hôn phối phải cử hành không có gì long tr�ng, trước mặt vị linh mục của bên Công giáo và hai nhân chứng�.
Như vậy, đối với hôn phối khác đạo, Giáo luật chung và luật địa phận Sàigòn quy định phải cử hành : 1- ngoài nhà th�; không công khai (không có cộng đoàn tham dự); 2- có các nhân chứng; 3- cam kết theo công thức quy định của Giáo Hội; 4- không có thêm nghi thức nào khác : không có l�i nguyện hay l�i chúc lành hôn phối; 5- kể cả vị Bản Quy�n cũng không được cho phép cử hành Thánh Lễ.

II. GI�O LUẬT CHUNG HIỆN HÀNH
1- Giáo Luật 1983 quy định “§1. Hôn nhân giữa hai ngư�i Công giáo hoặc giữa một ngư�i Công giáo và một ngư�i đã được Rửa tội ngoài Công giáo phải được cử hành trong nhà th� giáo xứ… §3. Hôn nhân giữa một ngư�i Công giáo và một ngư�i không được Rửa Tội có thể được cử hành trong nhà th� hay tại một nơi thích hợp khác�.
Cá»­ hành nghi thức hôn phối “thành sá»±” phải giữ nhÆ° bí tích Hôn Phối vá»� thừa tác viên chứng hôn và hai nhân chứng. Ä�ể cá»­ hành thành sá»±, phải là má»™t “nghi thức công khai nào đó”; cấm cá»­ hành lén lút, không có nhân chứng. Vị Bản Quyá»�n sở tại có thể miá»…n chuẩn nghi thức giáo luật này trong từng trÆ°á»�ng hợp. Cùng vá»›i miá»…n chuẩn nghi thức giáo luật này hay chính miá»…n chuẩn hôn nhân há»—n hợp và khác đạo, vị Bản Quyá»�n có thể thêm má»™t Ä‘iá»�u khoản bó buá»™c nào đó; nếu Ä‘iá»�u khoản này không được tuân giữ, cá»­ hành hôn nhân đó bất thành.
2- Nghi thức cá»­ hành hôn phối phải theo bản văn và qui định của Phụng Vụ. Ä�ối vá»›i ngÆ°á»�i chÆ°a Rá»­a Tá»™i, bá»� câu “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” khi trao nhẫn.
3- Ä�ức Phaolô VI đã bá»� lệnh phạt và lệnh cấm cá»­ hành các nghi thức kèm theo nghi thức hôn phối : kinh nguyện, chúc lành… Nghi thức hôn nhân há»—n hợp hay khác đạo không được cá»­ hành trong thánh lá»…; nhÆ°ng có cá»­ hành Phụng Vụ Lá»�i Chúa và các nghi thức khác: giảng, chúc lành, hiệp lá»… cho ngÆ°á»�i Công giáo… “Trong trÆ°á»�ng hợp đặc biệt, vị Bản Quyá»�n địa phÆ°Æ¡ng có thể cho phép cá»­ hành các nghi thức trong thánh lá»…, nhÆ°ng để cho phép ngÆ°á»�i không Công giáo hiệp thông Thánh Thể phải theo các quy định của luật chungâ€�, của Thánh Bá»™ Phụng Tá»± và của HÄ�GM.

III. MỘT VÀI GHI NHẬN
1- Giáo Hội đã không còn xem việc kết hôn khác đạo là việc cần “hết sức ngăn cản� và có những hình phạt rõ ràng kèm theo. Không thể giải thích rằng Giáo Hội không cử hành thánh lễ cho đôi hôn phối này vì muốn phạt h�.
2- Có lập trư�ng cho rằng không cử hành thánh lễ, vì đi�u này đi ngược lại thần h�c bí tích Thánh Thể và Hôn Phối. Thánh Lễ là mầu nhiệm hiệp thông ân sủng, mầu nhiệm đức tin hiệp nhất các Kitô hữu. Theo truy�n thống Phụng Vụ, phần Phụng Vụ Thánh Thể không để ngư�i không Công giáo tham dự.
3- Hôn Phối là giao ước hiệp nhất giữa hai ngư�i nam nữ. Theo tinh thần Tự sắc Matrimonia Mixta và sách Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân, mục đích chính của Giáo Hội khi quy định không cử hành hôn nhân khác đạo trong thánh lễ, là tránh nhấn mạnh sự bất hiệp nhất căn bản (tôn giáo) của hai ngư�i trong chính ngày cưới.
Hiện nay, trong Giáo Hội vẫn có trư�ng hợp những ngư�i không Công giáo được tham dự các cử hành của Công giáo, kể cả thánh lễ. Quan niệm chung v� hôn nhân xem ra đ� cao quy�n tự do ch�n lựa khi kết hôn hơn là việc đ� phòng nguy hại do khác biệt tôn giáo.
4- Việc cử hành thánh lễ dẫn tới bất tiện v� mục vụ. Ngư�i ngoài Công giáo và thân nhân của h� cần được hướng dẫn khi tham dự thánh lễ…
5- Trước đây, hôn nhân khác đạo là việc cần “hết sức ngăn cản� và “rất hiếm� khi xảy ra ở Việt Nam vào đầu thế kỷ XX; do đó, h� đạo không Rao Hôn Phối, vì đây là những trư�ng hợp đặc biệt mà linh mục biết rất rõ mới đệ trình. Hiện nay, Tổng giáo phận TP.HCM mỗi năm có khoảng 800 đến 1000 trư�ng hợp. Giáo Luật 1983 quy định phải “đi�u tra hôn phối� cho m�i trư�ng hợp. Như vậy, luật giáo phận cần quy định rõ cách thức đi�u tra hay Rao Hôn Phối cho cả trư�ng hợp hôn nhân khác đạo.
5- Dù chỉ cử hành Phụng Vụ L�i Chúa hay có thánh lễ, Tổng giáo phận nên quy định rõ không được để cho ngư�i ngoài công giáo đ�c L�i Chúa; và “để cho phép ngư�i không Công giáo hiệp thông Thánh Thể phải theo các quy định của luật chung�.

IV. QUY �ỊNH CỦA TỔNG GI�O PHẬN TP.HCM
�ược sự phê chuẩn của �ức TGM Phaolô Bùi Văn ��c, khi cử hành nghi thức hôn nhân khác đạo, linh mục chính xứ sẽ áp dụng các hướng dẫn mục vụ sau đây :
1- Linh mục chính xứ phải gởi giấy Rao Hôn Phối đến giáo xứ nơi ngư�i không Công giáo đang có gia cư hay bán gia cư. Linh mục chính xứ nơi này phải Rao Hôn Phối và hồi âm như thông lệ đối với đôi hôn phối Công giáo.
2- Nghi thức hôn nhân khác đạo phải cử hành công khai (có cộng đoàn tham dự), trong nhà th� giáo xứ. Tổng giáo phận không cho phép cử hành nghi thức tại tư gia, ngoại trừ trư�ng hợp nguy tử.
3- Theo luật chung, nghi thức hôn nhân khác đạo được cử hành ngoài thánh lễ. Linh mục chủ sự phải cử hành Phụng Vụ L�i Chúa, giảng và chúc lành cho đôi hôn phối.
4- Nghi thức hôn nhân khác đạo được cá»­ hành theo Sách Nghi Lá»… Rôma, Nghi thức Cá»­ Hành Hôn Phối, do Há»™i Ä�ồng Giám mục ban hành. NgÆ°á»�i không Công giáo không Ä‘á»�c câu “… Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần” khi trao nhẫn.
5- Linh mục chủ sự có thể cử hành phần Hiệp Lễ và cho những ngư�i Công giáo hiệp thông Thánh Thể. �ể cho ngư�i Kitô hữu được Rửa Tội ngoài Công giáo hiệp thông Thánh Thể, phải có sự phê chuẩn của vị Bản Quy�n giáo phận.
6- �ức Tổng Giám mục cho phép linh mục chính xứ tự quyết định việc cử hành nghi thức hôn phối trong thánh lễ, với đi�u kiện là bên không Công giáo tự nguyện xin tham dự thánh lễ và cam kết tôn tr�ng sự trang nghiêm của nghi lễ. Khi việc cử hành thánh lễ nhấn mạnh thêm những bất hoà v� tôn giáo, linh mục chính xứ không được cử hành thánh lễ.
Nếu cử hành nghi thức hôn phối trong thánh lễ, linh mục chính xứ phải hướng dẫn cho ngư�i không Công giáo và thân nhân của h� những đi�u cần thiết; đồng th�i ngài phải lo liệu để thánh lễ được cử hành long tr�ng và trang nghiêm.
7- Dù chỉ cử hành Phụng Vụ L�i Chúa hay có Thánh Lễ, đôi hôn phối không đ�c L�i Chúa, trừ khi ngư�i không Công giáo là dự tòng.
Toà Tổng Giám mục TPHCM ngày 20.12.2015
Linh mục Gioan Bùi Thái Sơn
�ại Diện Tư Pháp