Sá»± hiện diện 70 năm trá»i cá»§a quốc gia Do Thái ngà y nay ở Trung Äông là má»™t phần cá»§a lịch sá» tình yêu vÄ© đại mà Thiên Chúa dà nh cho dân Do Thái. Nó cÅ©ng là má»™t phần cá»§a chương trình cứu độ cá»§a Thiên Chúa và cuối cùng toà n thể nhân loại cÅ©ng sẽ được cứu rá»—i.
    Sá»± hình thà nh má»™t quốc gia Israel má»›i và sá»± tốn tại cá»§a nó đã 70 năm nay cho thấy Thiên Chúa và Kinh Thánh là những vấn đỠrất đáng tin cáºy. Quốc gia Israel nà y Ä‘ang là điểm nóng ở Trung Äông mà tất cả thế giá»›i Ä‘ang nhìn và o. Dân tá»™c nà y, nguyên thá»§y là dân Do Thái vá»›i 6.5 triệu ngưá»i sống tai đây là quê hương há» và nhiá»u hÆ¡n nữa Ä‘ang sống trên khắp thế giá»›i mà phần lá»›n là ở Hoa Kỳ. Quốc gia và dân Do Thái là má»™t dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa để ý đến há» và hiển nhiên là có hồng ân Thiên Chúa ban.
    Bạn có bao giá» thắc mắc là Thiên Chúa đã thá»±c sá»± săn sóc và quan phòng nhân loại không? Trước những Ä‘au khổ và tá»™i ác Ä‘ang lan trà n trên thế giá»›i, bạn có bao giá» thá»±c sá»± tin tưởng và o những giảng huấn trong Kinh Thánh vá» má»™t Thiên Chúa công bằng, đầy lòng khoan dung, nhân ái và quyá»n lá»±c vô song không?
    Äây là những vấn nạn thà nh thá»±c cá»§a những ngưá»i thiện tâm muốn tin tưởng và o Kinh Thánh và trông cáºy nÆ¡i Thiên Chúa. Nhìn thế giá»›i qua lịch sá» cá»§a nó chúng ta dù có tỉnh táo cÅ©ng phải hồ nghi. Có những ngưá»i Ä‘á»c Kinh Thánh và thắc mắc tại sao Thiên Chúa lại là m thế nà y mà tôi Ä‘á»c lại thấy khác.
    Chúng ta thỠcùng nhau coi xem tình yêu Thiên Chúa ban cho dân Israel như thế nà o.
HIỂU BIẾT THẾ GIỚI QUA HẬU TRƯỜNG LỊCH SỬ CỦA ISRAEL
    Chúa Giesu Kito đã nói vá»›i dân chúng thá»i cá»§a Ngưá»i là “phải nháºn xét thá»i đạiâ€(Luke 12:56). Ngưá»i nói há» có thể nhìn lên trá»i, thấy mây kéo lên ở phÃa Tây thì hãy nói “Mưa đến nÆ¡i rồiâ€. Khi thấy gió nồm thổi, các ngươi nói: “Trá»i sẽ oi bứcâ€(c.54-55). Nhưng cùng dân tá»™c đó lại bối rối không phân biệt rõ rà ng Ngưá»i đó là ai và há» không thể thi hà nh sứ diệp cá»§a Tin Mừng mà Ngưá»i đã chỉ dạy.
    Còn bạn thì sao?
    Bạn có thể nháºn xét thá»i đại cá»§a bạn, cá»§a chúng ta liên hệ đến lá»i tiên tri trong Kinh Thánh không? Bạn có thể nháºn xét thế giá»›i ngà y nay vá»›i tất cả những biến cố Ä‘ang xẩy ra rất phù hợp vá»›i cuá»™c sống cá»§a chúng ta không? Bạn có hiểu tại sao thế giá»›i ngà y nay hình như Ä‘ang vượt ra khá»i vòng kiểm soát và vị thế cá»§a nó khiến chúng ta không còn nháºn ra được vì những thay đổi luân lý, đạo đức, văn hóa và xã há»™i?
    Bạn có thể và cần phải hiểu những biến cố Ä‘ang và sẽ xẩy ra trên thế giá»›i hiện nay. Bởi vì niá»m tin cá»§a bạn và o Thiên Chúa cÅ©ng như sá»± hiểu biết cá»§a bạn vá» Thiên Chúa tùy thuá»™c và o những nháºn xét cá»§a bạn vá» thá»i đại nà y. Coi tin tức thế giá»›i và đá»c lịch sá» bạn sẽ rõ.
     Quốc gia Israel nà y ở Trung Äông tuy nhá» bé nhưng lại Ä‘ang giữ má»™t vai trò khá quan trá»ng trên thế giá»›i. Quốc gia non trẻ nà y nay đã được 70 tuổi và do David Ben-Gurion là thá»§ lãnh Thông Tấn Do Thái tuyên bố ngà y 14-5-1948 tiếp theo nghị quyết cá»§a LHQ ngà y 29-11-1947 vá»›i 181 phiếu chia Palestine thà nh 2 quốc gia Do Thái và Ả Ráºp.
    Trong khoảng thá»i gian 70 năm, Do Thái đã phải chiến đấu, váºt lá»™n vá»›i những quốc gia Ả Ráºp láng giá»ng qua nhiá»u tráºn chiến sinh tá». Sá»± sống còn cá»§a Israel đã liên tục bị Ä‘e dá»a bởi những toán khá»§ng bố Hồi Giáo là loại kẻ thù rất tà n ác. Äồng thá»i LHQ cÅ©ng kết án vì chuyện nà y chuyện ná» bằng những nghị quyết phản đối luáºt lệ và hà nh động cá»§a Israel. Do Thái sống trong khung cảnh má»™t láng giá»ng đầy khó khăn và nguy hiểm buá»™c há» phải luôn luôn cảnh thức tá»± vệ để sống còn.
    Tuy nhiên, dù 70 năm sống trong môi trưá»ng đầy thù nghịch, Israel vẫn phát triển không ngừng trở thà nh má»™t xã há»™i huy hoà ng và thịnh vượng. Dân tá»™c Israel có má»™t Ä‘á»i sống rất tÃch cá»±c, góp phần nâng cao cuá»™c sống con ngưá»i trên thế giá»›i vá» nhiá»u phương diện như kỹ thuáºt, y há»c, giáo dục, khoa há»c và nhân đạo. Váºy tại sao Israel lại phải chiến đấu chống lại loại kẻ thù lúc nà o cÅ©ng nguy hiểm? Tại sao há» phải tá»± vệ trước tòa án quốc tế? Tại sao há» luôn luôn bị chống đối và ghét bá»?
    Äể hiểu rõ cái nghịch lý giữa thù nghịch và ân phúc ở chung quanh dân Israel, chúng ta nên Ä‘á»c Kinh Thánh để biết câu chuyện má»™t Israel nguyên thá»§y. Chỉ nhá» Kinh Thánh chúng ta má»›i thấy được chá»§ Ä‘Ãch cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i dân Israel, vá»›i sá»± hiện hữu cá»§a quốc gia Israel, cả trong thế giá»›i cổ đại và thế giá»›i ngà y nay.
GIAO ƯỚC TÃŒNH THÆ¯Æ NG GIá»®A THIÊN CHÚA VÀ DÂN ISRAEL
    Quốc gia cổ đại cá»§a Israel được thà nh láºp do con cháu cá»§a 12 ngưá»i con cá»§a ông Jacob, chÃnh ông Jacob và con cá»§a ông Isaac. Ông nà y là con ông Abraham tức tổ phụ cá»§a má»i dân tá»™c có niá»m tin Ä‘i tìm Thiên Chúa là đấng Tạo Dá»±ng. Ngà y nay quốc gia Israel được thà nh láºp vá»›i 12 ngưá»i con là 12 chi há», trong đó có cả Jacob. Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ông được nói tá»›i trong sách Sáng Thế (Genesis), có liên quan đến tất cả má»i yếu tố cá»§a câu chuyên nà y –phản bá»™i, thù háºn, con cái do nhiá»u vợ chÃnh và nà ng hầu, rải rác đây đó, tốt xấu có đủ cả.
    Vì mục Ä‘Ãch nà y, câu chuyện đã kể lại việc ông Jacob đánh váºt suốt đêm vá»›i má»™t ngưá»i (chỉ có thể là Thiên Chúa) và ngưá»i nà y thì rất quan trá»ng. Sáng sá»›m hôm sau Thiên Chúa cho ông má»™t tên má»›i là Israel, có nghÄ©a là “kẻ thắng thế Thiên Chúa†hay “hoà ng tá» cá»§a Thiên Chúaâ€. Tên nà y được đặt cho má»™t quốc gia được thà nh láºp do 12 ngưá»i con. Ngưá»i nà y (Israel) đã láºp nghiệp sống ở Ai Cáºp cùng vá»›i con cái và gia đình sau khi chạy để tránh nạn đói. Năm tháng trôi qua, con cháu cá»§a Abraham, Isaac và Jacob đã ra khá»i Ai Cáºp thoát cảnh nô lệ dưới sá»± hướng dẫn cá»§a ông Mai Sen (Moses) bằng má»™t cuá»™c xuất hà nh (Exodus) vÄ© đại.
   Thiên Chúa nhá»› lại lá»i hứa cá»§a Ngưá»i vá»›i ông Abraham, lá»i hứa là con cháu Abraham sẽ là những kẻ xa lạ và nô lệ trong miá»n đất không phải cá»§a há». Cảnh nô lệ đó kéo dà i nhiá»u thế hệ chi đến khi Thiên Chúa giải thoát dân Israel khá»i cảnh tù ngục và mang há» vỠđất Chúa đã hứa vá»›i tổ tiên há». Miá»n đất nà y ngà y nay là Israel.
    Khi Thiên Chúa là m giao ước vá»›i Abraham, Isaac và Jacob liên quan đến đất Ä‘ai, thì Ngưá»i cÅ©ng thá»±c hiện lá»i hứa vá»›i con cháu chắt cá»§a há», con cá»§a Israel Ä‘ang sinh sống và lá»›n lên ở quốc gia Israel nà y. Giao ước giữa Thiên Chúa và dân Ngưá»i vá»›i kỳ hạn mà cả hai phÃa Ä‘á»u đồng ý, chÃnh là trá»ng Ä‘iểm cá»§a câu chuyện quốc gia Israel ngà y nay.
    Äây không phải là chuyện cổ tÃch ở thá»i đại hoang sÆ¡. CÅ©ng không phải là chuyện thần thoại do những bá»™ lạc sÆ¡ khai lạc loà i Ä‘i lang thang đây đó lạc và o miá»n đất nà y rồi chế ra câu chuyện anh hùng ca nà y để hợp thức hóa sá»± hiện diện cá»§a mình. Thiên Chúa đã chá»n há» là m dân cá»§a Ngưá»i. Ước mong cá»§a Ngưá»i là cho há» má»i cÆ¡ há»™i để tạo hòa bình và thà nh công, cho phép há» phát triển và thịnh vượng. Israel đã trở thà nh má»™t quốc gia mẫu má»±c cho má»i quốc gia để cùng nhau tranh Ä‘ua Ä‘i theo đưá»ng lối cá»§a Thiên Chúa, chứng tá» luáºt cá»§a Ngưá»i và phán xét cá»§a Ngưá»i có thể mang lại má»™t ná»n văn hóa đầy Æ¡n phúc, hòa bình và thịnh vượng.
    Chúa đã nói trong sách Äệ Nhị Luáºt, Ä‘oạn 7: “Vì anh em là dân thánh cá»§a Chúa,  Thiên Chúa cá»§a anh em; Thiên Chúa cá»§a anh em đã chá»n anh em là dân cá»§a Ngưá»i, má»™t kho tà ng đặc biệt trên hết muôn dân ở trên mặt đất nà y (c.6). Dân Israel đã có má»™t cÆ¡ há»™i tuyệt vá»i có Chúa ở trong. HỠđược ban cho má»™t phần đất đặc biệt để phụng sá»± Thiên Chúa vá»›i tư cách là con dân đặc biệt cá»§a Chúa.
    CÅ©ng nên coi ẩn ý cá»§a Thiên Chúa khi Chúa chá»n há»: “Chúa đã chá»n anh em vì lòng thương mến không phải vì anh em có số đông, mà ngược lại anh em Ãt ngưá»i nhất. Chúa chá»n anh em vì Chúa thương và  Chúa giữ lá»i hứa vá»›i tổ phụ anh em. Chúa giải thoát anh em khá»i tay bạo lá»±c, và cứu anh em khá»i cảnh tù đà y nô lệ†(C 7-8).
 Thiên Chúa đã yêu mến quốc gia Israel vá»›i má»™t tình yêu thiêng liêng. Tình yêu nà y là trá»ng Ä‘iểm cá»§a câu chuyện Israel. Thiên Chúa đã hứa vá»›i Abraham là gia đình ông sẽ lá»›n mạnh thà nh má»™t quốc gia và được di hưởng lá»i hứa ấy qua nhiá»u thế hệ, vượt qua hôm nay và đến táºn thế giá»›i văn minh. Thiên Chúa đã nói:
    “Anh em phải biết rằng Chúa, Thiên Chúa cá»§a anh em, Ngưá»i là Thiên Chúa, Thiên Chúa trung thà nh, đấng giữ giao ước và tình thương đến muôn Ä‘á»i vá»›i những ai biết vâng lá»i Ngưá»i và giữ các giá»›i luáºt cá»§a Ngưá»i (c.9).
 Thiên Chúa trung thà nh, bởi vì Ngưá»i giữ lá»i hứa đến muôn ngà n thế hệ. Äây là chìa khóa để hiểu tại sao quốc gia Israel hiện nay nằm ngay tại chÃnh Ä‘iểm địa lý cá»§a quốc gia Israel cổ xưa. Quốc gia cá»§a ngưá»i Do Thái là tiếp nối cá»§a má»™t dân tá»™c mà Thiên Chúa đã cùng vá»›i há» chấp nháºn giao ước từ rất lâu vá» trước.
    CÅ©ng có nhiá»u giao ước khác liên hệ đến tình liên đới ấy, gồm cả giao ước vá»›i Abraham từ trước. Giao ước cá»§a Thiên Chúa vá»›i dân Israel ở Núi Sinai, trong đó hỠđồng ý là dân Thiên Chúa và chấp nháºn thá»i hạn vâng giữ luáºt Chúa, cÅ©ng là giao ước hôn phối mà Thiên Chúa là phu quân (Jeremiah 31:32). Thiên Chúa cÅ©ng là m má»™t giao ước khác vá»›i dân Israel trước khi há» Ä‘i và o đất Canaan, liên quan đến đất Ä‘ai và dân số, rồi khi không vâng lá»i Chúa thì bị phá há»§y và đuổi Ä‘i. Nhưng sau vì ăn năn thống hối thì lại được Chúa cho trở lại (Deuteronomy 29-30).
    Äây là điá»u chúng ta không thấy trong những sách lịch sá» cá»§a chúng ta. Nhưng giao ước đặc biệt nà y và những lá»i hứa và lá»i tiên tri Thiên Chúa nói liên quan đến dân Chúa và đất hứa lại chÃnh là trá»ng tâm để hiểu biết sá»± quan trá»ng cá»§a quốc gia Israel ngà y nay sau 70 năm sống còn vá»›i những bất đồng cả bên trong lẫn bên ngoà i Jerusalem, thá»§ đô cá»§a Israel.
CÂU CHUYỆN TÌNH YÊU VÀ NHỮNG SAI LẠC CẦN PHẢI CHỈNH LẠI
    Má»™t Ä‘oạn kinh thánh dưới đây cho thấy tình yêu vô bá» cá»§a Thiên Chúa và cuá»™c khổ nạn mà Ngưá»i đã phải chịu cho dân Israel. Tình yêu nà y bắt đầu từ cả ngà n năm trước và còn tiếp tục cho đến ngà y nay. Câu chuyện tình yêu chúng ta thấy ở đây là giữa Thiên Chúa và má»™t dân tá»™c đặc biệt cuối cùng đã lan rá»™ng đến tất cả má»i dân tá»™c trên toà n thế giá»›i. Äây là dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa luôn trung thà nh và giữ tất cả má»i lá»i Chúa đã hứa vá»›i loà i ngưá»i.
    Chuyện kể nà y thấy trong sách Ezekiel chương 16. Thiên Chúa đã nói trước vá» Jerusalem qua lá»i ngôn sứ: “Và o ngà y nhà ngươi sinh ra, cái giây rốn cá»§a ngươi chẳng ai cắt, ngươi cÅ©ng không được ai tắm rá»a…,cÅ©ng chẳng được quấn trong khăn vải. Chẳng ai đưa mắt thương tình ngươi, nhưng ném ngươi ra ngoà i đồng trống….(c. 3-5).
    Hồi xa xưa, Abraham, Isaac và Jacob đã Ä‘i lang thang đây đó không có nÆ¡i nà o là nhà nhất định. Khi vợ Abraham là Sarah chết, ông đã chôn xác vợ trên mảnh đất cá»§a ngưá»i hà ng xóm. Jacob mang gia đình đến Ai Cáºp để kiếm miếng ăn. Con cháu ông phải là m nô lệ, nung bùn đất là m gạch cho vua Pharaoh. Chẳng má»™t ai coi sóc, ngoại trừ Thiên Chúa vẫn ghé mắt canh chừng con cháu cá»§a Israel.
    Bấy giá» Thiên Chúa phán: “Khi ta bước qua cạnh ngươi, ta thấy ngươi phải váºt lá»™n khốn khổ bằng mồ hôi nước mắt, ta đã nói vá»›i ngươi…â€Hãy ráng sốngâ€â€¦Ta đã khÃch lệ ngươi, săn sóc ngươi như vun trồng cây ngoà i đồng; và ngươi đã lá»›n lên, trưởng thà nh, trở nên sinh tươi đẹp đẽ†(c.6-7). “Nhưng†sau nà y Thiên Chúa đã nói, “ngươi bị trần truồng và khốn khổ, mảnh mai yếu Ä‘uối vô cùng†(c.7…)
 Thiên Chúa đã giải thoát dân Israel khá»i ách nô lệ Ai Cáºp và mang há» và o miá»n đất đã hứa vá»›i Abraham, Isaac và Jacob. Sau nhiá»u năm qua Ä‘i như má»™t liên bang nhá» bé vá»›i nhiá»u chi há», quốc gia non trẻ ấy lá»›n lên thà nh má»™t vương quốc hùng mạnh vá»›i những quân vương tà i hùng là David và Solomon. Vương quốc Israel đã trở nên hùng mạnh trá»™i vượt có thể ngăn chặn sá»± lấn chiếm và thống trị cá»§a Ai Cáºp, Assyria và Media.
    Thiên Chúa đã biến đổi Israel như sau: “Ta săn sóc ngươi, mặc áo cho ngươi và che
chở ngươi. Ta đã hứa vá»›i ngươi ta yêu thương ngươi và ký giao ước hôn phối vá»›i ngươi.…Ta khoác lên ngươi áo choà ng đẹp đẽ và quà giá, Ä‘eo cho ngươi và ng bạc ngá»c ngà châu báu, há»™t soà n…nhẫn quÃ, khuyên tai đặc biệt…Ngươi trở thà nh lá»™ng lẫy huy hoà ng phi thưá»ng…,danh tiếng vang lừng khắp thế giá»›i†(c. 8-14).
 Nhưng những cái đó không được lâu bá»n. Israel đã không sống vá»›i giao ước, không tuân giữ lá» luáºt Thiên Chúa. Há» theo dân ngoại, từ bá» Thiên Chúa là nguồn mạch thá»±c sá»± cuối cùng cá»§a già u sang phú quÃ, cá»§a an ninh bá»n vững giữa má»i quốc gia dân tá»™c.
    Thiên Chúa gá»i hà nh vi đó là ngoại tình, vô luân, bất trung, bất tÃn, đĩ Ä‘iếm đã phá bá» giao ước hôn nhân.
    Thiên Chúa nhấn mạnh: “Nhưng ngươi bắt đầu tin tưởng và o vẻ đẹp cá»§a ngươi. Ngươi dùng nó để phản bá»™i ta. Ngươi hà nh động như đĩ Ä‘iếm vá»›i bất cứ ai đến vá»›i ngươi Ngươi trao thân gá»i pháºn cho há» như Ä‘iếm giữa đưá»ng†(c. 15).
    Thiên Chúa còn nói: chúng lấy tất cả áo quần đẹp đẽ và thức ăn ngon bổ mà Thiên Chúa đã ban cho chúng -như già u sang, phú quÃ, quyá»n uy- để thá» lạy ngẫu tượng, những thần ngoại nhảm nhÃ: “Ngươi hà nh động như má»™t con Ä‘iếm vá»›i các thần giả!â€(c. 19).
    Cô dâu bất trung Israel quá đỗi hư há»ng đến độ ngưá»i ta thì trả tiá»n cho đĩ để đánh đổi xác thịt, còn ngươi lại cho tình nhân tiá»n bạc và má»i thứ chúng ưa thÃch. Ngươi đã hà nh động ngược Ä‘á»i. (c.31-34).
    Äây là má»™t hình ảnh Ä‘i từ đẹp đến xấu từ tốt là nh đến ghê tởm, cho thấy Thiên Chúa cảm nghÄ© rất thâm thúy vá» má»™t quốc gia mà Thiên Chúa đã tạo dá»±ng nên từ số không để thuá»™c vá» Chúa. Quốc gia nà y là mẫu má»±c cho những quốc gia khác. Câu chuyện nước Israel vẫn chưa kết thúc hoà n toan. Thiên Chúa sẽ để những quốc gia hùng mạnh khác như Assyria và Babylone đánh phá chống lại dân Ngưá»i để há»§y bá» và quét sạch chúng ra khá»i lãnh thổ!
    Tuy nhiên, dù bất trung, thá» ma quỉ, thá» ngẫu tượng và cuối cùng là xụp đổ hoà n toà n, Thiên Chúa vẫn còn hy vá»ng vì Ngưá»i còn thương yêu những ai biết tuân giữ lá»i hứa.
    Thiên Chúa cÅ©ng đã nói vá»›i dân Israel: “Ta sẽ nhá»› mãi giao ước mà ta đã hứa vá»›i ngươi khi ngươi còn non trẻ và ta sẽ là m má»™t giao ước má»›i muôn Ä‘á»i vá»›i ngươiâ€(c 60). Bấy giá» Israel được tha thứ và thay đổi thái độ: “ Ngưá»i sẽ phải hổ thẹn vì những tá»™i ác ngươi đã là m mà không thể nói nên lá»i được. Nhưng ta sẽ là m cho ngươi trở nên trong trắng và ngươi sẽ không bao giá» bị xáu hổ nữa!†(c. 63).
 Câu nói cuối cùng cá»§a giao ước má»›i muôn Ä‘á»i nà y vá»›i dân Israel vẫn chưa xẩy ra. Giáo Há»™i cá»§a Thiên Chúa -như má»™t Israel tinh thần- là má»™t Ä‘iá»m báo trước nằm trong tình liên đới má»›i nà y. Nó sẽ không xẩy ra hoà n toà n cho đến khi Chúa Giesu Kito trở lại trần gian và thiết láºp Vương Quốc Thiên Chúa Ä‘á»i Ä‘á»i. Lúc đó tất cả Israel sẽ được trở lại vá»›i giao ước tình liên đới nà y, và má»i con dân Israel từ khắp nÆ¡i trên thế giá»›i sẽ trở vá» cùng má»™t miá»n đất quê hương. Lúc đó, vá»›i Chúa Giesu Kito là Vua các Vua, Chúa các Chúa trên khắp mặt đất, tất cả má»i quốc gia sẽ được hướng dẫn để trở thà nh má»™t phần cá»§a giao ước liên đới giữaThiên Chúa và Israel.
PHÂN BIỆT GIá»®A ISRAEL VÀ JEWS / DO THÃI
    Äể biết thế nà o là Israel và thế nà o là Jews/Do Thái, ta thá»Â nhìn lại lịch sá» cá»§a Israel cổ đại. Quốc gia Do Thái thá»i cổ đại có tên là Israel nhưng thá»±c tế lại chỉ là má»™t phần nhá» cá»§a toà n thể dân tá»™c Israel mà tổ tiên há» thá»§a xưa đã sinh sống trên phần đất mà các tiên tri đã nói trong Kinh Thánh.
     Trong Kinh Thánh, khi nói đến quốc gia Israel là nói vá» 12 chi há» Israel đã ra khá»i Ai Cáºp dưới sá»± lãnh đạo cá»§a ông Mai Sen (Moses) trong câu chuyện xuất hà nh (Exodus). 12 chi há» nà y là do từ 12 ngưá»i con cá»§a tổ phụ Jacob mà Thiên Chúa đã đổi tên thà nh Israel.
    Nhưng má»™t trong những ngưá»i con nà y đã được đặt tên là Judah. Con cháu cá»§a ông nà y gá»i là Judahites. Chữ Judahites sau nà y Ä‘á»c ngắn lại thà nh Jews. Vua David thuá»™c chi há» Judah đã cai trị 12 chi há» nà y và tiếp theo là hoà ng tá» Solomon lên kế vị là m vua.
    Nhưng sau Solomon, quốc gia nà y tách ra là m hai: vương quốc Israel chiếm cứ phương Bắc, có 10 chi há» và vương quốc Judah chiếm phương Nam, gồm chi há» Judah, Benjamin và má»™t phần lá»›n chi há» Levi cÅ©ng như má»™t số chi há» khác cuối cùng đã Ä‘i theo di chuyển xuống phương Nam. Tất cả dân ở vương quốc phương Nam Ä‘á»u được gá»i là Judahites hay Jews tức Do Thái.
    Do Thái nghĩa là gì? Dân chúng Judah chỉ là một phần của quốc gia rộng lớn Israel. Do đó vỠphương diện nhân chủng hoc, không cần phải là Do Thái để là dân Israel!
    Nhưng là m sao dân Do Thái lại nổi báºt phi thưá»ng như váºy? Tại sao ngưá»i ta lại nghĩ dân Israel ngà y nay là dân Do Thái? Äây là câu há»i rất hay. Kinh Thánh sẽ trả lá»i cho chúng ta.
    Vương quốc Israel ở phương Bắc đã tồn tại được khoảng 200 năm sau khi vua Solomon băng hà trước khi bị rÆ¡i và o cảnh tù tá»™i bởi đế quốc Assyria. Dân Israel bị Ä‘uổi ra khá»i nước, buá»™c phải lưu đầy tứ tán nhiá»u nÆ¡i mà lịch sá» nói là 10 chi há» Israel đã bị thất lạc. Nhưng thá»±c sá»± thì há» không bị thất lạc dù phần lá»›n hỠđã quên mất cả nguồn gốc cá»§a mình.
    Thiên Chúa đã nói là há» bị tung Ä‘i giữa má»i quốc gia như những hạt giống được sà ng gạn mà không má»™t hạt nhá» bé nà o rÆ¡i trên mặt đất (Amos 9:9). Thá»±c váºy, so sánh những lá»i tiên tri vá»›i lịch sá», chúng ta có thể xác định được căn tÃnh cá»§a những quốc gia do con cháu các chi há» Israel ở Phương Bắc ngà y nay.
    Vương quốc Judah ở phương Nam sống sót lâu hÆ¡n nhưng cuối cùng cÅ©ng bị sụp đổ, rÆ¡i và o tay đế quốc Babylon. Phần lá»›n dân Do Thái lúc bấy giá» bị bắt mang Ä‘i Babylon. 70 năm sau, sau khi Persia (tức Ba Tư / Iran ngà y nay) xâm chiếm Babylon, thì má»™t nhóm dân Do Thái -để ứng nghiệm lá»i tiên tri Zeremiah- đã cùng vá»›i má»™t số nhá» sau đó cÅ©ng Ä‘i theo, trở vá» Jerusalem và xây dá»±ng lại thị trấn Jerusalem và láºp Ä‘á»n thỠở đó.
    Má»™t phần quốc gia Do Thái được phục hưng lúc đó đã hiện diện tại Jerusalem vá»›i má»™t ná»n văn hóa đặc thù cho đến thá»i Chúa Giesu và Giáo Hôi sÆ¡ khai vá»›i Tân Ước, khi đế quốc Roma/La Mã thống trị miá»n đất nà y.
     Rồi chừng 40 năm sau khi chối bá» chúa Giesu thì quốc gia Do Thái xụp đổ và o năm 70 sau cn dưới tay ngưá»i La Mã. Ngưá»i La Mã đã phá há»§y Jerusalem và đá»n thá» sau cuá»™c nổi loạn khởi nghÄ©a cá»§a dân Do Thái. Rồi lại má»™t cuá»™c nổi loạn nữa cÅ©ng bị quân La Mã đè bẹp năm 135. Nhiá»u ngưá»i Do Thái sau đó lại bị ngưá»i La Mã xua Ä‘uổi, phân tán rải rác khắp thế giá»›i đã hợp cùng dân Do Thái lưu lạc / Diaspora có từ thá»i kỳ Babylon. Con cháu nhóm Do Thái lưu lạc nà y năm 1948 đã thà nh láºp được quốc gia Israel ngà y nay.
    Sá»± hiện diện cá»§a quốc gia Israel tân thá»i nà y rất cần thiết để cho má»™t số lá»i tiên tri nói vá» thá»i táºn cùng được ứng nghiệm và cÅ©ng để bảo đảm vá»›i loà i ngưá»i là Thiên Chúa rất trung thà nh vá»›i lá»i hứa tình yêu cá»§a Ngưá»i. Vì Thiên Chúa vẫn còn giữ lá»i hứa vá»›i dân Ngưá»i, nên chúng ta có thể tin cáºy chắc chắn và o lá»i hứa cá»§a Ngưá»i vá»›i má»i quốc gia và dân tá»™c trến khắp thế giá»›i. Israel là chìa khóa chÃnh, là đại diện và tiêu biểu cho việc nà y.
    Lá»i hứa cá»§a Thiên Chúa vá»›i Abraham, Isaac và Jacob có hai ý nghÄ©a thiêng liêng và váºt chất. Những lá»i hứa nà y sẽ ảnh hưởng trên má»i quốc gia, gồm cả chúng ta, anh và tôi.
    Äể hiểu sá»± hiện hữu cá»§a quốc gia Israel ngà y nay thì phải hiểu rõ Thiên Chúa và những lá»i tiên tri cá»§a Ngưá»i theo từng thá»i gian. Sá»± chống đối Israel má»™t cách liên tục cá»§a hầu hết các quốc gia trên thế giá»›i, trong đó có nhiá»u quốc gia ghét cay ghét đắng, là bằng cá»› rõ rà ng là há» muốn loại bá» Thiên Chúa ra khá»i tâm tư loà i ngưá»i. Nhưng hồng ân Thiên Chúa và tình yêu thương bá»n vững cá»§a Ngưá»i đã lướt thắng những hiện tượng nà y. Kinh Thánh cho thấy Thiên Chúa đã hứa vá»›i tất cả má»i ngưá»i những lá»i hứa thiêng liêng. Bình an, phục hồi và đá»i sống vÄ©nh cá»u là hy vá»ng cho tất cả má»i quốc gia!
THIÊN CHÚA KHÔNG BAO GIỜ TỪ BỎ DÂN NGƯỜI….  Â
    Trong thư gá»i tÃn hữu Roma, thánh Phaolo đã kể câu chuyện vá» Israel cổ vá»›i những thăng trầm và phục hồi. Dân Israel đã có những liên hệ máºt thiết vá»›i Thiên Chúa. Há» có cÆ¡ há»™i để tạo dá»±ng má»™t quốc gia dá»±a và o luáºt Thiên Chúa và sư vinh quang cá»§a Ngưá»i. Thiên Chúa đã hứa đặc biệt vá»›i dân Israel, tách rá»i há» khá»i má»i quốc gia, hứa bảo vệ há» và cho hỠđược phồn vinh thịnh vương. Tất cả những ân phúc váºt chất mà Thiên Chúa đã hứa thì chỉ là thứ yếu đối vá»›i ân phúc thiêng liêng có được nÆ¡i chúa Giesu Kito là con cháu trá»±c tiếp cá»§a giòng há» vua David.
    Nhưng Israel cổ đã thất bại. Như chúng ta thấy, há» chia rẽ, tách rá»i nhau và thá» ngẫu tượng, phá luáºt ngà y Sabbath, bất kÃnh và bất tuân lá»i Chúa để rồi bị cầm tù và lưu đầy. Äa số dân Israel, trừ dân Do Thái, đã quên không còn nhá»› nguồn gốc cá»§a mình. Còn dân Do Thái thì đã không là m những Ä‘iá»u đáng lẽ há» phải là m.
    Nhưng thánh Phaolo ước mong và nguyện cầu cho dân Israel được cứu rá»—i (Romans 10:1). Dù há» không vâng theo Tin Mừng (c.16), nhưng há» không chối bá» hoà n toà n và vÄ©nh viá»…n như thánh Phaolo nói rõ ở chương 11 thư gá»i tÃn hữu Roma. Thiên Chúa đã không từ bá» há». Qua thánh Phaolo, Thiên Chúa cho biết dân Israel còn chút vết tÃch sót lại nÆ¡i những quốc gia ngà y nay, và nhá» hồng ân Thiên Chúa há» sẽ được tụ há»p lại.
    Nhưng đây là sá»± tháºt rất kinh ngạc mà Ãt ai biết: Dân Israel đã chối bá» việc là m cá»§a Thiên Chúa vì vinh quang và mục Ä‘Ãch cá»§a Ngưá»i! Tất cả má»i dân tá»™c khác trên khắp thế giá»›i mà Kinh Thánh gá»i là dân ngoại, có thể có cùng má»™t dây liên hệ nà y vá»›i Thiên Chúa dá»±a trên lá»i hứa vÄ©nh viá»…n cá»§a Ngưá»i. Và o thá»i Thiên Chúa, tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u có cÆ¡ há»™i để biết Ngưá»i. Vì Thiên Chúa không chỉ yêu thương dân Israel mà tất cả má»i ngưá»i trên thế giá»›i, bởi vì há» mà Thiên Chúa đã để con má»™t Ngưá»i phải chịu chết (John 3:16).
    Thánh Phaolo đã nói dân Israel sẽ mù lòa cho đến khi toà n thể dân ngoại trở lại. Trong má»™t bản viết rất hà o phóng, thánh Phaolo đã linh hứng thấy tất cả 12 chi há» dân Israel và toà n thể thế giá»›i Ä‘á»u có cÆ¡ há»™i được cứu rá»—i. Má»i quốc gia sẽ có cÆ¡ há»™i để nháºn đầy đủ lá»i hứa cá»§a Thiên Chúa, cả vá» thiêng liêng lẫn váºt chất.
    Trong thư gá»i tÃn hữu Roma (Romans 11:1-2), thánh Phaolo đã đặt câu há»i: “Phải chăng Thiên Chúa đã ruồng bá» dân Ngưá»i?â€Rồi ngà i trả lá»i: “Chắc chắn là không, vì tôi cÅ©ng là dân Israel, thuá»™c dòng dõi Abraham, chi há» Benjamin. Thiên Chúa không ruồng bá» dân Ngưá»i mà Ngưá»i đã biết từ trước.â€Â Thiên Chúa đã dùng dân Israel như Phaolo đã dùng để là m ná»n móng cho Giáo Há»™i Kito giáo, vì chúa Giesu cÅ©ng là ngưá»i Do Thái!
    Phaolo tiếp tục cắt nghÄ©a: Bởi vì những kẻ không tin thì sẽ dá»… sa ngã phạm tá»™i; thân xác ngưá»i Israel đã bị tách lìa khá»i phần thiêng liêng cá»§a dân Israel, tức dân có giao ước vá»›i Thiên Chúa, nhưng cuối cùng tất cả Ä‘á»u nối kết thà nh má»™t Israel biết ăn năn thống hối, như là dân ngoại.
    Phaolo nói vì thân xác dân Israel đã sa ngã chia rẽ nhau trong thá»i gian nà y nên Æ¡n cứu chuá»™c được ban cho tất cả má»i ngưá»i. Do dó dân ngoại có má»™t chá»— đứng trong nước Israel tinh thần thá»±c sá»± ngà y nay (c.11-15). Tuy nhiên ông còn cắt nghÄ©a là Thiên Chúa vẫn không ngừng để mắt đến con cháu và quốc gia há». NhỠân sá»§ng Thiên Chúa, quốc gia há» sẽ được dùng là m mẫu cho những quốc gia nà o muốn noi theo. Äiá»u nà y sẽ xẩy ra khi triá»u đại Chúa Kito đến trần gian. Bấy giá» tất cả má»i ngưá»i, má»i dân tá»™c Ä‘á»u có cÆ¡ há»™i được cứu rá»—i, Israel sẽ dùng quyá»n lá»±c mạnh mẽ để “hòa giải vá»›i thế giá»›iâ€Â (c.15). Tất cả các chi há» Israel sẽ thống nhất. Không phải chỉ má»™t mình Do Thái.
    Lúc đó loà i ngưá»i sẽ tìm vá» vá»›i Thiên Chúa. Thá»±c váºy, “trong những ngà y đó, mưá»i ngưá»i thuá»™c má»i ngôn ngữ trong những dân tá»™c sẽ nÃu tay áo ngưá»i Do Thái và nói: ‘hãy cho chúng tôi Ä‘i theo các ông, vì chúng tôi nghe nói Thiên Chúa ở vá»›i các ông’â€(Zechariah 8:23). Tất cả má»i quốc gia sẽ vá» Jerusalem và há»c há»i đưá»ng lối cá»§a Thiên Chúa. Jerusalem, thá»§ đô cá»§a quốc gia Israel ngà y nay, má»™t ngà y kia, sẽ trở thà nh thá»§ đô cá»§a toà n thế giá»›i dưới quyá»n Thiên Chúa (Zeremiah 3:17).
     Váºy Israel quả thá»±c là quan trá»ng. Không chỉ quốc gia Do Thái ở Trung Äông ngà y nay mà tất cả các chi há» Ä‘á»u quan trá»ng đối vá»›i Thiên Chúa. Và tất cả các quốc gia trên thế giá»›i đối vá»›i Thiên Chúa cÅ©ng Ä‘á»u quan trá»ng. Tuy nhiên há» phải trở thà nh má»™t phần cá»§a Israel để được cứu rá»—i và sống Ä‘á»i sống vÄ©nh cá»u trong gia đình, quốc gia và vương quốc Thiên Chúa.
    Trong má»™t linh hứng đột phá cuối cùng, thánh Phaolo đã kêu lên: “Sá»± già u có, khôn ngoan và thông suốt cá»§a Thiên Chúa sâu thẳm dưá»ng nà o! Quyết định cá»§a Ngưá»i ai dò cho thấu! ÄÆ°á»ng lối cá»§a Ngưá»i ai theo cho kịp!â€Â (Romans 11:33).
ÄÔI LỜI KẾT
    Hiểu được căn cước, nguồn gốc và bổn pháºn cá»§a Israel là chìa khóa để hiểu thế giá»›i ngà y nay và con đưá»ng lịch sá» Ä‘i tá»›i Vương Quốc Thiên Chúa. Hiểu biết Israel là nắm giữ được lá»i hứa vững bá»n vá» Æ¡n cứu độ cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i tất cả má»i quốc gia trên thế giá»›i. Bởi vì Thiên Chúa trung thà nh vá»›i tình yêu mà Ngưá»i đã hứa vá»›i dân Israel thì Ngưá»i cÅ©ng sẽ trung thà nh vá»›i lá»i hứa cá»§a Ngưá»i qua chúa Giesu Kito vá»›i tất cả má»i ngưá»i, má»i dân tá»™c trên mặt dất nà y, gồm cả chúng ta, anh và tôi…Tất cả chúng ta Ä‘á»u được thông phần cứu chuá»™c nhá» giao ước cá»§a Ngưá»i. Câu chuyện tình vÄ© đại nà y liên quan đến tình yêu cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i tất cả nhân loại. Äó là Tin Mừng Phúc Âm!
    Sau cùng, tôi xin nhắc lại, hiểu Israel là hiểu Thiên Chúa và những lá»i tiên tri cá»§a Ngưá»i theo thá»i gian. Sá»± hiện diện cá»§a quốc gia Israel, dù gặp nhiá»u gian nan trở ngại, vẫn là dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa Ä‘iá»u khiển số pháºn cá»§a má»i quốc gia. Nó là bằng chứng Thiên Chúa vẫn đưa mắt nhìn lịch sá», hướng dẫn thế giá»›i và loà i ngưá»i Ä‘i đến mục Ä‘Ãch cuối cùng cá»§a Ngưá»i. Thiên Chúa quan phòng tất cả má»i quốc gia. Quốc gia Israel là má»™t bằng chứng sống động!
    Thế giá»›i nói chung sẽ còn tiếp tục âm mưu, chống đối, phá hoại Israel và dân Do Thái. Nhưng Israel/Do Thái vẫn sống còn và hoà n thà nh mục Ä‘Ãch cá»§a há» mà Thiên Chúa đã ban truyá»n.
    Sá»± hiện hữu cá»§a quốc gia Israel ngà y nay là cần thiết để cho lá»i tiên tri cá»§a Chúa được ứng nghiệm và để bảo đảm cho sá»± trung thà nh vững bá»n cá»§a Ngưá»i đối vá»›i loà i ngưá»i.
    Hãy nhá»› như váºy má»—i khi Ä‘á»c và nghe những tin tức hà ng đầu xẩy ra ở Trung Äông.
Fleming Island, Florida
June 3, 2018
Nguyễn Tiến Cảnh

