Sự Thương khó của Chúa Giê-su theo thánh Gio-an

Mỗi năm vào ngày thứ sáu Tuần thánh, giáo hội chúng ta đ�u đ�c Sự thương khó của Chúa Giê-su theo thánh Gio-an. Như chúng ta biết, phúc âm của thánh Gio-an viết sau các phúc âm khác, có lẽ khoảng bảy mươi năm sau khi Chúa Giê-su chết, các năm tháng này đã cho thánh Gio-an nhi�u thì gi� chiêm nghiệm v� cái chết của Chúa Giê-su, nêu bật lên một số khía cạnh mà các phúc âm khác không nêu rõ bằng. Những khía cạnh đặc biệt đó là gì?

L�i kể của thánh Gio-an v� cái chết của Chúa Giê-su nhấn mạnh đến cuộc xét xử. Phần lớn tập trung vào cuộc xét xử chúa Giê-su và phán quyết cuối cùng là lên án tử hình. Nhưng nó được viết một cách tài tình. Gio-an viết v� cuộc xét xử chúa Giê-su theo một cách mà, trong khi Chúa Giê-su là ngư�i đang bị xử tội, thì tất cả các ngư�i khác đ�u đang bị xét xử ngoại trừ Ngài. Phi-la-tô đang bị xét xử, các nhà cầm quy�n Do Thái đang bị xét xử, các vị tông đồ và môn đệ của Giê-su đang bị xét xử, đám đông đứng xem xử tội đang bị xét xử, và chúng ta những ngư�i nghe câu chuyện này bị xét xử. Riêng một mình Chúa Giê-su là không bị xét xử, dù cuộc xử tội của Ngư�i là cuộc xử tội của m�i ngư�i khác. Vì vậy mà khi Phi-la-tô h�i Chúa Giê-su: Sự thật là gì? Thì sự im lặng của Chúa Giê-su đã đưa Phi-la-tô ra xét xử bằng cách ném lại sự im lặng cho chính ông, sự thật của chính ông. Với chúng ta cũng vậy.

Tiếp theo, thánh Gio-an nhấn mạnh vào thiên tính của Chúa Giê-su trong câu chuyện v� sự Thương khó của Ngài. Như chúng ta biết, phúc âm của thánh Gio-an nhấn mạnh v� sự hiện hữu-trước của Chúa Giê-su với thiên tính của Ngư�i nhi�u hơn là nhân tính. �i�u này soi sáng trong toàn bộ câu chuyện: Trong phúc âm thánh Gio-an, Chúa Giê-su dù đang bị đóng đinh trên thập giá nhưng Ngư�i luôn luôn chủ động. Ngư�i không h� e sợ, không t� vẻ yếu đuối, mang thập giá của chính mình, chết một cách thanh thản và được chôn như một vị vua (với dầu thơm và dầu lô hội, áo liệm ướp hương nhu). Giê-su của thánh Gio-an không cần bất kỳ ông Simon vùng Cyrene nào mang giúp thánh giá, cũng không h� khóc lóc trong đau đớn và bị b� rơi. Thánh Gio-an viết sự Thương khó của Chúa từ góc độ thiên tính của Ngài.

Sau đó thánh Gio-an sử dụng một số hình ảnh có tác động mạnh để giúp nhấn mạnh những điểm này.

Thánh nhân viết Giu-đa và quân lính đến bắt giữ Giê-su mang theo “đèn lồng và đuốc.� Ngư�i định nêu một nét khôi hài mạnh mẽ như sau: Giê-su là ánh sáng của thế gian và  không thể không nhận thấy nét khôi hài ở đây, những kẻ chống đối ngư�i, những kẻ đến tìm ngư�i mà phải tự dẫn đư�ng bằng thứ ánh sáng nhân tạo yếu ớt – đèn lồng và đuốc. Bên cạnh những đi�u khác, đi�u này cho thấy b�n h� yêu thích bóng tối hơn ánh sáng và h� biết những gì h� đang làm chỉ làm được ban đêm vì nếu làm dưới ánh sáng mặt tr�i, chuyện này sẽ bị phơi bày một cách nhục nhã. Những thế lực chống đối Chúa cần phải có lớp che đậy là bóng đêm và ánh sáng nhân tạo.

Kế đó, vào cuối cuộc xét xử, Phi-la-tô đưa Giê-su ra trước đám đông và h�i h� có muốn công nhận Ngư�i là vua của h� hay không. B�n h� đáp lại: “Chúng tôi không có vua nào, trừ Xê-da!� V� mặt lịch sử, đối với ngư�i theo đạo Do Thái, nói như vậy vào th�i Chúa Giê-su là giống như chối b� hy v�ng của h� v� đấng thiên sai. �i�u này cũng đúng với chúng ta: Bất cứ khi nào chúng ta không thừa nhận quy�n năng của Chúa nơi con ngư�i đang bị đóng đinh trên thập giá kia, chúng ta đang chối b� hy v�ng cứu rỗi của chính mình và công nhận quy�n năng của thế gian này, đối với chúng ta, là thực tại sâu sắc nhất.

Ngoài ra, câu chuyện thương khó của thánh Gio-an nhấn mạnh Chúa Giê-su bị kết án tử hình vào chính ng�, chính cái gi� trước ngưỡng cửa của lễ Vượt Qua khi các thầy tư tế trong nhà th� bắt đầu giết cừu tế lễ. Rõ ràng có thể suy luận ra: Giê-su chính là con cừu tế lễ thật sự đã chết để chịu tội.

Cuối cùng, trong câu chuyện v� sự thương khó của thánh Gio-an, sau khi Chúa Giê-su chết, binh lính đến và lấy mũi giáo đâm mạn sư�n Ngư�i. Ngay lập tức máu và nước chảy ra. �ây là hình ảnh giàu ý nghĩa: Trước hết, nó tượng trưng cho sự ra đ�i. Khi đứa trẻ chào đ�i, máu và nước đ�u chảy ra. �ối với thánh Gio-an, cái chết của chúa Giê-su là sự chào đ�i của một đi�u gì đó mới mẻ trong đ�i sống chúng ta. �ó là đi�u gì?

Các Ki-tô hữu đôi khi quá vội vàng coi hình ảnh này là ngụ ý v� các bí tích của lễ Rửa tội và Thánh thể, dòng máu chảy là tượng trưng cho Thánh thể và dòng nước tượng trưng cho Rửa tội. Có thể đi�u này thật sự có ý nghĩa, nhưng trước hết có một đi�u còn quan tr�ng căn bản hơn hình ảnh đó: Máu tượng trưng cho dòng sự sống trong chúng ta. Nước vừa xoa dịu cơn khát vừa rửa sạch bụi bặm kh�i thân thể chúng ta. �i�u mà thánh Gio-an muốn nói qua hình ảnh này là những ngư�i chứng kiến cái chết của chúa Giê-su nhận ngay lập tức tình thương mà Giê-su đã thể hiện qua việc chết theo cách đó đã tạo ra một nguồn năng lượng và tự do mới trong cuộc đ�i của h�. H� cảm thấy vừa có một nguồn năng lượng vừa là một sự gột rửa, máu và nước, tuôn chảy từ cái chết của Giê-su. Cốt yếu, h� cảm thấy một quy�n năng chảy từ cái chết của ngư�i vào cuộc đ�i h� giúp h� sống bớt sợ hơn, ít mặc cảm tội lỗi hơn, nhi�u ni�m vui hơn, và nhi�u ý nghĩa hơn. �i�u này vẫn còn đúng với chúng ta ngày nay.

Câu chuyện thương khó của thánh Gio-an đem tất cả chúng ta ra xét xử và đưa ra một phán quyết giải phóng chúng ta kh�i những xi�ng xích sâu xa nhất của minh.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn