Pv. GNsP: Trá»ng kÃnh Äức Cha, chúng con xin chúc mừng Äức Cha vừa được Äức Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm nhiệm sở má»›i: Giám mục ChÃnh Tòa Giáo Pháºn Lạng SÆ¡n Cao Bằng, xin Äức Cha cho chúng con biết và i tâm tình khi Äức Cha nháºn được quyết định bổ nhiệm nà y ạ ?
Äức Cha Giuse Châu Ngá»c Tri: Và i tâm tình thôi à ? Nhiá»u lắm chứ!
Trước hết phải nói là buồn. Buồn lắm! Buồn vì phải rá»i xa giáo pháºn, xa quê hương, xa gia đình… đã đùm bá»c cưu mang tôi trá»n 60 năm cuá»™c Ä‘á»i vá»›i bao thân thương trìu mến. Buồn lắm khi phải rá»i xa má»i ngưá»i thân quen trong đạo ngoà i Ä‘á»i, rá»i xa những cảnh váºt quen thuá»™c đã hình thà nh nếp sống, nếp nghĩ… Buồn lắm khi bao công việc, bao dá»± phóng cho tương lai Giáo pháºn bị bá» ngang dang dở.. Nhưng giữa bao nhiêu cái “phảiâ€, tôi nháºn ra cái “phải†lá»›n nhất là phải vâng phục. HÆ¡n nữa, trong 10 năm giám mục, tôi đã từng trải nghiệm sâu sắc, khi các linh mục thuá»™c quyá»n luôn sẵn sà ng theo đỠnghị cá»§a mình Ä‘i bất cứ nÆ¡i nà o, thì đến lượt tôi cÅ©ng thế chứ! Vâng phục trở thà nh má»™t niá»m vui lan tá»a. Niá»m vui cho ngưá»i sai phái mình, niá»m vui cho ngưá»i đón nháºn mình, và niá»m vui cho chÃnh mình.
Còn việc Ä‘i ra mãi táºn Lạng SÆ¡n-Cao Bằng thì sao? Ban đầu, khi biết được ý định cá»§a Tòa Thánh, thú tháºt tôi cÅ©ng hÆ¡i hoang mang. Không những chỉ xa xôi vùng biên ải, Lạng SÆ¡n còn là giáo pháºn vá»›i những đặc Ä‘iểm rất riêng. Äây là má»™t giáo pháºn rất nhá» xét vá» con số giáo dân, tá»· lệ lương dân áp đảo vá»›i nhiá»u dân tá»™c, nhiá»u bản sắc văn hóa khác nhau, phân tán trên má»™t địa bà n vùng núi phức tạp và rá»™ng lá»›n, nguồn lá»±c lại quá khiêm tốn, rất mong manh, cả vá» nhân sá»± lẫn kinh tế. HÆ¡n nữa, đây còn là vùng đất mà u mỡ cá»§a đủ loại tệ nạn xã há»™i, tình trạng nghèo đói, bất công, háºu quả cá»§a những cuá»™c chiến tranh dai dẳng và khốc liệt, những căng thẳng tranh chấp triá»n miên. Nhưng cÅ©ng chÃnh những hiểu biết ban đầu vá» vùng đất và giáo pháºn nà y đã nhanh chóng định hình trong tôi những đưá»ng nét chÃnh yếu cá»§a sứ vụ mà tôi được á»§y thác. Tôi biết đây sẽ là má»™t cuá»™c hà nh trình vá» lại thá»i buổi ban đầu cá»§a công cuá»™c truyá»n giáo, không nhiá»u những cuá»™c tụ há»p đông đảo, nhưng phải tìm đến vá»›i những nhóm nhá» hoặc từng cá thể đơn lẻ trong má»i ngóc ngách cá»§a cuá»™c sống giữa khung trá»i mênh mông bao la. Từ đó, tôi cảm thấy quý mến, thán phục và biết Æ¡n các Äức Cha tiá»n nhiệm cá»§a mình, cÅ©ng như các linh mục tu sÄ© giáo dân đã và đang cống hiến rất nhiá»u trong gian khổ, để có được Giáo pháºn Lạng SÆ¡n-Cao Bằng hôm nay, không còn là má»™t giáo pháºn chỉ vá»›i “má»™t cha cụ, má»™t mụ già †như ngà y nà o không xa lắm.
Tôi đã bắt đầu thấy gần gÅ©i vá»›i vùng đất nà y. Yêu thÃch vùng đất hoà n toà n xa lạ vá»›i mình là má»™t Ä‘iá»u khó hiểu, nhưng là chuyện có tháºt trong trái tim ngưá»i mục tá» khi nháºn được bà i sai. Tôi có cÆ¡ há»™i sống chung nhà khá lâu vá»›i các Cha thuá»™c Há»™i Thừa sai Balê tại Pháp, nên cảm nháºn Ä‘iá»u nà y rất rõ nÆ¡i các Ngà i. Nhiá»u linh mục Ä‘i đứng đã lụm khụm, nhưng ánh mắt bá»—ng rạng ngá»i khi nhắc đến tên vùng đất hỠđã từng được sai đến. Tình cảm thiêng liêng nà y không chỉ có nÆ¡i các nhà truyá»n giáo ngà y xưa đâu, còn tồn tại trong trái tim má»—i ngưá»i mục tá» chúng ta hôm nay.
Pv.GNsP: Trong thư gá»i Giáo Pháºn Äà Nẵng ngà y 12 tháng 3 vừa qua, Äức Cha có viết Äức Cha “lên đưá»ng Ä‘i ra vùng ngá»ai biên theo lá»i má»i gá»i và sai phái cá»§a Há»™i Thánhâ€, là m nhiá»u ngưá»i nhá»› đến lệnh truyá»n cá»§a Äức Giêsu trong ngà y Ngưá»i lên Trá»i, xin Äức Cha chia sẻ thêm vá» sứ mạng mà Äức Cha Ä‘ang lãnh nháºn ?

Äức Cha Giuse Châu Ngá»c Tri:Äúng rồi. Ngà y 12/3/2016, ngà y Tòa Thánh chÃnh thức công bố việc tôi được bổ nhiệm là m Giám mục Lạng SÆ¡n, tôi Ä‘i Tắc Sáºy dâng lá»… như đã hứa vá»›i Äức Cha Cần ThÆ¡ nhân lá»… Giá»— thứ 70 cá»§a Cha Phanxicô Trương Bá»u Diệp. Trên xe từ Tắc Sáºy lên Saigon lấy máy bay vá» Äà Nẵng, tôi đã tranh thá»§ viết thư cho Gia đình Giáo pháºn Äà Nẵng có lẽ Ä‘ang ngÆ¡ ngác vá» sứ vụ má»›i cá»§a tôi, trong đó có câu: “… tôi lên đưá»ng Ä‘i ra vùng ngá»ai biên theo lá»i má»i gá»i và sai phái cá»§a Há»™i Thánhâ€.
Äá»c lịch sá» Giáo pháºn Lạng SÆ¡n-Cao Bằng trong Wikimedia má»›i thấy lai lịch cá»§a vùng đất nà y, nhất là sá»± hình thà nh Giáo Há»™i Công giáo nÆ¡i đây:“Cho đến ná»a cuối thế ká»· 19, vùngLạng SÆ¡n và Cao Bằng vẫn còn là những vùng núi hoang sÆ¡ biên viá»…n, là nÆ¡i cư trú cá»§a các dân tá»™c thiểu số hầu như không liên lạc vá»›i bên ngoà i. Những tÃn đồ Công giáo đầu tiên cá»§a vùng nà y có lẽ là những ngưá»i bị Ä‘i đà y theo các chỉ dụ cấm đạo… Cho đến năm 1876, tại Cao Bằng có chừng 300 tÃn đồ, phần lá»›n là những ngưá»i bị triá»u đình Huế phát vãng lên đâyâ€. Vùng đất cá»§a phát vãng, cá»§a lưu đà y. Thảo nà o, có mấy nữ tu Phaolô Äà Nẵng lá»›n tuổi gốc miá»n Bắc, đã mếu máo nói vá»›i tôi khi nghe tin tôi chuyển đến Lạng SÆ¡n: “Cha Æ¡i cha, cha có tá»™i tình gì mà bị đà y lên Lạng SÆ¡n váºy?â€Tôi cưá»i đáp:â€Không lên thì má»›i có tá»™i đấy!â€
Hình như Æ¡n gá»i cá»§a tôi có sá»± “tiá»n định†vá» vùng đất nà y. Năm 2003, khi là m cha sở Trà Kiệu, tôi đã đến thăm Lạng SÆ¡n-Cao Bằng, mấy năm sau khi Äức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt lên là m Giám mục Giáo pháºn và đang xây dá»±ng Nhà thá» ChÃnh Tòa. Tôi vừa ngáºm ngùi vừa thÃch thú khi Ngà i chỉ cho tôi xem quả chuông treo trên cà nh nhãn như tháp chuông cá»§a Nhà thá» ChÃnh Tòa. ÄÆ°á»£c nghe nói nhiá»u vá» Dì Mến trên 100 tuổi vá»›i lòng thán phục, hôm ấy, tôi được hân hạnh nói chuyện vá»›i Dì, nhất là được ôm Dì mà chụp hình ngay trước Tòa Giám mục Lạng SÆ¡n, bên cạnh má»™ Äức Cha Vinh SÆ¡n Phạm Văn Dụ. Dì Mến là ngưá»i giữ Tòa Giám mục khi Äức Cha Vinh SÆ¡n bị giam lá»ng ở Thất Khê. Rồi chẳng hiểu thế nà o, khi ra thăm vùng địa đầu Tổ quốc, tôi đã ngồi ôm chặt cá»™t mốc cây số 0 vá»›i chữ Hải Nam Quan viết tắt má»™t cách hân hoan trìu mến như không muốn rá»i. Ấy là chưa kể đến cái Ä‘iá»u bà ẩn trong khẩu hiệu Giám mục cá»§a tôi đã chá»n 10 năm vá» trước nay má»›i linh nghiệm. Hồi ấy, vá»›i cÆ¡n bão Chanchu và o ngà y 13/5/2006, ngà y tôi được bổ nhiệm là m Giám mục Äà Nẵng, biển cả đã nhấn chìm 200 trai tráng cá»§a quê hương Quảng Nam Äà Nẵng. Ngồi đợi Ä‘oà n tà u cứu há»™ vá»›i hà ng ngà n thân nhân cá»§a các nạn nhân trên bãi biển Mỹ Khê, tôi đã thấm thÃa lá»i sách Khải Huyá»n: “… biển không còn nữa, và tôi thấy Trá»i Má»›i Äất Má»›i…†(Kh 21). Hôm nay, đúng 10 năm sau, tôi má»›i thấy rõ “Trá»i Má»›i Äất Má»›i†cá»§a tôi chÃnh là Giáo pháºn Lạng SÆ¡n – Cao Bằng nà y. Tất cả Ä‘á»u má»›i mẻ: trá»i má»›i, đất má»›i, ngưá»i má»›i, việc má»›i! Tôi xác định đây là điểm đến cá»§a sứ vụ giám mục Ä‘á»i tôi.
Lịch sá» Việt Nam được hình thà nh bằng các cuá»™c Nam tiến, nên hình như ai cÅ©ng thÃch và o Nam hÆ¡n. Tôi thì nháºn sứ vụ “đi raâ€, mà đi ra đến táºn vùng “ngoại biên†xa xôi kia chứ! Tôi như bị kÃch động vá»›i ý tưởng nà y, nhất là sau khi lá thư tôi viết cho Gia đình Giáo pháºn Äà Nẵng được truyá»n Ä‘i, nhiá»u phản hồi đã là m tôi có cảm tưởng mình như má»™t anh hùng (!!!). Má»™t ngưá»i viết:“Äức Cha đã can đảm đáp lại lá»i Äức Thánh Cha Phanxicô má»i gá»i: “hãy Ä‘i ra khá»i chÃnh mình, ra vùng ngoại biên vá» mặt địa dư, nhân bản và hiện sinh, nÆ¡i ẩn chứa huyá»n bà cá»§a tá»™i lá»—i, cá»§a Ä‘au đớn, cá»§a bất công, cá»§a Ä‘au khổ†để có má»™t “Giáo há»™i nghèo cho ngưá»i nghèoâ€. Ngưá»i khác nói thêm: “Äức Cha đã hân hoan “đi ra khá»i con đưá»ng mòn, những con đưá»ng đôi khi đã được vạch trước và ra khá»i những tiện nghi†để hiện diện tại “địa đầu cá»§a Tổ quốc Việt Nam†và sống âm thầm giữa “những ngưá»i bị bá» rÆ¡i, những ngưá»i bị lãng quên cá»§a thế giá»›i, những ngưá»i bị xã há»™i loại ra bên lá», những ngưá»i bị để mặc cho số pháºnâ€. Tôi mà cao cả thế sao? Chúa luôn dùng những ngưá»i giáo dân nhiệt thà nh để thôi thúc động viên các mục tá». Những lệnh truyá»n cá»§a Chúa ngà y xưa cho các môn đệ, nay cÅ©ng thúc bách tôi: “Hãy chèo thuyá»n ra chá»— nước sâuâ€, “hãy chèo thuyá»n sang bá» bên kiaâ€, “hãy Ä‘i khắp tứ phương thiên hạâ€â€¦ Tất cả như Ä‘ang cuốn hút tôi, và cụm từ “đi ra vùng ngoại biên†rất tâm huyết cá»§a Äức Thánh Cha Phanxicô như dà nh riêng cho tôi lúc nà y. Vâng tôi rất sẵn sà ng, mặc dù biết mình không phải thuá»™c loại ngưá»i có tà i “kinh bang tế thế†để thÃch hợp cho việc phục vụ vùng đất nhiá»u đòi há»i nà y. Nhưng đây là “lệnh truyá»n†mà !
Pv. GNsP:  Äức Cha sắp đến má»™t Giáo pháºn có tuổi Ä‘á»i hÆ¡n giáo pháºn Äà nẵng ná»a thế ká»·, Tòa Thánh ra sắc lệnh thà nh láºp Phá»§ doãn Tông tòa năm 1913, nhưng số giáo dân lại Ãt hÆ¡n, xin Äức Cha cho chúng con biết và i suy tư vá» truyá»n giáo cá»§a Äức Cha?

 Äức Cha Giuse Châu Ngá»c Tri:Lạng SÆ¡n và Äà Nẵng còn thêm má»™t cái duyên nữa. Cùng năm 2013, Giáo pháºn Lạng SÆ¡n mừng 100 năm thà nh láºp, thì Giáo pháºn Äà Nẵng má»›i mừng tuổi 50. Tuy hiện nay, số giáo dân Äà Nẵng gấp hÆ¡n 10 lần giáo dân Lạng SÆ¡n, nhưng trên bản thống kê toà n quốc, Äà Nẵng chỉ xếp trên Lạng SÆ¡n mà thôi, và như thế, cả hai Giáo pháºn cùng “đội sổ†con số giáo dân, và đứng đầu sổ vùng miá»n truyá»n giáo tại Việt Nam.
Khi Giáo pháºn Äà Nẵng mừng 50 năm thà nh láºp và 400 Năm đón nháºn Tin Mừng và o Năm Thánh 2013-2015, vá»›i tá»· lệ giáo dân là 2,8% trên dân số, tôi đã hướng Giáo pháºn vá» ba mục tiêu lá»›n: “Giáo pháºn truyá»n giáo – Giáo pháºn cá»§a ngưá»i nghèo – Giáo pháºn không biên giá»›iâ€. Nay đến nháºn sứ vụ nÆ¡i má»™t Giáo pháºn vừa mừng 100 năm truyá»n giáo, vá»›i số giáo dân chỉ chiếm 0,2% dân số, khoảng hÆ¡n 6000 ngưá»i, chắc chắn là việc truyá»n giáo, hướng vá» ngưá»i nghèo và cổ võ sá»± liên đới, không phải chỉ là ưu tiên hà ng đầu, mà còn là má»™t trăn trở sống còn, má»™t thao thức “mất ăn mất ngủ†đối vá»›i ngưá»i mục tá» cá»§a vùng đất Lạng SÆ¡n-Cao Bằng nà y.“Không biên giá»›i ở vùng biên giá»›iâ€, là tầm nhìn sứ vụ cá»§a Giáo Há»™i, khi viá»…n cảnh loan báo Tin Mừng cá»§a Thiên Niên Ká»· thứ III nà y Ä‘ang hướng vá» Ã Châu. Vì thế, mặc dù giáo pháºn nà o ở Việt Nam hiện nay cÅ©ng là giáo pháºn truyá»n giáo, còn trá»±c thuá»™c Bá»™ truyá»n giáo, nhưng tôi ước mong Giáo pháºn Lạng SÆ¡n – Cao Bằng sẽ được gá»i là “Tiá»n Äồn Truyá»n Giáo†cá»§a Giáo há»™i Việt Nam, nÆ¡i cần táºp trung những tinh binh tông đồ cho việc sống chứng nhân và loan báo Tin Mừng.
“Loan báo Tin Mừng cho ngưá»i nghèo khó†phải là châm ngôn, là ý lá»±c sống hà ng đầu cho Giáo pháºn Lạng SÆ¡n – Cao Bằng. Các cá»™ng Ä‘oà n nhá» bé và Ãt á»i nÆ¡i đây cần phải đà o luyện để trở thà nh men, thà nh muối, thà nh ánh sáng. Bên cạnh việc giáo dục đức tin, đà o tạo hồn tông đồ, cần hoạch định má»™t ná»n mục vụ xã há»™i sinh động và trong sáng trước những “bóng tối†cá»§a vùng biên, tìm kiếm các đối tác trong và ngoà i Giáo Há»™i để cá»™ng tác nâng cao Ä‘á»i sống trà thức, tinh thần, văn hóa, cả kinh tế xã há»™i cho ngưá»i dân, để Giáo Há»™i không còn quá xa lạ hay chỉ đứng bên lá» xã há»™i, nhưng ngà y cà ng trở nên đáng tin cáºy, thân thiện, hữu dụng trong tÃnh độc láºp và độc đáo cá»§a mình. Váºy, có “ai lên xứ Lạng cùng anhâ€không? Tôi nhá»› lại táºp sách cá»§a Äức Tổng Giuse Ngô Quang Kiệt phát hà nh năm 2009, vá»›i đầu đỠ“Ai Lên Xứ Lạng†mà thấy lòng nao nao muốn thưa: “Dạ, có con đây!â€
Tông huấn “Niá»m Vui cá»§a Tin Mừng†số 20 cá»§a Äức Thánh Cha Phanxico là lá»i má»i gá»i rất tha thiết và cấp bách. “Trong Lá»i Chúa xuất hiện liên tục động năng nà y cá»§a việc “đi ra†mà Thiên Chúa muốn khÃch lệ các tÃn hữu. Ông Abraham đã nháºn được lá»i má»i gá»i ra Ä‘i đến má»™t vùng đất má»›i (x. St 12:1-3). Ông Môsê đã nghe Chúa gá»i: “Hãy Ä‘i, Ta sai ngươi!†(Xh 3:10) và ông đã đưa dân Chúa Ä‘i vá» Äất Hứa (x. Xh 3:17). Vá»›i ngôn sứ Giêrêmia, Ngà i nói: “Ta sai ngươi Ä‘i đâu, ngươi cứ Ä‘i†(Gr 1:7). Hôm nay, trong lá»i “hãy Ä‘i†nà y cá»§a Chúa Giêsu, trình bà y những cảnh trà và thách đố luôn luôn má»›i cá»§a sứ vụ truyá»n giáo cá»§a Há»™i Thánh, và tất cả chúng ta được má»i gá»i tham gia và o cuá»™c “đi ra†truyá»n giáo má»›i nà y. Má»i Kitô hữu và má»i cá»™ng đồng sẽ phân biệt đâu là con đưá»ng mà Chúa đòi há»i, nhưng chúng ta Ä‘á»u được má»i chấp nháºn lá»i má»i gá»i nà y: Ä‘i ra ngoà i khu vá»±c quen thuá»™c cá»§a mình và can đảm Ä‘i đến tất cả những vùng ngoại vi, là những ngưá»i cần ánh sáng cá»§a Tin Mừng.â€
Pv. GNsP: Xin Äức Cha cho chúng con biết thêm đôi chút những “ná»—i niá»m riêng†cá»§a Äức Cha trước ngà y từ giã giáo pháºn Äà nẵng, nÆ¡i Äức Cha gắn bó từ ngà y còn thÆ¡ bé, suốt thá»i gian tu há»c và phục vụ sau nà y, và nÆ¡i còn Bà Cố đã cao niên ?
Äức Cha Giuse Châu Ngá»c Tri: Hôm chÃnh thức dâng lá»… Tạ Æ n và từ giã Giáo pháºn Äà Nẵng và o Thánh Lá»… Hà nh Hương kÃnh Lòng Thương Xót, tôi đã xin vá»›i Cá»™ng Ä‘oà n cầu xin Lòng Thương Xót Chúa cho tôi, để tôi được thứ tha và thương xót, đồng thá»i để tôi có thể mạnh dạn ra Ä‘i vá»›i hà nh trang thương xót đến vùng đất má»›i. Tôi gá»i lại há» mấy tâm tình nà y.
Trong 27 năm linh mục, trong đó có 10 năm giám mục, tôi nháºn 03 bà i sai. Bà i sai đầu tiên ngay sau khi chịu chức linh mục là là m cha sở Hà Lam, quê ná»™i tôi. Bà i sai thứ hai là là m cha sở Trà Kiệu, quê ngoại tôi. Bà i sai thứ ba là là m Giám mục Äà Nẵng, quê hương tôi. Như váºy cả ba bà i sai Ä‘á»u là “sai vá»â€. Vì được “sai vá»â€, nên vá»›i tâm thế má»™t ngưá»i con, tôi luôn cố gắng phục vụ cách táºn tụy và gần gÅ©i vá»›i má»i ngưá»i, quyá»n hà nh chức tước chỉ là thêm và o. Nay là m Giám mục Lạng SÆ¡n, tôi chỉ thay đổi tước vị, còn tư cách ngưá»i con cá»§a Giáo pháºn vẫn còn nguyên vẹn, không thể mất. Nhiá»u khi Ä‘i xa lại quý nhau hÆ¡n. Vì thế, tôi vẫn không xa cách Äà Nẵng.
Vì thế, mãi hôm nay tôi má»›i được “sai Ä‘iâ€, nên chia vui vá»›i tôi chứ đừng chia buồn. Ngoà i sứ mạng cá»§a Äức Thánh Cha giao phó, tôi còn thay mặt Giáo pháºn Äà Nẵng ra miá»n Bắc để “đá»n Æ¡n đáp nghÄ©aâ€. Giáo pháºn Äà Nẵng hình thà nh và phát triển cho đến hôm nay là nhá» công khó cá»§a nhiá»u ngưá»i từ miá»n Bắc và o. Äức Giám mục Tiên khởi Phê-rô Ma-ri-a Phạm Ngá»c Chi, Äức Cha Phao-lô Tịnh Nguyá»…n Bình TÄ©nh, bây giỠđến Äức Cha Giuse Äặng Äức Ngân cÅ©ng từ miá»n Bắc. Trên 30 linh mục từ miá»n Bắc và o nháºp tịch Giáo pháºn, hà ng chục nữ tu Dòng Thánh Phao-lô, hằng trăm hằng nghìn giáo dân từ miá»n Bắc đã chá»n Äà Nẵng là m quê hương. Tất cả đã góp phần rất lá»›n trong việc xây dá»±ng Giáo pháºn Äà Nẵng từ những tháng ngà y đầu tiên mãi cho đến hôm nay. Thuá»™c hà ng giáo sÄ© giáo pháºn có Äức Cha Anphong Nguyá»…n Hữu Long ra Bắc phục vụ trong tư cách Giám mục Phụ tá Hưng Hóa từ mấy năm qua, nhưng Ngà i cÅ©ng gốc Bắc. Riêng tôi là ngưá»i đầu tiên gốc Äà Nẵng, và vá»›i tư cách nà y, tôi được ra Bắc phục vụ để “đá»n Æ¡n đáp nghÄ©a†Giáo Há»™i miá»n Bắc thay cho anh chị em. Xin đồng hà nh vá»›i tôi trong lá»i cầu nguyện.
Còn mẹ tôi, năm nay 96 tuổi, quả tháºt phải Ä‘i xa mẹ trong tuổi già là điá»u ái ngại nhất, nhưng không ngá» chÃnh mẹ là nguồn động viên rất lá»›n cho tôi. Sau khi được tin ra Bắc, tôi há»i mẹ có buồn không. Há»i cho có há»i chứ tôi biết mẹ rất buồn, rất nhá»›. Nhưng tháºt bất ngá» khi mẹ dõng dạc trả lá»i tôi: “Mẹ lá»›n lên biết Cố Võng, Cố Lân, Cố Sáng… Mấy Cố bá» bên Tây sung sướng sang bên nà y giảng đạo rồi chết luôn tại đây. Con Ä‘i ra Lạng SÆ¡n thì có nhằm nhò gì đâu!†Â
“Thì có nhằm nhò gìâ€â€¦Â Mẹ tôi nói thế có lẽ mẹ tôi hiểu tôi luôn sẵn sà ng, và muốn khuyên tôi an tâm vững lòng và dấn thân hÆ¡n nữa trước những thách thức khó khăn.
Cám ơn độc giả đã chia sẻ. Xin cầu nguyện cho tôi.
Gioan Lê Quang Vinh

