PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ SÁU TUẦN IV THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ Mùng Bảy Tết Đinh Dậu 2017 (03/02/2017)

“ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TẨY GIẢ TRẪM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.

BÀI ĐỌC I: Dt 13, 1-8
“Đức Giêsu Kitô hôm qua, hôm nay và cho đến muôn đời vẫn như thế”.
Trích thơ gửi tín hữu Do-thái.

Anh em thân mến, tình bác ái huynh đệ phải tồn tại trong anh em. Anh em đừng lãng quên việc cho khách đỗ nhà: vì khi làm như vậy, có kẻ không ngờ mình đã đón tiếp các thiên thần. Anh em hãy nhớ đến những tù nhân như chính anh em bị tù đày chung với họ, và hãy nhớ đến những kẻ đau khổ, vì chính anh em cũng đang ở trong thân xác như họ. Mọi người phải tôn trọng hôn nhân, hãy giữ phòng the cho tinh khiết, vì Thiên Chúa sẽ đoán phạt các người tà dâm và ngoại tình. Trong nếp sống, anh em đừng tham lam; hãy bằng lòng với những gì đang có, vì Chúa đã phán: “Ta sẽ không để mặc ngươi và không bỏ rơi ngươi đâu”, đến nỗi chúng ta có thể tin tưởng mà thưa rằng: “Chúa là Đấng phù trợ tôi, tôi chẳng sợ người đời làm gì được tôi”. Anh em hãy nhớ đến các vị lãnh đạo anh em, là những người đã rao giảng lời Chúa cho anh em. Hãy nhìn xem đời họ kết thúc ra sao mà noi gương đức tin của họ. Đức Giêsu Kitô hôm qua, hôm nay, và cho đến muôn đời vẫn như thế. Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 26, 1. 3. 5. 8b-9abc
Đáp: Chúa là sự sáng và là Đấng cứu độ tôi (c. 1a).

1) Chúa là sự sáng, là Đấng cứu độ tôi, tôi sợ chi ai? Chúa là Đấng phù trợ đời tôi, tôi sợ gì ai? – Đáp.

2) Nếu thiên hạ đồn binh hạ trại để hại tôi, lòng tôi sẽ không kinh hãi, nếu thiên hạ gây chiến với tôi, tôi vẫn tự tin. – Đáp.

3) Vì ngày tai hoạ, Chúa sẽ che chở tôi trong nhà Chúa, Chúa sẽ giấu tôi trong nơi kín đáo ở Đền Người, trên tảng đá vững chắc Người sẽ cất nhắc tôi lên. – Đáp.

4) Và lạy Chúa, con tìm ra mắt Chúa. Xin Chúa đừng ẩn mặt xa con, xin đừng xua đuổi tôi tớ Ngài trong thịnh nộ. Chúa là Đấng phù trợ con, xin đừng hất hủi con. – Đáp.

ALLELUIA: Mt 4, 4b

Alleluia, alleluia! – Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mc 6, 14-29
“Đó chính là Gioan Tẩy Giả trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.

Khi ấy, vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu, vì danh tiếng Người đã lẫy lừng, kẻ thì nói: “Gioan Tẩy giả đã từ cõi chết sống lại, nên ông đã làm những việc lạ lùng”; kẻ thì bảo: “Đó là Êlia”; kẻ khác lại rằng: “Đó là một tiên tri như những tiên tri khác”. Nghe vậy, Hêrôđê nói: “Đó chính là Gioan trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”. Vì chính vua Hêrôđê đã sai bắt Gioan và giam ông trong ngục, nguyên do tại Hêrôđia, vợ của Philipphê anh vua mà vua đã cưới lấy. Vì Gioan đã bảo Hêrôđê: “Nhà vua không được phép chiếm lấy vợ anh mình”. Phần Hêrôđia, nàng toan mưu và muốn giết ông, nhưng không thể làm gì được, vì Hêrôđê kính nể Gioan, biết ông là người chính trực và thánh thiện, và giữ ông lại. Nghe ông nói, vua rất phân vân, nhưng lại vui lòng nghe. Dịp thuận tiện xảy đến vào ngày sinh nhật Hêrôđê, khi vua thết tiệc các quan đại thần trong triều, các sĩ quan và những người vị vọng xứ Galilêa. Khi con gái nàng Hêrôđia tiến vào nhảy múa, làm đẹp lòng Hêrôđê và các quan khách, thì vua liền nói với thiếu nữ ấy rằng: “Con muối gì, cứ xin, trẫm sẽ cho”, và vua thề rằng: “Con xin bất cứ điều gì, dù là nửa nước, trẫm cũng cho”. Cô ra hỏi mẹ: “Con nên xin gì?” Mẹ cô đáp: “Xin đầu Gioan Tẩy Giả”. Cô liền vội vàng trở vào xin vua: “Con muốn đức vua ban ngay cho con cái đầu Gioan Tẩy Giả đặt trên đĩa”. Vua buồn lắm, nhưng vì lời thề và vì có các quan khách, nên không muốn làm cho thiếu nữ đó buồn. Và lập tức, vua sai một thị vệ đi lấy đầu Gioan và đặt trên đĩa. Viên thị vệ liền đi vào ngục chặt đầu Gioan, và đặt trên đĩa trao cho thiếu nữ, và thiếu nữ đem cho mẹ. Nghe tin ấy, các môn đệ Gioan đến lấy xác ông và mai táng trong mồ.

Đó là lời Chúa.
________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các Bài Đọc hôm nay đưa ra những mẫu người sống theo 2 lối sống khác nhau.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích thơ gửi tín hữu Do-thái, tác-giả Thư Do-Thái khuyên các tín hữu phải sống theo sự thật, tức là sống theo những gì Thiên Chúa dạy. Lý do là vì Đức Kitô đã chiến thắng tội lỗi và sự chết, con người được bảo đảm cuộc sống mai sau.

Tác giả viết: “Mọi người phải tôn trọng hôn nhân, hãy giữ phòng the cho tinh khiết, vì Thiên Chúa sẽ đoán phạt các người tà dâm và ngoại tình. Trong nếp sống, anh em đừng tham lam; hãy bằng lòng với những gì đang có”.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Marcô, Thánh Marcô tường thuật hậu quả của những con người không sống theo sự thật mà chỉ muốn làm vui lòng người khác như Vua Herode, Bà hoàng Herodia, và Salome, con gái của Bà; trong khi Gioan Tẩy Giả sẵn sàng chịu cầm tù và chết cho sự thật.

___________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mc 6, 14-29):

NƯỚC DO THÁI THỜI CHÚA GIÊSU.

Như ta biết thời Chúa Giêsu, nước Do Thái đang bị đế quốc La Mã đô hộ. Người Rôma luôn áp dụng chính sách khôn ngoan cho các quốc gia mà họ cai trị. Cụ thể những quốc gia đó trên nguyên tắc vẫn có vua, có triều đình, có nghĩa hành pháp vẫn lãnh đạo quốc gia. Nhưng trên thực tế đó là những ông vua bù nhìn, không có thực quyền, nhất nhất tuân theo chính sách của Rôma mà đại diện là quan Tổng trấn, cụ thể ở Do Thái là Quan Tổng trấn Philatô.

Nó như Hồng Kông, Tây Tạng, Tân Cương ngày nay, mặc dù vẫn có tên trên bản đồ, có nghĩa nó vẫn là một thực thể, nhưng trên thực tế nó lại thuộc về Trung quốc, một tỉnh tự trị của Trung Quốc.

Nước Do Thái ngày xưa thực chất là một tỉnh tự trị của La Mã giống Tây Tạng ngày nay.

Nhưng người Rôma rất khôn ngoan:

+ Thứ nhất:

Họ chia nước Do Thái thành nhiều miền và mỗi miền đặt lên một ông vua là người Do Thái, có nghĩa dùng người Do Thái cai trị người Do Thái. Vua Do Thái lại phải tuân lệnh của Rôma. Như vậy nếu dân có ta thán về sự đô hộ hà khắc, thì mọi sự uất ức đó sẽ đổ cho chính những ông vua Do Thái này.

+ Thứ hai:

Người Rôma không bao giờ can thiệp vào vấn đề tôn giáo và các luật lệ Môsê để tránh sự phản kháng của dân chúng.

Không như những nhà lãnh đạo Việt Nam, Trung Quốc ngày nay, họ cố tình đánh phá, hạn chế, kìm hãm các tôn giáo không chịu nằm dưới sự lãnh đạo của Đảng và thay vào đó các tôn giáo quốc doanh do họ lập ra.

Về các vua Do Thái thời Chúa Giêsu ta có thể liệt kê ra như sau:

1/. Vua Hêrôđê Cả:

Vua Hêrôđê cai trị từ năm 37 trước CN cho đến năm 4 sau CN được gọi là Hêrôđê Cả. Chính vị vua này đã tìm cách giết Đức Giêsu khi ra lệnh tàn sát các trẻ em ở Bê-lem (Mt 2,1-18). Hêrôđê Cả được kế thừa bởi những người con làm quận vương như sau:

1/. Hêrôđê Archelaus:

được phân chia cai trị miền Giuđêa, Samaria và Idumea cũng gọi là Edom từ năm 4 trước Công Nguyên cho đến năm 6 sau Công nguyên.

2/. Hêrôđê Philip:

cũng là con của Hêrôđê cả và Clêopâtre (không phải hoàng hậu Ai Cập), tức anh em cùng cha khác mẹ với Hêrôđê Antipas. Làm quận vương xứ Iturê và Trakhônitô, cũng như gồm cả Auranitô, Batanêa, Gaulinitô. Philip cai quản năm 4 trước Công nguyên cho đến chết vào năm 34 sau Công nguyên. Vì không có con nối ngôi, vua Tibêriô sáp nhập phần đất này vào miền Syria. Hêrôđia là vợ của Philip và bị Hêrôdê Antipas chiếm đoạt.

3/. Hêrôđê Antipas,

Ông là người con thứ bảy của vua Hêrôđê Cả. Mẹ ông là bà Malthakê thuộc người xứ Samari. Hêrôđê làm thủ hiến miền Galilê và miền Pêrê, thuộc chư hầu của đế quốc La mã từ năm thứ 4 trước Công nguyên đến năm 39 sau Công nguyên, và bị truất quyền bởi hoàng đế Caligula. Ông chỉ là thủ hiến, nhưng thường được gọi nôm na với tước hiệu là vua. Thủ hiến vì ông chỉ có quyền trên một phần tư miền đất thuộc vương quốc của vua cha Hêrôđê Cả.

Hêrôđê Antipas cai trị miền Galilê mà Chúa Giêsu lại thực hiện Sứ vụ của Ngài tại Galilê, chắc chắn Ngài sẽ phải đối mặt với ông vua này.

Hêrôđê Antipas là người lấy Hêrôđia, vợ của anh trai mình là vua Philip. Gioan Tẩy Giả tố cáo Hêrôđê loạn luân. Hêrôđê cầm tù Gioan và cho lính vào ngục chém đầu Gioan Tẩy Giả đặt trên mâm mang cho con gái bà Hêrôdia (Matthêô 14.3-12; Matcô 6.17-29 và Luca 3.19-20) Hêrôđê Antipas cũng chính là kẻ mà sau này Chúa Giêsu gọi là “con cáo già” (Lc 13, 32).

Hêrôđê Antipas ra lệnh chém đầu Gioan Tảy Giả, như vậy Hêrôđê đã vi phạm nghiêm trọng Luật Rôma, vì quyền lên án tử cho bất kỳ người Do Thái nào phải là quyền của Quan tổng trấn Philatô chứ không phải vua Do Thái như trong cuộc Thương khó của Chúa Giêsu, các Thượng tế đã xác nhận.

Gioan viết: “Ông Phi-la-tô bảo họ: “Các người cứ đem ông ta đi mà xét xử theo luật của các người.” Người Do-thái đáp: “Chúng tôi không có quyền xử tử ai cả.” Thế là ứng nghiệm lời Đức Giê-su đã nói, khi ám chỉ Người sẽ phải chết cách nào. (Ga 18, 31 – 32).

“Chúng tôi không có quyền xử tử ai cả”, có nghĩa Vua Hêrôđê chỉ có quyền bắt giam và đánh đòn Gioan Tẩy Giả chứ không có quyền chém đầu, vì như vậy là vi phạm Luật Rôma.

ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:

Bài Tin mừng hôm nay gồm có 2 phần:

A/. PHẦN I: NHỮNG DƯ LUẬN VỀ CHÚA GIÊSU:

“KHI ẤY, VUA HÊRÔĐÊ NGHE NÓI VỀ CHÚA GIÊSU, VÌ DANH TIẾNG NGƯỜI ĐÃ LẪY LỪNG, KẺ THÌ NÓI: “GIOAN TẨY GIẢ ĐÃ TỪ CÕI CHẾT SỐNG LẠI, NÊN ÔNG ĐÃ LÀM NHỮNG VIỆC LẠ LÙNG”;

KẺ THÌ BẢO: “ĐÓ LÀ ÊLIA”; KẺ KHÁC LẠI RẰNG: “ĐÓ LÀ MỘT TIÊN TRI NHƯ NHỮNG TIÊN TRI KHÁC”.

NGHE VẬY, HÊRÔĐÊ NÓI: “ĐÓ CHÍNH LÀ GIOAN TRẫM ĐÃ CHẶT ĐẦU, NAY SỐNG LẠI”.

Vua Hêrôđê nói đến trong Bài Tin mừng là Hêrôđê Antipas (từ nay sẽ gọi tắt là Hêrôđê), ông làm Thủ hiến miền Galilê và Pêrê, nơi Đức Giêsu đang rao giảng Tin mừng. Marcô cho biết, lúc này Đức Giêsu đã nổi danh được mọi người biết đến và dĩ nhiên trong số đó có cả Hêrôđê. Ông đang thắc mắc về Ngài.

“Có kẻ nói: “Đó là ông Gio-an tẩy giả từ cõi chết trỗi dậy, nên mới có quyền năng làm phép lạ.” Kẻ khác nói: “Đó là một ngôn sứ như một trong các ngôn sứ.”

Đức Giêsu đang là dấu hỏi lớn đối với Hêrôđê, ông ta luôn thận trọng không muốn tiếp tục phạm sai lầm, vì trước đó ông đã cho chém đầu Gioan Tẩy Giả trong một lúc cao hứng, một người mà ông ngưỡng mộ và kính trọng. Ông đang nghe những ý kiến người chung quanh nói về Đức Giêsu.

Marcô tường thuật câu Tin mừng này theo truyền thống dân chúng.

Lúc ấy trong dân chúng cũng đang có nhiều luồng dư luận khác nhau về Đức Giêsu. Marcô viết: “Đức Giê-su và các môn đệ của Người đi tới các làng xã vùng Xê-da-rê Phi-líp-phê. Dọc đường, Người hỏi các môn đệ: “Người ta nói Thầy là ai?” Các ông đáp: “Họ bảo Thầy là ông Gio-an Tẩy Giả, có kẻ thì bảo là ông Ê-li-a, kẻ khác lại cho là một ngôn sứ nào đó.” (Mc 8, 27-28).

Những dư luận về Chúa Giêsu rất khác nhau: Gioan Tẩy giả sống lại, Êlia, một ngôn sứ… Ngày nay cũng có nhiều dư luận về Chúa Giêsu, trong đó có những dư luận không tốt. Tôi phải làm gì để cho người ta hiểu đúng về Ngài?

Nói chung dư luận quần chúng đang đề cao Đức Giêsu, nhưng họ không diễn tả đúng căn tính của Ngài, đó là Con Thiên Chúa. Hôm nay những người thân cận với Hêrôđê cũng trả lời với vua giống như thế.

Đến đây độc giả có thể thắc mắc:

“Tại sao Hêrôđê lại quả quyết Chúa Giêsu là Gioan Tảy Giả sống lại?

Có lẽ Hêrôđê nhận ra Chúa Giêsu rất giống Gioan, vì Ngài đã sống đúng với những gì Ngài rao giảng. Một con người khẳng khái, dám nói dám làm. Vả lại câu truyện chém đầu Gioan mới xảy ra đây, sự kiện đó còn đang nóng hổi mà Hêrôđê là người chịu trách nhiệm chính. Vì thế Hêrôđê liên tưởng Chúa Giêsu là Gioan không có gì lạ.

Hêrôđê trong thâm tâm còn mong Chúa Giêsu là Gioan nữa, để sự dằn vặt lương tâm của ông được nhẹ đi, không còn ray rứt. Dù ai nói nói gì thì nói, đối với Hêrôđê: Chúa Giêsu chính là Gioan đã sống lại.

Đến đây phần dư luận nói về Đức Giêsu đã kết thúc, Marcô chuyển sang phần thứ hai, đó là thuật lại chuyện Gioan Tẩy Giả bị chém đầu.

B/. PHẦN II: TƯỜNG THUẬT SỰ KIỆN GIOAN TẢY GIẢ BỊ CHÉM ĐẦU:

“VÌ CHÍNH VUA HÊRÔĐÊ ĐÃ SAI BẮT GIOAN VÀ GIAM ÔNG TRONG NGỤC, NGUYÊN DO TẠI HÊRÔĐIA, VỢ CỦA PHILIPPHÊ ANH VUA MÀ VUA ĐÃ CƯỚI LẤY. VÌ GIOAN ĐÃ BẢO HÊRÔĐÊ: “NHÀ VUA KHÔNG ĐƯỢC PHÉP CHIẾM LẤY VỢ ANH MÌNH”.

Ta nên nhớ, bà Hêrôđia lúc này đã 40 tuổi, bà là một phụ nữ có nhan sắc và đầy tham vọng, bà muốn chiếm đoạt cả nước của Hêrôđê, chứ không cần nửa nước như Hêrôđê đã hứa với con gái bà.

Trong lịch sử thế giới ta đã chứng kiến, khi một phụ nữ có nhan sắc đồng thời cũng đam mê quyền lực, ắt hẳn sẽ dẫn đến thảm họa. Bà Hêrôđia là một dẫn chứng cụ thể.

Đối với Hêrôđê, Hêrôđia vừa là cháu vợ, vừa là chị dâu. Như vậy nếu Hêrôđê cương quyết lấy bà Hêrôđia, cả 02 người sẽ phạm tội loạn luân đến 02 lần.

Nhưng độc giả sẽ thắc mắc, tại sao Gioan Tẩy Giả lại chỉ chú trọng vào nố loạn luân Hêrôđê lấy vợ anh mình, mà không nhắc gì đến việc hai chú cháu lấy nhau?

Thưa, chỉ nguyên việc lấy vợ anh mình cũng đủ sức ngăn chặn Hêrôđê. Điều này ghi rõ trong luật Môsê, Sách Lêvi (Lv 18,16; 20,21).

Thắc mắc thứ hai, Gioan Tẩy Giả có can gián vua Hêrôđê trực tiếp không? Có nghĩa ông có vào triều đình nhà vua để nói điều đó không?

Chuyện đó không quan trọng.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, không nhất thiết Gioan Tẩy Giả phải ra trước mặt và can gián Hêrôđê, bởi vì điều đó khó xảy ra vì vào được triều đình không phải là chuyện dễ. Nhưng có điều chắc chắn: trong xã hội đương thời, Thánh Gioan đã bày tỏ một lập trường rất rõ ràng trong những buổi giảng dạy dân chúng. Ông đã công bố lời kết án về sự cấu kết bất chính đó.

Như vậy ta có thể hiểu Gioan Tẩy Giả đã kết án Hêrôđê trong những lần giảng dạy dân chúng. Ông đã giảng dạy điều Thiên Chúa truyền cho ông và can đảm nói trước công chúng để chặn đứng sự suy đồi đạo đức trong dân. Hêrôđê là một ông vua, chỉ vì sắc đẹp mà chà đạp lên Luật Chúa, đó sẽ là gương mù dịp tội cho người khác nếu những người có trách nhiệm tôn giáo không lên tiếng.

Trong Bài Tin mừng này Marcô không đề cập gì đến thái độ của Thượng tế, Kinh sư và Pharisêu, chứng tỏ họ không dám lên tiếng trước một việc quá rõ ràng, vì sợ liên lụy đến bản thân.

PHẦN HÊRÔĐIA, NÀNG TOAN MƯU VÀ MUỐN GIẾT ÔNG, NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC, VÌ HÊRÔĐÊ KÍNH NỂ GIOAN, BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI CHÍNH TRỰC VÀ THÁNH THIỆN, VÀ GIỮ ÔNG LẠI. NGHE ÔNG NÓI, VUA RẤT PHÂN VÂN, NHƯNG LẠI VUI LÒNG NGHE.

Và Hêrôđê đã cho lệnh bắt Gioan, Marcô mô tả chi tiết số phận của ông, không những ông bị giam trong ngục mà còn bị xiềng nữa. Như vậy đủ chứng tỏ sự tức giận của Hêrôđê đến mức nào.

PHẦN HÊRÔĐIA, NÀNG TOAN MƯU VÀ MUỐN GIẾT ÔNG, NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC

Marcô dùng cụm từ “TOAN MƯU”, như vậy Gioan là trở ngại và nguy hiểm nhất cho tham vọng của Hêrôđia, bà phải giết Gioan cho bằng được để từ nay không còn ai cản trở bà nữa.

Người ta thường nói, khi một người sa vào điều xấu họ sẽ đi đến cùng để phạm vào điều ác. Vì tham vọng, bà quyết lấy Hêrôđê, đó là điều xấu, bà sẽ đi bước kế tiếp đó là phải giết Gioan, đó là điều ác. Như vậy chỉ vì tham vọng bà sẽ phạm vào điều ác kinh tởm, đó là đổ máu người công chính.

Nhưng Marcô nói, “NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM GÌ ĐƯỢC”. vì bà không có quyền trên lãnh thổ của Hêrôđê, lúc này cả hai chỉ lén lút với nhau chứ chưa dám công khai, vả lại Hêrôđê đang che chở cho Gioan.

Marcô nói: “HÊRÔĐÊ KÍNH NỂ GIOAN, BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI CHÍNH TRỰC VÀ THÁNH THIỆN, VÀ GIỮ ÔNG LẠI”

Một ông vua có quyền lực lại đi sợ một tù nhân, điều này cho thấy lẽ phải nó mạnh thế nào, và nó cũng cho thấy sự xấu hổ, mặc cảm khi làm điều xấu thế nào. Khi ta sống ngay thẳng, chính trực thì ta có được một sức mạnh, sức mạnh đó đến từ Thiên Chúa, vì Ngài là Đấng Chân Thiện Mỹ.

Hêrôđê còn che chở cho ông, đây là điểm khác biệt giữa các Thánh sử. Bài Tin mừng này được 02 Thánh sử thuật lại: Matthêu (Mt 14, 3-12 ); Marcô (Mc 6, 14-29).

Ở Matthêu (Mt 14, 3-12 ):

“Ông Gio-an có nói với vua: “Ngài không được phép lấy bà ấy.” Vua muốn giết ông Gio-an, nhưng lại sợ dân chúng, vì họ coi ông là ngôn sứ.” Như vậy quan điểm của Marcô và Matthêu hoàn toàn khác nhau.

Matthêu cho rằng Hêrôđê muốn giết Gioan, trong khi Marcô lại nói: Hêrôđê muốn bênh vực Gioan và bà Hêrôđia không thể làm gì được.

Marcô còn cho biết: “Nghe ông nói, nhà vua rất phân vân, nhưng lại cứ thích nghe.” Có lẽ Hêrôđê bị sâu xé bởi 02 trạng thái tâm lý, một đàng thích bà Hêrôđia và quyết tâm chiếm đoạt bà, còn đàng kia thì biết đó là điều không được phép. Như vậy, Hêrôđê chưa hẳn là con người xấu. Khi một người còn biết lưỡng lự trước điều xấu, điều ác, chứng tỏ họ vẫn còn lương tâm. Nhưng điều đó chưa thể giúp họ nên tốt, khi họ chưa dám sống theo tiếng nói lương tâm đó.

“DỊP THUẬN TIỆN XẢY ĐẾN VÀO NGÀY SINH NHẬT HÊRÔĐÊ, KHI VUA THIẾT TIỆC CÁC QUAN ĐẠI THẦN TRONG TRIỀU, CÁC SĨ QUAN VÀ NHỮNG NGƯỜI VỊ VỌNG XỨ GALILÊA.”

Đối với dân Do Thái, tiệc mừng sinh nhật, đây là thói quen của dân ngoại chứ không phải của người Do Thái. Hêrôđê mời những chức sắc trong triều, gồm những vị bộ trưởng, tướng quân đội và các thân hào trong vùng. Nhóm người này kết hợp lại thành nhóm bảo hoàng Hêrôđê, hay còn gọi là phe Hêrôđê như Marcô thường nói đến (Mc 3,6; 12,13). Nơi tổ chức tiệc không được nói tới, nhưng rất có thể xảy ra trong cung đình của Hêrôđê Antipas ở bờ hồ Tibêriade, vì chỉ nghe nói tới những thân hào miền Galilê đến dự tiệc mà không nghe nói tới nhóm thuộc miền Pêrê. Ta nên nhớ Hêrôđê làm Thủ hiến cả Galilê và Pêrê.

Marcô nhấn mạnh hôm nay là NGÀY SINH NHẬT HÊRÔĐÊ, nhưng Hêrôđia lại biến nó thành ngày Tử của người công chính. Điều này không được phép vì bất cứ lý do gì, đấy là ta chưa nói đến các tù nhân sẽ được tha trong ngày này. Ngày sinh của người này lại biến thành ngày tử của người kia, Hêrôđia thật độc ác.

“KHI CON GÁI NÀNG HÊRÔĐIA TIẾN VÀO NHẢY MÚA, LÀM ĐẸP LÒNG HÊRÔĐÊ VÀ CÁC QUAN KHÁCH, THÌ VUA LIỀN NÓI VỚI THIẾU NỮ ẤY RẰNG: “CON MUỐN GÌ, CỨ XIN, TRẪM SẼ CHO”

VÀ VUA THỀ RẰNG: “CON XIN BẤT CỨ ĐIỀU GÌ, DÙ LÀ NỬA NƯỚC, TRẪM CŨNG CHO”.”

Hêrôđia đã sắp xếp cho con gái mình (con với vua Phillip) vào nhảy múa làm vui nhà vua và quan khách. Con gái bà tên là Salômê.

Có lẽ vì quá nham hiểm, nên bà đã hạ nhục dòng dõi hoàng tộc mà không biết. Thật xuẩn ngốc!

Theo phong tục Do Thái, việc nhảy múa trong bữa tiệc để làm cho thực khách vui thích, vốn là việc biểu diễn của các cô gái điếm hay cung nữ. Nhưng Salômê đường đường là một vị công chúa, đã bị Hêrôđia, mẹ mình, biến thành cô gái điếm.

Không biết người thuộc phe Hêrôđê, đang là quan khách, sẽ nghĩ gì? Chắc cũng phải nhắm mắt cho qua, ráng cười cho Hêrôđê vui lòng.

Nhưng sử sách sẽ không bỏ qua sự kiện này.

Bà Hêrôđia thật ác độc và đê tiện, không từ bất kỳ thủ đoạn nào, ngay cả việc hy sinh danh dự con gái mình và hạ nhục luôn cả hoàng tộc.

Có lẽ cuộc biểu diễn của Salômê quá xuất sắc và công phu, thêm vào đó là sự cao hứng do hơi men, nên Hêrôđê đã đưa ra lời hứa, không những lời hứa mà còn là một lời thề với cô gái: VUA THỀ RẰNG: “CON XIN BẤT CỨ ĐIỀU GÌ, DÙ LÀ NỬA NƯỚC, TRẪM CŨNG CHO.”

LỜI THỀ KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ: với 3 lý do sau đây:

1/- Lý do thứ nhất:

Ta có thể khẳng định LỜI THẾ NÀY KHÔNG CÓ GIÁ TRỊ. Vì Hêrôđê là vua ở 02 miền chứ không phải cả nước Do Thái, và chỉ là ông vua bù nhìn, không có thực quyền, ông chỉ là vua do Rôma đặt lên, như vậy chính Hoàng đế La Mã mới có thực quyền. Như vậy Hêrôđê không có quyền cho cô gái nửa nước.

2/- Lý do thứ hai làm cho lời thề không có giá trị:

Vì lời thề này được thề trong lúc say rượu, khi đầu óc không còn tỉnh táo và minh mẫn. Như vậy lời thề không buộc ông phải giữ.

3/- Lý do thứ ba làm cho lời thề không có giá trị:

Chuyện quốc gia đại sự là chuyện hệ trọng, liên hệ đến vận mệnh của dân chúng, tương lai cả một dân tộc, phải do chính nhân dân quyết định, phải trưng cầu ý dân, nhà vua không có quyền muốn cho ai thì cho, nhất là cho một cô gái trong lúc say rượu như vậy.

Cũng như các mật nghị quan chức Việt Nam ký với quan chức Trung quốc, nó có giá trị không?

Thưa không. Đó chỉ là các ký kết giữa các cá nhân, chứ không phải giữa quốc gia với quốc gia. Muốn có giá trị thì phải trưng cầu dân ý, toàn dân biểu quyết, chứ không thể ký lén lút như vậy.

Như vậy Lời thề này không có giá trị và không buộc Hêrođê phải giữ. Nếu không giữ thì ông chỉ mang tiếng một lúc nào đó nhưng không ai trách, sử sách sẽ không nói đến.

Nhưng nếu vì sĩ diện mà giữ, ông sẽ mù quáng làm theo lời yêu cầu của cô gái. Lịch sử sẽ lên án.

“CÔ GÁI ĐI RA HỎI MẸ: “CON NÊN XIN GÌ ĐÂY?” MẸ CÔ NÓI: “ĐẦU GIOAN TẨY GIẢ.” LẬP TỨC CÔ VỘI TRỞ VÀO ĐẾN BÊN NHÀ VUA VÀ XIN RẰNG: “CON MUỐN NGÀI BAN NGAY CHO CON CÁI ĐẦU ÔNG GIO-AN TẩY GIẢ, ĐẶT TRÊN MÂM.”

Marcô nhấn mạnh, “CÔ GÁI ĐI RA HỎI MẸ”.

Như vậy bà Hêrôđia không có mặt trong bữa tiệc này mà chỉ ở sau hậu trường, vì bà chưa là vợ của Hêrôđê, và tình trạng lén lút giữa 02 người không có gì đẹp đẽ trước mắt người thuộc phe Hêrôđê, nên bà không được phép xuất hiện. Dù sao theo Marcô, Hêrôđê cũng còn 01 điểm son, đó là còn tôn trọng quan khách nên không cho Hêrôđia xuất hiện.

“CON MUỐN NGÀI BAN NGAY CHO CON CÁI ĐẦU ÔNG GIO-AN TẩY GIẢ, ĐẶT TRÊN MÂM”

Tại sao lại phải đặt trên mâm mà không để ở nơi khác?

Marcô ngụ ý muốn nói, cái đầu của Gioan sẽ biến thành món ăn cho quan khách, vì nó được đặt trên mâm.

Đây là cái chết của bậc thánh nhân, của người dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Một cái chết bi thảm nhưng hùng tráng, cả đời ông vì dân Do Thái, thì đến lúc chết cái đầu của ông sẽ trở thành món ăn phục vụ cho người Do Thái. Ông đã tận tâm tận lực cho dân Chúa chọn.

Marcô thật sâu sắc, vì ngay sau Bài Tin mừng này, sẽ là đoạn Kinh thánh thuật Phép lạ Đức Giêsu hóa bánh ra nhiều lần thứ nhất để nuôi dân chúng. Đó là hình ảnh báo trước Bí tích Thánh Thể, Đức Giêsu biến thành lương thực thần linh nuôi sống con người qua mọi thời đại.

Việc cái đầu của Gioan đặt trên mâm, biến thành món ăn cho quan khách đã đi trước và báo hiệu cho Bí tích Thánh Thể. Gioan Tẩy Giả là người dọn đường, nên ông phải đi trước Đức Giêsu trong mọi sự kiện.

“NHÀ VUA BUỒN LẮM, NHƯNG VÌ ĐÃ TRÓT THỀ, LẠI THỀ TRƯỚC KHÁCH DỰ TIỆC, NÊN KHÔNG MUỐN THẤT HỚA VỚI CÔ.

LẬP TỨC, VUA SAI THỊ VỆ ĐI VÀ TRUYỀN MANG ĐẦU ÔNG GIO-AN TỚI. THỊ VỆ RA ĐI, CHẶT ĐẦU ÔNG Ở TRONG NGỤC, BƯNG ĐẦU ÔNG TRÊN MỘT CÁI MÂM TRAO CHO CÔ GÁI, VÀ CÔ GÁI TRAO CHO MẸ.”

Cả Matthêu và Marcô đều ghi lại tâm trạng của vua Hêrôđê, “NHÀ VUA BUỒN LẮM”. Ông không ngờ cô gái lại xin điều này, và ông thừa biết đó là ý của ai. Cô gái Salômê không thể nghĩ ra nó mà đây là ý của Hêrôđia. Chính vì cái chết của Gioan, sau này Hêrôđia không còn được Hêrôđê sủng ái.

Marcô cho biết, Hêrôđê ở vào thế không còn đường lùi vì sĩ diện của một ông vua, và mọi sự đang diễn ra trước mặt quan khách, là những bậc vị vọng miền Galilê. Ông liền ra lệnh cho thị vệ chặt đầu Gioan trong ngục. Đây là lệnh của ông và sau này ông sẽ trả giá cho hành động của mình.

Đến năm 39 sau Công nguyên, tức sau Đức Giêsu chịu khổ nạn, Hêrôđê bị truất quyền bởi hoàng đế Caligula, vì Hêrôđê đã ngược đãi cháu của hoàng đế cũng là vợ chính thức của ông (không phải bà Hêrôđia). Ông đã bị mất tất cả, không còn nửa nước để chia cho cô Salômê ngày hôm nay.

“TRAO CHO CÔ GÁI, VÀ CÔ GÁI TRAO CHO MẸ”

Cái đầu của Gioan được truyền tay từ người này đến người kia, để cuối cùng đến đúng địa chỉ người đã sắp đặt cái âm mưu bẩn thỉu, đó là bà Hêrôđia. Khi đầu của Gioan được trao cho bà, thì mọi người đã rõ ai là tác giả âm mưu này. Đúng là người đàn bà ác độc, bữa tiệc mừng ngày sinh của một ông vua lại biến thành ngày mất của người công chính. Sử sách sau này sẽ còn lưu truyền mãi các nhân vật hôm nay: Hêrôđê – Hêrôđia – Gioan Tẩy Giả.

Bữa tiệc sinh nhật của Hêrôđê thời nay vẫn đầy rẫy, những bữa tiệc trở thành thảm họa cho người nghèo. Trong những bữa tiệc ấy có những chiếc mâm đựng thức ăn cho con người thủ đoạn, cơ hội cấu kết với nhau. Trên những cái mâm đựng thức ăn ấy là những cái đầu bê bết máu của những con người vô tội bị đẩy vào đường cùng, của những dân oan bị mất nhà mất đất. Họ có thể bình thản ăn uống được sao!

Vâng, vẫn còn đó trong thế giới hôm nay những Gioan phải chết thảm vì những tham vọng điên cuồng và phi nhân của những Hêrôđia thời nay, vì sự bất chính và tàn ác của những Hêrôđê thời nay, vì sự thiếu tư cách và sự ngu dốt của những cô Salômê thời nay, và vì sự vô cảm, thậm chí là đồng lõa bất chính của các thân hào Galilê với Hêrôđê và những Hêrôđia thời hiện đại.

“NGHE TIN ẤY, MÔN ĐỆ ĐẾN LẤY THI HÀI ÔNG VÀ ĐẶT TRONG MỘT NGÔI MỘ.”

Gioan Tẩy giả đã lên tiếng tố cáo bất công và sẵn sàng chết cho công lý. Trong ý nghĩa ấy, ngài là vị tiền hô của Chúa Giêsu, Ngài qua đi, nhưng tinh thần Ngài vẫn sống mãi trong các môn đệ Ngài, và một cách nào đó, Ngài cũng sống trong chính con người Chúa Giêsu và nơi mỗi người Kitô hữu.

Từ hơn 2000 năm qua, Giáo Hội vẫn sống trong niềm xác tín đó. Chính tinh thần của Gioan Tẩy giả, của các Tông đồ, của các thánh tử đạo, đã sống mãi trong Giáo Hội và trở thành dây liên kết mọi Kitô hữu. Điều này luôn được Giáo Hội thể hiện qua cử chỉ hôn kính hài cốt các thánh được đặt trên bàn thờ.

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ SÁU TUẦN IV THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ Mùng Bảy Tết Đinh Dậu 2017 (03/02/2017) – (Mc 6, 14-29)