PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN NĂM A (12/02/2017)

“NGƯỜI XƯA ĐÃ BẢO NHƯ THẾ, CÒN TA, TA BẢO CÁC CON THẾ NÀY”.

BÀI ĐỌC I: Hc 15, 16-21 (Hl 15-20)
“Người không truyền dạy cho một ai làm điều gian ác”.
Trích sách Huấn Ca.

Nếu ngươi muốn tuân giữ các giới răn: việc trung thành giữ các giới răn là tuỳ ở ngươi. Người đặt trước mặt ngươi nước và lửa, ngươi muốn cái gì, thì giơ tay ra trên đó. Trước mặt con người là sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ, họ thích thứ nào, thì được thứ ấy. Bởi chưng, Thiên Chúa đầy khôn ngoan, hùng dũng và toàn năng, Người luôn luôn nhìn thấy mọi loài. Chúa nhìn đến những kẻ kính sợ Người, và thấu suốt mọi hành động của con người. Người không truyền dạy cho một ai làm điều gian ác, và không cho phép một ai phạm tội.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 118, 1-2. 4-5. 17-18. 33-34.
Đáp: Phước đức những ai tiến thân trong pháp luật của Chúa (c. 1b).

1) Phước đức những ai (theo) đường lối tinh tuyền, họ tiến thân trong pháp luật của Chúa. Phước đức những ai giữ lời Ngài nghiêm huấn, những người đó tận tâm kiếm tìm Ngài. – Đáp.

2) Phần Chúa, Ngài ban bố huấn lệnh, cốt để người ta tuân giữ hết sức ân cần. Nguyện cho đường nẻo con vững chắc, để tuân giữ các thánh chỉ của Ngài. – Đáp.

3) Xin gia ân cho tôi tớ Ngài được sống, để tuân giữ những lời Ngài răn. Xin mở rộng tầm con mắt của con, để quan chiêm những điều kỳ diệu trong luật Chúa. – Đáp.

4) Lạy Chúa, xin dạy bảo con đường lối thánh chỉ Ngài, để con tuân giữ cho bằng triệt để. Xin dạy con, để con tuân theo luật pháp Ngài, và để con hết lòng tuân giữ luật đó. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: 1 Cr 2, 6-10
“Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn thuở, để làm nên sự hiển vinh của chúng ta”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, chúng tôi có bàn giải sự khôn ngoan với những người toàn thiện, mà đó không phải là sự khôn ngoan của thế gian, cũng không phải của những bậc vua chúa thế trần, hạng người đã bị dồn vào chỗ hư vong. Nhưng chúng tôi thuyết sự khôn ngoan đầy nhiệm mầu của Thiên Chúa vẫn được giấu kín, mà Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn thuở để làm nên sự hiển vinh của chúng tôi. Sự khôn ngoan đó, không một ai trong các vua chúa thế trần đã biết tới: vì giá thử nhận biết, hẳn họ đã không đóng đinh Chúa sự hiển vinh. Nhưng chúng tôi rao giảng như lời đã chép: “Sự mắt chưa từng thấy, tai chưa từng nghe, và lòng người cũng chưa từng mơ ước tới, đó là tất cả những điều Thiên Chúa đã làm cho những ai yêu mến Người”. Bởi chưng Thiên Chúa đã mạc khải điều đó cho chúng tôi do Thánh Thần của Người. Thật vậy, Thánh Thần thấu suốt mọi sự, cả những điều thâm sâu của Thiên Chúa.

Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Ga 1, 14 và 12b
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy nói, vì tôi tớ Chúa đang nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 5, 17-37 (bài dài)
“Người xưa đã bảo như thế, còn Ta, Ta bảo các con thế này”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đừng tưởng Ta đến để huỷ bỏ lề luật hay các tiên tri; Ta không đến để huỷ bỏ, nhưng để kiện toàn. Vì Ta bảo thật các con: Cho dù trời đất có qua đi, thì một chấm, một phẩy trong bộ luật cũng không bỏ sót, cho đến khi mọi sự hoàn thành. Bởi vậy, ai huỷ bỏ một trong những điều luật nhỏ mọn nhất và dạy người khác làm như vậy, sẽ kể là người nhỏ nhất trong Nước Trời; trái lại, ai giữ và dạy người ta giữ những điều đó, sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời. Ta bảo thật các con, nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.

“Các con đã nghe dạy người xưa rằng: ‘Không được giết người. Ai giết người, sẽ bị luận phạt nơi toà án’. Còn Ta, Ta bảo các con: Bất cứ ai phẫn nộ với anh em mình, thì sẽ bị toà án luận phạt. Ai bảo anh em là ‘ngốc’, thì bị phạt trước công nghị. Ai rủa anh em là ‘khùng’, thì sẽ bị vạ lửa địa ngục. Nếu ngươi đang dâng của lễ nơi bàn thờ mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với ngươi, thì ngươi hãy để của lễ lại trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ngươi trước đã, rồi hãy trở lại dâng của lễ. Hãy liệu làm hoà với kẻ thù ngay lúc còn đi dọc đường với nó, kẻo kẻ thù sẽ đưa ngươi ra trước mặt quan toà, quan toà lại trao ngươi cho tên lính canh và ngươi sẽ bị tống ngục. Ta bảo thật các ngươi biết: Ngươi sẽ không thoát khỏi nơi ấy cho đến khi trả hết đồng bạc cuối cùng.

“Các con đã nghe nói với người xưa rằng: ‘Chớ ngoại tình’. Còn Ta, Ta bảo các con: Hễ ai nhìn xem phụ nữ mà ước ao phạm tội với họ, thì đã ngoại tình với họ trong lòng rồi. Nếu con mắt phải của con nên dịp tội cho con, thì hãy móc nó mà ném xa con; vì thà mất một chi thể còn lợi hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục. Và nếu tay phải con nên dịp tội cho con, thì hãy chặt mà ném nó xa con; vì thà mất một chi thể còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục.

“Cũng có lời dạy rằng: ‘Ai ly dị vợ mình, thì hãy trao cho vợ tờ ly dị’. Còn Ta, Ta bảo các con: Hễ ai ly dị vợ mình, trừ trường hợp tà dâm, thì làm cớ cho vợ ngoại tình; và ai cưới người vợ đã ly dị, cũng phạm tội ngoại tình.

“Các con cũng đã nghe có lời bảo người xưa rằng: ‘Chớ thề gian, nhưng hãy giữ trọn lời mình thề với Chúa’. Còn Ta, Ta bảo các con: Đừng thề chi cả; đừng lấy trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa; đừng lấy đất mà thề, vì đất là bệ chân Người; đừng lấy Giêrusalem mà thề, vì là thành của Vua cao cả. cũng đừng chỉ đầu ngươi mà thề, vì ngươi không thể làm cho một sợi tóc ra trắng hay đen được. Nhưng lời nói của các con phải là: Có thì nói có, không thì nói không, thêm điều đặt chuyện là bởi ma quỷ mà ra”.

Đó là lời Chúa.

Hoặc bài vắn này: Mt 5, 20-22a. 27-28. 33-34a. 37

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Ta bảo thật các con: Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.

“Các con đã nghe nói với người xưa rằng: ‘Chớ ngoại tình’. Còn Ta, Ta bảo các con: Hễ ai nhìn xem phụ nữ mà ước ao phạm tội với họ, thì đã ngoại tình với họ trong lòng rồi.

“Các con cũng đã nghe có lời bảo người xưa rằng: ‘Chớ thề gian, nhưng hãy giữ trọn lời mình thề với Chúa’. Còn Ta, Ta bảo các con: Đừng thề chi cả. Nhưng lời nói của các con phải là: Có thì nói có, không thì nói không, thêm điều đặt chuyện là bởi ma quỷ mà ra”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Cả ba bài đọc hôm nay đều nhấn mạnh đến sự khôn ngoan của Thiên Chúa vượt xa sự khôn ngoan của con người, và con người phải học hỏi để sống theo đường lối khôn ngoan của Thiên Chúa.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Huấn Ca, tác giả nhấn mạnh đến sự khôn ngoan của Thiên Chúa, sự khôn ngoan đó nằm ở chỗ: Ngài luôn tôn trọng sự do của con người, Ngài không ép buộc ai. Và Chính trong sự tự do ưng thuận theo Chúa đó, con người mới nên cao cả, con người có tự do chứ không phải nô lệ.

Ngài đặt ra cho con người: hai cách thức, hai con đường: Một đưa đến sự sống và một đưa đến sự chết để con người toàn quyền quyết định.

Tác giả viết: “Người đặt trước mặt ngươi nước và lửa, ngươi muốn cái gì, thì giơ tay ra trên đó. Trước mặt con người là sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ, họ thích thứ nào, thì được thứ ấy”.

TRONG BÀI ĐỌC II Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô, thánh Phaolô phân biệt sự khôn ngoan của Thiên Chúa với sự khôn ngoan của con người. Thiên Chúa ban khôn ngoan của Ngài cho những ai yêu mến và tìm nó.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, sau khi đã loan báo Hiến Chương Nước Trời (Mt 5:1-12) và cho hai ví dụ về muối và ánh sáng, Chúa Giêsu đi thẳng vào trọng tâm của Lề Luật. Ngài vạch rõ những hiểu biết sai lầm về Luật và lối sống vụ Luật; đồng thời dạy dỗ dân chúng lối sống mang lại hiệu quả theo Luật của Thiên Chúa.
_____________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mt 5, 17-37)

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐỪNG TƯỞNG TA ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ LỀ LUẬT HAY CÁC TIÊN TRI; TA KHÔNG ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ, NHƯNG ĐỂ KIỆN TOÀN. VÌ TA BẢO THẬT CÁC CON: CHO DÙ TRỜI ĐẤT CÓ QUA ĐI, THÌ MỘT CHẤM, MỘT PHẨY TRONG BỘ LUẬT CŨNG KHÔNG BỎ SÓT, CHO ĐẾN KHI MỌI SỰ HOÀN THÀNH.

BỞI VẬY, AI HUỶ BỎ MỘT TRONG NHỮNG ĐIỀU LUẬT NHỎ MỌN NHẤT VÀ DẠY NGƯỜI KHÁC LÀM NHƯ VẬY, SẼ KỂ LÀ NGƯỜI NHỎ NHẤT TRONG NƯỚC TRỜI; TRÁI LẠI, AI GIỮ VÀ DẠY NGƯỜI TA GIỮ NHỮNG ĐIỀU ĐÓ, SẼ ĐƯỢC KỂ LÀ NGƯỜI CAO CẢ TRONG NƯỚC TRỜI. TA BẢO THẬT CÁC CON, NẾU CÁC CON KHÔNG CÔNG CHÍNH HƠN CÁC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÁI, THÌ CÁC CON CHẲNG ĐƯỢC VÀO NƯỚC TRỜI ĐÂU”

“CÁC CON ĐỪNG TƯỞNG TA ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ LỀ LUẬT HAY CÁC TIÊN TRI”.

Có nghĩa đang có sự ngộ nhận nơi các môn đệ. Các ông ngộ nhận điều gì?

Thưa, họ nghĩ Chúa Giêsu đến để huỷ bỏ lề luật và thiết lập một lề luật mới.

Điều này hoàn toàn có cơ sở vì ngay trong Chương 5 của Phúc âm Matthêu, ta thấy Chúa Giêsu long trọng công bố Bản HIẾN CHƯƠNG NƯỚC TRỜI trên núi, đó là Tám mối phúc (Mt 5, 1 – 12), là những con đường, luật mới để vào được Nước Trời.

Nếu Chúa Giêsu không muốn huỷ bỏ lề luật và các Tiên tri thì Ngài công bố những điều này làm gì, vì truyền thống Do Thái xác tín rõ ràng: lề luật của Môsê và các truyền thống tiền nhân là một đảm bảo vững chắc cho sự cứu rỗi của con người.

Một nguyên nhân khác nữa đưa đến sự ngộ nhân nơi các môn đệ, đó là các ông đã chứng kiến rất nhiều lần Chúa Giêsu tranh luận với các Luật sĩ và Biệt phái chung quanh lề luật: Như Luật Sabbat, Luật ăn chay, rửa tay trước khi dùng bữa,… Trong các cuộc tranh luận này, Chúa Giêsu thường lên án mạnh mẽ thái độ hiểu sai và giữ luật vụ hình thức của các Luật sĩ và Biệt phái.

Như vậy các môn đệ của Chúa Giêsu nghĩ rằng: Chúa Giêsu muốn huỷ bỏ lề luật để lập nên một lề luật mới.

Nhưng Ngài khẳng định: “TA KHÔNG ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ, NHƯNG ĐỂ KIỆN TOÀN”.

Có nghĩa Chúa Giêsu không huỷ bỏ bất kỳ luật nào nhưng là kiện toàn. Ngài KIỆN TOÀN một cách quyết liệt và mạnh mẽ khiến các môn đệ ngộ nhận là HUỶ BỎ.

HUỶ BỎ và KIỆN TOÀN là hai điều khác nhau:

+ HUỶ BỎ: là vất đi, là bỏ đi.
+ KIỆN TOÀN: là vẫn duy trì, nhưng bây giờ nó sẽ được mặc lấy chiếc áo mới, tinh thần mới, cách hiểu mới, sâu xa hơn và ý nghĩa hơn. Đi đến sự đích thực của lề luật.

Chúa Giêsu còn khẳng định cách mạnh mẽ:

“CHO DÙ TRỜI ĐẤT CÓ QUA ĐI, THÌ MỘT CHẤM, MỘT PHẨY TRONG BỘ LUẬT CŨNG KHÔNG BỎ SÓT, CHO ĐẾN KHI MỌI SỰ HOÀN THÀNH”.

Dấu chấm, dấu phẩy là những ký hiệu nhỏ nhoi trong một đoạn văn. Nó không tham dự vào ý nghĩa của đoạn văn đó, nhưng nhờ có chúng đoạn văn mới được rõ nghĩa.

Ta thử tưởng tượng trong một đoạn văn được viết “liền tù tì” mà không có bất kỳ dấu chấm dấu phẩy nào thì đoạn văn đó sẽ như thế nào? Thật tối tăm và mù mịt, khiến người đọc hiểu sai cả ý nghĩa đoạn văn đó.

Ngay cái ký hiệu nhỏ nhoi đó trong lề luật còn không được bỏ, huống chi cả lề luật làm sao huỷ bỏ được.

Chúa Giêsu khẳng định: Những ký hiệu đó phải được giữ cho đến tận thế, tức “CHO ĐẾN KHI MỌI SỰ HOÀN THÀNH”. Như vậy toàn bộ Luật Môsê phải được duy trì cho đến ngày hoàn tất mọi sự.

Cho dù bây giờ là thời Tân ước, thời với Chúa Giêsu, toàn bộ Cựu ước và các Tiên tri vẫn luôn có giá trị, nó là những chuẩn mực để tạo ra con người đạo đức, là công dân Nước Trời.

Chúa Giêsu còn dạy thêm: “AI HUỶ BỎ MỘT TRONG NHỮNG ĐIỀU LUẬT NHỎ MỌN NHẤT VÀ DẠY NGƯỜI KHÁC LÀM NHƯ VẬY, SẼ KỂ LÀ NGƯỜI NHỎ NHẤT TRONG NƯỚC TRỜI”.

Chúa Giêsu nhấn mạnh đến “ĐIỀU LUẬT NHỎ MỌN NHẤT”. Ngay cái luật nhỏ mọn nhất mà con người dễ coi thường và bỏ qua. Ngài nói: Ai huỷ bỏ nó sẽ kể là người nhỏ nhất trong Nước Trời.

Vậy làm sao Chúa Giêsu lại huỷ bỏ lề luật được!

Chúa Giêsu nói thêm: “AI GIỮ VÀ DẠY NGƯỜI TA GIỮ NHỮNG ĐIỀU ĐÓ, SẼ ĐƯỢC KỂ LÀ NGƯỜI CAO CẢ TRONG NƯỚC TRỜI”.

Ngài luôn nhấn mạnh đến: GIỮ – DẠY NGƯỜI KHÁC.

Giữ là giữ cho mình.

Nhưng ta cần phải thay đổi quan niệm sống. Phần rỗi đời đời của mỗi người không chỉ giữ lề luật thôi, chưa đủ, mà còn phải DẠY NGƯỜI KHÁC, có nghĩa phần rỗi của mình luôn gắn chặt đến phần rỗi của người khác. Ta không thể chỉ bo bo giữ cho mình mà không hề xét đến tha nhân. Ta chỉ được cứu rỗi khi những người ta có trách nhiệm dạy dỗ được cứu rỗi.

Đòi hỏi của Chúa Giêsu thật gay gắt, vì thế Ngài khuyên các môn đệ của Ngài: “TA BẢO THẬT CÁC CON, NẾU CÁC CON KHÔNG CÔNG CHÍNH HƠN CÁC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÁI, THÌ CÁC CON CHẲNG ĐƯỢC VÀO NƯỚC TRỜI ĐÂU”.

Các Luật sĩ và Biệt phái quan niệm về sự công chính rất hẹp hòi: Họ chỉ bo bo giữ cho mình để được cứu độ, còn “hồn ai người ấy giữ”, họ không thèm quan tâm đến người khác, đó là lối sống đạo ích kỷ.

Nhưng sự công chính của người môn đệ Chúa phải cao hơn hẳn. ta phải đặt mình vào mối tương quan với anh em, họ được cứu độ, ta mới được cứu độ, có nghĩa ta phải DẠY CHO NGƯỜI KHÁC NỮA, CHỨ KHÔNG THỂ CHỈ BO BO GIỮ CHO MÌNH.

Có như vậy ta mới công chính hơn Biệt phái và Luật sĩ, tức ta mới vào được Nước Trời.

CHÚA GIÊSU KIỆN TOÀN LỀ LUẬT:

1/. LUẬT THỨ NHẤT: LUẬT GIẾT NGƯỜI.

“CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY NGƯỜI XƯA RẰNG: ‘KHÔNG ĐƯỢC GIẾT NGƯỜI. AI GIẾT NGƯỜI, SẼ BỊ LUẬN PHẠT NƠI TOÀ ÁN’.

CÒN TA, TA BẢO CÁC CON: BẤT CỨ AI PHẪN NỘ VỚI ANH EM MÌNH, THÌ SẼ BỊ TOÀ ÁN LUẬN PHẠT. AI BẢO ANH EM LÀ ‘NGỐC’, THÌ BỊ PHẠT TRƯỚC CÔNG NGHỊ. AI RỦA ANH EM LÀ ‘KHÙNG’, THÌ SẼ BỊ VẠ LỬA ĐỊA NGỤC.

NẾU NGƯƠI ĐANG DÂNG CỦA LỄ NƠI BÀN THỜ MÀ SỰC NHỚ NGƯỜI ANH EM ĐANG CÓ ĐIỀU BẤT BÌNH VỚI NGƯƠI, THÌ NGƯƠI HÃY ĐỂ CỦA LỄ LẠI TRƯỚC BÀN THỜ, ĐI LÀM HOÀ VỚI NGƯỜI ANH EM NGƯƠI TRƯỚC ĐÃ, RỒI HÃY TRỞ LẠI DÂNG CỦA LỄ.

HÃY LIỆU LÀM HOÀ VỚI KẺ THÙ NGAY LÚC CÒN ĐI DỌC ĐƯỜNG VỚI NÓ, KẺO KẺ THÙ SẼ ĐƯA NGƯƠI RA TRƯỚC MẶT QUAN TOÀ, QUAN TOÀ LẠI TRAO NGƯƠI CHO TÊN LÍNH CANH VÀ NGƯƠI SẼ BỊ TỐNG NGỤC. TA BẢO THẬT CÁC NGƯƠI BIẾT: NGƯƠI SẼ KHÔNG THOÁT KHỎI NƠI ẤY CHO ĐẾN KHI TRẢ HẾT ĐỒNG BẠC CUỐI CÙNG”.

Ta chú ý cái điệp khúc thường được lặp đi lặp lại:

“CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY NGƯỜI XƯA RẰNG……. CÒN TA, TA…..”

Cụm từ đầu tiên: “CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY NGƯỜI XƯA RẰNG”, ám chỉ luật cũ của Môsê cần được kiện toàn.

Cụm từ thứ hai: “CÒN TA, TA….” ám chỉ luật mới của Chúa Giêsu kiện toàn từ luật cũ.

Luật đầu tiên mà Chúa Giêsu muốn kiện toàn ở đây là: LUẬT GIẾT NGƯỜI.

Luật cũ dạy: “’KHÔNG ĐƯỢC GIẾT NGƯỜI. AI GIẾT NGƯỜI, SẼ BỊ LUẬN PHẠT NƠI TOÀ ÁN”.

Phải công nhận Luật cũ là một bước tiến nhân loại xét theo thời đó. Chính nhờ có luật này mà hạn chế rất nhiều sự trả thù, thanh toán trong xã hội. Mạng sống con người được đảm bảo mà không nơm nớp lo sợ.

Nhưng “’KHÔNG ĐƯỢC GIẾT NGƯỜI”, vẫn chưa đủ. Chúa Giêsu dạy: “BẤT CỨ AI PHẪN NỘ….. AI BẢO ANH EM LÀ ‘NGỐC’…… RỦA ANH EM LÀ ‘KHÙNG’… thì đã bị luận phạt rồi.

Vì giết người đâu phải cứ cầm dao đâm vào họ, kê súng vào đầu họ bóp cò mới gọi là giết người. Luật của Chúa Giêsu đòi hỏi gay gắt hơn: chỉ cần “PHẪN NỘ’ “RỦA ANH EM” là giết người rồi.

Khi ta phẫn nộ, nguyền rủa anh em, thì ta đã gạt người đó ra khỏi mối tương quan của ta và ta coi họ như đã chết.

Nhiều khi lời chửi rủa, phẫn nộ của ta còn đau đớn hơn mũi dao đâm vào người anh em nữa, vậy có khác gì ta đã giết họ. Có biết bao câu nói cay độc làm cho người kia phải nhớ suốt đời và luôn tìm dịp trả thù. Tâm hồn họ không còn thanh thản, đơn sơ chân chất, mà đã biến thành kẻ xấu. Như vậy sự phẫn nộ và lời nguyền rủa của ta đã giết chết người anh em.

Như vậy, luật của Chúa siêu vượt hơn hẳn luật cũ. Ngài muốn kiện toàn, nâng Luật cũ lên.

Chúa Giêsu đưa ra 2 trường hợp áp dụng rất cụ thể:

1/. Áp dụng trong việc tế tự:

“NẾU NGƯƠI ĐANG DÂNG CỦA LỄ NƠI BÀN THỜ MÀ SỰC NHỚ NGƯỜI ANH EM ĐANG CÓ ĐIỀU BẤT BÌNH VỚI NGƯƠI”.

Matthêu nhấn mạnh đến cụm từ: “NGƯỜI ANH EM ĐANG CÓ ĐIỀU BẤT BÌNH VỚI NGƯƠI”, chứ không phải “TA CÓ ĐIỀU BẤT BÌNH VỚI ANH EM”. Có nghĩa anh em đang có lỗi với ta, chứ không phải ta có lỗi với anh em.

Chúa Giêsu dạy: “NGƯƠI HÃY ĐỂ CỦA LỄ LẠI TRƯỚC BÀN THỜ, ĐI LÀM HOÀ VỚI NGƯỜI ANH EM NGƯƠI TRƯỚC ĐÃ”

Trong trường hợp này việc dâng của lễ cho Thiên Chúa chẳng có ý nghĩa gì nữa. Của dâng phải xứng với người dâng. Chúa cần tấm lòng chứ không muốn hy lễ. Như vậy, phải để của lễ lại đó, vì việc đầu tiên phải làm, đó là phải làm hoà với anh em.

Khi đã làm hoà, con người của ta mới trở nên xứng đáng để dâng của lễ.

Thật là một đòi hỏi rất gắt.

2/. Trường hợp thứ hai: Làm hoà với kẻ thù.

“HÃY LIỆU LÀM HOÀ VỚI KẺ THÙ NGAY LÚC CÒN ĐI DỌC ĐƯỜNG VỚI NÓ”.

Matthêu dùng từ rất sâu sắc: “LÚC CÒN ĐI DỌC ĐƯỜNG”, có nghĩa khi ta và kẻ thù còn sống trên dương thế, vì người ta thường ví cuộc sống là một cuộc hành trình. Như vậy, hãy làm hoà với kẻ thù ngay khi mình còn sống.

“KẺO KẺ THÙ SẼ ĐƯA NGƯƠI RA TRƯỚC MẶT QUAN TOÀ, QUAN TOÀ LẠI TRAO NGƯƠI CHO TÊN LÍNH CANH VÀ NGƯƠI SẼ BỊ TỐNG NGỤC”

“RA TRƯỚC MẶT QUAN TOÀ” ý ám chỉ sau khi chết và ra toà Chúa phán xét.

Chúa Giêsu dạy rằng: Nếu khi còn sống ta không chịu làm hoà với kẻ thù, đền bù thiệt hại đã gây ra cho họ, thì ta phải trả lẽ trước mặt Chúa và phải đền bù ở đời sau.

Đó là luật công bằng. Phải đền bù sòng phẳng, không thể trốn tránh được. Tại sao ta không đền bù ở ngay đời này khi ta có vô số cơ hội và điều kiện.

Nếu ta không thể đền bù được những thiệt hại đã gây ra vì ta quá nghèo,… thì ta phải xin người kia tha thứ ngay lúc còn sống.

Nếu để đến đời sau, thì ta không còn cơ hội nữa và phải bị trừng phạt “TRẢ HẾT ĐỒNG BẠC CUỐI CÙNG”. Tức phải trả hết không thiếu một xu.

2/. LUẬT THỨ HAI: NGOẠI TÌNH

CÁC CON ĐÃ NGHE NÓI VỚI NGƯỜI XƯA RẰNG: ‘CHỚ NGOẠI TÌNH’. CÒN TA, TA BẢO CÁC CON:

HỄ AI NHÌN XEM PHỤ NỮ MÀ ƯỚC AO PHẠM TỘI VỚI HỌ, THÌ ĐÃ NGOẠI TÌNH VỚI HỌ TRONG LÒNG RỒI.

NẾU CON MẮT PHẢI CỦA CON NÊN DỊP TỘI CHO CON, THÌ HÃY MÓC NÓ MÀ NÉM XA CON; VÌ THÀ MẤT MỘT CHI THỂ CÒN LỢI HƠN LÀ TOÀN THÂN BỊ NÉM VÀO HOẢ NGỤC. VÀ NẾU TAY PHẢI CON NÊN DỊP TỘI CHO CON, THÌ HÃY CHẶT MÀ NÉM NÓ XA CON; VÌ THÀ MẤT MỘT CHI THỂ CÒN HƠN LÀ TOÀN THÂN BỊ NÉM VÀO HOẢ NGỤC”.

“CHỚ NGOẠI TÌNH”.

Luật xưa rất vắn gọn chỉ có 3 từ nhưng cũng đủ để duy trì đời sống xã hội ổn định, gia đình được bảo vệ.

Nhưng Luật Chúa Giêsu cao hơn hẳn, Ngài muốn đi vào cái cốt lõi của vấn đề:

“HỄ AI NHÌN XEM PHỤ NỮ MÀ ƯỚC AO PHẠM TỘI VỚI HỌ”.

Ở đây chưa cần ngoại tình mà chỉ cần “ƯỚC AO PHẠM TỘI”, có nghĩa chưa ngoại tình công khai mà mới chỉ trong tâm trí và ước muốn, cũng đủ bị kết tội ngoại tình rồi. Vì chính cái ước ao đó, sẽ dẫn đến hành động. Từ ước ao đến ngoại tình, nó là một bước đi rất ngắn.

Mà người ta chỉ ao ước khi người ta đã “NHÌN XEM”. Như vậy, con mắt chính là cửa sổ linh hồn, từ con mắt sẽ dẫn đến tâm trí, rồi dẫn đến đôi tay hành động.

Nhưng ta cần để ý cụm từ “HỄ AI NHÌN XEM PHỤ NỮ”, câu này Chúa Giêsu nói chung chung. Nếu cụ thể hơn phải viết đầy đủ là: “HỄ AI NHÌN XEM NGƯỜI ĐÀN ÔNG HAY NGƯỜI NỮ”.

Vì ngoại tình đâu có riêng giới nào, nó có thể xảy ra ở người đàn ông, người đàn bà. “Ngoại tình” chỉ trường hợp một người đã có gia đình mà còn đi chung chạ với người khác.

Chúa Giêsu rất gay gắt tội này khi Ngài đưa ra đòi hỏi quyết liệt và rõ ràng.

“NẾU CON MẮT PHẢI CỦA CON NÊN DỊP TỘI CHO CON”…. “VÀ NẾU TAY PHẢI CON NÊN DỊP TỘI CHO CON”

Chúa Giêsu đặt trọng tâm vào vấn đề: “ƯỚC AO PHẠM TỘI”, ước ao vì đã nhìn xem, rồi dẫn đến hành động. Nên Chúa Giêsu đưa ra sự chọn lựa quyết liệt giữa Thiên đàng và hoả ngục. Chẳng thà “móc mắt”, “chặt tay” để vào được Thiên đàng còn hơn cả toàn thân phải bị ném vào hoả ngục.

Thật ra ta không nên hiểu Lời Chúa Giêsu theo nghĩa đen. Nếu cứ móc mắt, cứ chặt tay, thì trên thiên đàng chẳng còn ai lành lặn.

Nhưng móc mắt và chặt tay như vậy đã đủ chưa? Thưa: Chưa, vì bao lâu còn sống trong kiếp người, cái ham muốn vẫn còn đó. Ngay cả một cụ già đến 90 tuổi rồi vẫn còn ham muốn, vẫn còn vào “nhà chứa”. Như vậy cứ móc, cứ chặt, rồi đến một lúc chẳng còn gì để móc để chặt nữa. Ta sẽ còn lại gì!

Thực ra Chúa Giêsu muốn dạy ta phải cương quyết loại khỏi suy nghĩ và tâm trí mình sự ao ước đó ngay lúc nó mới manh nha, đừng để nó hình thành và lớn dần để thành một ước muốn. Ta phải cương quyết như vậy.

3/. LUẬT THỨ BA: CHỚ THỀ THỐT.

“”CÁC CON CŨNG ĐÃ NGHE CÓ LỜI BẢO NGƯỜI XƯA RẰNG: ‘CHỚ THỀ GIAN, NHƯNG HÃY GIỮ TRỌN LỜI MÌNH THỀ VỚI CHÚA’. CÒN TA, TA BẢO CÁC CON: ĐỪNG THỀ CHI CẢ. NHƯNG LỜI NÓI CỦA CÁC CON PHẢI LÀ: CÓ THÌ NÓI CÓ, KHÔNG THÌ NÓI KHÔNG, THÊM ĐIỀU ĐẶT CHUYỆN LÀ BỞI MA QUỶ MÀ RA”.

Luật cũ dạy: “’CHỚ THỀ GIAN, NHƯNG HÃY GIỮ TRỌN LỜI MÌNH THỀ VỚI CHÚA”.

Ta để ý Luật cũ chỉ dạy “’CHỚ THỀ GIAN”, chứ không phải “ CHỚ THỀ”. Có nghĩa người ta vẫn có quyền thề trong một số trường hợp như ở Toà án,… Thề, tức là đặt cược một cái gì đó có giá trị để đảm bảo điều mình nói.

Luật cũ chỉ cấm “chớ thề gian” thôi, còn “THỀ ĐÚNG” vẫn được phép, và một khi đã thề thì phải “GIỮ TRỌN LỜI MÌNH THỀ VỚI CHÚA”. Có nghĩa Chúa sẽ chứng giám cho mọi lời thề, và người thề buộc phải giữ.

Nhưng Chúa Giêsu dạy: “ĐỪNG THỀ CHI CẢ”, có nghĩa cả thề đúng, thề gian cũng không được.

Tại sao?

Chúa Giêsu muốn ta phải sống trong SỰ THẬT. Một khi ta sống trong sự thật thì lời nói của ta luôn là một bảo chứng cho người khác tin.

Ngài đưa ra một giáo huấn có tính xác quyết: “LỜI NÓI CỦA CÁC CON PHẢI LÀ: CÓ THÌ NÓI CÓ, KHÔNG THÌ NÓI KHÔNG, THÊM ĐIỀU ĐẶT CHUYỆN LÀ BỞI MA QUỶ MÀ RA”.

Vâng đúng vậy, lời nói của Kitô hữu phải là: “CÓ THÌ NÓI CÓ, KHÔNG THÌ NÓI KHÔNG”. Phải rất cẩn thận trong lời ăn tiếng nói, vì ma quỷ luôn rình rẫp để xúi bẩy ta thêm bớt.

Người ta thường nói: “Một nửa ổ bánh mì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật sẽ không còn là sự thật”.

Ước gì ta luôn yêu quý sự thật và luôn sống trong sự thật, vì sự thật sẽ giải phóng ta.

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN NĂM A (12/02/2017) – (Mt 5, 17-37 )