Năm phụng vụ diễn tả lịch sỠcứu độ và tuyệt đỉnh của lịch sỠnà y là cuộc Vượt Qua của Chúa Giêsu Kitô.
Năm phụng vụ có năm mùa nhưng tá»±u trung chỉ mừng má»™t mầu nhiệm duy nhất – mầu nhiệm cứu độ: Chúa Giêsu Kitô đã chết và đã sống lại vì loà i ngưá»i chúng ta và để cứu độ chúng ta.
Năm mùa phụng vụ Ä‘á»u quy vá» chÃnh Chúa Kitô là Äấng Cứu Äá»™. Ngà i là Con Thiên Chúa nháºp thể, đã sinh ra, đã chết, đã sống lại, lên trá»i ngá»± bên hữu Chúa Cha, và gởi Thánh Thần đến vá»›i Giáo há»™i.
Các ngà y lễ vỠcác Thánh nói lên thà nh quả của ơn cứu độ. Mỗi vị Thánh được tôn phong hà ng ngà y là một bằng chứng sống động vỠsự thà nh công của ơn cứu độ. Các ngà y lễ nà y có hai cao điểm:
– Lá»… Äức Maria hồn xác lên trá»i là chiá»u cao và chiá»u sâu cá»§a Æ¡n cứu độ. Thiên Chúa cứu độ là cứu cả hồn xác, toà n diện con ngưá»i: “Ngưá»i đã Ä‘oái thương nhìn đến pháºn hèn tá»› nữ…Ngưá»i đã là m những Ä‘iá»u cao cảâ€.
– Lá»… các Thánh Nam Nữ là chiá»u rá»™ng cá»§a Æ¡n cứu độ:“Lòng thương xót cá»§a Chúa trải rá»™ng từ Ä‘á»i nỠđến Ä‘á»i kiaâ€.
Theo lá»i Sách Khải Huyá»n, Các Thánh trên trá»i là “má»™t Ä‘oà n ngưá»i đông đảo, không sao đếm nổi, thuá»™c má»i dân, má»i nước, má»i ngôn ngữâ€. Há» Ä‘ang chúc tụng Thiên Chúa, Äấng ngá»± trên ngai và Con Chiên, là Chúa Giêsu Kitô Äấng Cứu Äá»™ chúng ta.
Trong lịch Phụng Vụ cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo, hầu như trong thánh lá»… Misa nà o cÅ©ng có mừng kÃnh thánh nà y thánh kia; tuy nhiên vẫn chưa thể mừng hết được. Bởi chưng hÆ¡n 10 ngà n vị đã được Giáo Há»™i tôn phong hiển thánh, má»—i má»™t năm chỉ có 365 ngà y, cho nên không thể nà o mừng kÃnh tất cả Các Thánh từng ngà y trong năm phụng vụ. Vì váºy, ngà y 01/11, mừng toà n thể Chư Thánh trên Thiên Quốc, cả những vị thánh chưa được tôn phong chưa được ai biết đến, là trá»n tình vẹn nghÄ©a nhất.
1. Các Thánh Nam Nữ là ai?
Các Thánh Nam Nữ là những phúc nhân (chữ cá»§a Äức TGM Phaolô Bùi Văn Äá»c), những ngưá»i Ä‘ang hưởng hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i bên cạnh Thiên Chúa. Các Ngà i là tất cả những ngưá»i đã chết trong Æ¡n nghÄ©a Chúa, Ä‘ang thuá»™c trá»n vá» Chúa. Các Ngà i sung sướng, vui mừng vì thấy mình được Thiên Chúa yêu thương, được thấy Thiên Chúa tốt là nh.
Các Thánh Nam Nữ là những ngưá»i đã thá»±c hiện những Ä‘iá»u mà Thánh Phanxicô Assidi dệt thà nh Kinh Hòa Bình: Äem yêu thương và o nÆ¡i oán thù, Ä‘em thứ tha và o nÆ¡i lăng nhục. Äem an hòa và o nÆ¡i tranh chấp, Ä‘em chân lý và o chốn lá»—i lầm…
Các Thánh Nam Nữ đông vô kể: “Tôi lại thấy má»™t Thiên Thần khác, mang ấn cá»§a Thiên Chúa hằng sống, từ phÃa mặt trá»i má»c Ä‘i lên… Rồi tôi nghe nói đến con số những ngưá»i được đóng ấn: má»™t trăm bốn mươi bốn ngà n ngưá»i được đóng ấnâ€Â (Kh 7,2-4). Con số “má»™t trăm bốn mươn bốn ngà n†chỉ là má»™t cách nói để bà y tá» sá»± viên mãn và hoà n hảo cá»§a dân Thiên Chúa, dân má»›i được Thiên Chúa cứu chuá»™c, thuá»™c vá» Thiên Chúa, chứ không thể hiểu theo nghÄ©a số há»c, số lượng. “Má»™t trăm bốn mươn bốn ngà n†trong Khải huyá»n là má»™t con số tượng trưng, má»™t con số tròn đầy (12 x 12 = 144). Số kẻ được niêm ấn là tròn đầy. Và điá»u tuyệt diệu là trong thị kiến Khải huyá»n chi tá»™c nà o cÅ©ng có số ngưá»i được niêm ấn như nhau: 12 ngà n thuá»™c chi tá»™c GiuÄ‘a,12 ngà n thuá»™c chi tá»™c Ruben,12 ngà n thuá»™c chi tá»™c Gad…không tên há» nà o lấn lướt, không tên há» bị loại trừ. Các chi tá»™c Ä‘á»u được Thiên Chúa kêu má»i đầy đủ. Bởi ngay sau đó, thánh Gioan viết tiếp: “tôi thấy: kìa má»™t Ä‘oà n ngưá»i tháºt đông không tà i nà o đếm ná»—i, thuá»™c má»i dân, má»i chi tá»™c, má»i nước và má»i ngôn ngữ. HỠđứng trước ngai Con Chiên, mình mặc áo trắng, tay cầm nhà nh thiên tuế†(Kh 7,4).
Má»™t Ä‘oà n ngưá»i tháºt đông không tà i nà o đếm nổi. Äó là cá»™ng Ä‘oà n các Thánh Nam Nữ. Quả là đang trở thà nh hiện thá»±c nÆ¡i Lá»i Chúa Giêsu đã thốt lên khi gặp được lòng tin cá»§a viên bách quản: “Ta bảo tháºt các ngươi,nhiá»u kẻ tá»± phương đông,phương Ä‘oà i mà đến và được dá»± tiệc cùng Abraham,Isaac và Giacop trong nước trá»iâ€.
ChÃnh vì thế, ngoà i những vị thánh mà Giáo Há»™i đã xác định được và đã kÃnh nhá»› các Ngà i và o các ngà y lá»… trong năm, Giáo Há»™i còn dà nh ra má»™t ngà y lá»… đặc biệt để long trá»ng kÃnh nhá»› hằng hà sa số các vị thánh mà Giáo Há»™i chưa hoặc không thể xác định được, gá»i chung là Các Thánh Nam Nữ. Chúng ta mững lá»… các Thánh Nam Nữ là mừng Nhà Cha rá»™ng lá»›n như lòng Thiên Chúa, đủ chổ cho má»i dân tá»™c.
2. Bà quyết nên thánh
Thánh Gioan viết: “Má»™t trong các kỳ mục lên tiếng há»i tôi: những ngưá»i mặc áo trắng kia là ai váºy? Há» từ đâu tá»›i? Tôi trả lá»i: thưa Ngà i, Ngà i biết đó. Vị ấy bảo tôi: Há» là những ngưá»i đã đến, sau khi trải qua cÆ¡n thá» thách lá»›n lao†(Kh7,13).Thánh Tông đồ đã nhìn thấy há» trên Thiên đà ng, trà n đầy hân hoan, ca hát chúc tụng Thiên Chúa : “HỠđã giặt sạch và tẩy trắng áo mình trong máu Con Chiên†(Kh 7,14). Quả thá»±c, việc thanh tẩy tá»™i lá»—i chỉ thà nh tá»±u nhá» máu Chúa Kitô, Äấng Cứu Thế. Tuy nhiên, các Thánh đã phải trải qua cuá»™c gian truân lá»›n. Vì tình yêu Äức Kitô, tất cả đã phải giao chiến vá»›i quyá»n lá»±c cá»§a sá»± dữ, vá»›i muôn nghìn Ä‘au khổ và khó nhá»c. Nhưng thánh Gioan cÅ©ng giá»›i thiệu phần thưởng lá»›n lao cá»§a các Ngà i: “HỠđêm ngà y thá» phượng trong Ä‘á»n thá» cá»§a Thiên Chúa… Há» sẽ không còn phải đói, phải khát, không còn bị ánh nắng mặt trá»i thiêu đốt và khà nóng hà nh hạ nữa. Vì Con Chiên Ä‘ang ngá»± ở giữa ngai sẽ chăn dắt và dẫn đưa há» tá»›i nguồn nước trưá»ng sinh†(Kh 7,15-17).
Các Thánh “đã giặt sạch và tẩy trắng áo mình trong máu Con Chiênâ€. Như thế, há» không phải là những con ngưá»i hoà n hảo,thánh thiện,tinh tuyá»n,không vướng mắc lá»—i lầm thiếu sót hay táºt xấu nà o. Không ai bẩm sinh đã là Thánh. Các Thánh cÅ©ng không phải là những siêu nhân, không là những con ngưá»i phi thưá»ng vượt trên đám đông nhân loại.Các Thánh cà ng không phải là những ngưá»i bất thưá»ng kỳ dị. Các Thánh là những con ngưá»i bình thưá»ng như má»i ngưá»i,nhưng các Ngà i đã sống những Ä‘iá»u tầm thưá»ng má»™t cách phi thưá»ng. Nhá» Æ n Chúa trợ lá»±c, các Ngà i đã cố gắng tiến tá»›i mẫu má»±c cá»§a mình là Chúa Kitô. Bà quyết nên thánh cá»§a các Ngà i là sống Tám Mối Phúc Tháºt, là đón nháºn ân sá»§ng cá»§a Chúa vô Ä‘iá»u kiện, hợp tác vá»›i ân sá»§ng đó, vâng theo ý Chúa, chá»n Ä‘iá»u thiện, luyện táºp nhân đức.
Có rất nhiá»u vị thánh bởi vì có rất nhiá»u cách để nên thánh, nhiá»u con đưá»ng nên thánh. Trong bà i Tám Mối Phúc Tháºt, Chúa Giêsu đã trình bà y tám con đưá»ng nên thánh, tám con đưá»ng để được hạnh phúc Ä‘Ãch thá»±c.
Có ngưá»i nên thánh, vì sống khó nghèo, không ham mê cá»§a cải trần gian, chỉ ham mê má»™t Ä‘iá»u là thÃch được Chúa yêu và đáp trả lại tình yêu cá»§a Chúa. Có ngưá»i nên thánh, vì sống hiá»n là nh, tá» tế vá»›i má»i ngưá»i, nhịn nhục, yêu thương má»i ngưá»i không trừ má»™t ai. Có ngưá»i nên thánh, vì đã phải chịu Ä‘au khổ nhiá»u mà không ngã lòng thất vá»ng, còn biết dùng những Ä‘au khổ cá»§a mình, kết hợp vá»›i cuá»™c khổ nạn cá»§a Chúa Giêsu, dâng lên cho Thiên Chúa là m cá»§a lá»…. Có ngưá»i nên thánh, vì có lòng nhân từ quảng đại và hay tha thứ, có lòng xót thương xót đối vá»›i những ngưá»i Ä‘au khổ tinh thần hay thể xác. Có ngưá»i nên thánh, vì khao khát Chúa, muốn sống công chÃnh đẹp lòng Chúa. Có ngưá»i nên thánh vì tâm hồn trong sạch, không vương vấn tá»™i lá»—i trần gian, không bị các thứ Ä‘am mê xác thịt là m chá»§. Có ngưá»i nên thánh vì hiếu hòa, không gây hấn vá»›i ai, mà còn dấn thân hoà giải những ngưá»i khác, Ä‘em lại bình an cho má»i ngưá»i. Có ngưá»i nên thánh, vì sống tốt, sống ngay thẳng, trung thà nh vá»›i Chúa và giáo huấn cá»§a Ngưá»i, dù phải bách hại khổ sở, có khi còn bị giết chết nữa. Má»i cuá»™c Ä‘á»i, má»i con ngưá»i Ä‘á»u có thể nên thánh. Có những vị thánh không có tên trong lịch, nhưng vẫn được gần Chúa. Có những vị thánh nông dân chân lấm tay bùn, vất vả nuôi con. Có những vị thánh ná»™i trợ âm thầm, quét nhà nấu bếp mà lòng lúc nà o cÅ©ng vui. Có những vị thánh là những ngưá»i con ngoan trong gia đình, hiếu thảo vá»›i cha mẹ, yêu thương quảng đại đối vá»›i anh chị em. Có những vị thánh là nữ tu, là chá»§ng sinh, là linh mục, là giám mục. Có những vị thánh là những con ngưá»i Ä‘am mê chân lý, như những nhà khoa há»c, những triết gia. Có những vị thánh là những nghệ sÄ© là m đẹp cuá»™c Ä‘á»i bằng nhiá»u cách khác nhau, mang lại niá»m vui cho má»i ngưá»i. (ÄTGM Phaolô Bùi Văn Äá»c).
Tuy có nhiá»u cách thức nên thánh, có vị nên thánh trong báºc tu trì, có vị lại nên thánh trong Ä‘á»i sống gia đình, có vị nên thánh bằng các hoạt động tông đồ năng nổ, có vị nên thánh trong má»™t Ä‘á»i sống âm thầm, lặng lẽ, có vị nên thánh nÆ¡i pháp trưá»ng đẫm máu, có vị nên thánh chốn sa mạc cô liêu… Nhưng tá»±u trung, tất cả các thánh đã gặp nhau trên má»™t con đưá»ng. Äó là con đưá»ng hẹp, con đưá»ng tháºp giá, Chúa Giêsu đã Ä‘i “qua Ä‘au khổ đến vinh quangâ€.
“Ai nghẹn ngà o ra đi gieo giống
Mùa gặt mai sau khấp khởi mừngâ€.
Chỉ mình Thiên Chúa má»›i là Äấng Thánh, còn con ngưá»i được má»i gá»i trở nên thánh khi tham dá»± và o sá»± thánh thiện duy nhất cá»§a Thiên Chúa. Các Thánh được tuyên phong lên báºc hiển thánh bởi vì cuá»™c Ä‘á»i các ngà i là má»™t tấm gương phản chiếu sá»± thánh thiện cá»§a Thiên Chúa. Ai giống Äức Kitô, ngưá»i ấy trở nên thánh thiện. Ai thá»±c hiện những giá trị Tin mừng, ngưá»i ấy trở nên thánh thiện. Má»™t sá»± thánh thiện như thế rất có thể được thá»±c hiện trong má»™t Ä‘á»i sống rất bình thưá»ng. Giáo há»™i hướng tá»›i má»™t sá»± thánh thiện tá»a rá»™ng, má»™t hình thức thánh thiện vừa bình dân, vừa gần gÅ©i lại vừa có thể được thá»±c hiện cho hết má»i ngưá»i, thay vì má»™t hình thức thánh thiện chá»n lá»c, dà nh riêng cho má»™t thiểu số. Äó là thà nh quả Æ n Cứu Äá»™ cá»§a Chúa Kitô. Giáo Há»™i phong thánh để tôn vinh Thiên Chúa và khuyến khÃch chúng ta noi theo gương sống cá»§a Các Thánh.
3. Æ n gá»i lá»›n nhất cá»§a con ngưá»i là nên thánh
Má»i ngưá»i Kitô hữu Ä‘á»u được má»i gá»i nên thánh. Äó là má»™t Æ¡n gá»i rất cao cả như lá»i Chúa Giêsu: “Anh em hãy nên hoà n thiện, như Cha anh em trên trá»i là Ãấng hoà n thiện†(Mt 5,48). Công Ãồng Vatican II cÅ©ng láºp lại ý tưởng đó: “Má»i Kitô hữu, dù ở địa vị nà o, báºc sống nà o, Ä‘á»u được Chúa kêu gá»i đạt tá»›i sá»± trá»n là nh thánh thiện như Chúa Cha trá»n là nh, tùy theo con đưá»ng cá»§a má»—i ngưá»i†(GH 11.3). Trong các thư cá»§a Thánh Phaolô, ngà i gá»i các tÃn hữu là những vị thánh. Qua Bà TÃch Rá»a Tá»™i, má»i tÃn hữu được tham dá»± và o sá»± thánh thiện cá»§a Thiên Chúa. Äức Chân Phước Gioan Phaolô II nói rằng: thà nh công đẹp nhất cá»§a má»™t cuá»™c Ä‘á»i là sá»± thánh thiện. Tin Chúa, yêu Chúa và sống theo lá»i Chúa dạy qua Tám Mối Phúc Tháºt, má»i tÃn hữu sẽ nên thánh.
Trong Năm Phụng Vụ, Giáo há»™i tôn kÃnh nhiá»u vị Thánh có tên tuổi. Ngà y lá»… các Thánh Nam Nữ, Giáo há»™i tôn kÃnh tất cả các vị Thánh, trong đó có ông bà cha mẹ, những ngưá»i thân yêu đã ra Ä‘i trước chúng ta và đã trở nên thánh nhân, mặc dù chưa được Giáo há»™i tuyên phong.
Trở nên giống Chúa Giêsu, trở nên trá»n là nh như Chúa Cha ở trên trá»i, trở nên thánh, đó là ơn gá»i cá»§a má»i ngưá»i Kitô hữu chúng ta và đó cÅ©ng là sứ Ä‘iệp Chúa Giêsu và Giáo Há»™i muốn nhắn gá»i qua ngà y lá»… kÃnh Các Thánh Nam Nữ.
Lm. Giuse Nguyễn Hữu An

