Gương Thánh nhân: “Là công dân Việt Nam , tôi sẵn sà ng Ä‘i đánh giặc bảo vệ tổ quốc. Nhưng tôi không bao giỠđạp lên Thánh giá bỠđạo chối Chúa, vì tôi là con dân cá»§a Chúa”.
Äó là lá»i thánh Phan-xi-cô Trung tuyên bố trước mặt các quan, khi bị bắt ép bỠđạo. Nó nói lên tất cả tấm lòng trung tÃn keo sÆ¡n cá»§a vị anh hùng đối vá»›i Thiên Chúa và tổ quốc. Äối vá»›i quê hương trần thế, ngà i sẵn sà ng phục vụ để xây dá»±ng bảo tồn; đối vá»›i Thiên Chúa là Äấng Tạo dá»±ng và cứu độ ngà i, ngà i cÅ©ng chu toà n bổn pháºn tôn kÃnh phụng sá»±. Ngà i không thể vì tổ quốc mà bá» Chúa, cÅ©ng chẳng vì Chúa mà chểnh mãng nghÄ©a vụ công dân. Ngà i xứng đáng là tấm gương kÃnh Chúa yêu nước cho má»i Ki-tô hữu.
Phan-xi-cô Trần Văn Trung sinh năm 1825 tại Phan-xá, tỉnh Quảng Trị. Cha là quân nhân dưới thá»i vua Minh Mạng. Lá»›n lên, cáºu nối nghiệp cha, gia nháºp quân đội. Nhá» tà i giá»i và nhiệt thà nh trong pháºn vụ, cáºu được thăng chức cai đội.
Năm lên 24 tuổi, anh kết hôn vá»›i má»™t thiếu nữ đồng đạo. Hai vợ chồng chung sống hòa thuáºn hạnh phúc, sốt sắng thá» phượng Chúa, sinh được bốn ngưá»i con. Vì thế, ngoà i ra bổn pháºn trong quân ngÅ©, anh còn có trách nhiệm giáo dục con cái, thánh hóa gia đình.
Lúc đó, anh cùng 11 bạn đồng nghiệp phải tham dá»± má»™t cuá»™c khảo thà theo quy luáºt quân đội. Theo tình thế lúc bấy giá», muốn cho việc thi cỠđược kết quả, cần phải hối lá»™ vá»›i quan trên. Chẳng may sau khi nháºn tiá»n cá»§a đút lót, các quan chia chát vá»›i nhau không đồng Ä‘á»u; tranh già nh cải vả vá»›i nhau thấu đến tai vua, nên cả 12 cai đội Ä‘á»u bị tống giam và o ngục.
Năm 1858, quân đội Pháp đánh chiếm Cá»a Hà n. Vua Tá»± Äức cần ngưá»i chiến đấu chống xâm lăng. Vua truyá»n cho các tù nhân, ai tình nguyện đánh giặc sẽ được phóng thÃch. Cai đội Trung và các bạn đồng đội hăng say hưởng ứng. Nhưng vua sợ các binh sÄ© Công giáo phản bá»™i, theo Pháp chống lại triá»u đình, nên buá»™c đạp lên Tháºp giá, trước khi xuất quân ra tráºn. Tất cả Ä‘á»u tuân hà nh lệnh vua, chỉ trừ cai đội Trung. Các quan thấy váºy há»i:
– Sao mi không đạp lên Tháºp giá? Mi có đạo phải không?
Vị chiến sĩ đức tin đáp:
– Phải. Tôi là ngưá»i Công giáo. Tôi sẵn sà ng Ä‘i chiến đấu chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc. Nhưng tôi không bao giá» chối Chúa bỠđạo, vì tôi cÅ©ng có bổn pháºn thá» kÃnh và là m chứng cho Chúa tôi.
Lá»i công bố chân thà nh đó xác định rõ láºp trưá»ng cá»§a ngưá»i Công giáo chân chÃnh: là công dân, há» sẵn sà ng phục vụ và bảo vệ tổ quốc; là môn đệ Chúa, há» nhiệt thà nh thá» kÃnh và phụng sá»± Chúa. Lúc bình thưá»ng, hai bổn pháºn đó có thể Ä‘i đôi vá»›i nhau; nhưng lúc khó khăn bách hại, bổn pháºn là m chứng cho Chúa phải được đặt lên hà ng đầu.
ChÃnh vị anh hùng Phan-xi-cô Trần Văn Trung đã thá»±c hiện đúng như thế. Thế là số pháºn cá»§a ngà i đã được định Ä‘oạt: ngà i phải chịu tù ngục xiá»ng xÃch vì đã trung thà nh vá»›i Chúa.
Äiá»u là m cho má»i ngưá»i cảm phục vị anh hùng tỠđạo hÆ¡n nữa, là mặc dầu bị tù ngục xiá»ng xÃch khổ sở, bị tra tấn hà nh hạ Ä‘au đớn, ngà i không nghÄ© đến thân pháºn khốn khổ cá»§a mình, mà lo lắng khuyên bảo vợ con vui lòng hy sinh vì Chúa, trung thà nh bá»n đỗ tin theo Chúa. Và vì nhá»› còn thiếu nợ và i ngưá»i, ngà i xin vợ coi đồ đạc gì trong nhà có thể bán được thì Ä‘em bán trả nợ, kẻo chá»§ nợ bắt con cái ở đợ trừ nợ khổ sở và không được tá»± do hà nh đạo. Tháºt đúng ngà i quên mình vì gia đình, vì tổ quốc và Thiên Chúa.
Trong hÆ¡n hai tháng tù ngục, nhiá»u lần ngà i bị đánh đòn tra tấn, buá»™c bước qua Thánh giá bỠđạo. Nhưng ngà i bất chấp má»i khổ hình, sẵn sà ng chấp nháºn má»i gian lao thá» thách, kiên quyết giữ vững đức tin. Thấy không còn hy vá»ng khuất phục được ngà i, các quan đệ án tá» hình vá» Kinh. Vua Tá»± Äức chấp thuáºn. Và ngà y 06 tháng 10 năm 1859, ngà i bị Ä‘iệu Ä‘i xá» trảm (chém đầu) tại pháp trưá»ng An Hòa (Huế).
Ngà y 02 tháng 05 năm 1909, Äức Thánh Cha Pi-ô 10 đã phong Chân Phước cho ngà i. Và Äức Giáo Hoà ng Gioan-Phaolô 2 suy tôn ngà i lên Hiển Thánh, ngà y 19 tháng 06 năm 1988.
* Quyết tâm: Hy sinh lo cho gia đình được bình an hạnh phúc phần hồn phần xác, sẵn sà ng bảo vệ xây dá»±ng tổ quốc già u mạnh, và trung thà nh bá»n đỗ tin thá» Chúa đến cùng, theo gương thánh Phan-xi-cô Trần Văn Trung tỠđạo.
* Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

