Gương Thánh nhân: Các Thánh tỠđạo phải chịu nhiá»u thứ cá»±c hình. Cá»±c hình nà o cÅ©ng Ä‘au đớn khổ sở, nhưng những thứ cá»±c hình cà ng kéo dà i thá»i gian cà ng là m cho các ngà i Ä‘au khổ. ChÃnh thánh Giu-se Xuyên đây đã chịu cá»±c hình kéo dà i như thế. Ngà i bị kết án lăng trì, nên khi ra đến pháp trưá»ng Bảy Mẫu, năm tên lý hình đã cầm sẵn 5 cái dao to, chá» lệnh phân thây ngà i. Và khi quan án sát ra lệnh, há» chặt tay, chặt chân rồi sau hết má»›i chặt đầu ngà i, cố ý kéo dà i thá»i gian cho ngà i phải Ä‘au khổ hÆ¡n. Nhưng ngà i sẵn lòng hy sinh chịu khổ để là m chứng cho Chúa.
Giu-se Xuyên sinh năm 1821 trong má»™t gia đình nghèo khó ở tỉnh Ô-vi-e-đô, nước Tây Ban Nha. Tuy nhà nghèo, nhưng cáºu rất ham má»™ há»c hà nh và ước muốn Ä‘i tu là m Linh mục. Cha mẹ thấy cáºu có ý muốn tốt là nh như thế thì hết sức vui mầng, cố gắng là m ăn và dà nh dụm cho cáºu há»c táºp tu luyện. ÄÆ°á»£c cha mẹ thương yêu lo lắng, cáºu Ä‘em hết tâm trà há»c hà nh, và má»—i dịp nghỉ hè vá» gia đình, cáºu luôn giúp là m việc đồng áng để đỡ bá»›t gánh nặng cho cha mẹ…
Sau khi tốt nghiệp thần há»c, thầy Giu-se được thụ phong Linh mục dòng thánh Äa-minh, ngà y 29 tháng 05 năm 1847. Và nhá» Æ¡n Chúa soi sáng, vị tân Linh mục ngỠý xin Bá» trên cho Ä‘i truyá»n giáo ở Việt Nam . ÄÆ°á»£c Bá» trên chấp thuáºn, cha đáp tà u đến Bắc Việt ngà y 28 tháng 02 năm 1849.
Sau má»™t thá»i gian há»c tiếng Việt, cha được Äức Cha An đặt tên là Xuyên và chá»n là m giám đốc chá»§ng viện Cao Xá. Vá»›i tà i há»c sẵn có và nhân đức đã từ lâu táºp luyện, cha dồn hết sức và o việc đà o tạo các chá»§ng sinh. Cha giáo dục há» không chỉ bằng lá»i nói, mà còn bằng gương sáng Ä‘á»i sống. Hằng ngà y cha ăn chay, hãm mình, cầu nguyện, lần chuá»—i Môi Khôi, để nêu gương cho há». Nhất là Cha luôn tìm dịp dẫn há» Ä‘i giảng đạo cho lương dân, dạy giáo lý cho các tÃn hữu, táºp há» là m việc tông đồ.
Thấy cha nhiệt thà nh lo bổn pháºn và sống đạo đức thánh thiện, năm 1852, Äức Cha An chá»n Cha là m Giám mục phụ tá cá»§a ngà i. Từ đó, vị tân Giám mục cà ng nổ lá»±c hoạt động mục vụ siêng năng cần mẫn hÆ¡n. Mặc dầu giữa lúc vua Tá»± Äức ban hà nh sắc chỉ truy lùng, bắt bá»› ngưá»i Công giáo gắt gao, ngà i vẫn can đảm Ä‘i thăm các hỠđạo, khÃch lệ các Linh mục, cá»§ng cố niá»m tin cho giáo dân bằng lá»i giảng dạy và gương hy sinh đạo đức cá»§a ngà i.
Ngà y 30 tháng 07 năm 1857, Äức Cha An bị bắt và xá» tá». Kể từ đó má»™t mình ngà i phải gánh hết trách nhiệm nặng ná» trong địa pháºn. Nhưng ngà i không sá»n lòng nản chÃ, vẫn má»™t lòng tin tưởng Chúa, cáºy nhá» Äức Mẹ trợ giúp chu toà n bổn pháºn. Dù váºy, ngà i cÅ©ng sợ có ngà y giáo pháºn mất chá»§ chăn, nên đã dùng quyá»n Toà Thánh ban mà chá»n cha Bo-ri-ô Vinh là m Giám mục phụ tá cho ngà i. Và đúng như ngà i dá»± Ä‘oán, ngà y 08 tháng 07 năm 1858, Ä‘ang lúc ngà i là m lá»… tại xứ Kiên Lao, thì quân lÃnh đến vây bắt, giải vá» tỉnh Nam Äịnh.
Trong 20 ngà y bị giam giữ ở đây, ngà i phải mang gông cùm xiá»ng xÃch nặng ná», nhiá»u lần bị tra tấn đánh Ä‘áºp Ä‘au đớn, buá»™c quá khóa (bước qua Tháºp giá) chối đạo. Nhưng ngà i luôn sẵn lòng chịu khổ vì Chúa, cương quyết giữ vững niá»m tin, thà chết chẳng thà bỠđạo. Ngà i can đảm nói vá»›i quan:
– Tôi đã tin Chúa và phụng sá»± Ngưá»i từ nhỠđến giá». Tôi đã hy sinh lìa bá» quê hương xứ sở để rao giảng cho má»i ngưá»i nháºn biết Ngưá»i, tin theo Ngưá»i, là m sao tôi chối bá» Ngưá»i được. Chỉ có Ngưá»i má»›i Ä‘em lại cho tôi hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i.
Thế là quan tức giáºn, kết án lăng trì ngà i. Và ngà y 28 tháng 07 năm 1859, tại pháp trưá»ng Bảy Mẫu, lý hình chặt tay, chặt chân, và sau hết đã chặt đầu vị Giám mục anh dÅ©ng cá»§a Chúa.
Äức Thánh Cha Pi-ô 12 đã phong ngà i lên Chân Phước ngà y 29 tháng tư năm 1951. Và ngà y 19 tháng 06 năm 1988, Äức Giáo Hoà ng Gioan-Phaolô 2 suy tôn ngà i lên báºc Hiển Thánh.
Quyết tâm: Nhiệt thà nh rao giảng đạo Chúa, luyện táºp thanh thiếu niên là m việc tông đồ, và kiên trì bá»n đỗ chịu khổ chịu cá»±c vì Chúa theo gương thánh Giu-se Xuyên, Giám mục tỠđạo.
Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

