MÙA CHAY VIẾNG �ÀNG TH�NH GI�

�àng Thánh Giá là con đư�ng từ Vư�n Giệtsimani tới Nhà Th� Mồ Thánh. Con đư�ng hiện nay đi xuyên qua nhi�u khu dân cư và phố xá đông đúc của thành cổ Giêrusalem. Khách hành hương xưa đã đi theo con đư�ng từ phế tích của �ồn Antonia dẫn đến nhà th� Mồ Thánh để suy niệm v� cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu, vì Ngài đã đi qua con đư�ng này để chịu chết. Ngư�i ta đặt tên cho nó là “Via Dolorosa� (Con �ư�ng �au Khổ) hay cũng được g�i là “�ư�ng Thánh Giá�. Theo tương truy�n, thì �ức Trinh Nữ Maria vẫn hằng ngày thăm viếng những nơi xẩy ra cuộc khổ nạn của Chúa Kitô, Thánh Giêrônimô cũng đã giảng cho đám đông khách hành hương từ nhi�u quốc gia kính viếng những nơi thánh trong th�i gian ngài sinh ti�n, và thánh Sylvia (c.380) cũng cho biết rằng ngài đã thấy hình thức đạo đức này.  

Sơ lược lịch sử  1

Bà Egeria quê ở Gaul nước Pháp, một khách hành hương, đã diễn tả một trong những cuộc hành hương cầu nguyện mà bà tham dự vào thế kỷ thứ IV như sau: Giám mục Giêrusalem và khoảng 200 khách hành hương bắt đầu “ngay từ lúc có tiếng gà gáy sáng đầu tiên� tại địa điểm Chúa Giêsu hấp hối ở vư�n Giệtsimani vào đêm thứ Năm Tuần thánh. H� đ�c kinh, hát thánh ca và nghe Tin Mừng, sau đó cứ tiếp tục đi như thế tới Giêrusalem. Những chặng dừng chân trên con đư�ng này được đặt ra để ghi nhớ những gì xảy ra cho Chúa Giêsu trên đư�ng Ngài tới núi S� và việc Ngài chịu đóng đinh vào thập giá. Ở nhi�u chỗ, ngư�i hành hương chỉ ph�ng đoán vị trí nơi đã xảy ra sự việc mà thôi, vì trong thực tế, Giêrusalem đã bị quân lính Roma phá hủy hoàn toàn vào năm 70.

Sau 250 năm bị cấm đạo, năm 313 Hoàng đế Constantinô cho phép ngư�i Kitô giáo được công khai th� phượng Chúa trong toàn cõi �ế quốc Roma. Năm 335 ông xây Nhà th� Mồ Thánh trên địa điểm được cho là ngôi mộ Chúa Giêsu. Không bao lâu sau khi khánh thành, đã bắt đầu có những cuộc cung nghinh của ngư�i hành hương tới ngôi thánh đư�ng này, nhất là trong Tuần Thánh. Những ngư�i hành hương trở v� nhà, đem theo dầu từ những ng�n đèn đã thắp quanh mồ Chúa Giêsu và những di tích từ các nơi thánh.

Nhưng vào thế kỷ thứ VII, khi ngư�i Hồi Giáo chiếm đóng Palestine đã khiến các Kitô Hữu không thể v� kính viếng �ất Thánh, nên buộc phải tìm các nơi hành hương gần nhà hơn, nơi có những dấu tích của �ất Thánh mà các khách hành hương trước đây đã mang v�.

Lòng sùng kính �àng Thánh Giá mỗi ngày một lên cao nên Dòng Phanxicô, đi đầu là Thánh Leonard thành Port-Maurice (1676-1751), đã cổ võ lòng sùng mộ này và dựng �àng Thánh Giá tại hơn 500 nhà th� và  khắp nơi tại Nước Y�. Thánh Anphongsô Ligori năm 1787 đã viết bản kinh để suy niệm v� �àng Thánh Giá được dùng trong hầu hết các thánh đư�ng vào thế kỷ XIX và XX.2  Theo phong trào sùng kính �àng Thánh Giá, các dòng tu khác như Dòng Tên và Passionist cũng coi �àng Thánh Giá là  một  phần  trong  các  tuần  đại  phúc và buổi tĩnh tâm của mình.

Năm 1686, �ức Giáo Hoàng Innocent XI đã chính thức ban phép cho các tu sỹ Dòng Phansicô được phép dựng những �àng Thánh Giá bên trong các thánh đư�ng và ban những ân xá cho những ai viếng, cầu nguyện và suy ngắm cuộc thương khó của Chúa Cứu Thế. Tiếp đó là �ức Innocent XII năm 1694, �ức Bênêđíctô XIII năm 1726, và �ức Clêmentê XII năm 1731 cũng đã cổ võ lòng sùng kính này.

Trước đó con số những nơi trong �àng Thánh Giá cũng khác biệt nhi�u, có những tài liệu ghi tới 37 nơi. Nhưng cũng có những �àng Thánh Giá ít hơn những nơi đã xẩy ra những gì liên quan đến Cuộc Khổ Nạn và cái chết của Chúa Giêsu. Thí dụ, năm 1799 tại Giáo Phận Vienne, �àng Thánh Giá chỉ có 11 nơi:

1. Chúa hấp hối trong vư�n Giệtsimani.

2. Chúa bị Giuđa phản bội.

3. Chúa chịu đánh đòn.

4. Chúa chịu đội mão gai.

5. Chúa bị kết án tử hình.

6. Chúa gặp Simêon thành Syrênê.

7. Các phụ nữ Giêrusalem.

8. Chúa nếm mật đắng.

9. Chúa bị đóng đanh vào thập giá.

10. Chúa chết trên thập giá.

11. Tháo xác Chúa kh�i thánh giá.

14 nơi hay g�i là �àng Thánh Giá cổ truy�n được xếp đặt theo thứ tự như hiện nay là do �ức Giáo Hoàng Clêmentê XII đã ấn định:

1. Chúa Giêsu bị Philatô tuyên án tử.

2. Chúa Giêsu vác thập giá lên núi S�.

3. Chúa Giêsu ngã lần thứ nhất.

4. Chúa Giêsu gặp mẹ trên đư�ng lên núi S�.

5. Ông Simêon vác đỡ thập giá cho Chúa Giêsu.

6. Bà Veronica trao khăn cho Chúa Giêsu lau mặt.

7. Chúa Giêsu ngã lần thứ hai.

8. Các phụ nữ Giêrusalem khóc thương Chúa Giêsu.

9. Chúa Giêsu ngã lần thứ ba.

10. Lý hình lột áo Chúa Giêsu.

11. Chúa Giêsu bị đóng đanh vào thập giá.

12. Chúa Giêsu tắt thở trên thập giá.

13. Hai môn đệ tháo xác Chúa Giêsu xuống kh�i thánh giá.

14. Xác Chúa Giêsu được táng trong mồ đá.

N�n tảng Thánh Kinh   

    

Tìm hiểu n�n tảng Thánh Kinh của 14 nơi trong �àng Thánh Giá cổ truy�n trên, trong 14 nơi đó, chỉ có 8 nơi có n�n tảng Thánh Kinh rõ ràng. Những nơi khác như thứ 3, thứ 4, thứ 6, thứ 7, thứ 9 và thứ 13 đ�u không được nhắc đến trong cả bốn sách Tin Mừng. Thí dụ, Chúa Giêsu ngã xuống đất 3 lần (nơi 3, 7 và 9), Chúa Giêsu gặp �ức Mẹ (nơi 4), Chúa Giêsu được Bà Veronica dâng khăn lau mặt (nơi 6), và xác Ngài sau khi được đem xuống kh�i thánh giá đã được đặt trong tay �ức Mẹ (nơi 13) đã không được Thánh Kinh nhắc đến.

�ể 14 nơi �àng Thánh Giá có căn bản Thánh Kinh, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã bắt đầu suy niệm �ư�ng Thánh Giá dựa trên những trích đoạn Tin Mừng vào Thứ Sáu Tuần Thánh năm 1991 tại Hý trư�ng Colosseum ở Roma. Năm Thánh 2000, chính ngài đã tự tay viết bài suy niệm. Năm 2005, ít ngày trước khi qua đ�i, ngài vẫn duy trì việc suy niệm �àng Thánh Giá trong nhà nguyện riêng ở Vatican.

�GH Bênêđictô XVI đã tiếp nối truy�n thống này. Mỗi năm, một ngư�i khác nhau được m�i viết bài suy niệm �ư�ng Thánh Giá cho �ức Giáo Hoàng, trong số này có cả những ngư�i ngoài Công giáo. Cả hai vị giáo hoàng trên đ�u nói rõ: các ngài không có ý định bãi b� �ư�ng Thánh Giá cổ truy�n, đúng hơn các ngài muốn thêm một sắc thái mới để m�i ngư�i hiểu hơn cuộc thương khó của Chúa. 14 �àng Thánh Giá mới gồm những suy niệm dựa trên n�n tảng Thánh Kinh như sau: 3

L�i Nguyện Mở �ầu

Lạy Chúa toàn năng và thương xót,

Do tình yêu, Chúa đã sai Con Chúa xuống để chúng con được sạch tội và sống với Chúa muôn đ�i.

Xin chúc lành cho chúng con đang h�p nhau đây để suy niệm cuộc khổ nạn và sự chết của Ngài, nh� đó chúng con noi gương Ngài con đư�ng chúng con phải đi.

Chúng con xin đi�u ấy vì danh �ức Kitô, Chúa chúng con. Amen

1. Chúa Giêsu trong vư�n Giệtsimani. (Matthew 26:36-41)
2. Chúa Giêsu bị Giuđa phản bội và bị bắt. (Mark 14: 43-46)
3. Chúa Giêsu bị công nghị kết án. (Luke 22: 66-71)
4. Chúa Giêsu bị Phêrô chối. (Matthew 26: 69-75)
5. Chúa Giêsu bị Philatô luận tội. (Mark 15: 1-5, 15)
6. Chúa Giêsu bị đánh đòn và đội mão gai. (John 19: 1-3)
7. Chúa Giêsu vác thập giá. (John 19: 6, 15-17)
8. Chúa Giêsu được Simon vác giúp Thánh giá. (Mark 15: 21)
9. Chúa Giêsu gặp phụ nữ thành Giêrusalem. (Luke 23: 27-31)
10. Chúa Giêsu bị đóng đinh. (Luke 23: 33-34)
11. Chúa Giêsu hứa nước Thiên �àng cho ngư�i trộm thống hối. (Luke 23: 39-43)
12. Chúa Giêsu trao phó �ức Mẹ cho Gioan. (John 19: 25-27)
13. Chúa Giêsu chết trên thập giá. (Luke 23: 44-46)
14. Chúa Giêsu được táng trong mồ. (Matthew 27: 57-60)

L�i Nguyện Kết Thúc:

Lạy Chúa Giêsu Kitô,

Sự Thương Khó và sự chết của Chúa là của lễ nối kết tr�i và đất, và hòa giải chúng con với Chúa.

Xin cho chúng con là những ngư�i đang thành tâm suy ngắm những mầu nhiệm này theo chân  Chúa và để đến chia sẻ vinh quang với Chúa trên quê tr�i, nơi Chúa hằng sống và hiển trị với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần đến muôn đ�i. Amen

� nghĩa và cầu nguyện

 

�ể hướng dẫn các tín hữu và giáo dân, Giáo Hội qua những vị thánh như Thánh Anphongsô, những ngư�i đạo đức đã viết thành các bài suy niệm mà phần đông ngư�i Công Giáo Việt Nam đã h�c thuộc lòng mỗi khi viếng �àng Thánh Giá. Tuy nhiên, sự suy ngắm và cầu nguyện riêng tư trước mỗi nơi như thế là tùy thuộc mỗi tâm hồn. Căn cứ vào �àng Thánh Giá cổ truy�n, thì đa số phụ nữ muốn dừng lại để suy niệm ở nơi thứ 4 vì h� có cùng cảm nghiệm khi suy ngắm và thương cảm với �ức Maria, ngư�i mẹ đang bất lực nhìn con bị dẫn đi chịu chết, nơi thứ Sáu khi bà Veronia trao khăn cho Chúa lau mặt, nơi thứ 8 khi Chúa dừng lại để an ủi các phụ nữ Giêrusalem đứng hai bên đư�ng khóc thương Ngài. Những hình ảnh này hợp với tâm lý tình cảm của nữ giới. Nhưng đối với chung m�i ngư�i thì nơi thứ 12 là nơi khơi dậy nhi�u suy nghĩ và cảm động nhất. �ặc biệt khi suy v� cơn hấp hối nghiệt ngã mà Chúa Giêsu phải trải qua từ thể xác đến tinh thần. Nhất là khi nghĩ đến Ngài phải gánh chịu tất cả những đau đớn ấy vì mỗi ngư�i chúng ta. Chính chúng ta đã dùng tội lỗi mình mà đóng đanh con Thiên Chúa.

Tóm lại dù là viếng �àng Thánh Gia chung hay riêng, những gì đ�c ngoài miệng không quan tr�ng, nhưng chính cốt là để lòng mình hòa nhập vào với mỗi mầu nhiệm, hình dung lại những gì đã xẩy ra đối với Chúa Giêsu tại mỗi nơi. �ể từ đó, chúng ta cảm được, chia sẻ và an ủi Ngài trong những đau thương, khốn khó mà Ngài đang phải chịu vì yêu thương, và để đ�n thay tội lỗi của nhân loại, cũng như tội lỗi của riêng mỗi ngư�i chúng ta: “Chúng con th� lạy và ngợi khen Chúa Giêsu Kitô. Vì Chúa đã dùng thánh giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ!�

Mùa Chay 2017

______________

Tham khảo:

1.Way of the Cross. Catholic Encyclopedia

2.St. Alphonsus Liguori’s Stations of the Cross. the-latinmass.com .

3.United States Conference of

Catholic Bishops

Tác giả:  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt

CGVN