Xin cha  vui lòng giái đáp những câu há»i sau đây :
-
Thế nà o là  linh mục bị “treo Chén†?
-
Ngưá»i dá»± tòng có buá»™c phải “xưng tá»™i†trước khi được rá»a tá»™i không ?
-
Có lá»… nà o chỉ dà nh riêng  cầu  cho má»™t ngưá»i xin hay không , và linh mục có được phép   soạn kinh riêng cho giáo dân Ä‘á»c , giảng dạy vá»›i ngôn từ thô lá»— hay Ä‘i là m quảng cáo thương mại cho ai hay không ?
Trả lá»i:
1-Vá» câu há»i thứ nhất, xin được giải thÃch như sau:
Má»i linh mục giáo pháºn ( diocesan priests)-  hay còn gá»i là linh mục triá»u, sau khi được chịu chức, thưá»ng được giám mục cá»§a mình trao cho má»™t thư bổ nhiệm ( letter of  appointment) hay còn gá»i là “bà i sai†trong đó có liệt kê những năng quyá»n ( priestly faculties) được là m như:
-
CỠhà nh Thánh lễ Tạ ơn ( Eucharist)
-
Cá» hà nh các bà tÃch rá»a tá»™i, thêm sức, hòa giải, sức dầu bệnh nhân và chứng hôn.
-
Giảng dạy giáo lý và  rao giảng Tin Mừng. ( Gospels)
Như váºy, nếu không có thư bổ nhiệm trên, thì linh mục  không thể công khai ( publictly) cá» hà nh các bà tÃch trên , dù mình có chức linh mục. Lại nữa, khi linh mục Ä‘ang có năng quyá»n ở má»™t giáo pháºn, đến chÆ¡i và lưu trú hÆ¡n má»™t  tuần lá»…  ở lãnh thổ thuá»™c giáo pháºn khác, thì cÅ©ng buá»™c phải xin năng quyá»n cá»§a Bản quyá»n địa phương,  nếu  muốn  thi hà nh sứ vụ linh mục như là m lá»… cho bổn đạo, giải tá»™i,  sức dầu   .v.v. NghÄ©a là không phải cứ là linh mục thì Ä‘i đâu cÅ©ng đương nhiên được thì hà nh các tác vụ linh mục , dù mình có chức linh mục thá»±c thụ. Ngoại trừ  trưá»ng hợp khẩn cấp  nguy tá»,  thì linh mục nà o cÅ©ng được phép giải tá»™i hay sức dầu cho bệnh nhân ở bất cứ địa phương nà o.
( x giáo luáºt 987, triệt 2)
Khi má»™t linh mục phạm lá»—i gì, khiến Giám mục cá»§a mình phải  tạm rút hay rút vÄ©nh viá»…n  năng quyá»n  (thà dụ  linh mục có tá»™i vá» sách  nhiá»…u tình dục trẻ em), thì linh mục tạm thá»i hay vÄ©nh  viá»…n không được thi hà nh  má»i tác vụ linh mục ở bất cứ nÆ¡i nà o trong  hay  ngoà i giáo há»™i địa phương ( giáo pháºn). Tuy nhiên, trong trưá»ng hợp khẩn cấp, nguy tá», thì dù bị rút hết năng quyá»n, linh mục vẫn được phép giải tá»™i và sức dầu bệnh nhân  như  nói  ở trên..
Giáo dân Viêt Nam vẫn quen nghe nói linh mục bị “treo chén†nhưng đúng hÆ¡n phải nói theo giáo luáºt là “bị rút năng quyá»n.â€
Treo chén hay rút năng quyá»n ( suspension of faculties) hay là  bị vạ huyá»n chức= suspension of faculties . (giáo luáºt số 1333)  đá»u có nghÄ©a là linh mục tạm thá»i hay vinh viá»…n không được thi hà nh tác vụ  linh mục ( priestly  ministries) như giảng dạy, là m lá»…, rá»a tá»™i ,thêm sức, giải tá»™i, sức dầu bệnh nhân và chứng hôn công khai ở đâu, trừ trưá»ng hợp khẳn cấp nguy tá» cá»§a bệnh nhân thì linh muc  vẫn phải là m nhiệm vụ, dù Ä‘ang bị “rút năng quyá»nâ€.
Riêng các linh mục Dòng, nếu muốn thi hà nh tác vụ linh mục  trong phạm vi má»™t giáo pháºn  thì,  ngoà i  ủy nhiệm thư cá»§a  Bá» Trên Dòng , cÅ©ng phải xin năng quyá»n nÆ¡i Bản quyá»n địa phương ( giáo pháºn)  nếu muốn là m mục vụ ở địa phương đó,  theo đỠnghị  cá»§a Bá» Trên Dòng liên hệ. Khi năng  quyá»n  nà y bị rút thì cÅ©ng không được phép thi hà nh năng quyá»n nÆ¡i cấp phát nữa.
2- Ngưá»i dá»± Tòng ( catechumens) có cần phải xưng tá»™i trước khi được rá»a tá»™i hay không ?
Tôi đã có lần trả lá»i câu há»i nà y rồi. Nay xin nhắc lại má»™t lần nữa, là theo giáo lý  thì ngưá»i dá»± tòng có nghÄ©a là những ngưá»i trên 18 tuổi, chưa từng được rá»a tá»™i,  muốn gia nháºp Giáo Há»™i Công Giáo qua chương trình giáo lý  đặc biệt gá»i là RCIA ( Rites of Christian Initiation for Aduts). Ngưá»i dá»± tòng  sẽ  được dạy giáo lý để được rá»a tá»™i, thêm sức và rước Mình Thánh Chúa lần đầu trong lá»… Vá»ng Phục Sinh ( Easter Vigil) đêm thứ bảy Tuần Thánh.
Khi được rá»a tá»™i, thì má»i tá»™i cá nhân ( personal sins) và tá»™i nguyên tổ ( original sin) cùng vá»›i háºu quả cá»§a tá»™i  đá»u  được tha hết má»™t lượt ( x SGLGHCG số 1263). Do đó, ngưá»i dá»±  tòng không phải xưng tá»™i cá nhân trước khi được rá»a tá»™i. Vả lại, không bà tÃch nà o được ban thà nh sá»±  cho ai chưa được rá»a tá»™i, là cá»a ngõ Ä‘i và o các bà tÃch khác như Thánh Thể, hòa giải, sức dầu bệnh nhân và Truyá»n Chức Thánh. NghÄ©a là muốn lãnh nháºn thà nh sá»± ( validly) các bà tÃch trên, buá»™c  phải được rá»a tá»™i trước.Do đó, không bao giá» linh muc nà o được trao Mình Thánh Chúa   hay giải tá»™i  cho trẻ em hay ngưá»i lá»›n  nà o chưa được rá»a tá»™i.Trong trưá»ng hợp nguy tá», nếu bệnh nhân muốn nháºp Äạo Công Giáo để  lãnh nháºn Æ¡n cứu độ cá»§a Chúa Kitô, thì phải  dạy cho há» Â những Ä‘iá»u cần yếu vá» giáo lý trước khi  rá»a tá»™i cho ngưá»i ấy  và  không cần bắt há» xưng tá»™i vì phép Rá»a cÅ©ng tha  má»i tá»™i cá nhân và háºu  quả cá»§a Tá»™i nguyên tổ như đã ná»›i ở trên.
Như thế, ai đòi ngưá»i dá»± tòng phải xưng tá»™i trước khi rá»a tá»™i là không đúng theo giáo lý và  thần há»c bà tÃch ( sacramental theology).
Có chăng, trong khi dạy giáo lý,  cần  giải thÃch rõ cho ngưá»i dá»± tòng biết là vá»›i bà tÃch Rá»a tá»™i thì má»i tá»™i cá nhân ngưá»i ấy đã phạm cùng vá»›i háºu quả cá»§a tá»™i nguyên tổ cho đến lúc được rá»a tá»™i,  thì  đá»u được tẩy sạch má»™t lần khá»i má»i vết nhÆ¡ cá»§a tá»™i . Và chiếc áo hay khăn trắng được trao cho sau khi rá»a tá»™i là dấu chỉ sá»± đổi má»›i hoà n toà n trong tâm hồn ngưá»i tân tòng, sau khi được tái sinh qua phép  rá»a và mặc lấy Chúa Kitô là Ãnh Sáng  cụ thể qua   cây nến cầm trên tay và khăn trắng hay  áo trắng mặc trên mình.
Äây là những Ä‘iá»u cần thiết phải dạy cho ngưá»i dá»±  tòng biết trước  khi hỠđược lãnh nháºn ba bà tÃch quan trong là Rá»a tá»™i, thêm sức và Thánh Thể trong lá»… Vá»ng Phục Sinh, hay trong dịp riêng nà o đó.
3-Có lá»… nà o được dà nh riêng cho má»™t ngưá»i xin hay  không ?
Thánh lá»… Tạ Æ n ( Eucharst) là  hà nh động phụng vụ  quan trá»ng nhất  diá»…n lại cách bà tÃch  trên Bà n thá» ngà y nay Bữa ăn sau hết cá»§a Chúa Kitô vá»›i 12 Tông Äồ và Hy tế  đá»n tá»™i mà Chúa dâng lên Chúa Cha  trên Tháºp giá ngà y hôm sau   để má»™t lần xin tha má»i tá»™i   cho cả nhân loại đáng bị phạt vì tá»™i lá»—i. ChÃnh nhá» Â Hy tế Ä‘á»n tá»™i nà y  mà con ngưá»i có hy vá»ng được cứu rá»—i nhá» công nghiệp cứu chuá»™c vô gÃa cá»§a Chúa Kitô, Äấng   “đã hiến dâng mạnh sống mình là m giá chuá»™c cho muôn ngưá»i,†( Mt 20 : 28)
Vì thế, Thánh lá»… Tạ Æ¡n là đỉnh cao và là nguồn mạch  cá»§a Ä‘á»i sống Giáo Há»™i và cá»§a má»i Kitô hữu, vì  má»—i khi cá» hà nh Thánh Lá»… , Giáo há»™i lại má»™t lần hiệp thông cùng Chúa Kitô dâng lá»i ngợi khen, cảm tạ lên Chúa Cha và xin Æ¡n tha tá»™i cho chúng ta ngà y nay cùng thể thức mà Hy Tế Ä‘á»n tá»™i xưa Chúa Kitô dâng trên tháºp giá để xin Æ¡n tha tá»™i cho toà n thể  con ngưá»i.
Như váºy, má»i Thánh lá»… Ä‘á»u là việc ca ngượi và cảm tạ Chúa Cha nhá» Â Chúa Kitô  và trong Chúa Thánh Thần.Trong má»i Thánh lá»…  đá»u  có lá»i cầu xin cá»§a Giáo Há»™i  cho Äức Giáo Hoà ng, cho Giám mục giáo pháºn, cho các tÃn hữu còn sống  hay đã ly trần ( Kinh nguyện Tạ Æ n I,II, III, IV)  dù không có ai xin lá»… cầu riêng..
Khi có ngưá»i xin lá»… cầu cho má»™t hay nhiá»u linh hồn đã qua Ä‘á»i thì chá»§ tế Ä‘á»c thêm tên thánh cá»§a ngưá»i muốn xin cầu cho, hoặc nhá»›  đến ý lá»… cá»§a ngưá»i  xin , như xin  ơn bình an, xin có công ăn việc là m,  hay xin khá»i bệnh táºt  v.v.  Nhưng không có Thánh lá»… nà o chỉ dà nh để cầu riêng  cho má»™t ý lá»… cá»§a ngưá»i xin bao giá». Vì như đã nói ở trên, dù có ai xin lá»… vá»›i ý lá»… riêng thì vẫn có lá»i cầu chung cho Äức Thánh Cha, cho giám mục giáo pháºn , cho  ngưá»i còn sống  và cho những linh hồn cha mẹ tổ tiên và thân bằng quyến thuá»™c  đã qua Ä‘á»i.Vì thế không có linh hồn nà o bị coi là “mồ côiâ€-nghÄ©a là không có ai cầu nguyện cho- khiến phải xin lá»… cầu riêng cho há». Lại nữa,  cÅ©ng không cần phải cầu nguyện   cho các thai nhi,- tức là những trẻ đã bị giết vì tệ nạn phá thai. Các thai nhi nà y   hoà n toà n vô tá»™i và chắc chắn  đã được Chúa đón nháºn và o Thiên Äà ng rồi, nên không  cần phải xin lá»… cầu cho chúng nữa.
Trong má»—i Thánh Lá»…, chỉ có sá»± khác biệt là dù cầu cho nhiá»u ngưá»i nhưng linh mục chá»§ tế chỉ được lấy bổng lá»… ( mas stipend) cá»§a má»™t ý lá»… thôi. Nếu vì lý do mục vụ mà phải gom nhiá»u ý lá»… trong má»™t thánh lá»…,  thì sau đó linh mục phải là m lá»… bù cho đủ,  nếu muốn hưởng trá»n số bổng lá»… cá»§a ngưá»i xin.( x giáo luáºt số 948).Dó đó, linh mục cần nói rõ Ä‘iá»u nà y cho giáo dân hiểu để tránh hiểu lầm.
Tóm lại, Thánh lá»… là việc thá» phượng, ngượi khen và cảm tạ Thiên Chúa mà Giáo Há»™i  hiệp  dâng trên bà n thá» Â cùng vá»›i Chúa Kitô để xin Æ¡n tha thứ cho ngưá»i còn sống cÅ©ng như cho ngưá»i đã chết trong Æ¡n nghÄ©a Chúa nhưng còn Ä‘ang được thanh luyện trong Luyện tá»™i ( Purgatory). Thánh lá»…   là  bà tÃch cao trá»ng nhất  qua đó Chúa Kitô  lại hiện diện cách bà tÃch qua thừa tác viên con ngưá»i là linh mục và giám mục  để diá»…n lại Bữa tiệc ly và Hy tế tháºp giá cá»§a Ngưá»i để  ban Æ¡n cứu độ cho chúng ta ngà y nay cùng thể thức và mục Ä‘Ãch  cá»§a Hy tế tháºp giá  trên núi Sá» xưa kia.
Do đó, không có Thánh Lá»… nà o chỉ dà nh cầu riêng  cho ai còn sống hay đã ly trần, cho dù ngưá»i xin lá»… có bá» ra bao nhiêu tiá»n thì cÅ©ng không thể có lá»… riêng cho má»™t mình ai được.CÅ©ng cần nói thêm má»™t lần nữa là Chúa ban Æ¡n thánh cá»§a Ngưá»i cho ai thì  hoà n toà n do  lòng quảng đại bao la cá»§a Ngưá»i chứ không vì  số tiá»n  lá»›n hay nhá» cá»§a ngưá»i xin lá»….Như thế, đừng ai lầm tưởng là mình bá» số tiá»n lá»›n ra xin lá»… thì được công phúc nhiá»u hÆ¡n là bá» Ãt tiá»n.Thánh lá»… là vô giá và ơn Chúa là nhưng không ( gratuitously)  nghÄ©a là không thể mua được bằng tiá»n bạc bao giá».
Vá» cẩu há»i chót liên quan đến việc linh mục có được phép  soạn kinh riêng cho giáo dân Ä‘á»c hay không,  xin trả lá»i ngay là má»i kinh nguyện, kể cả các bà i thánh ca cá»§a ai soan hay  sáng tác phải được giáo quyá»n địa phương duyệt xét và quyết định có cho Ä‘á»c hay không  trước khi phổ biến cho giáo dân Ä‘á»c chung trong nhà thá» hay ở tư gia.Các bà i thánh ca cÅ©ng  váºy. NghÄ©a là không ai được tá»± ý soan kinh và soan nhạc cho giáo dân Ä‘á»c và hát trong nhà thá» Â mà không có phép cá»§a bản quyá»n địa phương, tức Tòa Giám mục sở tại.
Äây là ká»· luáºt bà tÃch và phụng vụ mà má»i cha sở phải thi hà nh nghiêm chinh,  vì việc thá» phượng phải tuân  theo ká»· luáºt chung cá»§a Giáo Há»™i, chứ không theo sở thÃch cá»§a cá nhân nà o.
Sau hết, má»™t lần nữa cÅ©ng xin nói thêm là linh mục không nên ôm cây đà n  để  hát và kể chuyện tếu trong những dịp tiệc cưới hay gây qÅ©y  từ thiện. Lại cà ng không nên là m quảng  cáo thương mại cho ai, như má»™t linh mục kia đã nằm dà i trên ghế để quảng cáo cho loại ghế xoa bóp nà y.Là m như váºy là đã tá»± đánh mất tư  cách cá»§a linh mục, má»™t Äức Kitô thứ hai ( Alter Christus) trong  sứ vụ( Ministry) và trước mắt ngưá»i Ä‘á»i.
Lại cà ng không  được giảng dạy sai lầm,  ăn nói thô lỗ, tục tằn như một linh mục kia ở Mỹ vỠViệt Nam  giảng tại giáo xứ Tân Sa Châu Saigon  năm qua, đã  gây phẫn nộ cho giáo dân vì nội dung bà i giảng và ngôn ngữ thô tục, kém văn hóa của ông nà y.
Ước mong những giải đáp trên thá»a mãn những câu há»i đặt ra
Lm Phanxicô Xaviê  Ngô Tôn Huấn
CGVN

