Một l�i biện giải cho �ộc thân Thánh hiến

Huston Smith, nhà bình luận nổi tiếng v� các tôn giáo trên thế giới, đã công nhận rằng bạn không nên phán xét một tôn giáo bằng những thể hiện xấu nhất của nó, nhưng bằng những thể hiện tốt nhất của nó, chính là những thánh nhân. Và đi�u này cũng đúng khi đánh giá v� giá trị của đ�i sống độc thân thánh hiến. Cũng như khi đánh giá v� cơ chế hôn nhân, chúng ta phải đánh giá đ�i sống độc thân thánh hiến bằng những con ngư�i tốt đẹp nhất, chứ không phải ngược lại.

Tôi viết bài biện giải này vì hôm nay đ�i sống độc thân thánh hiến đang bị chỉ trích trong hầu hết m�i giới. Ngư�i ta không còn hiểu nổi đ�i sống độc thân, cũng không xem đó là một lối sống thực tế, vì n�n văn hóa này từ chối chấp nhận bất kỳ giới hạn nào v� tình dục và do đó chúng ta xem m�i ngư�i sống độc thân dù với bất kỳ nguyên do nào cũng đ�u là lãnh đạm, kh� dại, hay bất hạnh. N�n văn hóa của chúng ta dựng lên một âm mưu rõ ràng chống lại lối sống độc thân.

Quan tr�ng hơn nữa, là đ�i sống độc thân lại bị đánh giá trong tình hình tai tiếng lạm dụng tình dục của giáo sĩ. Trong xã hội và giáo hội, ngư�i ta ngày càng ghi khắc một quan niệm rằng xâm hại tình dục và ấu dâm đặc biệt thịnh hành trong giới linh mục và tu sĩ hơn là trong cộng đồng nói chung, và thậm chí còn nghĩ rằng có một thứ gì đó trong đ�i sống độc thân thánh hiến khiến cho các linh mục và tu sĩ thêm xu hướng phạm tội tình dục và có một đ�i sống cảm xúc không lành mạnh. Có thật thế không? Những ngư�i độc thân có xu hướng phạm tội tình dục hơn những ngư�i không độc thân? Những ngư�i độc thân có khả năng bớt lành mạnh và hạnh phúc hơn những ngư�i lập gia đình hay những ngư�i có quan hệ tình dục ngoài hôn nhân?

Phải xác định rõ đi�u này bằng cách nhìn vào những mục đích thâm sâu nhất của tình dục, và từ đó xác định xu hướng thực sự của ngư�i sống đ�i hôn nhân và ngư�i độc thân. Mục đích tối hậu của tình dục là gì? Sinh lực mạnh mẽ này có ý nghĩa nào nơi chúng ta? Nhìn chung, câu trả l�i rất rõ ràng: Tình dục là để đưa ta ra kh�i bản thân, ra kh�i sự cô độc, sự ích kỷ, để bước vào sự vị tha, vào gia đình, cộng đồng, để quảng đại, để có tấm lòng dịu dàng, để vui mừng, để hạnh phúc, và tận cùng là (có lẽ không phải lúc nào cũng được trong đ�i này) để ngất ngây.

Nhìn từ lăng kính tiêu chuẩn này, thì đ�i sống hôn nhân và độc thân hiến thánh có gì khác nhau? Hầu như là tương tự nhau. Một số ngư�i kết hôn, trở nên quảng đại và sinh sôi một cách lành mạnh, chung thủy với vợ chồng mình, và ngày càng biết tha thứ, hạnh phúc, và tráng kiện. Có những ngư�i khác lại không như thế. H� kết hôn (hoặc quan hệ tình dục ngoài hôn nhân) nhưng không trở nên quảng đại và sinh sôi, không chung thủy, và ngày càng cay đắng, ũ rũ và bất hạnh.

Với những ngư�i độc thân thánh hiến cũng vậy. Một số ngư�i kết hôn, trở nên quảng đại và sinh sôi một cách lành mạnh, trung thành với l�i khấn của mình, và ngày càng biết tha thứ, hạnh phúc, và tráng kiện. Với một số ngư�i khác, hầu như m�i thứ trong đ�i h� lại đi ngược với sự minh bạch và sinh hoa trái đáng ra phải có trong đ�i sống độc thân, và thế là h� không tiến thêm trên con đư�ng b� mình, quảng đại, dịu dàng hay hạnh phúc. Thay vào đó, như một số ngư�i sống cuộc sống tình dục cùng th�i, h� cũng ngày càng cay đắng, ũ rũ và bất hạnh. �ôi khi, đây là hậu quả của việc h� phá vỡ l�i khấn và đôi khi đấy là hậu quả của một bản năng tình dục bị đè nén một cách không lành mạnh. Trong cả hai trư�ng hợp, l�i khấn của h� không sinh hoa trái và thư�ng dẫn đến những hành động bù đắp không lành mạnh.

Phải thừa nhận rằng, đ�i sống độc thân là chấp nhận thêm nguy cơ, bởi vì hôn nhân và tình dục là con đư�ng bình thư�ng mà Chúa định cho ta. Như Merton từng nói, trong đ�i sống độc thân, chúng ta sống trong một sự cô độc mà chính Thiên Chúa đã lên án. Con ngư�i ở một mình thì không tốt! Tình dục và hôn nhân là chuyện bình thư�ng, và độc thân xa r�i con đư�ng ấy. Nhưng thế không có nghĩa độc thân không thể sinh nhi�u hoa trái, đem lại ý nghĩa, lành mạnh, khiến cho ngư�i ta nên viên mãn và hạnh phúc. Một số ngư�i sinh sôi và viên mãn nhất mà tôi biết, là những ngư�i độc thân thánh hiến, ngày tháng trôi qua h� càng thêm dịu dàng và bình an. �áng buồn thay, đối với một số ngư�i độc thân khác thì ngược lại. Dĩ nhiên, chuyện này, cả mặt tốt lẫn mặt xấu, cũng đúng với những ngư�i sống đ�i hôn nhân mà tôi biết.

Nhìn quả thì biết cây. Chúa Giêsu đã cho chúng ta tiêu chuẩn đánh giá đó. Nhưng khi đánh giá đ�i sống độc thân và đ�i sống hôn nhân (cũng như khi đánh giá các tôn giáo) chúng ta nên nhớ lấy l�i khuyên của Huston Smith là chúng ta nên đánh giá bằng những thể hiện tốt nhất, bằng những thánh nhân, chứ không phải bằng những thể hiện thiếu lành mạnh nhất. Nhìn vào đ�i sống độc thân và đ�i sống hôn nhân, chúng ta thấy có cả ngư�i lành mạnh và không lành mạnh, và như thế đâu có vẻ có bên nào lấn át hẳn bên kia v� sự thánh thiện hay suy đồi. Và do đó, không ngạc nhiên, khi xét cho cùng cả hai lựa ch�n đ�u đòi h�i cùng một đi�u, đó là sẵn sàng hy lễ và hao tâm tổn lực vì tình yêu và trung tín.

Một số ngư�i sống đ�i độc thân đã không trung tín, một số nữa còn là kẻ ấu dâm, nhưng một số khác lại trở thành Mẹ Teresa. Và cũng nên thấy rằng Chúa Giêsu cũng sống độc thân. Những ngư�i sống đ�i hôn nhân, có ngư�i không chung thủy, có ngư�i bạo hành, có ngư�i còn giết vợ chồng mình, nhưng cũng có ngư�i là hiện thân thánh thiện rõ ràng của tình yêu vô đi�u kiện của Thiên Chúa dành cho thế gian cũng như cho mối dây không thể phá vỡ của Chúa Kitô với Giáo hội của Ngài.

Tính dục là một thực tế có thể sống theo nhi�u phương thức khác nhau, và cả đ�i sống hôn nhân hay độc thân đ�u là những lựa ch�n thánh thiện nhưng, đáng buồn là, chúng có thể có biến chứng sai lầm.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn