Sá»° THÆ¯Æ NG KHÓ ÄỨC GIÊSU KITÔ, CHÚA CHÚNG TA
HÃT PASSIO (Bà i Thương khó Chúa Giêsu theo thánh Gioan)
ĂN CHAY – KIÊNG THỊT.
BÀI ÄỌC I: Is 52, 13 – 53, 12
“Ngưá»i đã bị thương tÃch vì tá»™i lá»—i chúng ta”.
(Bà i ca thứ tư cá»§a ngưá»i Tôi Tá»› Chúa)
TrÃch sách Tiên tri Isaia.
Nà y tôi tá»› Ta sẽ được cao minh, sẽ vinh thăng tấn phát, cao cả tuyệt vá»i. CÅ©ng như nhiá»u ngưá»i đã kinh ngạc, vì thấy ngưá»i tà n tạ mất hết vẻ ngưá»i, dung nhan ngưá»i cÅ©ng không còn nữa, cÅ©ng thế, muôn dân sẽ sá»ng sốt, các vua không còn biết nói chi trước mặt ngưá»i. Vì há» sẽ thấy việc chưa ai kể cho mình, sẽ biết Ä‘iá»u mình chưa hỠđược nghe.
Ai mà tin được Ä‘iá»u chúng ta nghe? Và Chúa đã tá» ra sức mạnh cho ai? Ngưá»i sẽ lá»›n lên trước mặt Ngà i như má»™t chồi non, như má»™t rá»… cây, tá»± đất khô khan. Ngưá»i chẳng còn hình dáng, cÅ©ng chẳng còn sắc đẹp để chúng ta nhìn ngắm, không còn vẻ bên ngoà i, để chúng ta yêu thÃch; bị ngưá»i Ä‘á»i khinh dể như kẻ thấp hèn nhất, như kẻ đớn Ä‘au nhất, như kẻ bệnh hoạn, như má»™t ngưá»i bị che mặt và bị khinh dể, bởi đó, chúng ta không kể chi đến ngưá»i.
Tháºt sá»±, ngưá»i đã mang lấy sá»± Ä‘au yếu cá»§a chúng ta, ngưá»i đã gánh lấy sá»± Ä‘au khổ cá»§a chúng ta. Mà chúng ta lại coi ngưá»i như kẻ phong cùi, bị Thiên Chúa đánh phạt và là m cho nhuốc hổ. Nhưng ngưá»i đã bị thương tÃch vì tá»™i lá»—i chúng ta, bị tan nát vì sá»± gian ác chúng ta. Ngưá»i lãnh lấy hình phạt cho chúng ta được bình an, và bởi thương tÃch ngưá»i mà chúng ta được chữa là nh. Tất cả chúng ta lang thang như chiên cừu, má»—i ngưá»i má»™t ngả. Chúa đã chất trên ngưá»i tá»™i ác cá»§a tất cả chúng ta.
Ngưá»i hiến thân vì ngưá»i tình nguyện và không mở miệng như con chiên bị Ä‘em Ä‘i giết, và như chiên non trước mặt ngưá»i xén lông, ngưá»i thinh lặng chẳng hé môi. Do cưỡng bách và án lệnh, ngưá»i đã bị tiêu diệt; ai sẽ còn kể đến dòng dõi ngưá»i nữa, bởi vì ngưá»i đã bị khai trừ khá»i đất ngưá»i sống; vì tá»™i lá»—i dân Ta, Ta đánh phạt ngưá»i. Ngưá»i ta định đặt mồ ngưá»i giữa những kẻ gian ác, nhưng khi chết, ngưá»i được chôn giữa kẻ già u sang, mặc dầu ngưá»i đã không là m chi bất chánh, và miệng ngưá»i không nói lá»i gian dối. Chúa đã muốn hà nh hạ ngưá»i trong Ä‘au khổ.
NêuÌ ngưá»i hiến thân là m lá»… váºt Ä‘á»n tá»™i, ngưá»i sẽ thấy má»™t dòng dõi trưá»ng tồn, và nhá» ngưá»i, ý định Chúa sẽ thà nh tá»±u. Nhá» ná»—i khổ tâm cá»§a ngưá»i, ngưá»i sẽ thấy và sẽ được thoả mãn. Nhá» sá»± thông biết, tôi tá»› công chÃnh cá»§a Ta sẽ công chÃnh hoá nhiá»u ngưá»i, sẽ gánh lấy những tá»™i ác cá»§a há». Bởi đó, Ta trao phó nhiá»u dân cho ngưá»i, ngưá»i sẽ chia chiến lợi phẩm vá»›i ngưá»i hùng mạnh. Bởi vì ngưá»i đã hiến thân chịu chết và đã bị liệt và o hà ng phạm nhân, ngưá»i đã mang lấy tá»™i cá»§a nhiá»u ngưá»i, và đã cầu bầu cho các phạm nhân.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 30, 2 và 6. 12-13. 15-16. 17 và 25
Äáp: Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha (Lc 23, 46).
Xướng:
1) Lạy Chúa, con tìm đến nương nhá» Ngà i, xin đừng để con muôn Ä‘á»i tá»§i hổ, vì đức công minh Ngà i, xin cứu chữa con! Con phó thác tâm hồn trong tay Chúa, lạy Chúa, lạy Thiên Chúa trung thà nh, xin cứu chữa con. – Äáp.
2) Con trở nên đồ ô nhục đối vá»›i những ngưá»i thù, nên trò cưá»i cho khách lân bang, và mối lo sợ cho ngưá»i quen biết; gặp con ngoà i đưá»ng, há» tránh xa con. Con bị ngưá»i ta quên, không để ý tá»›i, dưá»ng như đã chết, con đã trở nên như cái bình bị vỡ tan. – Äáp.
3) Phần con, lạy Chúa, con tin cáºy ở Ngà i, con kêu lên: Ngà i là Thiên Chúa cá»§a con! Váºn mạng con ở trong tay Ngà i, xin cứu gỡ con khá»i tay quân thù và những ngưá»i bách hại. – Äáp.
4) Xin cho tôi tá»› Chúa được thấy long nhan dịu hiá»n, xin cứu sống con theo lượng từ bi cá»§a Chúa. Lòng chư vị hãy can trưá»ng mạnh bạo, hết thảy chư vị là ngưá»i cáºy trông ở Chúa. – Äáp.
BÀI ÄỌC II: Dt 4, 14-16; 5, 7-9
“Ngưá»i đã há»c vâng phục do những Ä‘au khổ Ngưá»i chịu, và khi hoà n tất, Ngưá»i đã trở nên căn nguyên Æ¡n cứu độ Ä‘á»i Ä‘á»i”.
TrÃch thư gởi tÃn hữu Do-thái.
Anh em thân mến, chúng ta có má»™t thượng tế cao cả đã Ä‘i qua các tầng trá»i, là Äức Giêsu, Con Thiên Chúa, nên chúng ta hãy giữ vững việc tuyên xưng đức tin cá»§a chúng ta. Vì chưng, không phải chúng ta có thượng tế không thể cảm thông sá»± yếu Ä‘uối cá»§a chúng ta, trái lại, Ngưá»i đã từng chịu thá» thách bằng má»i cách như chúng ta, ngoại trừ tá»™i lá»—i.
còn sống ở Ä‘á»i nà y, Chúa Kitô đã lá»›n tiếng rÆ¡i lệ dâng lá»i cầu xin khẩn nguyện lên Äấng có thể cứu mình khá»i chết, và vì lòng thà nh kÃnh, Ngưá»i đã được nháºm lá»i. Dầu là Con Thiên Chúa, Ngưá»i đã há»c vâng phục do những Ä‘au khổ Ngưá»i chịu, và khi hoà n tất, Ngưá»i đã trở nên căn nguyên Æ¡n cứu độ Ä‘á»i Ä‘á»i cho tất cả những kẻ tùng phục Ngưá»i.
Äó là lá»i Chúa.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Pl 2, 8-9
Chúa Kitô vì chúng ta đã vâng lá»i cho đến chết, và chết trên tháºp giá. Vì thế, Thiên Chúa đã tôn vinh Ngưá»i, và ban cho Ngưá»i má»™t danh hiệu vượt trên má»i danh hiệu.
PHÚC ÂM: Ga 18, 1 – 19, 42
“Sá»± Thương Khó Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta”.
C. Bà i Thương Khó Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, theo Thánh Gioan.
Khi ấy, Chúa Giêsu Ä‘i vá»›i môn đệ sang qua suối Xêrông, ở đó có má»™t khu vưá»n, Ngưá»i và o đó cùng vá»›i các môn đệ. GiuÄ‘a, tên phản bá»™i, đã biết rõ nÆ¡i đó, vì Chúa Giêsu thưá»ng đến đấy vá»›i các môn đệ. Nên GiuÄ‘a dẫn tá»›i má»™t toán quân cùng vá»›i vệ binh do các thượng tế và biệt phái cấp cho, nó đến đấy vá»›i đèn Ä‘uốc và khà giá»›i. Chúa Giêsu đã biết má»i sá»± sẽ xảy đến cho Mình, nên Ngưá»i tiến ra và há»i chúng: “Các ngươi tìm ai?” C. Chúng thưa lại: S. “Giêsu Nadarét”. C. Chúa Giêsu bảo: “Ta đây”. C. GiuÄ‘a là kẻ định ná»™p Ngưá»i cÅ©ng đứng đó vá»›i bá»n chúng. Nhưng khi Ngưá»i vừa nói “Ta đây”, bá»n chúng giáºt lùi lại và ngã xuống đất. Ngưá»i lại há»i chúng: “Các ngươi tìm ai?” C. Chúng thưa: S. “Giêsu Nadarét”. C. Chúa Giêsu đáp lại: “Ta đã bảo các ngươi rằng Ta đây! Váºy nếu các ngươi tìm bắt Ta, thì hãy để cho những ngưá»i nà y Ä‘i”. C. Như thế là trá»n lá»i đã nói: Con chẳng để mất ngưá»i nà o trong những kẻ Cha đã trao phó cho Con. Bấy giá» Simon Phêrô có sẵn thanh gươm, liá»n rút ra đánh tên đầy tá»› vị thượng tế, chém đứt tai bên phải. Äầy tá»› ấy tên là Mancô. Nhưng Chúa Giêsu bảo Phêrô rằng: “Hãy xá» gươm và o bao. Chén Cha Ta đã trao lẽ nà o Ta không uống!” C. Bấy giá», toán quân, trưởng toán và vệ binh cá»§a ngưá»i Do-thái bắt Chúa Giêsu trói lại, và điệu Ngưá»i đến nhà ông Anna trước, vì ông là nhạc phụ cá»§a Caipha đương là m thượng tế năm ấy. ChÃnh Caipha là ngưá»i đã giúp ý kiến nà y cho ngưá»i Do-thái: để má»™t ngưá»i chết thay cho cả dân thì lợi hÆ¡n. Còn Phêrô và môn đệ kia vẫn theo Chúa Giêsu. Môn đệ sau nà y quen vị thượng tế nên cùng vá»›i Chúa Giêsu và o trong sân vị thượng tế, còn Phêrô đứng lại ngoà i cá»a. Vì thế, môn đệ kia là ngưá»i quen vá»›i vị thượng tế, nên Ä‘i ra nói vá»›i ngưá»i giữ cá»a và dẫn Phêrô và o. Cô nữ tì gác cá»a liá»n bảo Phêrô: S. “Có phải ông cÅ©ng là môn đệ cá»§a ngưá»i đó không?” C. Ông đáp: S. “Tôi không phải đâu”. C. Äám thá»§ hạ và vệ binh có nhóm má»™t đống lá»a và đứng đó mà sưởi vì trá»i lạnh, Phêrô cÅ©ng đứng sưởi vá»›i há». Vị thượng tế há»i Chúa Giêsu vá» môn đệ và giáo lý cá»§a Ngưá»i. Chúa Giêsu đáp: “Tôi đã nói công khai trước mặt thiên hạ, Tôi thưá»ng giảng dạy tại há»™i đưá»ng và trong Ä‘á»n thá», nÆ¡i mà các ngưá»i Do-thái thưá»ng tụ há»p, Tôi không nói chi thầm lén cả. Tại sao ông lại há»i Tôi? Ông cứ há»i những ngưá»i đã nghe Tôi vá» những Ä‘iá»u Tôi đã giảng dạy. HỠđã quá rõ Ä‘iá»u Tôi nói”. C. Nghe váºy, má»™t tên vệ binh đứng đó vả mặt Chúa Giêsu mà nói: S. “Anh trả lá»i vị thượng tế như thế ư”. C. Chúa Giêsu đáp: “Nếu Ta nói sai, hãy chứng minh Ä‘iá»u sai đó; mà nếu Ta nói phải, thì tại sao anh lại đánh Ta?” C. Rồi Anna cho giải Ngưá»i vẫn bị trói đến cùng vị thượng tế Caipha. Lúc ấy Phêrô Ä‘ang đứng sưởi. Há» bảo ông: S. “Có phải ông cÅ©ng là môn đệ ngưá»i đó không?” C. Ông chối và nói: S. “Tôi không phải đâu”. C. Má»™t tên thá»§ hạ cá»§a vị thượng tế, có há» vá»›i ngưá»i bị Phêrô chém đứt tai, cãi lại rằng: S. “Tôi đã chẳng thấy ông ở trong vưá»n cùng vá»›i ngưá»i đó sao?” C. Phêrô lại chối nữa, và ngay lúc đó gà liá»n gáy.
Bấy giá» há» Ä‘iệu Chúa Giêsu từ nhà Caipha đến pháp đình. Lúc đó tảng sáng và há» không và o pháp đình để khá»i bị nhÆ¡ bẩn và để có thể ăn Lá»… Vượt Qua. Lúc ấy Philatô ra ngoà i để gặp há» và nói: S. “Các ngươi tố cáo ngưá»i nà y vá» Ä‘iá»u gì”. C. HỠđáp: S. “Nếu hắn không phải là tay gian ác, chúng tôi đã không ná»™p cho quan”. C. Philatô bảo há»: S. “Các ông cứ bắt và xét xá» theo luáºt cá»§a các ông”. C. Nhưng ngưá»i Do-thái đáp lại: S. “Chúng tôi chẳng có quyá»n giết ai cả”. C. Thế má»›i ứng nghiệm lá»i Chúa Giêsu đã nói trước: Ngưá»i sẽ phải chết cách nà o. Bấy giá» Philatô trở và o pháp đình gá»i Chúa Giêsu đến mà há»i: S. “Ông có phải là Vua dân Do-thái không?” C. Chúa Giêsu đáp: “Quan tá»± ý nói thế, hay là có ngưá»i khác nói vá»›i quan vá» tôi?” C. Philatô đáp: S. “Ta đâu phải là ngưá»i Do-thái. Nhân dân ông cùng các thượng tế đã trao ná»™p ông cho ta. Ông đã là m gì?” C. Chúa Giêsu đáp: “Nước tôi không thuá»™c vá» thế gian nà y. Nếu nước tôi thuá»™c vá» thế gian nà y, thì những ngưá»i cá»§a tôi đã chiến đấu để tôi không bị ná»™p cho ngưá»i Do-thái, nhưng nước tôi không thuá»™c chốn nà y”. C. Philatô há»i lại: S. “Váºy ông là Vua ư?” C. Chúa Giêsu đáp: “Quan nói đúng: Tôi là Vua. Tôi sinh ra và đến trong thế gian nà y là chỉ để là m chứng vá» Chân lý. Ai thuá»™c vá» Chân lý thì nghe tiếng tôi”. C. Philatô bảo Ngưá»i: S. “Chân lý là cái gì?” C. Nói lá»i nà y xong, ông lại ra gặp ngưá»i Do-thái và bảo há»: S. “Ta không thấy nÆ¡i ngưá»i nà y có lý do để khép án. Nhưng theo tục lệ các ngươi, ta sẽ phóng thÃch cho các ngươi má»™t tù nhân và o dịp Lá»… Vượt Qua. Váºy các ngươi có muốn ta phóng thÃch Vua Do-thái cho các ngươi chăng?” C. Há» liá»n la lên: S. “Không phải tên đó, nhưng là Baraba”. C. Baraba là má»™t tên cướp. Bấy giá» Philatô truyá»n Ä‘em Chúa Giêsu Ä‘i mà đánh đòn Ngưá»i. Binh sÄ© kết má»™t triá»u thiên bằng gai nhá»n đội lên đầu Ngưá»i và nói: S. “Tâu Vua Do-thái!” C. Và vả mặt Ngưá»i. Philatô lại ra ngoà i và nói: S. “Äây ta cho dẫn ngưá»i ấy ra ngoà i cho các ngươi để các ngươi biết rằng ta không thấy nÆ¡i ngưá»i ấy má»™t lý do để kết án”. C. Bấy giá» Chúa Giêsu Ä‘i ra, đội mão gai và khoác áo Ä‘á». Philatô bảo há»: S. “Nà y là Ngưá»i”. C. Vừa thấy Ngưá»i, các thượng tế và vệ binh liá»n la to: S. “Äóng Ä‘inh nó và o tháºp giá! Äóng Ä‘inh nó và o tháºp giá!” C. Philatô bảo há»: S. “Äấy các ngươi cứ bắt và đóng Ä‘inh ông và o tháºp giá, phần ta, ta không thấy lý do nà o kết tá»™i ông”. C. Ngưá»i Do-thái đáp lại: S. “Chúng tôi đã có luáºt, và theo luáºt đó nó phải chết, vì nó tá»± xưng là Con Thiên Chúa”. C. Nghe lá»i đó Philatô cà ng hoảng sợ hÆ¡n. Ông trở và o pháp đình và nói vá»›i Chúa Giêsu: S. “Ông ở đâu đến?” C. Nhưng Chúa Giêsu không đáp lại câu nà o. Bấy giá» Philatô bảo Ngưá»i: S. “Ông không nói vá»›i ta ư? Ông không biết rằng ta có quyá»n đóng Ä‘inh ông và o tháºp giá và cÅ©ng có quyá»n tha ông sao?” C. Chúa Giêsu đáp: “Quan chẳng có quyá»n gì trên tôi, nếu từ trên không ban xuống cho, vì thế nên kẻ ná»™p tôi cho quan, mắc tá»™i nặng hÆ¡n”. C. Từ lúc đó Philatô tìm cách tha Ngưá»i. Nhưng ngưá»i Do-thái la lên: S. “Nếu quan tha cho nó, quan không phải là trung thần cá»§a Xêsa, vì ai xưng mình là vua, kẻ đó chống lại Xêsa”. C. Philatô vừa nghe lá»i đó, liá»n cho Ä‘iệu Chúa Giêsu ra ngoà i rồi ông lên ngồi toà xá», nÆ¡i gá»i là Ná»n đá, tiếng Do-thái gá»i là Gabbatha. Lúc đó và o khoảng giá» thứ sáu ngà y chuẩn bị Lá»… Vượt Qua. Philatô bảo dân: S. “Äây là vua các ngươi”. C. Nhưng há» cà ng la to: S. “Giết Ä‘i! Giết Ä‘i! Äóng Ä‘inh nó Ä‘i!” C. Philatô nói: S. “Ta đóng Ä‘inh vua các ngươi ư?” C. Các thượng tế đáp: S. “Chúng tôi không có vua nà o khác ngoà i Xêsa”. C. Bấy giá» quan giao Ngưá»i cho há» Ä‘em đóng Ä‘inh.
Váºy há» Ä‘iệu Chúa Giêsu Ä‘i. Và chÃnh Ngưá»i vác tháºp giá đến nÆ¡i kia gá»i là Núi Sá», tiếng Do-thái gá»i là Golgotha. Ở đó hỠđóng Ä‘inh Ngưá»i trên tháºp giá cùng vá»›i hai ngưá»i khác nữa: má»—i ngưá»i má»™t bên, còn Chúa Giêsu thì ở giữa. Philatô cÅ©ng viết má»™t tấm bảng và sai đóng trên tháºp giá. Bảng mang những hà ng chữ nà y: “Giêsu, Nadarét, vua dân Do-thái”. Nhiá»u ngưá»i Do-thái Ä‘á»c được bảng đó, vì nÆ¡i Chúa Giêsu chịu đóng Ä‘inh thì gần thà nh phố, mà bảng viết thì bằng tiếng Do-thái, Hy-lạp và La-tinh. Vì thế các thượng tế đến thưa vá»›i Philatô: S. Xin đừng viết “Vua dân Do Thái”, nhưng nên viết: “Ngưá»i nà y đã nói: ‘Ta là vua dân Do-thái'”. C. Philatô đáp: S. “Äiá»u ta đã viết là đã viết”. C. Khi quân lÃnh đã đóng Ä‘inh Chúa Giêsu trên tháºp giá rồi thì há» lấy áo Ngưá»i chia là m bốn phần cho má»—i ngưá»i má»™t phần, còn cái áo dà i là áo không có đưá»ng khâu, Ä‘an liá»n từ trên xuống dưới. Há» bảo nhau: S. “Chúng ta đừng xé áo nà y, nhưng hãy rút thăm xem ai được thì lấy”. C. Hầu ứng nghiệm lá»i Kinh Thánh: “Chúng đã chia nhau các áo Ta và đã rút thăm áo dà i cá»§a Ta”. ChÃnh quân lÃnh đã là m Ä‘iá»u đó.
Äứng gần tháºp giá Chúa Giêsu, lúc đó có Mẹ Ngưá»i, cùng vá»›i chị Mẹ Ngưá»i là Maria, vợ ông Clopas và Maria MaÄ‘alêna. Khi thấy Mẹ và bên cạnh có môn đệ Ngưá»i yêu, Chúa Giêsu thưa cùng Mẹ rằng: “Hỡi Bà , nà y là con Bà ”. C. Rồi Ngưá»i lại nói vá»›i môn đệ: “Nà y là Mẹ con”. C. Và từ giỠđó môn đệ đã lãnh nháºn Bà vá» nhà mình. Sau đó, vì biết rằng má»i sá»± đã hoà n tất, để lá»i Kinh Thánh được ứng nghiệm, Chúa Giêsu nói: “Ta khát!” C. Ở đó có má»™t bình đầy dấm. Há» liá»n lấy miếng bông biển thấm đầy dấm cắm và o đầu ngà nh cây hương thảo đưa lên miệng Ngưá»i. Khi đã nếm dấm rồi, Chúa Giêsu nói: “Má»i sá»± đã hoà n tất”. C. Và Ngưá»i gục đầu xuống trút hÆ¡i thở cuối cùng.
(Quỳ gối thinh lặng thỠlạy trong giây lát)
Hôm đó là ngà y chuẩn bị lá»…: để tá»™i nhân khá»i treo trên tháºp giá trong ngà y Sabbat, vì ngà y Sabbat là ngà y đại lá»…, nên ngưá»i Do-thái xin Philatô cho đánh dáºp ống chân tá»™i nhân và cho cất xác xuống. Quân lÃnh đến đánh dáºp ống chân cá»§a ngưá»i thứ nhất và ngưá»i thứ hai cùng chịu treo trên tháºp giá vá»›i Ngưá»i. Nhưng lúc hỠđến gần Chúa Giêsu, há» thấy Ngưá»i đã chết, nên không đánh dáºp ống chân Ngưá»i nữa, tuy nhiên má»™t tên lÃnh lấy giáo đâm cạnh sưá»n Ngưá»i; tức thì máu cùng nước chảy ra. Kẻ đã xem thấy thì đã minh chứng, mà lá»i chứng cá»§a ngưá»i đó chân tháºt, và ngưá»i đó biết rằng mình nói tháºt để cho các ngưá»i cÅ©ng tin nữa. Những sá»± việc nà y đã xảy ra để ứng nghiệm lá»i Kinh Thánh: “Ngưá»i ta sẽ không đánh dáºp má»™t cái xương nà o cá»§a Ngưá»i”. Lá»i Kinh Thánh khác rằng: “Há» sẽ nhìn xem Äấng hỠđã đâm thâu qua”.
Sau đó, Giuse ngưá»i xứ Arimathia, môn đệ Chúa Giêsu, nhưng thầm kÃn vì sợ ngưá»i Do-thái, xin Philatô cho phép cất xác Chúa Giêsu. Philatô cho phép. Và ông đến cất xác Chúa Giêsu. Nicôđêmô cÅ©ng đến, ông là ngưá»i trước kia đã đến gặp Chúa Giêsu ban đêm. Ông Ä‘em theo chừng má»™t trăm cân má»™c dược trá»™n lẫn vá»›i trầm hương. Há» lấy xác Chúa Giêsu và lấy khăn bá»c lại cùng vá»›i thuốc thÆ¡m theo tục khâm liệm ngưá»i Do-thái. Ở nÆ¡i Chúa chịu đóng Ä‘inh có cái vưá»n và trong vưá»n có má»™t ngôi má»™ má»›i, chưa chôn cất ai. Vì là ngà y chuẩn bị lá»… cá»§a ngưá»i Do-thái và ngôi má»™ lại rất gần, nên hỠđã mai táng Chúa Giêsu trong má»™ đó.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM: THẬP GIà CHÚA GIÊSU:
Theo Phụng vụ, Thứ Sáu Tuần thánh là ngà y duy nhất trong năm KHÔNG CÓ THÃNH LỄ, vì thế Phụng vụ hôm nay không phải là Phụng vụ Thánh Thể mà là PHỤNG VỤ THÃNH GIÃ. Cao Ä‘iểm cá»§a buổi phụng vụ nà y là nghi thức mở Thánh Giá và thá» lạy Thánh Giá.
Tháºp giá nói gì vá»›i chúng ta ?
Trước hết, đó không phải là dấu chỉ của sự thất bại, hay nhẫn nhục, mà là một dấu chỉ phản kháng và chiến thắng.
THẬP GIÃ ÄÆ¯á»¢C XEM LÀ NGAI VÀNG VINH QUANG
Trong Phúc âm Gioan (Ga 12, 24) Chúa Giêsu nói rằng “Nếu hạt lúa rÆ¡i xuống đất mà không chết Ä‘i, thì vẫn trÆ¡ trá»i má»™t mình, nhưng nếu nó chết Ä‘i, thì sẽ sinh nhiá»u hoa tráiâ€.
Hạt giống phải được vùi trong lòng đất, phải được chết Ä‘i thì nó má»›i sinh nhiá»u bông hạt. Chúa Giêsu chÃnh là Hạt Giống mà Chúa Cha gieo và o trần gian, Ngà i phải chết Ä‘i má»›i trở thà nh Æ¡n cứu độ cho con ngưá»i.
Trong khi đó, Thánh Giá lại là niá»m tá»± hà o duy nhất đối vá»›i thánh Phaolô.
Thánh Phaolô đã viết vá» Tháºp giá Chúa Giêsu như sau:
(1 Cr 1, 22): Trong khi ngưá»i Dothái đòi há»i những Ä‘iá»m thiêng dấu lạ, còn ngưá»i Hylạp tìm kiếm lẽ khôn ngoan, thì chúng tôi lại rao giảng má»™t Äấng Kitô bị đóng Ä‘inh, Ä‘iá»u mà ngưá»i Dothái coi là ô nhục không thể chấp nháºn, và dân ngoại cho là điên rồ.
Thánh Giá là tâm điểm duy nhất trong công cuộc rao giảng
(1 Cr 2, 2) Vì hồi còn ở giữa anh em, tôi đã không muốn biết đến chuyện gì khác ngoà i Äức Giêsu Kitô, mà là Äức Giêsu Kitô chịu đóng Ä‘inh và o tháºp giá.
(1 Cr 15, 3) Trước hết, tôi đã truyá»n lại cho anh em Ä‘iá»u mà chÃnh tôi đã lãnh nháºn, đó là : Äức Kitô đã chết vì tá»™i lá»—i chúng ta, đúng như lá»i Kinh Thánh, rồi Ngưá»i đã được mai táng, và ngà y thứ ba đã trá»—i dáºy, đúng như lá»i Kinh Thánh.
Chúng ta có má»™t Thiên Chúa không đà nh chấp nháºn những bất hạnh và đau khổ cá»§a chúng ta. Ngà i đón nháºn chúng và chống lại tất cả những gì là m hư há»ng con ngưá»i, như: tiá»n bạc, kiêu ngạo, quyá»n lá»±c, ham muốn thống trị, Ãch ká»· dưới má»i hình thức và tất cả má»i hình thái chết chóc.
Tất cả những tá»™i lá»—i thế gian, ngà i đã đóng Ä‘inh và o tháºp giá. Thá» há»i, đâu là chiến thắng cá»§a tá» thần, khi mà cái chết chỉ có thể lấy Ä‘i má»™t thân xác bầm dáºp, già nua, bị sá»± dữ gáºm nhấm. Còn ngoà i ra, nó không chiếm lấy được cái gì chÃnh yếu cả.
Cuá»™c Thương Khó nhấn mạnh đến phẩm cách và sá»± tá»± chá»§ cá»§a Chúa Giêsu trong cuá»™c đối thoại vá»›i những ngưá»i đưa ngà i đến cái chết. Tất cả có thể nghÄ© đến má»™t dáng Ä‘i oai nghiêm đến chiến thắng.
CÃC CỬ HÀNH PHỤNG VỤ:
CỠhà nh Phụng vụ trong thứ Sáu Tuần thánh gồm các nghi thức sau đây:
+ PHỤNG VỤ LỜI CHÚA: Gồm 2 bà i Ä‘á»c và Bà i Thương khó.
+ LỜI NGUYỆN TÃN Há»®U: Bao gồm các lá»i cầu nguyện
– Cầu cho Giáo há»™i (cầu cho Äức Giáo hoà ng và cho các thà nh phần trong Giáo há»™i)
– Cầu cho sá»± hiệp nhất trong Giáo há»™i.
– Cầu cho ngưá»i Do Thái
– Cầu cho các ngưá»i vô thần và ngưá»i bách hại Giáo Há»™i.
– Cầu cho các bệnh nhân.
– Cầu cho những ngưá»i Ä‘ang sống tha phương.
– Cầu cho các TÃn hữu còn sống cÅ©ng như đã qua Ä‘á»i.
– …..
+ SUY TÔN THÃNH GIÃ.
+ HÔN KÃNH THÃNH GIÃ.
+ RƯỚC LỄ.
Các phần ngoại phụng vụ bao gồm:
+ NGẮM THÆ¯Æ NG KHÓ.
+ TÃNG XÃC CHÚA.
+ HÔN CHÂN CHÚA.
Như váºy, các cá» hà nh chiá»u thứ Sáu tuần thánh sẽ rất dà i, có thể kéo dà i đến khuya.
Các bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa trong Phụng vụ chiá»u nay:
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tiên tri Isaia, đây cÅ©ng là Bà i ca thứ Tư vá» Ngưá»i tôi trung cá»§a Thiên Chúa.
Tiên tri Isaia nói rõ lý do tại sao Ngưá»i Tôi Trung cá»§a Thiên Chúa chịu Ä‘au khổ: Ngà i mang lấy thương tÃch cá»§a chúng ta. Ngà i đã bị đâm vì chúng ta phạm tá»™i, bị nghiá»n nát vì chúng ta lá»—i lầm. Ngà i đã chịu sá»a trị để chúng ta được bình an, đã phải mang thương tÃch cho chúng ta được chữa là nh.
TRONG BÀI ÄỌC II TrÃch thư gởi tÃn hữu Do-thái, tác-giả Thư Do Thái chứng minh Chúa Giêsu là Vị Thượng Tế tuyệt hảo, vì Ngà i vừa biết những gì nÆ¡i Thiên Chúa, vừa biết những gì nÆ¡i con ngưá»i; nên Ngà i có thể cầu bầu vá»›i Thiên Chúa má»™t cách hiệu quả cho con ngưá»i. HÆ¡n nữa, vì sá»± vâng phục Thiên Chúa và những Ä‘au khổ Chúa Giêsu chịu, Ngà i đã trở nên nguồn Æ¡n cứu độ cho muôn ngưá»i.
TRONG BÀI THÆ¯Æ NG KHÓ theo thánh Gioan, thánh-sá» Gioan tưá»ng thuáºt Cuá»™c Thương Khó cá»§a Chúa Giêsu, từ khi Ngà i bị phản bá»™i bởi GiuÄ‘a cho tá»›i khi ông Joseph Arithmatha và Nicodemus an táng Ngà i trong huyệt má»™, Chúa Giêsu biết tất cả những Ä‘au khổ xảy đến cho Ngà i, và Ngà i luôn can đảm đối phó và chịu đựng.
Amen.
____________________________________
II/. BÀI SUY NIỆM (Ga 18, 1 – 19, 42)
“Sá»° THÆ¯Æ NG KHÓ ÄỨC GIÊSU KITÔ, CHÚA CHÚNG TAâ€
Bà i Thương Khó Chúa Giêsu theo thánh Gioan gồm các phần sau đây:
1/. (Ga 18, 1 – 11)
VƯỜN GIẾTSIMANI – THUNG LŨNG KIDRON
Äi từ Giêricô vá» Giêrusalem, phải qua là ng Bếthaghê và Bêtania là quê hương cá»§a ba chị em Mácta, Maria và Ladarô. Äến vưá»n Giếtsimani rồi má»›i và o Giêru-salem.
Vưá»n Giếtsimani, ngà y nay là đá»n thá» Giếtsimani. NÆ¡i đây Chúa Giêsu đã tháºt sá»± quỳ cầu nguyện và buồn sầu. Má»™t đêm kinh hoà ng trong lịch sá» nhân loại. Ai có thể hình dung được, nÆ¡i nà y Thiên Chúa đổ mồ hôi như những giá»t máu.
Giếtsimani, theo tiếng Aramaic nghÄ©a là những giá»t dầu. NÆ¡i đây ngưá»i ta tìm thấy dấu vết cá»§a những máy ép dầu ôliu. Vưá»n Giếtsimani ngay chân núi Ôliu. Từ thà nh Giêrusalem qua thung lÅ©ng Kidron, đến vưá»n Giếtsimani chỉ mất chừng mưá»i lăm hai mươi phút. Vì Giếtsimani gần Ä‘á»n thá» lại yên tÄ©nh, Chúa thưá»ng Ä‘em các môn đệ đến đây. NÆ¡i đây là điểm gặp cá»§a nhiá»u biến cố lịch sá». Nằm cuối chặng đưá»ng Ä‘i từ Giêricô vá» Giêrusalem
(sưu tầm)
Trước khi xảy ra sá»± kiện Äức Giêsu chịu ná»™p mình, Ngà i đã cầu nguyện cùng Chúa Cha cho các môn đệ.
Äức Giêsu đã cầu nguyện những gì?
Ngà i xin Chúa Cha gìn giữ há», Ngà i nói: “Con không xin Cha cất há» khá»i thế gian, nhưng xin Cha gìn giữ há» khá»i ác thần†(Ga 17, 15). Vâng các môn đệ vẫn phải ở trong thế gian để nối tiếp công việc cá»§a Ngà i, nhưng không như trước đây, có Ngà i ở bên cạnh, Ngà i gìn giữ há». Nay Ngà i ra Ä‘i, Ngà i á»§y thác há» cho Chúa Cha, từ nay Chúa Cha sẽ bảo vệ che chở cho há».
Kế tiếp Äức Giêsu xin Chúa Cha thánh hiến há» trong sá»± tháºt, vì chỉ có trong sá»± tháºt, chỉ có trong chân lý há» má»›i là những ngưá»i con Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Thiên Chúa.
Sau đó Äức Giêsu cùng các môn đệ sang bên kia suối KÃt-rôn và và o khu vưá»n. Tên phản bá»™i GiuÄ‘a biết rõ khu vưá»n nà y, hắn bắt đầu xuất hiện.
Lần nà y trông hắn oai vệ, Gioan nói: “GiuÄ‘a dẫn má»™t toán quân cùng đám thuá»™c hạ cá»§a các thượng tế và nhóm Pha-ri-sêuâ€. Không đợi GiuÄ‘a tiến và o, Äức Giêsu biết rõ giá» cá»§a Ngà i đã đến, Ngà i không sợ hãi và tiến ra gặp chúng. Thái độ tá»± tin nà y là m cho há» phải khiếp sợ. Há» phải lùi lại và ngã xuống đất má»—i khi Ngà i xưng mình là Giêsu, ngưá»i há» Ä‘ang cần tìm.
Vâng sá»± kiện ngã xuống cá»§a quân dữ, nó muốn nói lên, ngưá»i cá»§a sá»± tối tăm luôn sợ ánh sáng, và không thể đứng vững trước Äấng là Ãnh sáng thế gian. GiuÄ‘a cÅ©ng ngã vá»›i há», vì y bây giỠđã trở thà nh con cái cá»§a sá»± tối tăm. Äức Giêsu đã chấp nháºn chịu ná»™p mình vì Ngà i đến trần gian là vì việc nà y, và chỉ yêu cầu há» không được là m hại các môn đệ.
Ông Phêrô là con ngưá»i khẳng khái, ông không thể đứng yên nhìn Thầy bị bắt, nên đã rút gươm ra hà nh động. Phêrô đã chém đứt tai phải cá»§a ngưá»i đầy tá»› vị thượng tế, nhưng Äức Giêu đã quở trách ông. Ngà i nói: “Hãy xá» gươm và o bao. Chén mà Chúa Cha đã trao cho Thầy, lẽ nà o Thầy chẳng uống?” Ngà i đã chịu nạp mình, đó là do ý Ngà i muốn.
Tên phản bá»™i GiuÄ‘a không nghÄ© đến tình huống nà y, hắn nghÄ© Äức Giêsu sẽ dùng quyá»n năng cá»§a Ngà i để thoát khá»i tay quân dữ dá»… dà ng, nhưng hắn đã lầm. Từ đây hắn phải sống trong sá»± dằn vặt khá»§ng khiếp. Thái độ Äức Giêsu bằng lòng chấp nháºn bị bắt là m cho các môn đệ bà ng hoà ng, sợ hãi.
_________________________________
2/. (Ga 18, 12 – 27)
ÄỨC GIÊ-SU BỊ ÄIỆU RA TRƯỚC CÃC ÔNG KHA-NAN VÀ CAI-PHA. ÔNG PHÊ-RÔ CHá»I THẦY
Bấy giá» quân dữ đến bắt và trói Äức Giêsu, hỠđã là m theo lá»i Äức Giêsu yêu cầu, không động chạm đến các môn đệ và bắt đầu Ä‘iệu Ngà i Ä‘i. Ở đây có sá»± khác biệt lá»›n so vá»›i Bà i Thương khó theo Thánh Matthêu.
Ở Matthêu, Äức Giêsu bị Ä‘iệu ngay đến dinh Thượng tế Cai-Pha.
Còn ở Gioan, đầu tiên Ngà i bị Ä‘iệu đến Kha-nan, cÅ©ng là thượng tế và là nhạc phụ Cai-pha. Ông Kha-nan há»i Ngà i vá» 02 Ä‘iểm: vá» môn đệ và vá» giáo huấn cá»§a Ngà i.
+ Há»i vá» môn đệ, có lẽ ông Kha-nan muốn bắt luôn các môn đệ, vì má»™t ngưá»i lá»›n tuổi như ông, không Ãt nhiá»u cÅ©ng có kinh nghiệm chÃnh trưá»ng. Muốn nhổ cá» thì phải nhổ táºn gốc.
+ Còn há»i vá» Giáo huấn, có lẽ đây là câu há»i bao trùm má»™t phạm vi rất rá»™ng. Há»i vá» giáo huấn, có nghÄ©a há»i vá» má»™t nhân sinh quan, má»™t thiên giá»›i quan, do đó không thể chỉ trong má»™t câu há»i có thể nói hết được.
Äứng trước câu há»i cá»§a Kha-nan, Äức Giêsu không trả lá»i trá»±c tiếp, nhưng cÅ©ng không im lặng, vì đối vá»›i kẻ thù cá»§a chân lý, thì không xứng đáng để nghe chân lý. Sá»± thắc mắc cá»§a Kha-nan chỉ là mà n kịch, vì những ngưá»i lãnh đạo Do Thái luôn theo dõi Äức Giêsu, thì hẳn đã biết Ngà i nói gì và còn biết rất rõ. Äức Giêsu khẳng định cho Kha-nan biết, Ngà i đã nói công khai và không có gì úp mở, má»i ngưá»i Ä‘á»u nghe, như váºy nếu ông muốn biết thì cứ gặp ai đã nghe Ngà i để há»i.
Trước sá»± cương quyết và khẳng khái cá»§a Äức Giêsu, má»™t tên trong nhóm thuá»™c hạ đứng đó vả và o mặt Ngưá»i mà nói: “Anh trả lá»i vị thượng tế như thế ư?” Äức Giê-su đáp: “Nếu tôi nói sai, anh chứng minh xem sai ở chá»— nà o; còn nếu tôi nói phải, sao anh lại đánh tôi?”
Phản ứng cá»§a Äức Giêsu sẽ gây thắc mắc cho nhiá»u ngưá»i, Ngà i đã từng dạy các môn đệ: “Nếu ai vả má con bên phải, hãy đưa luôn má bên trái nữaâ€, nhưng ở đây Äức Giêsu đã phản ứng mạnh mẽ.
Sá»± mâu thuẫn nà y muốn nói lên Ä‘iá»u gì?
Suy nghÄ© vá» thái độ cá»§a Äức Giêsu ta má»›i tìm ra thái độ đúng đắn khi sống cuá»™c sống là m ngưá»i trong má»i hoà n cảnh:
+ Trước những bất công, trước những bóc lá»™t, chà đạp cá»§a những kẻ có quyá»n thế, ngưá»i yêu mến chân lý phải có NGHĨA VỤ LÊN TIẾNG. Lên tiếng có nghÄ©a biểu lá»™ phản kháng lại sá»± dữ, bênh vá»±c ngưá»i bị bất công, bị áp bức.
Nếu im lặng vì hèn nhát thì há» không xứng đáng là ngưá»i thuá»™c vá» công lý, ta hãy là m hết sức mình trong khả năng có thể, nhưng tuyệt đối không đứng nhìn bất công hoà nh hà nh như chá»— không ngưá»i. Nếu trước bất công, trước sá»± chà đạp nhân phẩm mà ta im lặng, thì còn nói gì đến Tá» Äạo, đó chỉ là sá»± huênh hoang khoác lác.
+ Trước những sá»± thiệt thòi có tÃnh cách cá nhân, Äức Giêsu khuyên các môn đệ nên chá»n cách sống hòa nhã, khiêm nhu vì chỉ có tình yêu má»›i chiến thắng được háºn thù, má»›i cảm hóa được con ngưá»i.
Nói vỠông Phêrô, Bà i Thương khó theo Gioan có má»™t sá»± khác biệt so vá»›i các Thánh sá» khác, ông được má»™t môn đệ khác, Gioan không nói rõ tên ngưá»i nà y, ai cÅ©ng cho rằng ngưá»i nà y là Gioan, Phêrô được môn đệ nà y dẫn và o sân dinh Thượng tế để theo dõi cuá»™c xá» Thầy mình.
Tại đây Phêrô đã chối Äức Giêsu 03 lần theo như lá»i Ngà i đã báo trước. Sau lần chối cuối cùng gà liá»n gáy. Äây sẽ là vết thương nhức nhối trong suốt cuá»™c Ä‘á»i còn lại cá»§a Phêrô. Nhưng nhá» lần vấp ngã hèn nhát nà y, Phêrô má»›i được biến đổi để trở thà nh vị Tông đồ trưởng theo như lòng Chúa mong ước.
_____________________________________
3/. (Ga 18, 28 – 40)
ÄỨC GIÊ-SU BỊ ÄIỆU RA TRƯỚC Tá»”NG TRẤN PHI-LA-TÔ
Ta thấy có một sự gián đoạn không liên tục, nó bị đốt giai đoạn ở dinh Thượng tế Cai-pha.
Ở Ä‘oạn trước, Gioan nói: “Ông Kha-nan cho giải Ngưá»i đến thượng tế Cai-pha, Ngưá»i vẫn bị tróiâ€, nhưng sang Ä‘oạn kế tiếp, Gioan viết: “Váºy, ngưá»i Do-thái Ä‘iệu Äức Giê-su từ nhà ông Cai-pha đến dinh tổng trấnâ€.
Ta thấy rõ Gioan đã bá» qua giai Ä‘oạn Äức Giêsu ở dinh Thượng tế Cai-pha mà không thấy nhắc đến.
Sá»± bá» qua như váºy có nghÄ©a gì?
Theo Gioan, thá»±c sá»± không cần thiết phải tưá»ng thuáºt ở dinh Cai-Pha vì lý do sau đây:
1/. Ở Ä‘oạn trên Gioan viết: “Trước tiên, há» Ä‘iệu Äức Giê-su đến ông Kha-nan là nhạc phụ ông Cai-pha. Ông Cai-pha là m thượng tế năm đó. ChÃnh ông nà y đã đỠnghị vá»›i ngưá»i Do-thái là nên để má»™t ngưá»i chết thay cho dân thì hÆ¡n.†Ông Cai-pha nói câu nà y trong Thượng há»™i đồng xảy ra trước đó. Như váºy ông Cai-pha đã có sẵn bản án dà nh cho Äức Giêsu ngay trước khi Ngà i bị bắt, do đó không cần tưá»ng thuáºt tại dinh Cai-pha.
2/. Cho dù có tưá»ng thuáºt sá»± kiện xảy ra tại dinh Cai-pha cÅ©ng chẳng Ãch gì chỉ là m mất thá»i giá», vì ngưá»i có thể ra bản án cho Äức Giêsu đó là Quan tổng trấn Philatô, vị đại diện cho đế quốc La Mã tại nước Do Thái, chứ không phải các Thượng tế.
Khi đến dinh Quan tổng trấn, Gioan viết: “Lúc đó trá»i vừa sángâ€, có nghÄ©a bóng tối đã bị đẩy lùi, bây giá» là lúc ánh sáng và sá»± tháºt xuất hiện, báo hiệu cho má»™t phiên tòa công bằng sẽ bắt đầu.
Má»™t chi tiết thú vị nữa Gioan đỠcáºp ở đây: “Há» không và o dinh kẻo bị nhiá»…m uế mà không ăn lá»… Vượt Qua đượcâ€, Philatô là dân ngoại, ngưá»i Do Thái không muốn và o dinh vì sợ ô uế. Tháºt mỉa mai, khi ngưá»i ta tuân giữ nghiêm ngặt lá» luáºt cá»§a Thiên Chúa, nhưng lại Ä‘ang muốn giết chÃnh Con Thiên Chúa.
Váºy thái độ giữ luáºt cá»§a há» còn giá trị nữa không?
Há» không và o, có nghÄ©a bên Nguyên cáo không và o, đứng ở ngoà i; còn Äức Giêsu lại và o trong, có nghÄ©a Bị cáo phải và o trong để quan xét xá».
Tháºt lố bịch, trên thế giá»›i chưa có phiên tòa lại kỳ lạ như váºy. Bên nguyên cáo ở ngoà i sân, còn bị cáo lại ở trong tòa án. Ngay sá»± kiện nà y ta cÅ©ng thấy phiên tòa nà y sẽ có nhiá»u chuyện để nói.
Ông Philatô phải Ä‘Ãch thân ra gặp há», tức gặp bên nguyên cáo và há»i há» ná»™p ngưá»i nà y (Äức Giêsu) vì tá»™i gì? Và ai cÅ©ng thấy tức cưá»i cho lá»i kết tá»™i cá»§a há», Gioan viết: “Nếu ông nà y không là m Ä‘iá»u ác, thì chúng tôi đã chẳng Ä‘em ná»™p cho quan.â€
Kết tá»™i má»™t ngưá»i mà không nêu tá»™i cá»§a há», váºy có nghÄ©a gì?
“Nếu ông nà y không là m Ä‘iá»u ácâ€, tháºt má»™t câu kết tá»™i ngá»› ngẩn nhất trong lịch sá». Nó hoà n toà n chá»§ quan.
Váºy chẳng lẽ khi không ưa ai, ta cứ cho rằng, nếu nó không là m Ä‘iá»u ác, thì ta chẳng đưa ra tòa án sao. Chắc ông chánh án phải mỉm cưá»i, đúng là má»™t lÅ© ngưá»i xảo quyệt, có tâm địa xấu xa.
Philatô đã phản ứng như ta tiên Ä‘oán, Gioan viết: “Các ngưá»i cứ Ä‘em ông ta Ä‘i mà xét xá» theo luáºt cá»§a các ngưá»i.†Ông không muốn xá» những phiên tòa như váºy, ông không rảnh.
Nhưng khổ ná»—i, ngưá»i Do Thái lại không có quyá»n xá», vì nước Do Thái Ä‘ang bị La Mã cai trị, muốn kết án ngưá»i nà o phải do vị đại diện La Mã quyết định. Gioan viết: “Chúng tôi không có quyá»n xá» tá» ai cả.”
HỠnói câu nà y có nghĩa gì?
Có nghÄ©a hỠđã định tá»™i chết cho Äức Giêsu, phải xá» tá», nhưng há» muốn dùng tay Philatô để là m việc đó cho đúng luáºt pháp hiện hà nh. Há» coi thưá»ng quan Tổng trấn quá mức và Philatô đã thấy rõ Ä‘iá»u nà y.
Sau khi nói chuyện vá»›i bên nguyên cáo, Philatô và o trong để thẩm vấn bên Bị cáo, Äức Giêsu. Äây là má»™t lợi thế rất lá»›n cho Äức Giêsu, vì bên Nguyên cáo không đưa ra má»™t tá»™i nà o cụ thể. Äối vá»›i Philatô, Äức Giêsu không có tá»™i gì hết.
Philatô há»i Äức Giêsu 02 câu há»i:
– Câu há»i 1: “Ông có phải là vua dân Do-thái không?”
– Câu há»i 2: “Ông đã là m gì?â€
Vá» câu há»i thứ nhất: Äức Giêsu xác nháºn Ngà i là Vua. Nhưng Ngà i cho Philatô biết, vương quyá»n cá»§a Ngà i, như Gioan viết: “Nước tôi không thuá»™c vá» thế gian nà y. Nếu Nước tôi thuá»™c vá» thế gian nà y, thuá»™c hạ cá»§a tôi đã chiến đấu không để tôi bị ná»™p cho ngưá»i Do-thái. Nhưng tháºt ra Nước tôi không thuá»™c chốn nà y.”
Philatô không thể hiểu câu nói cá»§a Äức Giêsu, vì nếu Ngà i là vua, thì phải có lãnh thổ, có dân chúng, có quân đội,… tức phải có má»™t thá»±c thể chÃnh trị. Philatô đã xác định: “ChÃnh dân cá»§a ông và các thượng tế đã ná»™p ông cho tôiâ€. Nhưng ở đây Äức Giêsu lại nói: “Nước tôi không thuá»™c chốn nà yâ€, đối vá»›i Philatô, váºy nước đó ở đâu? Äó là má»™t khái niệm rất mù má», Philatô là m sao có thể hiểu được má»™t vị vua như váºy. Äức Giêsu sẽ giải thÃch trong câu trả lá»i thứ hai.
Câu há»i thứ hai: “Ông đã là m gì?†Äức Giêsu trả lá»i: “ChÃnh ngà i nói rằng tôi là vua. Tôi đã sinh ra và đã đến thế gian nhằm mục Ä‘Ãch nà y: là m chứng cho sá»± tháºt. Ai đứng vá» phÃa sá»± tháºt thì nghe tiếng tôi.” Có nghÄ©a nước cá»§a Äức Giêsu, mặc dù vẫn ở trong thế gian, nhưng không thuá»™c vá» thế gian. Nước đó bao gồm những ai yêu mến sá»± tháºt và sống sá»± tháºt. Ai đứng vá» phÃa sá»± tháºt thì thuá»™c vá» nước đó.
Trước câu trả lá»i cá»§a Äức Giêsu, Philatô đã hiểu, nước đó như thế nà o, đó là má»™t nước vô hình. Nhưng vấn đỠPhilatô đặt ra: đó là Sá»± tháºt. Thế nà o là sá»± tháºt, Gioan viết: “Ông Phi-la-tô nói vá»›i Ngưá»i: “Sá»± tháºt là gì?”
Ông há»i chỉ để há»i thôi mà không muốn Ä‘i tiếp và o câu chuyện. Äến đây phần thẩm vấn bên Bị cáo đã xong. Như váºy, Nguyên cáo không đưa ra má»™t tá»™i nà o cụ thể và Bị cáo cÅ©ng không biện minh rõ rà ng chỉ là những vấn đỠrất siêu hình mà má»™t ông quan như Philatô không thể nà o hiểu nổi.
Kết luáºn Äức Giêsu vô tá»™i.
Nhưng Philatô cÅ©ng hiểu ngưá»i Do Thái, hiểu Do Thái giáo, ông cÅ©ng thấy vẻ mặt đằng đằng sát khà cá»§a các Thượng tế, kỳ mục,… và cả những ngưá»i Do Thái bị xúi giục, đó là thà nh phần đáng kể ông không thể coi thưá»ng.
Sá»± nghiệp chÃnh trị cá»§a ông có thể bị chấm dứt do sá»± kiện nà y, vì không ổn định được tình hình. Ông thấy rõ Äức Giêsu vô tá»™i, nhưng ông không muốn chá»c giáºn ngưá»i Do Thái. Ông đã tìm thấy má»™t kẽ hở để thoát thân dá»±a và o tục lệ.
Gioan viết: “Philatô nói: “Theo tục lệ cá»§a các ngưá»i, và o dịp lá»… Vượt Qua, ta thưá»ng tha má»™t ngưá»i nà o đó cho các ngưá»i. Váºy các ngưá»i có muốn ta tha vua dân Do-thái cho các ngưá»i không?”
Philatô khôn khéo chá»n Baraba là má»™t tên cướp khét tiếng là m đối trá»ng vá»›i Äức Giêsu để cho há» chá»n. Ông tin chắc há» sẽ xin tha Äức Giêsu, vì ông biết Ngà i đã là m bao việc tốt đẹp, thì không lẽ thua tên cướp kia.
Nhưng Philatô đã lầm, Gioan viết: “Há» lại la lên rằng: “Äừng tha nó, nhưng xin tha Ba-ra-ba!” Mà Ba-ra-ba là má»™t tên cướp.â€
_____________________________________
4/. (Ga 19, 1 – 16)
ÄỨC GIÊSU BỊ KẾT ÃN TỬ HÃŒNH.
Nếu độc giả theo dõi, ta sẽ thấy Philatô kiên định trong láºp trưá»ng: Äức Giêsu vô tá»™i, và ông quyết tìm má»i cách tha Äức Giêsu.
Nhưng Philatô đã bá»™c lá»™ má»™t nhược Ä‘iểm rõ nét, ông sợ ngưá»i Do Thái là m loạn, Ä‘iá»u nà y sẽ ảnh hưởng đến sá»± nghiệp chÃnh trị cá»§a ông. Ông có thể bị mất chức vì vụ nà y, vì ông không có khả năng xỠán và ổn định tình hình.
Giữa 02 tâm trạng đó, Philatô đã thá»±c hiện má»™t số giải pháp để tha Äức Giêsu. Các giải pháp đó là :
+ Dùng Baraba.
+ Dùng khổ nhục kế.
+ Dùng Quyá»n Tổng trấn.
1/. GIẢP PHÃP 1: DÙNG BARABA là m đối trá»ng vá»›i Äức Giêsu.
ÄÆ°a Baraba, má»™t tên cướp khét tiếng là m đối trá»ng vá»›i Äức Giêsu để dân chá»n. Ông hy vá»ng dân sẽ chá»n Äức Giêsu, nhưng ai ngá» ngưá»i Do Thái bị các báºc đà n anh xúi giục lại xin tha Baraba.
2/. GIẢI PHÃP 2: Philatô DÙNG KHá»” NHỤC KẾ nhằm thá»a mãn sá»± hằn há»c cá»§a ngưá»i Do Thái để cứu Äức Giêsu
Gioan viết: “Bấy giỠông Phi-la-tô truyá»n Ä‘em Äức Giê-su Ä‘i và cho đánh đòn Ngưá»i. Bá»n lÃnh kết má»™t vòng gai là m vương miện, đặt lên đầu Ngưá»i, và khoác cho Ngưá»i má»™t áo choà ng Ä‘á».
Sau đó, theo Gioan, ông Phi-la-tô lại ra ngoà i và nói vá»›i ngưá»i Do-thái: “Äây ta dẫn ông ấy ra ngoà i cho các ngưá»i, để các ngưá»i biết là ta không tìm thấy lý do nà o để kết tá»™i ông ấy.” Váºy, Äức Giê-su bước ra ngoà i, đầu đội vương miện bằng gai, mình khoác áo choà ng Ä‘á». Ông Phi-la-tô nói vá»›i há»: “Äây là ngưá»i!” Philatô hy vá»ng, vá»›i má»™t ngưá»i từng thi ân giáng phúc cho há», con cháu há», mà bây giá» mình đầy máu me, đầu đội vòng gai, … dù có dữ dằn đến đâu há» cÅ©ng phải nguôi giáºn mà tha cho Äức Giêsu.
Nhưng ông lại bị lầm. Gioan viết: “Khi vừa thấy Äức Giê-su, các thượng tế cùng các thuá»™c hạ liá»n kêu lên rằng: “Äóng Ä‘inh, đóng Ä‘inh nó và o tháºp giá!”
Philatô thấy tình hình đã Ä‘i ra ngoà i sá»± kiểm soát cá»§a mình, ông không muốn can dá»± và o nữa. Ông muốn trả lại cho ngưá»i Do Thái muốn là m gì thì là m đối vá»›i Äức Giêsu. Gioan viết: “Philatô nói vá»›i há»: “Các ngưá»i cứ Ä‘em ông nà y Ä‘i mà đóng Ä‘inh và o tháºp giá, vá» phần ta, ta không tìm thấy lý do để kết tá»™i ông ấy.” Äây là điá»u ngưá»i Do Thái không muốn, vì há» không có quyá»n gì xá» tá»™i ai hết. Há» muốn mượn tay Philatô để giết Äức Giêsu má»›i hợp pháp.
Lúc nà y ngưá»i Do Thái vì sá»± xúi bẩy cá»§a các báºc đà n anh, há» nói: “Chúng tôi có Lá» Luáºt; và chiếu theo Lá» Luáºt, thì nó phải chết, vì nó đã xưng mình là Con Thiên Chúa.”
Bây giá» ngưá»i Do Thái muốn xá» dụng lá» luáºt và Philatô hiểu: Äã đụng chạm đến tôn giáo rồi. Ông rất sợ Ä‘iá»u nà y, vì Do Thái Giáo ông biết rất rõ, là m gì thì là m tuyệt đối không được đụng đến lá» luáºt cá»§a há». Như váºy Philatô lại thất bại.
3/. GIẢI PHÃP 3: Philatô DÙNG QUYỀN CỦA VỊ Tá»”NG TRẤN.
Bây giá» Philatô trở và o trong, ông gặp Äức Giêsu, bên bị cáo, ông há»i Ngà i: “Ông từ đâu mà đến?”, nhưng Ngà i không trả lá»i. Philatô dùng quyá»n cá»§a mình để buá»™c Äức Giêsu phải trả lá»i.
Gioan viết: “Ông không trả lá»i tôi ư? Ông không biết rằng tôi có quyá»n tha và cÅ©ng có quyá»n đóng Ä‘inh ông và o tháºp giá sao?” Nhưng Äức Giêsu đã cho Philatô biết rõ quyá»n cá»§a ông ở chá»— nà o, Ngà i nói: “Ngà i không có quyá»n gì đối vá»›i tôi, nếu Trá»i chẳng ban cho ngà i. Vì thế, kẻ ná»™p tôi cho ngà i thì mắc tá»™i nặng hÆ¡n.”
Äá»™c giả để ý cụm từ: “nếu Trá»i chẳng ban cho ngà iâ€, có nghÄ©a má»i quyá»n lá»±c trần gian ngưá»i ta có được là do Thiên Chúa ban cho. Ngà i ban cho há» quyá»n để là m gì? Thưa: để mưu cầu Ãch lợi cho những ngưá»i dưới quyá»n mình.
Như váºy, Äức Giêsu muốn đưa ra quan Ä‘iểm đúng đắn vá» quyá»n lá»±c.
Ngưá»i dân phải biết tôn trá»ng luáºt pháp, vì tôn trá»ng luáºt pháp là tôn trá»ng Thiên Chúa, vì má»i quyá»n lá»±c Ä‘á»u do Thiên Chúa ban. Mặt khác, quyá»n lá»±c để phục vụ con ngưá»i, những ai á»· lại quyá»n lá»±c Ä‘ang có để là m mưa là m gió, ngưá»i đó không xứng đáng ở vị trà đó, cần phải thay thế để đưa ngưá»i khác xứng đáng hÆ¡n.
Philatô lại trở ra bên ngoà i gặp Nguyên cáo. Ngưá»i Do Thái biết rõ Philatô Ä‘ang tìm cách tha Äức Giêsu, há» sẽ dùng đòn cân não cuối cùng để đánh và o ông. Gioan viết: “Nếu ngà i tha nó, ngà i không phải là bạn cá»§a Xê-da. Ai xưng mình là vua, thì chống lại Xê-da.” Ngưá»i Do Thái dùng chÃnh danh nghÄ©a Hoà ng đế Xêda.
Như váºy nếu Philatô tha cho Äức Giêsu thì ông Ä‘ang đứng vá» phÃa ngưá»i phản loạn, vì Äức Giêsu đã xưng mình là vua. Trong má»™t nước bị đô há»™ như Do Thái, mặc dù vẫn có vua, nhưng vua đó phải do Xêda đặt lên hay phong cho. Ai tá»± mình xưng là vua, ngưá»i đó sẽ bị kết tá»™i phản loạn.
Như váºy dưới con mắt cá»§a La Mã, Äức Giêsu là kẻ phản loạn vì xưng mình là vua, Philatô không còn lý do gì bênh vá»±c Chúa Giêsu được nữa. Ông đã hết cách. Vấn đỠở đây là phải giữ cái ghế cá»§a ông, giữ sá»± nghiệp chÃnh trị mà ông Ä‘ang có.
Cuối cùng Phi-la-tô trao Äức Giê-su cho hỠđóng Ä‘inh và o tháºp giá.
Như váºy ngưá»i Do Thái đã thà nh công trong má»™t phiên tòa ô danh nhất trong lịch sá» nhân loại: Nguyên cáo không đưa ra được tá»™i nà o để kết án. Bị cáo hoà n toà n vô tá»™i. Quan chánh án biết rõ bị cáo vô tá»™i. Nhưng cuối cùng bị cáo, Äức Giêsu lại bị đóng Ä‘inh và o tháºp giá, bị kết án tá». Tháºt là vết nhÆ¡ ngà n Ä‘á»i cho ngưá»i Do Thái, má»™t dân tá»™c luôn lấy lá» luáºt là m trá»ng.
__________________________________________
5/. (Ga 19, 17 – 22)
ÄỨC GIÊSU CHỊU ÄÓNG ÄINH VÀO THÂP GIÃ.
Sau khi bản án được tuyên, qua việc Philatô trao Äức Giêsu cho ngưá»i Do Thái Ä‘em Ä‘i đóng Ä‘inh. Gioan viết: “ChÃnh Ngưá»i vác lấy tháºp giá Ä‘i ra, đến nÆ¡i gá»i là Cái Sá», tiếng HÃp-ri là Gôn-gô-thaâ€
Có lẽ đây là hình phạt man rợ nhất cá»§a Rôma, ngưá»i tá» tá»™i phải vác lấy chÃnh tháºp giá mà lát nữa đây mình sẽ bị đóng và o đó, tháºt ác nghiệt.
Gôn-gô-tha là địa Ä‘iểm ngoà i thà nh Giêrasalem, nhưng rất gần vá»›i thà nh, nó muốn nói rằng: Äức Giêsu, Con Thiên Chúa đã bị loại ra khá»i thà nh thánh, thà nh cá»§a Thiên Chúa. Ngà i bị liệt và o hà ng tá»™i lá»—i vì cùng bị đóng Ä‘inh vá»›i 02 ngưá»i tá»™i lá»—i khác.
Chỉ còn má»™t Ä‘iá»u duy nhất mà Philatô có thể là m, đó cÅ©ng là cách mà ông muốn trả đũa ngưá»i Do Thái vì ông bị há» dồn đến chân tưá»ng khi xá» ngưá»i công chÃnh.
Gioan viết: “Ông Phi-la-tô cho viết má»™t tấm bảng và treo trên tháºp giá; bảng đó có ghi: “GIÊ-SU NA-DA-RÉT, VUA DÂN DO-THÃI.” Tấm bảng nà y sẽ là điá»u sỉ nhục ngưá»i Do Thái, vì chÃnh tay hỠđã đóng Ä‘inh vua cá»§a mình, thì há» suốt Ä‘á»i bị mang nhục và phải là m kiếp nô lệ. Lịch sỠđã chứng minh Ä‘iá»u đó.
Tấm bảng đã chạm đến ná»—i Ä‘au cá»§a há», há» xin Philatô cho sá»a lại ná»™i dung tấm bảng. HỠđỠnghị: “Xin ngà i đừng viết: “Vua dân Do-thái”, nhưng viết: “Tên nà y đã nói: Ta là Vua dân Do-thái”.
Nhưng Philatô trả lá»i ngưá»i Do Thái bằng câu nói thá»i danh và lạnh lùng: “Ta viết sao, cứ để váºy!”. Äây sẽ là cái tát và o mặt há», chÃnh hỠđã đóng Ä‘inh vua cá»§a mình. Philatô có thể nhượng bá»™ há» Ä‘iá»u nà y Ä‘iá»u kia, nhưng trong chuyện nà y ông rất cương quyết. Như váºy trong lịch sá», ngưá»i Do Thái luôn giết các ngôn sứ và tiên tri, bây giá» há» giết chÃnh Con Thiên Chúa.
_________________________________
6/. (Ga 19, 23 – 30)
LÃNH TRÃNG CHIA NHAU ÃO Xá»NG ÄỨC GIÊSU
Äá»™c giả để ý má»™t chi tiết: Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Äức Giêsu luôn ứng nghiệm má»i lá»i Kinh thánh nói vá» Ngà i. Ão cá»§a tá» tá»™i thuá»™c vá» quân lÃnh hà nh hình, áo cá»§a Äức Giêsu có hai loại:
+ Ão có đưá»ng khâu, thì sẽ chia là m 04.
+ Còn áo không có đưá»ng khâu, liá»n má»™t mạch thì há» sẽ bốc thăm. Gioan viết: “Thế là ứng nghiệm lá»i Kinh Thánh: Ão xống tôi, chúng Ä‘em chia chác, cả áo dà i, cÅ©ng bắt thăm luôn.
Có 04 câu nói cuối cùng cá»§a Äức Giêsu trên tháºp giá theo Gioan:
1/. Câu thứ nhất: “Thưa Bà , đây là con cá»§a Bà .”
2/. Câu thứ hai: “Äây là mẹ cá»§a anh.”
Hai câu nà y, Äức Giêsu nói vá»›i Äức Mẹ và Thánh Gioan Ä‘ang dưới chân tháºp giá, Äức Giêsu muốn trao Äức Mẹ cho thánh Gioan thay Ngà i chăm sóc. Äồng thá»i Ngà i trao Gioan cho Äức Mẹ. Gioan sẽ đại diện cho toà n thể nhân loại để từ đây, nhân loại sẽ là con cá»§a Mẹ.
3/. Câu thứ ba: “Tôi khát!”
Äức Giêsu chịu cá»±c hình, đánh đòn, thân Ngà i bị máu me đầy khắp, Ngà i sẽ bị mất nước trầm trá»ng. Như váºy, Ngà i sẽ lâm và o tình trạng thiếu nước. Câu “Ta khát†đã nói lên Ä‘iá»u đó.
Nhưng câu nói cá»§a Äức Giêsu phải được hiểu theo nghÄ©a sâu xa hÆ¡n. Ngà i Ä‘ang khao khát con ngưá»i, khao khát linh hồn, vì biết bao ngưá»i Ä‘ang sống ngoà i tình yêu cá»§a Thiên Chúa, Ngà i mong muốn con ngưá»i trở vá» vá»›i Thiên Chúa.
Cái chết cá»§a Äức Giêsu sẽ là nguồn Æ¡n cứu rá»—i cho con ngưá»i qua má»i thá»i đại.
4/. Câu thứ tư: “Thế là đã hoà n tất!”
Äức Giêsu đã thi hà nh Thánh à Chúa Cha cách trá»n vẹn. Ngà i từng nói vá»›i ngưá»i Do Thái, Ngà i từ Thiên Chúa mà đến và Ngà i đến trần gian nà y để thi hà nh Thánh ý Chúa Cha. Vá»›i cái chết cá»§a Ngà i trên tháºp giá, Äức Giêsu đã trở nên Hy tế để giao hòa con ngưá»i vá»›i Thiên Chúa, trả cho há» quyá»n là m con Thiên Chúa, và trả lại cho há» sá»± sống đã mất vì tá»™i Nguyên tổ. Và bây giá» má»i sá»± đã hoà n tất.
__________________________________
7/. (Ga 19, 31 – 37)
ÄỨC GIÊSU BỊ LƯỠI ÄÃ’NG ÄÂM THÂU
“Hôm đó là ngà y áp lá»…â€.
Như váºy, sắp đến ngà y Sabbat, ngưá»i ta phải kết thúc số pháºn các tá» tá»™i, nếu để há» còn sống sang ngà y hôm sau, thì há» không có quyá»n giết những tá» tá»™i nà y và đó là cÆ¡ may hỠđược cứu sống. Ngưá»i Do Thái không muốn 3 ngưá»i Ä‘ang bị treo trên tháºp giá có cÆ¡ há»™i sống sót nà y nên phải giết luôn trong ngà y hôm nay, nếu há» chưa chết.
Gioan nói rõ, 2 tên trá»™m cùng đóng Ä‘inh vá»›i Chúa Giêsu thì há» lấy vò Ä‘áºp giáºp ống chân để cho chết. Còn vá»›i Chúa Giêsu thì há» thấy Ngà i đã chết, “há» không đánh giáºp ống chân Ngưá»iâ€. Nhưng để cho chắc chắn, loại bá» má»i sá»± hồ nghi, má»™t ngưá»i lÃnh lấy giáo đâm và o cạnh sưá»n Ngưá»i. Tức thì, máu cùng nước chảy ra.
Như váºy, chÃnh hà nh động nà y cá»§a tên lÃnh nà y xác quyết Chúa Giêsu đã chết tháºt sá»±, không thể chối cãi và nó sẽ đánh đổ các luáºn Ä‘iệu cá»§a ngưá»i Do Thái vá» biến cố Phục sinh, há» phao tin đồn Ngà i chưa chết.
Gioan viết: “Các việc nà y đã xảy ra để ứng nghiệm lá»i Kinh Thánh: Không má»™t khúc xương nà o cá»§a Ngưá»i sẽ bị đánh giáºp. Lại có lá»i Kinh Thánh khác: Há» sẽ nhìn lên Äấng hỠđã đâm thâu.â€
Có nghÄ©a Chúa Giêsu đã ứng nghiệm tất cả các lá»i tiên tri vá» Ngà i, cho dù là chi tiết nhá» nhặt nhất, ngay cả giây phút cuối cùng trên trần thế.
Gioan viết rất sâu sắc: “máu cùng nước chảy raâ€. Có nghÄ©a, từ cái chết cá»§a Chúa Giêsu đã phát sinh nguồn sống cho toà n nhân loại.
________________________________
8/. (Ga 19, 38 – 42)
ÄỨC GIÊSU ÄÆ¯á»¢C MAI TÃNG
Äức Giêsu đã tắt thở, bây giá» là lúc hạ xác Ngà i để mai táng trong má»™. Công việc phải khẩn trương vì hôm nay là ngà y áp lá»… cá»§a ngưá»i Do Thái.
Ta thấy có má»™t sá»± kiện nổi báºt, ngưá»i xin Philatô cho phép hạ thi hà i Äức Giêsu xuống là ông Giô-xếp, ngưá»i A-ri-ma-thê. Theo Gioan, Ông Giô-xếp nà y là má»™t môn đệ theo Äức Giê-su, nhưng cách kÃn đáo, vì sợ ngưá»i Do-thái.
Ngưá»i thứ hai là ông Nicôđêmô, theo Gioan, ông nà y trước kia đã tá»›i gặp Äức Giê-su ban đêm. Hai ông nà y lãnh thi hà i Äức Giêsu và mai táng trong má»™. Äá»™c giả có thể đặt câu há»i: Tại sao trước đây há» nhút nhát không dám ra mặt vì sợ ngưá»i Do Thái, bây giá» há» xuất hiện công khai là m công việc táng xác?
Thưa: Vì cái chết cá»§a Äức Giêsu đã là m thá»a mãn ngưá»i Do Thái, từ nay há» sẽ ăn ngon ngá»§ yên, không còn báºn tâm gì vỠông Giêsu nữa. Mặt khác, chÃnh cái chết cá»§a Äức Giêsu đã chôn sá»± nhút nhát cá»§a những ngưá»i không dám ra mặt, chôn sá»± nhút nhát đó và o trong nấm má»™ cùng vá»›i Ngà i, để những con ngưá»i đó trở nên mạnh mẽ phi thưá»ng như chưa bao giá» biết sợ. HỠđã được cái chết cá»§a Ngà i biến đổi
Amen.
__________________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm

