“AI LÀ ANH EM CỦA TÔI?”
BÀI ÄỌC I: Gl 1, 6-12
“Tin Mừng do tôi rao giảng không phải thuá»™c vá» loà i ngưá»i, nhưng là do Äức Giêsu Kitô mạc khải”.
TrÃch thư Thánh Phalô Tông đồ gá»i tÃn hữu Galata.
Anh em thân mến, tôi ngạc nhiên thấy anh em thay lòng đổi dạ chóng như thế đối vá»›i Äấng đã kêu gá»i anh em thông phần và o ân sá»§ng cá»§a Äức Kitô, để anh em quay sang má»™t tin mừng khác: Tin mừng khác là m gì có, chỉ có những kẻ phá rối anh em và muốn anh em đảo lá»™n Tin Mừng cá»§a Äức Kitô. Nhưng cho dù chúng tôi, hay má»™t thiên thần nà o từ trá»i đến giảng tin mừng khác vá»›i Tin Mừng chúng tôi đã rao giảng cho anh em, thì ngưá»i đó bị chúc dữ. Như chúng tôi đã nói trước, và giỠđây tôi xin nói lại rằng: Nếu ai trong anh em rao giảng cho anh em Tin Mừng khác hÆ¡n Ä‘iá»u anh em đã lãnh nháºn, thì ngưá»i đó bị chúc dữ.
GiỠđây, tôi phải là m vừa lòng ngưá»i ta hay là Thiên Chúa? Nà o có phải tôi tìm cách là m vừa lòng ngưá»i ta sao? Nếu tôi còn là m vừa lòng thiên hạ, thì tôi không phải là đầy tá»› cá»§a Äức Kitô.
Anh em thân mến, tôi cho anh em biết rằng Tin Mừng do tôi rao giảng không phải thuá»™c vá» loà i ngưá»i, vì tôi không nháºn cÅ©ng không há»c vá»›i loà i ngưá»i, nhưng là do Äức Giêsu Kitô mạc khải.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 110, 1-2. 7-8. 9 và 10c
Äáp: Cho tá»›i muôn Ä‘á»i Chúa vẫn nhá»› lá»i minh ước (c. 5b).
Xướng: 1) Tôi sẽ ca tụng Chúa hết lòng, trong nhóm hiá»n nhân và trong Công há»™i. VÄ© đại thay công cuá»™c cá»§a Chúa tôi, thá»±c đáng cho những ngưá»i mến yêu quan tâm há»c há»i. – Äáp.
2) Công cuá»™c tay Chúa là m ra Ä‘á»u chân tháºt và công chÃnh, má»i giá»›i răn cá»§a Ngưá»i Ä‘á»u đáng cáºy tin. Những giá»›i răn đó được láºp ra cho đến muôn ngà n Ä‘á»i, được ban hà nh má»™t cách chân thà nh và đoan chÃnh. – Äáp.
3) Chúa đã gá»i tặng Æ¡n giải phóng cho dân Ngưá»i, để thiết láºp lá»i minh ước tá»›i muôn Ä‘á»i. Danh Ngưá»i thá»±c là thánh thiện và khả úy. Lá»i khen ngợi Chúa còn tồn tại tá»›i muôn Ä‘á»i. – Äáp.
ALLELUIA: 1 Sm 3, 9; Ga 6, 69
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tá»› Chúa Ä‘ang lắng tai nghe; Chúa có lá»i ban sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 10, 25-37
“Ai là anh em cá»§a tôi?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, có má»™t ngưá»i thông luáºt đúng dáºy há»i thá» Chúa Giêsu rằng: “Thưa Thầy, tôi phải là m gì để được sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i?” Ngưá»i nói vá»›i ông: “Trong Lá» luáºt đã chép như thế nà o? Ông Ä‘á»c thấy gì trong đó?” Ông trả lá»i: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức và hết trà khôn ngươi, và hãy thương mến anh em như chÃnh mình”. Chúa Giêsu nói: “Ông trả lá»i đúng, hãy là m như váºy và ông sẽ được sống”. Nhưng ngưá»i đó muốn bà o chữa mình, nên thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Nhưng ai là anh em cá»§a tôi?”
Chúa Giêsu nói tiếp: “Má»™t ngưá»i Ä‘i từ Giêrusalem xuống Giêricô, và rÆ¡i và o tay bá»n cướp; chúng bóc lá»™t ngưá»i ấy, đánh nhừ tá» rồi bá» Ä‘i, để ngưá»i ấy ná»a sống ná»a chết. Tình cá» má»™t tư tế cÅ©ng Ä‘i qua đưá»ng đó, trông thấy nạn nhân, ông liá»n Ä‘i qua. CÅ©ng váºy, má»™t trợ tế khi Ä‘i đến đó, trông thấy nạn nhân, cÅ©ng Ä‘i qua. Nhưng má»™t ngưá»i xứ Samaria Ä‘i đưá»ng đến gần ngưá»i ấy, trông thấy và động lòng thương. Ngưá»i đó lại gần, băng bó những vết thương, xức dầu và rượu, rồi đỡ nạn nhân lên lừa cá»§a mình, đưa vá» quán trá» săn sóc. Hôm sau, lấy ra hai quan tiá»n, ông trao cho ông chá»§ quán mà bảo rằng: ‘Ông hãy săn sóc ngưá»i ấy, và ngoà i ra còn tốn phà hÆ¡n bao nhiêu, khi trở vá» tôi sẽ trả lại ông’.
“Theo ông nghÄ©, ai trong ba ngưá»i đó là anh em cá»§a ngưá»i bị rÆ¡i và o tay bá»n cướp?” Ngưá»i thông luáºt trả lá»i: “Kẻ đã tá» lòng thương xót vá»›i ngưá»i ấy”. Và Chúa Giêsu bảo ông: “Ông cÅ©ng hãy Ä‘i và là m như váºy”.
Äó là lá»i Chúa.
______________________________
I/. GIỚI THIỆU CÃC BÀI ÄỌC:
Con ngưá»i thưá»ng hay lầm lẫn giữa cái Ä‘Ãch thá»±c vá»›i cái giả mạo và ngược lại. Äể khá»i bị lầm lẫn, con ngưá»i cần phải há»c há»i và nhiá»u khi phải trả giá đắt qua kinh nghiệm má»›i có thể phân biệt giữa thá»±c và giả.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch thư Thánh Phalô Tông đồ gá»i tÃn hữu Galata, cá»™ng đòan tÃn hữu ở Galat lầm lẫn vì há» tin có nhiá»u Tin Mừng khác nhau; thánh Phaolô chỉ cho há» thấy đâu là Tin Mừng Ä‘Ãch thá»±c.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, thầy thông luáºt tuy có biết phải là m gì để được sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i nhưng không biết ai là ngưá»i thân cáºn để giúp há».
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
___________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 10, 25-37)
Hôm nay thứ Hai tuần XXVII Thưá»ng niên, chúng ta trở lại Chương 10 Phúc âm Luca để được nghe lại DỤ NGÔN NGƯỜI SAMARI NHÂN HẬU.
Có thể nói đây là Dụ ngôn rất kinh Ä‘iển cá»§a Luca, và chỉ có Luca tưá»ng thuáºt.
Nếu so sánh Phúc âm của Gioan và của Luca ta sẽ thấy ngay có một nét rất khác biệt khi nói vỠTÌNH YÊU.
+ Ở thánh sỠGioan ta thấy ông diễn tả rất cao siêu, rất sâu sắc mà chỉ khi chìm sâu và o chiêm niệm ta mới thấy hết sự cao đẹp và sâu sắc của nó.
+ Ở thánh sá» Luca, ông diá»…n tả rất bình dân và thá»±c tế, ai Ä‘á»c qua cÅ©ng Ä‘á»u cảm nháºn được.
Và dụ khi nói vá» Tình yêu Thiên Chúa đối vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i, Luca đã đưa ra 3 dụ ngôn trong Chương 15:
1/. Dụ ngôn Con chiên bị mất (Lc 15, 4 -7)
2/. Dụ ngôn đồng bạc bị mất (Lc 15, 8 – 10)
3/. Dụ ngôn Ngưá»i cha nhân háºu (Lc 15, 11 – 32).
Và hôm nay ta được chiêm ngưỡng DỤ NGÔN NGƯỜI SAMARI NHÂN HẬU,
Ná»™i dung Ngưá»i Samaria nhân háºu thì ai cÅ©ng đã được nghe Ä‘i nghe lại nhiá»u lần.
Nhưng hôm nay ta sẽ nhấn mạnh đến 2 câu há»i:
+ Ngưá»i thông luáºt há»i Chúa: “AI LÀ ANH EM CỦA TÔI ?â€
+ Sau khi kể xong dụ ngôn Chúa lại há»i ngưá»i thông luáºt: “AI LÀ ANH EM CỦA NGƯỜI BỊ HẠI?â€
Luca nhấn mạnh khi ngưá»i thông luáºt há»i Chúa: “Ai là anh em cá»§a tôi?â€, ngưá»i thông luáºt MUá»N BÀO CHá»®A MÃŒNH?
Tai sao Luca nói “Muốn bà o chữa mình†?
Thưa, xác định ai là anh em cá»§a tôi tháºt không dá»… chút nà o, đó có phải là anh em, há» hà ng, bạn bè, ngưá»i quen biết vá»›i tôi, ngưá»i mà tôi có mối thân tình, ngưá»i cùng đồng hương vá»›i tôi?
Nếu váºy, những ngưá»i xa lạ, ngưá»i chưa má»™t lần gặp gỡ, ngưá»i mà tôi không có thiện cảm, Ä‘á»u không phải là anh em cá»§a tôi sao !
Những ngưá»i Ä‘ang ăn xin, ngưá»i bất hạnh, Ä‘au khổ và lây lất trước mắt tôi Ä‘á»u không phải là anh em tôi sao!
Nếu đúng váºy, thì phải loại trừ há» ra khá»i câu nói mà ngưá»i thông luáºt đã trả lá»i cho Chúa “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức và hết trà khôn ngươi, và hãy thương mến anh em như chÃnh mình”.
Những ngưá»i xa lạ và bất hạnh nà y theo ông không đòi buá»™c phải “yêu thương như chÃnh mìnhâ€. Háºu quả cá»§a nó sẽ là MỘT Xà HỘI VÔ CẢM như ngà y nay ta Ä‘ang chứng kiến.
Luca nói ông BÀO CHá»®A MÃŒNH là như váºy.
Trước suy nghÄ© và quan niệm sai lầm nà y, Chúa má»›i kể cho ngưá»i thông luáºt nghe Dụ ngôn NGƯỜI SAMARI NHÂN HẬU.
Câu há»i mà Chúa đặt ra cho ngưá»i thông luáºt không còn là “AI LÀ ANH CỦA TÔI†nữa mà là “AI LÀ ANH EM CỦA NGƯỜI BỊ HẠI ?â€.
Như váºy trong câu há»i cá»§a Chúa, cái từ “TÔI†không còn là cá»§a tôi nữa, mà là cá»§a ngưá»i khác, cá»§a ngưá»i bị hại, cá»§a ngưá»i bất hạnh, ngưá»i Ä‘au khổ.
Cuối cùng ông thông luáºt đã nháºn ra và đã trả lá»i đúng:
“KẺ Äà TỎ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT VỚI NGƯỜI ẤYâ€.
Chúa khen ông và nói: “Ông cÅ©ng hãy Ä‘i và là m như váºyâ€.
Rõ rà ng từ quan niệm anh em cá»§a tôi là há» hà ng, bạn bè, ngưá»i đồng hương,… nó đã được mở rá»™ng ra tất cả má»i ngưá»i mà tôi tá» lòng hương xót và giúp đỡ.
Khi sống vá»›i má»™t trái tim nhân háºu như váºy thì tất cả má»i ngưá»i sẽ là anh em cá»§a tôi chứ không cứ gì ngưá»i mà tôi có những mối thân tình.
Có như váºy xã há»™i nà y sẽ đầy tình ngưá»i, nhân bản hÆ¡n.
Kitô hữu chúng ta hôm nay đươc nghe lại Dụ ngôn nà y, là dịp ta phải ý thức lại, xem từ trước đến giá» ta có hay thá» Æ¡, vô cảm trước ná»—i bất hạnh và đau khổ cá»§a ngưá»i khác không?
Nếu ta cứ sống vá»›i thái độ “hồn ai ngưá»i ấy giữ, đèn nhà ai ngưá»i ấy rạng†thì là m sao ta có thể “YÊU THA NHÂN NHƯ CHÃNH MÃŒNH ÄÆ¯á»¢Câ€.
Luca diễn tả tình yêu rất đơn giản, bộc trực và thẳng thắn,
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
______________________________________
“KHI ẤY, CÓ MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬT ÄỨNG DẬY HỎI THỬ CHÚA GIÊSU RẰNG: “THƯA THẦY, TÔI PHẢI LÀM GÃŒ ÄỂ ÄÆ¯á»¢C Sá»° Sá»NG ÄỜI ÄỜI?”
“CÓ MỘT NGƯỜI THÔNG LUẬTâ€
Ta có thể hiểu đó là má»™t Luáºt sÄ©, má»™t ngưá»i rất am hiểu Luáºt Môsê.
Nhưng có má»™t chi tiết rất thú vị. Äó là trong suốt Bà i Tin mừng hôm nay, Luca không gá»i là Luáºt sÄ© mà ông gá»i là “Ngưá»i thông luáºtâ€.
Luca muốn ám chỉ tất cả má»i ngưá»i am hiểu luáºt Môsê không cứ gì là Luáºt sÄ©, Luca còn muốn ám chỉ cả ngưá»i Pharisiêu, Thượng tế và kỳ lão.
“ÄỨNG DẬYâ€.
Ta có thể hiếu bối cảnh của Bà i Tin mừng là một buổi giảng dạy của Chúa Giêsu.
Ngà i đang trong hà nh trình lên Giêrusalem để bước và o cuộc khổ nạn.
Nhưng cho dù như váºy, Chúa vẫn ưu tiên cho việc loan báo Tin mừng, bằng chứng trước đó Chúa Giêsu đã sai nhóm Bà y Mươi Hai Ä‘i truyá»n giáo.
Vị thông luáºt đứng dáºy, để câu há»i ông sắp đưa ra được trịnh trá»ng hÆ¡n để được Chúa chú ý hÆ¡n. CÅ©ng có thể đó chỉ là phép lịch sá»± tối thiểu.
“HỎI THỬâ€
Kinh thánh cho biết, ngưá»i Ä‘ang đối thoại vá»›i Äức Giêsu là má»™t nhà thông luáºt, tức ngưá»i am hiểu vá» luáºt, thế nhưng thái độ cá»§a ông, có má»™t Ä‘iá»u gì đó không được bình thưá»ng, ông đặt câu há»i vá»›i Äức Giêsu không xuất phát từ thà nh ý, nhưng là muốn thá» Ngà i.
Tại sao lại phải thá», có lẽ ông muốn chứng minh Ä‘iá»u gì đó?
Hoặc là ông đang muốn tìm sự sơ hở để bắt bẻ Chúa chăng, hay ông muốn khoe khoang sự hiểu biết của mình.
Äức Giêsu biết rõ thâm ý cá»§a ông và trong Ä‘oạn kế tiếp, Ngà i sẽ cho ông má»™t bà i há»c.
Nhưng dù sao câu há»i cá»§a vị thông luáºt cÅ©ng rất hay, câu há»i xứng đáng để há»i.
“THƯA THẦY, TÔI PHẢI LÀM GÃŒ ÄỂ ÄÆ¯á»¢C Sá»° Sá»NG ÄỜI ÄỜI?â€.
Äây cÅ©ng là vấn đỠmà con ngưá»i ở má»i thá»i đại muốn nêu lên cho mình.
“Sá»° Sá»NG ÄỜI ÄỜIâ€, đó chÃnh là mục Ä‘Ãch mà con ngưá»i muốn nhắm đến, vì ai cÅ©ng biết sẽ có ngà y mình phải chết, đó là định mệnh thân pháºn con ngưá»i, không ai có thể cưỡng lại được, và sau cái chết chÃnh là sá»± sống vÄ©nh cá»u.
Thế nhưng ở cuá»™c sống vÄ©nh cá»u nà y, ta có được hạnh phúc không? Hay ta sẽ gặp Ä‘au khổ?
Hạnh phúc hay Ä‘au khổ ở Ä‘á»i sau nó không giống như ở Ä‘á»i nà y, ở Ä‘á»i nà y chỉ là tạm thá»i, còn ở Ä‘á»i sau, hạnh phúc hay Ä‘au khổ nó sẽ là vÄ©nh viá»…n “ÄỜI ÄỜIâ€. Äó là má»™t cái gì tháºt kinh khá»§ng mà ta không thể xem nhẹ.
“NGƯỜI NÓI VỚI ÔNG: “TRONG LỀ LUẬT Äà CHÉP NHƯ THẾ NÀO? ÔNG ÄỌC THẤY GÃŒ TRONG ÄÓ?”
ÔNG TRẢ LỜI: “NGÆ¯Æ I HÃY YÊU MẾN CHÚA LÀ THIÊN CHÚA NGÆ¯Æ I HẾT LÃ’NG, HẾT LINH Há»’N, HẾT SỨC VÀ HẾT TRà KHÔN NGÆ¯Æ I, VÀ HÃY THÆ¯Æ NG MẾN ANH EM NHƯ CHÃNH MÃŒNH”. CHÚA GIÊSU NÓI: “ÔNG TRẢ LỜI ÄÚNG, HÃY LÀM NHƯ VẬY VÀ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C Sá»NG”.
Chúa Giêsu không trả lá»i câu há»i mà vị thông luáºt nà y đặt ra, vì Ngà i biết ông muốn thá» Ngà i, nên Chúa Giêsu muốn chÃnh ông trả lá»i câu há»i đó.
Ngà i há»i ông: “TRONG LỀ LUẬT Äà CHÉP NHƯ THẾ NÀO? ÔNG ÄỌC THẤY GÃŒ TRONG ÄÓ?”
Như váºy câu há»i: “Thưa Thầy, tôi phải là m gì để được sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i?”. Trong sách Luáºt đã có sẵn câu trả lá»i rồi, thế mà ông còn muốn thá» Chúa.
Sau khi vị thông luáºt trả lá»i, Chúa Giêsu đã nói: “ÔNG TRẢ LỜI ÄÚNGâ€.
Như váºy vị thông luáºt đã trả lá»i đúng vá» 2 mối tương quan: cá»§a ta vá»›i Thiên Chúa và cá»§a ta vá»›i anh em.
+ VỚI THIÊN CHÚA: Vị thông luáºt đã dùng 4 từ HẾT.
HẾT LÃ’NG – HẾT LINH Há»’N – HẾT SỨC VÀ HẾT TRà KHÔN NGÆ¯Æ I.
Vá»›i 4 từ “hết†nà y trong con ngưá»i cá»§a ta không còn má»™t ngõ ngách nà o mà không yêu Chúa. Trá»n Ä‘á»i ta thuá»™c vá» Chúa, vì yêu ai là thuá»™c vá» ngưá»i đó.
Vấn đỠlà phải yêu Thiên Chúa với tất cả trái tim, linh hồn, sức lực và trà khôn.
Từ “HẾT†được lặp lại tá»›i bốn lần để nói lên má»™t đòi há»i táºn căn, trá»n vẹn.
+ VỚI THA NHÂN:
“HÃY THÆ¯Æ NG MẾN ANH EM NHƯ CHÃNH MÃŒNHâ€.
Tháºt sống động và cụ thể.
Nếu bá» bá»›t cụm từ “NHƯ CHÃNH MÃŒNH†thì ta không biết phải yêu thế nà o?
Ta yêu ta thế nà o thì hãy yêu thương anh em như váºy. Không ai tá»± là m khổ mình, không ai lại Ä‘i công kÃch, bôi nhá» mình. Ai cÅ©ng muốn được ngưá»i khác chú ý, được giúp đỡ, được thông cảm, được chia sẻ, và được khen ngợi,… thì ta cÅ©ng hãy là m như váºy đối vá»›i anh em.
“ÔNG TRẢ LỜI ÄÚNG, HÃY LÀM NHƯ VẬY VÀ ÔNG SẼ ÄÆ¯á»¢C Sá»NGâ€.
Chúa Giêsu khen vị thông luáºt trả lá»i như váºy là rất chÃnh xác và đầy đủ, Chúa không còn thêm bá»›t Ä‘iá»u gì nữa mà khuyên ông hãy là m như váºy để được sống Ä‘á»i Ä‘á»i.
Nhưng vấn đỠkhông chỉ có váºy, vì phải xác định rõ:
“AI LÀ ANH EM CỦA TÔI ?â€
Äó má»›i là câu há»i then chốt, ngang tầm vá»›i vị thông luât, chứ không phải cá»§a giá»›i bình dân.
“NHƯNG NGƯỜI ÄÓ MUá»N BÀO CHá»®A MÃŒNH, NÊN THƯA CÙNG CHÚA GIÊSU RẰNG: “NHƯNG AI LÀ ANH EM Cá»§A TÔI?
“MUá»N BÀO CHá»®A MÃŒNHâ€
Luca muốn tố cáo ngưá»i thông luáºt nà y, qua đó Luca cÅ©ng muốn tố cáo các Luáºt sÄ© và Biệt phái thá»i đó.
Há» rất am hiểu lá» luáºt, thuá»™c lòng từng chữ, nhưng sá»± hiểu biết lá» luáºt đó không giúp gì cho cuá»™c sống cá»§a há», trái lại há» còn Ä‘i ngược lại nữa. Vì thế Luca má»›i viết: “ngưá»i đó muốn bà o chữa mìnhâ€.
Chúa Giêsu đã để cho chÃnh vị thông luáºt phải trả lá»i cho câu há»i thứ nhất: “Tôi phải là m gì để được sống Ä‘á»i Ä‘á»i?â€, và ông đã trả lá»i đúng dá»±a trên chÃnh lá»i Kinh Thánh mà ông đã biết nằm lòng. Và nếu đã biết rõ như váºy rồi thì đâu còn lý do gì để há»i Chúa nữa. Äâu cần vị thông luáºt nà y phải đặt thêm câu há»i nữa.
Như có má»™t lý do để vị thông luáºt nà y há»i tiếp: “Ai là ngưá»i anh em tôi?â€.
Vì cụm từ “anh em†thá»i đó có nhiá»u cách giải thÃch.
Có trưá»ng phái cho rằng ngưá»i lân cáºn mà luáºt Môisen buá»™c phải yêu thương là cha mẹ, bạn bè, ngưá»i đồng hương. Nói chung là tất cả những ai, ta đã và sẽ gặp Má»™t phạm trù rất bao la.
Vị thông luáºt muốn Chúa xác định lại.
Vì Luáºt cÅ©ng dạy: “Yêu thân nhân và ghét kẻ thùâ€
Như ông thông luáºt có lý do để há»i Chúa: “Ai là anh em tôi?â€, ông muốn biết những giá»›i hạn cá»§a tình thương đối vá»›i anh chị em để rồi từ đó xác định những bổn pháºn cần phải tuân giữ.
Äể trả lá»i cho câu há»i: “Ai là ngưá»i anh em tôi?â€. Chúa Giêsu đã đưa ra má»™t Dụ ngôn nổi tiếng.
DỤ NGÔN NGƯỜI SAMARI NHÂN HẬU:
“CHÚA GIÊSU NÓI TIẾP: “MỘT NGƯỜI ÄI TỪ GIÊRUSALEM XUá»NG GIÊRICÔ, VÀ RÆ I VÀO TAY BỌN CƯỚP; CHÚNG BÓC LỘT NGƯỜI ẤY, ÄÃNH NHỪ TỬ Rá»’I BỎ ÄI, ÄỂ NGƯỜI ẤY NỬA Sá»NG NỬA CHẾT.
Qua dụ ngôn nà y, Chúa Giêsu muốn mở rá»™ng quan niệm truyá»n thống vá» ngưá»i thân cáºn.
Mặc dù là dụ ngôn, nhưng đây cÅ©ng là má»™t câu truyện có thá»±c, thưá»ng xảy ra trong thá»±c tế.
Vì má»™t ngưá»i từ Giêrusalem xuống Giêrikhô. Anh ta phải vượt qua Ä‘oạn đưá»ng dà i gần 25 cây số. Äoạn đưá»ng nà y thá»i bấy giá» có rất nhiá»u đá và nhiá»u hang ổ trá»™m cướp ẩn nấp.
Nạn nhân trong dụ ngôn đã bị bá»n cướp đánh cho nhừ tá», cướp hết tư trang, rồi để mặc nạn nhân trong tình trạng “ná»a sống, ná»a chếtâ€, có nghÄ©a sống không được mà chết cÅ©ng không xong.
Thế mà Chúa Giêsu Ä‘ang trong hà nh trình lên Giêrusalem, Ngà i cÅ©ng sắp Ä‘i qua con đưá»ng đó, chặng từ Giêricô lên Giêrusalem.
Hình như dụ ngôn nà y cũng muốn ám chỉ vỠNgà i.
TÃŒNH CỜ MỘT TƯ TẾ CŨNG ÄI QUA ÄÆ¯á»œNG ÄÓ, TRÔNG THẤY NẠN NHÂN, ÔNG LIỀN ÄI QUA. CŨNG VẬY, MỘT TRỢ TẾ KHI ÄI ÄẾN ÄÓ, TRÔNG THẤY NẠN NHÂN, CŨNG ÄI QUA.
NHƯNG MỘT NGƯỜI XỨ SAMARIA ÄI ÄÆ¯á»œNG ÄẾN GẦN NGƯỜI ẤY, TRÔNG THẤY VÀ ÄỘNG LÃ’NG THÆ¯Æ NG. NGƯỜI ÄÓ LẠI GẦN, BÄ‚NG BÓ NHá»®NG VẾT THÆ¯Æ NG, XỨC DẦU VÀ RƯỢU, Rá»’I Äá» NẠN NHÂN LÊN LỪA CỦA MÃŒNH, ÄÆ¯A VỀ QUÃN TRỌ SÄ‚N SÓC. HÔM SAU, LẤY RA HAI QUAN TIỀN, ÔNG TRAO CHO ÔNG CHỦ QUÃN MÀ BẢO RẰNG: ‘ÔNG HÃY SÄ‚N SÓC NGƯỜI ẤY, VÀ NGOÀI RA CÃ’N Tá»N PHà HÆ N BAO NHIÊU, KHI TRỞ VỀ TÔI SẼ TRẢ LẠI ÔNG’.
Có ba ngưá»i Ä‘i qua chá»— nạn nhân nằm, má»™t thầy tư tế, má»™t thầy “trợ tế†(Lêvi). Cả hai Ä‘á»u phản ứng như nhau: thấy và tránh qua bên kia để Ä‘i.
Chúng ta không rõ tại sao hỠlà m thế.
Có thể vị tư tế sợ mình bị ô uế qua việc đụng chạm đến xác chết, vì sách Lêvi (21, 1-3) cấm không được là m thế, trừ phi là xác bà con gần. Hoặc vì nhiệm vụ tế tá»± mà há» không muốn dừng lại vì sợ bị trá»… giá».
Nhưng dù lý do nà o Ä‘i nữa, đó cÅ©ng là điá»u đáng trách.
Má»™t ngưá»i Samari là nhân váºt thứ ba Ä‘i ngang qua nạn nhân. Hầu chắc nạn nhân nà y là má»™t ngưá»i Do Thái, vì không có chi tiết nà o cho thấy anh ta là dân ngoại cả. Giữa dân Do Thái và dân Samari vốn có mối hiá»m thù từ lâu.
Ngưá»i Samari nà y cÅ©ng thấy nạn nhân như hai ngưá»i trước, nhưng đó không phải là cái nhìn lạnh lùng, vô cảm. Anh thấy bằng trái tim mình, vì thế anh chạnh lòng thương, Ä‘iá»u mà hai ngưá»i trước không có.
ChÃnh sá»± thúc đẩy cá»§a trái tim đã khiến anh là m má»™t loạt hà nh động cụ thể: lấy dầu và rượu đổ lên vết thương, băng bó, đặt nạn nhân trên lưng lừa, đưa vá» quán trá» săn sóc, ở lại quán trá» nguyên ngà y hôm ấy, trả tiá»n cho chá»§ quán và hứa sẽ trở lại trả thêm nếu cần.
Lòng thương xót tháºt sá»± khiến anh chấp nháºn mất công, mất cá»§a, mất giá», và có thể mất mạng nữa, vì có thể bá»n cướp vẫn còn ẩn núp đâu đây.
Khi giúp cho kẻ lâm nạn, dù biết đó là má»™t ngưá»i Do Thái kẻ thù cá»§a mình, ngưá»i Samaria đã là m má»™t phép lạ lá»›n.
Äó là biến mình trở thà nh ngưá»i thân cáºn vá»›i ngưá»i ấy, và biến anh ta, kẻ thù cá»§a mình, trở thà nh ngưá»i thân cáºn vá»›i mình.
Äây là phép lạ cá»§a tình thương phá vỡ và vượt qua má»i biên giá»›i cá»§a chá»§ng tá»™c, tôn giáo và nhất là vượt qua những thù oán lâu Ä‘á»i.
BỆNH VÔ CẢM THỜI ÄẠI:
Chúng ta cÅ©ng thưá»ng bị cám dá»— “TRÃNH SANG BÊN KIA ÄỂ ÄIâ€, thấy mà là m như không thấy những Ladarô nằm trước cá»a, để tránh gặp rắc rối, phiá»n phức không đáng có và nhất là sợ BỊ GÀI BẪY.
Äó là cách chúng ta rao giảng Tin Mừng cho quê hương Việt Nam hôm nay sao?
“Sống ở Ä‘á»i, ai cÅ©ng có những lúc tối lá»a tắt đèn, có lúc lá rách cần lá là nh, có lúc chị ngã em nâng… Sống ở Ä‘á»i, ai mà không cần đến tình yêu. Nhưng Ãt ngưá»i thá»±c hiện tình yêu. Hay nếu có, lại chỉ vá»n vẹn trong má»™t khung cảnh gia đình hay trong lÅ©y tre xanh cháºt hẹp. ChÃnh vì váºy mà trần gian mất Ä‘i nhiá»u nguồn vui tháºtâ€
“ÔNG CŨNG HÃY ÄI VÀ LÀM NHƯ VẬYâ€
Sau khi đưa ra Dụ ngôn, Chúa Giêsu há»i ngược lại ngưá»i thông luáºt cÅ©ng là để cho ngưá»i thông luáºt tá»± trả lá»i câu há»i do chÃnh mình đã nêu ra:
“”THEO ÔNG NGHĨ, AI TRONG BA NGƯỜI ÄÓ LÀ ANH EM CỦA NGƯỜI BỊ RÆ I VÀO TAY BỌN CƯỚP?”
NGƯỜI THÔNG LUẬT TRẢ LỜI: “KẺ Äà TỎ LÃ’NG THÆ¯Æ NG XÓT VỚI NGƯỜI ẤY”. VÀ CHÚA GIÊSU BẢO ÔNG: “ÔNG CŨNG HÃY ÄI VÀ LÀM NHƯ VẬY”.
Xem ra Chúa Giêsu không muốn vị thông luáºt ở lại để tranh luáºn lý thuyết vá»›i Chúa mãi, mà hãy dấn thân hà nh động, vì thế liá»n sau câu trả lá»i thứ hai cá»§a vị thông luáºt, Chúa Giêsu khuyến khÃch ngay: “HÃY ÄI VÀ LÀM NHƯ VẬY!â€
Khi phải hà nh động giúp đỡ anh chị em, chúng ta thưá»ng hay có thái độ chần chá», tìm lý do để tránh né để khá»i phải cho Ä‘i, để khá»i phải là m ngay công việc bác ái phải là m.
Vì thế, vấn đỠphải bắt đầu từ tâm hồn chúng ta trước, phải có tâm hồn yêu thương, cần canh tân chÃnh mình trước, nó má»›i biểu lá»™ ra bằng hà nh động mau mắn khi có dịp, mà không má»™t chút do dá»±.
Ngà y nay Chúa Giêsu đã đổi lại viá»…n tượng, đã đổi lại câu há»i cá»§a luáºt sÄ©, câu há»i không còn là : “Ai là anh em cá»§a tôi?â€, nhưng là : “Ai là anh em cá»§a ngưá»i bị nạn?â€
Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

