LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN 2020 (15/6/2020) – (Mt 5, 38 - 42) –THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU "THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC".

BÀI ĐỌC I: 1 V 21, 1-16
“Noboth đã bị ném đá chết”.
Trích sách Các Vua quyển thứ nhất.

Khi ấy, ông Naboth, người Giêrahel, có một vườn nho, sát cạnh đền của Acáp vua xứ Samaria. Acáp nói với Naboth rằng: “Hãy nhượng vườn nho cho ta, để ta làm vườn rau, vì nó gần đền ta: bù lại, ta sẽ đổi cho ngươi vườn nho khác tương đương”. Nhưng Naboth thưa lại rằng: “Xin Chúa đừng để tôi nhượng cho đức vua phần gia nghiệp của tổ tiên tôi”. Acáp tức giận bỏ về nhà, và căm hờn vì lời ông Naboth, người Giêrahel đã nói: “Tôi sẽ không nhượng cho đức vua phần gia nghiệp của tổ tiên tôi”. Vua nằm lăn xuống giường, quay mặt vào vách và không ăn uống gì.

Giêzabel, vợ vua, đến cùng vua và nói rằng: “Tại sao đức vua buồn phiền, và không ăn uống gì?” Vua đáp: “Tôi đã nói với Naboth người Giêrahel rằng: ‘Hãy bán vườn nho lại cho ta, hoặc nếu ngươi muốn, ta sẽ đổi cho vườn nho khác tốt hơn’. Nó lại nói: ‘Tôi không thể nhượng vườn nho tôi cho đức vua'”. Giêzabel vợ vua liền nói với vua rằng: “Quyền thế nhà vua cao cả biết bao, và nhà vua cai trị nước Israel khéo như thế nào! Thôi, dậy ăn uống đi, và cứ yên tâm. Thiếp sẽ tặng cho nhà vua vườn nho của Naboth người Giêrahel”.

Bà ta nhân danh Acáp mà viết thơ, lấy ấn vua đóng vào, và gởi cho các bậc kỳ lão và chức sắc ở cùng thành với Naboth. Nội dung bức thư như thế này: “Hãy công bố một thời kỳ chay tịnh, và đặt Naboth ngồi giữa hàng nhân sĩ trong dân. Hãy xúi hai đứa gian ác thuộc phường Bêlial đến trước mặt nó và cáo gian nó thế này: ‘Nó đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua’. Các ngươi hãy điệu nó đi mà ném đá cho nó chết”. Vậy dân chúng ở cùng thành với Naboth, các kỳ lão và chức sắc cùng ở một thành với ông, làm như Giêzabel đã truyền, đúng như đã viết trong thư bà gởi cho họ. Họ công bố một thời kỳ chay tịnh, đặt ông Naboth ngồi giữa hàng nhân sĩ trong dân. Họ dẫn đến hai thằng con cái ma quỷ, đặt chúng ngồi đối diện với ông. Và hai đứa này, đúng là hạng quỷ sứ, đã cáo trước mặt dân chúng rằng: “Naboth đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua”. Nghe thế, họ liền điệu ông ra khỏi thành, và ném đá hạ sát ông. Rồi họ sai người đi nói với Giêzabel rằng: “Naboth đã bị ném đá chết rồi”.

Khi nghe tin Naboth đã bị ném đá chết, Giêzabel liền nói với Acáp rằng: “Nhà vua hãy chỗi dậy và chiếm lấy vườn nho của Naboth người Giêrahel, kẻ đã không muốn theo ý nhà vua nhượng lại vườn nho mà lấy tiền: Naboth không còn sống nữa, nhưng đã chết rồi”. Khi hay tin Naboth đã chết, Acáp chỗi dậy và xuống chiếm lấy vườn nho của Naboth người Giêrahel.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 5, 2-3. 5-6. 7
Đáp: Lạy Chúa, xin lưu tâm đến tiếng con than thở (c. 2b).
Xướng:
1) Xin lắng tai nghe lời con, thân lạy Chúa, xin lưu tâm đến tiếng con than thở. Xin để ý nghe tiếng con cầu khẩn, ôi Đại Vương và Thiên Chúa của con! – Đáp.
2) Ngài không phải là Chúa tể ưa điều gian ác; kẻ độc dữ không được cư trú nhà Ngài; đứa bất nhân không thể đứng trước thiên nhan; Chúa ghét những kẻ làm điều gian ác. – Đáp.
3) Ngài tiêu diệt những đứa nói man; người độc ác và gian xảo thì Chúa ghê tởm không nhìn. – Đáp.

ALLELUIA: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe. Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 5, 38-42
“Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa. Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa. Và ai bắt con đi một dặm, thì con hãy đi với nó hai dặm. Ai xin, thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn, thì con đừng khước từ”.

Đó là lời Chúa.
____________________________________________

I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 5, 38-42)

“THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Hôm nay thứ Hai tuần XI Thường niên, chúng ta tiếp tục Chương 5 Phúc âm Matthêu và tiếp tục phần Chúa Giêsu kiện toàn Luật Môsê.

Luật Môsê mà Chúa muốn kiện toàn hôm nay, đó là “CHỚ TRẢ THỦ”.

“THÙ OÁN” là vấn đề thường xảy ra trong xã hội. Nó chính là những thương tổn cả về vật chất lẫn tinh thần mà con người gây cho nhau.

Khi ta bị thương tổn, tâm lý chung của con người là MUỐN ĐÁP TRẢ, MUỐN TRẢ THÙ.

Nhưng khi trả thù như vậy, ta lại làm thương tổn cho người đã gây thương tổn cho ta. Và đến phiên con cháu của họ, thế hệ kế tiếp lại cũng muốn trả thù để đáp lại.

Như vậy, vô tình làm cho oán thù càng gia tăng và mức độ càng trầm trọng, hậu quả càng nặng nề hơn.

Ý thức được điều đó, ngay trong phạm vi xã hội người ta đã đề ra nhiều biện pháp. Cụ thể như cấm báo thù, vì oan oan tương báo sẽ không bao giờ dứt.

Và riêng Luật Môsẹ cũng có luật rất tiến bộ so với thời đó.

Mở đầu Bài Tin mừng, Matthêu viết:

“Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’

“CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO: ‘MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG”.

Như vậy Luật Môsê CHO PHÉP BÁO THÙ, NHƯNG BÁO THÙ TRONG MỘT MỨC ĐỘ TƯƠNG XỨNG, BÁO THÙ CÓ GIỚI HẠN, chứ không được phép báo thù một cách tràn lan theo lòng giận ghét, căm tức.

Luật Báo thù có giới hạn này đã thể hiện rõ trong cuộc chiến dai dẳng giữa Israen và Palestina hiện nay, đó là một cuộc chiến hầu như không có hồi kết.

Cứ một quả rocket được dân quân Hamas phóng sang lãnh thổ Israen , là y như sau đó có cuộc oanh kích của Israen xuống lãnh thổ của Palestin để trả đũa, có nghĩa, đó là SỰ TRẢ THÙ CÓ GIỚI HẠN. Người Israen dường như đang sống đúng luật Môsê.

Luật BÁO THÙ CÓ GIỚI HẠN đã được ghi trong Sách Xuất hành:

Luật Báo thù của người Do Thái quy định như sau: “Nếu có nguy cơ đến tính mạng, thì ngươi phải lấy mạng đền mạng, mắt đền mắt, răng đền răng, tay đền tay, chân đền chân, bỏng đền bỏng, bầm đền bầm, sưng đền sưng” (Xh 21, 23-25). Luật này có cái tên là Luật TALIONIS

LUẬT TALIONIS

là luật xưa nhất trên thế giới, được tìm thấy trong Bộ Luật Hammurabi, khoảng 2250 BC. Luật này cũng được tìm thấy trong Cựu Ước ít là 3 lần (Xuất hành 21:23-25, Lev 24:19-20, Deut 19:21). Mấy điều quan trọng về Luật này cần lưu ý:

(1) Nó ngăn cấm việc gia tăng báo thù;
(2) Nó được thi hành bởi quan án và ngăn cấm việc báo thù cá nhân;
(3) Nó không được thi hành theo nghĩa đen, nhưng được tính bằng tiền bồi thường;
(4) nó không phải là tất cả Luật của Cựu Ước, vì vẫn còn những luật yêu thương và tha thứ (Lev 19:18, Pro 25:21, Lam 3:30).

Sự BÁO THÙ CÓ GIỚI HẠN này có ý tránh sự báo thù quá mức của người này đối với người kia, vì tự bản thân luật đã định ra một mức cho phép.

Như vậy, phải công bằng mà nói, Luật Báo thù của người Do Thái là một luật rất tiến bộ, so với thời chưa có luật và so với các dân tộc xung quanh, tức chỉ cho phép trả thù có giới hạn.

Nhưng sang đến thời Tân ước, thời của Chúa Giêsu, Luật của Chúa là LUẬT YÊU THƯƠNG VÀ THA THỨ, nên Luật Báo thù có giới hạn của Môsê dù có tiến bộ đến đâu, nó vẫn không thể dung hợp được với Luật Tân ước. Chính vì thế Chúa phải kiện toàn LUẬT BÁO THÙ CỦA MÔSÊ.

Chúa kiện toàn như sau:

“”THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

“ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Xét về mặt nào đó, là một điều rất khôn ngoan. Vì người ta thường nói: “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”. Với một kẻ hung ác, khôn ngoan nhất là tránh xa người đó.

“Đừng chống lại với kẻ ác được hiểu theo cả 2 nghĩa:

1/. Bây giờ mình không đủ khả năng và đủ lực để chống lại.

Trong trường hợp này, Chúa muốn người môn đệ phải loại bỏ ngay từ trong suy nghĩ việc báo thù, vì rất có thể sau này nếu có điều kiện thì việc báo thù sẽ xảy ra. Như vậy ngay từ lúc mình đang yếu thế, cũng dẹp bỏ ngay ý nghĩ báo thù để nó không được manh nha lớn dần lên trong suy nghĩ và ước muốn.

Tâm hồn ta muốn được thanh thản và hạnh phúc thì đừng bao giờ nuôi dưỡng sự oán thù. Hãy cứ ăn ở hiền lành và thuận hòa, thì cuộc đời ta khó có kẻ thù, lúc nào ta cũng được bằng an.

2/. Bây giờ mình có đủ điều kiện để trả thù, thì càng không được trả thù.

Nhiều người nghĩ rằng: lời khuyên này của Chúa Giêsu cổ võ cho sự hèn nhát, yếu đuối và cam chịu. Họ cổ võ cho sự công bằng. Có thù thì phải trả, và chỉ cần trả đến mức giới hạn “ Mằt đền mắt, răng đền răng” là công bằng rồi.

Nhưng những người này đã lầm, vì Lời giáo huấn của Chúa Giêsu đề cao và cổ võ thái độ sống anh hùng. Chỉ có những ai sống anh hùng, mạnh mẽ, họ mới thắng nổi cái khuynh hướng của loài súc vật, mới vượt thắng được bản năng tự nhiên.

Còn nói về sự công bằng. Chúa muốn dạy cho các môn đệ bài học: Muốn đạt đến công bằng thì phải sống vượt quá sự công bằng, tức phải đi đến chỗ bác ái, yêu thương. Ai chỉ dừng lại mức công bằng thì người đó không thể có sự công bằng, mà là một kẻ ác.

Nhiều người nghĩ: “Mắt đền mắt, răng đền răng” là sự công bằng, nhưng thực ra đó là điều ác.

Giáo huấn của Chúa thật khó chịu:

Theo quan niệm phổ biến: Có thù mà không trả thì không đáng mặt quân tử. Với người đời, không những phải báo thù mà “quân tử trả thù mười năm cũng chưa muộn”.

Thánh Phaolô trong Thư Roma đã thấm nhuần giáo huấn của Chúa. Thánh Phaolô khuyên các Kitô hữu:

“Đừng để cho sự ác thắng được mình, nhưng hãy lấy thiện mà thắng ác” (Rm 12, 21).

Có nghĩa: Nếu muốn thắng cái ác, thì không không thể dùng cái ác để thắng nó, vì khi dùng cái ác để thắng cái ác, nó sẽ phát sinh ra cái ác mới và cứ vậy mọi người sẽ bị lôi kéo nhau vào vòng xoáy không lối thoát, mà muốn thắng cái ác, ta phải dùng chính cái thiện.

Chưa hết, Chúa còn đưa ra những chỉ dẫn gây choáng nữa:

+ nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa.
+ Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa.
+ Và ai bắt con đi một dặm, thì con hãy đi với nó hai dặm.
+ Ai xin, thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn, thì con đừng khước từ.

Ta thấy: “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC” là tốt rồi, tránh đừng đối đầu với kẻ ác, tránh xa họ ra, là điều khôn ngoan.

Với những kẻ hung ác, như người ta thường nói: “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”. Chịu thua thiệt một chút cũng chẳng sao, còn hơn phải gánh lấy hậu quả thảm khốc.

Nhưng đằng này ta thấy Chúa còn đi quá xa cách thức mà người đời thường nghĩ.

Đoạn Tin Mừng hôm nay dễ bị đem ra nhạo cười, vì nó có vẻ dung túng sự ác và biểu lộ một tinh thần yếu hèn bạc nhược. Người ta nghĩ rằng nếu cứ sống theo tinh thần của Chúa Kitô thì kẻ ác sẽ tha hồ tác oai tác quái trong thế giới này.

Khi đọc Bài Tin mừng hôm nay, chúng ta thường tỏ ra khó chịu vì những lý do sau đây:

“NẾU BỊ AI VẢ MÁ BÊN PHẢI, HÃY ĐƯA CẢ MÁ KIA RA NỮA”.

Bị vả má bên phải có nghĩa bị tát bằng mu bàn tay phải của đối phương, nó sẽ không đau hơn khi bị tát bằng lòng bàn tay, nhưng nó lại nhục nhã hơn.

Không phải là đau hơn, nhưng là nhục nhã hơn nhiều. Nay ta phải đưa thêm cái má bên kia nữa, đó là điều khó chấp nhận.

Ta phải đạt đến một mức độ thánh thiện nào đó mới có thể thực hành được lời Chúa dạy. Vì ai cũng có danh dự và lòng tự trọng. Danh dự và lòng tự trọng không cho phép ta làm như vậy.

Và còn thêm nữa:

“NẾU AI MUỐN KIỆN ANH ĐỂ LẤY ÁO TRONG, HÃY ĐỂ CHO HẮN LẤY CẢ ÁO NGOÀI NỮA”.

Ở Đông phương, chiếc áo ngoài rất quan trọng, nó dùng để chống lại cái lạnh ban đêm, cho nên nếu bị cầm cố, thì chủ nợ cũng phải trả lại cho người cầm cố cái áo ngoài để đắp (Đnl 24, 13). Ở đây, Chúa còn muốn ta đưa cả áo trong lẫn áo ngoài cho kẻ kiện cáo mình là chấp nhận bị trần trụi và xấu hổ, nếu ai đó chỉ có một bộ thôi.

“NGƯỜI BẮT ANH ĐI MỘT DẶM, HÃY ĐI VỚI NGƯỜI ẤY HAI DẶM”.

Đất nước Do Thái đang bị đế quốc Rôma cai trị. Và Luật Rôma cho phép lính Rôma có quyền bắt bất kỳ người Do Thái nào mà họ gặp phải trên đường vác đồ đạc cho họ, ít nhất là 1 dặm.

Nay Chúa Giêsu dạy, không những đi một dặm, mà hãy đi với người ấy hai dặm.

Môn đệ Đức Giêsu, trước những đòi hỏi không mấy chính đáng này, chẳng những được mời ưng thuận, mà còn làm hơn cả điều bị ép buộc.

Ngay câu cuối cùng

“AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ.”.

Có nghĩa Chúa dạy ta: hãy mở lòng ra trước người xin, người muốn vay mượn, dù kẻ ấy là kẻ thù hay người không có khả năng hoàn trả.

Nhưng người đời thường có kinh nghiệm: cho vay mượn một là mất bạn, hai là mất tiền, có khi mất cả hai vì bị “quịt nợ”. Ai còn dám mở lòng quảng đại trong một xã hội lừa gạt, xảo trá như hiện nay.

Lời của Đức Giêsu hôm nay làm chúng ta choáng váng.

Nhưng nếu các Kitô hữu cứ để cho những Lời này thấm vào lòng từ từ, đời sống của họ sẽ được thay đổi một cách kỳ diệu, và thế giới cũng sẽ được thay đổi .

HIỀN HẬU, BAO DUNG, QUẢNG ĐẠI, đó là những điều thế giới hôm nay đang thiếu trầm trọng.

Gandhi, người say mê những câu Lời Chúa hôm nay, đã than phiền: “Tôi thích Đức Kitô của các anh, nhưng tôi không thích các Kitô hữu. Vì các Kitô hữu chẳng giống Đức Kitô mấy.” Chỉ mong chúng ta có trái tim hiền hậu giống Đức Kitô hơn.

Khi nghe lời nhận xét này của Thánh Cam Địa Gandhi, chắc hẳn Kitô hữu chúng ta cũng sẽ thấy bị tự ái vì ta chưa sống theo đúng lời dạy của Chúa để cho người ngoài phải lên tiếng nhắc nhở.

Như vậy từ LUẬT BÁO THÙ của Cựu ước, Chúa Kiện toàn bằng cách CẤM BÁO THÙ, đừng chống lại với kẻ hung ác. Chúa còn đi quá xa để Kitô hữu chúng ta có thể là con cái Cha trên trời, đó là sống hiền hạu, bao dung và quảng đại..

Trong Bài đọc I, trích sách Các vua quyển thứ nhất. Sách thuật lại việc làm tàn ác của vua Acáp và hoàng hậu Giêzabel, vì cả hai đã lập mưu giết chết ông Naboth, người Giêrahel để chiếm đoạt vườn nho của ông.

Sở dĩ vua Acap muốn vườn nho này, vì nó nằm sát cạnh đền của vua, nhà vua muốn nó để làm vườn rau chung quanh ngôi đền.

Ban đầu vua Acáp muốn thương lượng với Naboth với mức đền bù xứng đáng để ông nhượng lại vườn nho.

Nhưng vườn nho này là của tổ tiên ông để lại, nên Naboth không thể chiều ý nhà vua, vì đây không phải là vấn đề tiền mà là di sản của tổ tiên.

Sau cuộc thương lượng bất thành, hoàng hậu Giêzabel mới bày mưu giết Naboth để chiếm đoạt vườn nho.

Việc làm của vua và hoàng hậu đã bị Thiên Chúa trừng phạt.

Việc chiếm đoạt vườn nho của Naboth ngày xưa, cũng xảy ra nhan nhản trong thời đại hôm nay. Người ta dùng quyền, dùng luật để cướp đất cướp nhà của dân nghèo.

Tất cả những hành động xấu xa bỉ ổi này sẽ bị Thiên Chúa trừng phạt.
___________________
Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA THỨ HAI TUẦN XI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN 2020 (15/6/2020) – (Mt 5, 38 – 42) –THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU “THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.